Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. La dhacay; xoolihii laga qaaday.

2

2. (Dhacan-ta) Ood weyn oo xeryaha afka laga saaro; oodafo; jiitin; oodrogo; buuxsin.

waa la naqliyay ✓

1

dhacan¹: m.dh (-cmo, m.l) Ood weyn oo xeryaha afka laga saaro; oodafo; jiitin; oodrogo; buuxsin.

2

dhacan²: f.mg1 (-cmay, -cantay; -cmi) La dhacay; xoolihii laga qaaday.

3

dhacan³: f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qof la dhacay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-cnaa, -cnayd) Qof la dhacay ahaansho. m.f.dh, dhacnaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] robbed, looted

2

dhacan [feminine] n. corral closure, gate; cut tree used as a shelter

waa la naqliyay ✓

-dhacnaa / dhacnay: (adj) robbed (robbidh)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof wixiisii la qaatay oo xoog lagu boobay.

2

dhacan-ta: (magac, dhedig, keli) oodda lagu guro kadinka ama lagu oodo. Dhacani dhaxan ma celiso.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabcan-ta)

2

Dhiriqda iyo digada lo'da; faanto.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xaar lo'aad oo qoyan; faanto. la-mid: dhabcaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] droppings of cattle (dung ~ urine)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhiriqda lo'da; xaarka lo'da. Xerada dhabcanka ka gur. Dh: faanto.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhiriq, digo, faanto

2

de: droppings of cattle (dung ~ urine)

3

lx: dhabcan

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: dhabcan

waa la naqliyay ✓

1

(Dhacaan-ka)

2

Biyabbiyood layiig ah ama jilicsan oo oogada nafleyda (sankunneefle, dhir) ku jira, badanaana meelihii wax ka gaaraan ka yimaada: (ama dheecaan).

waa la naqliyay ✓

1

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan¹.

2

dhacaan²: m.l (baayoloji) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

3

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. la-mid: dheecaan².

waa la naqliyay ✓

1

dhacaan¹: m.l (-aamo, m.dh) Hoore layiig ah oo ka yimaada nabar ama dhaawac gaaray oogada noole. la-mid: dheecaan.

2

dhacaan²: m.l (baay.) Hab hawleed uu qanjir dhiigga ama dhacaanka soohyada wax kala soo baxo oo kaddib u beddel kiimikaad ku sameeyo si uu u soo saaro walax lagu isticmaali karo jirka dheexdiisa ama dibedda looga saarayo.

3

dhacaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Oogada noole nabar ama dhaawac gaaray awgeed hoore layiig ah ka imaansho. m.f.dh, dhacaamid. la-mid: dheecaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] liquid, fluid, moisture; sap; serum

2

dhacaan v. secrete sap, enzyme, fluid ~ pus (of a plant, wound, etc.)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) secretion (si-kirii-shiri); sap (saap); fluid (fulu-widh) ~ dheecaan

2

dhacaan:- dhacaamay / dhacaantay: (v) secrete (se-kiriit); sap (saap); exude (eg-zuudh)

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Biyo iyo wixi lamida wax heerkay joogeen hoos uga dhacay ahaansho. 2. Daawo, fiiso, iyo wixi lamida wax waqtigii loogu talaggalay dhaafay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Biyo iyo wixi lamida wax heerkay joogeen hoos uga dhacay ahaansho. 2. Daawo, fiiso, iyo wixi lamida wax waqtigii loogu talaggalay dhaafay ahaansho. m.f.dh, dhacsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] knocked down, fallen, lowered; expired

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) taariikhtii in lagu isticmaalo ahayd, dhammaatay oo khaayis ah.

2

dhacsan: (tilmaame) wax meel ka soo dhacay oo dhulka yaal. Dh: daadsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: knocked down, fallen, lowered; expired

2

lx: dhacsan

3

pd: (dhacsanaa)

4

ps: adj-der

5

key: dhacsan

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaan-ka)

2

Rati ama gaadiid kale oo weel biyood saaran yahay, oo inta ceel ama webi ama meel kale, oo biyo ku jiraan la geeyo, biyo lagu soo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

2

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

2

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho. m.f.dh, dhaamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. get better, improve; be better (than)

2

dhaan v. get dirty ~ soiled, be all messed up

3

dhaan m. n. camel loaded with water vessels; water caravan

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. water fetching; especially using a camel loaded with water vessels. 2. dhaan -dhaamay / dhaantay: (v) become better; feel better; improve (impuruuv). Ex: sidii hore waan dhaamaa; 1 feel better now

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) muurka biyaha lagu arooray, cidda wadda iyo biyahaba. Dhaan baa u maqan reerkan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaban-ka)

2

Wejiga labadiisa dhinac midkood.

3

2. (Dhaban-ta) Tiro qaybsanta oo aan kala dheeri lahayn, sida 2, 4, 6, 10; aan kisi ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

dhaban¹: m.l (-nno, m.dh) Wejiga labadiisa dhinac midkood.

2

dhaban²: m.dh (xisaab) Tiro laba u qaybsanta.

3

dhaban³: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la dhabay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaban¹: m.l (-nno, m.dh) Wejiga labadiisa dhinac midkood.

2

dhaban²: m.dh (xisaab) Tiro laba u qaybsanta.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cheek

2

dhaban m. n. even number

waa la naqliyay ✓

(Daban) N Adiantum capillus-veneris L. Adiantaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cheek (jiik); jaw (joo) ~ can, dhaman

2

dhaban -ka: (n) even number (iivan nam-ber). Ex: sida 2,4,6; such as 2, 4, 6

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wajiga qofka qaybta dhinacyada xigta. Gabadhu dhaban qurux badan bay leedahay.

2

dhaban -ka: (magac, lab, keli) xoolaha laga bixiyo inanta marka la guursanayo. Dhaban ma laga bixiyay inanta? Dh: yarad.

3

dhaban -ta: (magac, dhedig, keli) buur babaceed. Dhabantaas geel baa ku muuqda.

waa la naqliyay ✓

خد

waa la naqliyay ✓

1

(Dhacar-ta)

2

1. Dhirta dhulka oomanaha ah ka baxda oo biyaha badan, oo xoolaha daaqaa ayan oomin.

3

2. Xoolaha, oo dhirta jaadkaas ah, la daajiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cagaar soo baxa waqtiga jiilaalka ah. 2. Dhirta dhulka oomanaha ah ka baxda oo biyaha badan, oo xoolaha daaqayaan oomin. 3. Xoolaha, oo dhirta jaadkaas ah, la daajiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cagaar soo baxa waqtiga jiilaalka ah. 2. Dhirta dhulka oomanaha ah ka baxda oo biyaha badan, oo xoolaha daaqayaan oomin. 3. Xoolaha, oo dhirta jaadkaas ah, la daajiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] juicy vegetation found in dry country, pasture, grazing land

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo aan biyo cabin, oo xagta dhirta quwaaxa leh iyo ta buruqda leh, si ay ugu oon baxaan.

2

dhacar -ta: (magac, dhedig, keli) meel biyo ka dheer oo dadkeeduna haraadka adkaysi u leeyihiin xoolahana loo qodo geedo ay biyo ka dhigtaan sida gacmadheeraha iyo alaalada. Dh: oomane.

3

dhacar -ta: (magac, dhedig, keli) dhul oommane ah dhir ka baxda oo biyo badan oo xoolaha loo jarjaro ama ay daaqaanba. Riyaha dhacarta u jarjar.

waa la naqliyay ✓

1

cf: daaq

2

de: juicy vegetation found in dry country, pasture, grazing land

3

lx: dhacar

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: dhacar

waa la naqliyay ✓

Labo wax ama ka badan oo isku dhex darsan; dheehan; tarraxan.

waa la naqliyay ✓

1

dhafan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax la dhafay noqosho.

2

dhafan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la dhafay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhafan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax la dhafay noqosho. m.f.dh, dhafmid.

2

dhafan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la dhafay ahaansho. m.f.dh, dhafnaan.

waa la naqliyay ✓

Aan dhegaha si fiican wax uga maqal; dhego culus.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof maqal ka liita ahaansho. 2. U dh.: qof meel ku dhuuntay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Qof maqal ka liita ahaansho. 2. U dh.: qof meel ku dhuuntay ahaansho. m.f.dh, dhakanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hard of hearing, with impaired hearing, partially deaf

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) deaf (dheef); partially lacking in the sense of hearing ~ dhaga cuius

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid dhegaculus oon wax aad u maqal.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhukan

2

de: hard of hearing, with impaired hearing, partially deaf

3

lx: dhakan

4

pd: (dhakanaa)

5

ps: adj-der

6

key: dhakan

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalan-ka)

2

1. Abuurta ama baxaalliga nafleydu ku dhalato oo ku kala duwduwan tahay; sansaan; dabeecad.

3

2. Caws waaweyn oo aad u dheeraada; alaalo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabeecad. 2. Dir, fir, sinji. 3. Muuqal. 4. Caws waaweyn oo aad u dheeraada. 5. Geedo doog leh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dabeecad. 2. Dir, fir, sinji. 3. Muuqal. 4. Caws waaweyn oo aad u dheeraada. 5. Geedo doog leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. character, nature, physical appearance

waa la naqliyay ✓

1

(Dalan) C Gyrocarpus angustifolius (Verdo.) Gillett. Hernandiaceae.

2

N Panucum turgidum Forsk. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ka:: (n) natural behavior, character ~ bahaali

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sansaanka iyo abuurta qofka dabcigiisu yahay. Illayn dhalan lama dooriyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: character, nature, physical appearance

2

lx: dhalan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dhalan

waa la naqliyay ✓

m. n. cheek

waa la naqliyay ✓

1

a: dhaban

2

de: cheek

3

lx: dhaman

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: dhaman

waa la naqliyay ✓

1

1. La dhaqaaleeyey; nolol fiican ku nool; ladan.

2

2. La mayray; mayran; xalan, qasaalan.

3

3. (Dhaqan-ka) Hab ama hidde lagu dhaqmo oo lagu nool yaahay oo facba faca ka horreeya ka dhaxlo; ilbax; galtibbax.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqan¹: m.l 1. Isu geynta nolosha maaddiga, ruuxiga, iyo bulsho ee ummadi leedahay, soona maray isbeddello taariikheed. 2. Asluub.

2

dhaqan²: m.l (-nno, m.dh) (bul.) Mid ka kooban fikrado, caadooyin, fan, farshaxan ay sameeysteen ama ay wadaagaan mujtamaca gaar ah.

3

dhaqan³: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nijaaso, wasakh iyo wixi lamida mayrmid. 2. Wax midab leh fasakhmid. 3. Haweeney gurigeeda si wanaagsan u maamulid. 4. Ku dh.: qalab, sharci iyo wixi lamida adeegsasho. 5. Ku dh.: guri iyo wixi lamida ku noolaan.

4

dhaqan⁴: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dhar iyo wixi lamida wax la meyray ahaansho. 2. Nafley wax ladan ahaansho. 3. Ku dh.: wax meel ku nool ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqan¹: m.l 1. Isu geynta nolosha maaddiga, ruuxiga, iyo bulsho ee ummadi leedahay, soona maray isbeddello taariikheed. 2. Asluub.

2

dhaqan²: m.l (-nno, m.dh) (bul.) Mid ka kooban fikrado, caadooyin, fan, farshaxan ay sameeysteen ama ay wadaagaan mujtamaca gaar ah.

3

dhaqan³: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nijaaso, wasakh iyo wixi lamida mayrmid. 2. Wax midab leh fasakhmid. 3. Haweeney gurigeeda si wanaagsan u maamulid. 4. Ku dh.: qalab, sharci iyo wixi lamida adeegsasho. 5. Ku dh.: guri iyo wixi lamida ku noolaan. m.f.dh, dhaqnaan.

4

dhaqan⁴: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dhar iyo wixi lamida wax la meyray ahaansho. 2. Nafley wax ladan ahaansho. 3. Ku dh.: wax meel ku nool ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. be well cared for

2

dhaqan [derived] [adjective] cared for, tended; living, residing

3

dhaqan: v. act, behave; function

4

dhaqan m. n. conduct, behavior, culture, tradition, custom, way of life

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) culture (kal-jar); heritage (hera-teeyj); custom (kas-tem); tradition (tara-di-shiri); folklore (fok-loor); legacy (lagasi); anthropology (an-thara-poolaji) ~ hidde, caado

2

dhaqan -ka: (n) manners (maanaris); behavior (bi-heeyv-yer); character (kar-ak-ter) ~ dabeecad. Ex: dhaqankaaga uma bogin; I don 't like your behavior

3

dhaqan -dhaqnaa / dhaqnayd: (adj) washed (wooshidh)

waa la naqliyay ✓

1

Tradizione

2

Tradition

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid daryeel iyo xanaano hela; nool oo dhuuni iyo dheef hela.

2

dhaqan: (tilmaame) maydhan oo nadiif ah. Saxni dhaqan cuntada ku rido. Dh: qasaalan, maydhan.

3

dhaqan -ka: (magac, lab, keli) hab nololeed ay leedahay bulsho meel taalla oo ay ku salayso nolosheeda.

waa la naqliyay ✓

ثقافة

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Neef ido ah wax madax cad ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: dhaawan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaxan-ta)

2

1. Qabow badan oo jirku dareemo oo wax 1a huwado ama la dugsado u baahi geliya.

3

2. Cudur, badanaa soo noqnoqda oo qandho kulul leh, oo kaneecada qaarkeed qaniinyadeedu ku wacan tahay; duumo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qabow hawadu keento oo jirku dhibsado. 2. Duumo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qabow hawadu keento oo jirku dhibsado. 2. Duumo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] cold; frost; chills; malaria

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) cold feeling; chilliness (jili-nes) ~ qaboow

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) neecaw qabaw badan. Caawa dhaxan ayaa jirta. Dh: qabaw. Li: kaad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gabaddano, kaad

2

de: cold; frost; chills; malaria

3

lx: dhaxan

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: dhaxan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-ynaa, -ynayd) Wax la dhayay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-ynaa, -ynayd) Wax la dhayay ahaansho. m.dh, dhaynaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] smeared; greased; anointed

waa la naqliyay ✓

1

de: smeared; greased; anointed

2

lx: dhayan

3

pd: (dhaynaa)

4

ps: adj-der

5

key: dhayan

waa la naqliyay ✓

1

(Afyaal-ka)

2

1. Madax; horfiiq.

3

2. Qofka dadka soo dhoweyntiisa u qaybsan.

4

3. Oodafo; dhacan.

5

4. Horgalka tusbaxa.

waa la naqliyay ✓

1

burcad¹: m.l Subagga caanaha la lulay laga soo saaro inta aan weli la shiilin. la-mid: bocor¹ (1).

2

burcad²: m.dh.u Koox tuugo ah, hubeysan oo dadka laaya, dhacana.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhacan².

waa la naqliyay ✓

1

burcad¹: m.l Subagga caanaha la lulay laga soo saaro inta aan weli la shiilin.

2

burcad²: m.dh.u Koox tuugo ah, hubeysan oo dadka laaya, dhacana.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) madaxa hoggaanka ummad u haya. Afyaal Eebbahay ha kaa dhigo. Dh: horfiiq, madax, halfiiq.

2

afyaal -ka: (magac, lab, keli) qofka u xilsaaran dadka soo dhoweyntiisa iyo qaabilaaddiisa.

3

afyaal -ka: (magac, lab, keli) oodda iridda hore la saaro. Afyaal weyn buu Ducaale soo gooyay. Dh: afsaar, dhacan, oodrogo, oodafo.

4

afyaal -ka: (magac, lab, keli) horgalka tusbaxa; firida weyn ee tusbaxa u horraysa. Afyaalkii baa tusbaxa ka maqan. Dh: horgal.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naag doonnan oo xoolo laga bixiyey. Xeer ahaan ninka kufsada ama qaata waxa lagu ganaaxaa shan iyo toban halaad. Billacad ninkii boob ku guursadow god ku jirtay ama geelaagii dhacan!

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ninka subeerka ah ee geela jira. Oo dhoonbirkii jirayay dhacanta gees uga qaadayoo…

waa la naqliyay ✓

1

(fal) afaaf furan wax ku awd. Irridda kac ood.

2

ood: (fal) meel bannaanayd, ood ku meeri oo meel daloosha u diid; dhacan ama xas ku meeri. Reerka waraabaha ka ood.

3

ood -da: (magac, dhedig, keli) laamo qoyaanka lagaga soo jaro dhirta qoddaxleyda ah oo deyr laga dhigto ama meel lagu awdo gaar ahaan xerada xool xoolaha iyo wixii la mid ah. Ood qaadiddeeda iyo jiididdeeduba waa isla guri geyn.

4

ood-ka: (magac, lab, keli) magac xeer oo ah xoolaha magta lagu bixiyo ee axanka ka dambeeya. Oodka waxa qaata tolka axankana qoski laga dhintay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) laan weyn oo cufan oo irrida lagu oodo inta aan dhacanta la saarin. Dh: jiitin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) guur oo meel an fogayn u digarogo.

2

oodrogo -da: (magac, dhedig, keli) laan weyn oo cufan oo dhacanta laga hoosaysiiyo kolka irrida la oodayo. Dh: jiitin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo cab oo aad uga dhereg.

2

wabax-a: (magac, lab, keli) xaalka ay xooluhu dareemaan kolka ay biyo ka dhergaan. Wabax geel dhacani ma celiso

waa la naqliyay ✓

endocrine, adj. - qanjidho sameeya ama soo saaro dhacan oogado u baahan tahay.

waa la naqliyay ✓

percussion, n.f. - jugta; hardida; marka laba wax isku dhacan.

waa la naqliyay ✓

perfusion, n.f. - marka qof inta silinge lagu taago dhacan (nurxur) ama dhiig lagu shubo..

waa la naqliyay ✓

1

de: act of moving into the shade rw: dhacan + gal

2

hm: 2

3

lx: dhacamaggal

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

syn: geedaggal

7

key: dhacamaggal_2

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhabcan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhacmin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) irrid dhacan ku dhababid. Jiitinta soo jiid dhacaminta hadhaw aad samayside. Dh: dhacamis.

waa la naqliyay ✓