Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

adj., pl. tall, high, long (ones)

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) tall (tool); high (haay). Ex: sarihii dhaadheeraa; the tall buildings

waa la naqliyay ✓

1

a: dheerdheer

2

de: tall, high, long (ones)

3

lx: dhaadheer

4

pd: (Sg: dheer)

5

ps: adj-pl

6

key: dhaadheer

waa la naqliyay ✓

(n) Somali mythological man-eater woman [long ear]

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Cayayaan jiriiqaaqa iyo ayaxa la bah ah oo leh madax ka weyn jirka intiisa kale iyo lix lugood oo ay labada hore dhaadheeryihiin. la-mid: ayeeyolugdheer; abooto-idabbadis.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul carro cad iyo carro madow isugu jira, geedo dhaadheer ka baxaan oo beerashada ku wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc caws ka mid ah oo dhaadheer.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh A. ah: hilib jiir ah oo daliigo dhaadheer oo dhuudhuuban laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Geed nagaar aan qodax lahayn, oo leh laamo dhuudhuuban, caleemo yaryar iyo xididdo dhaadheer oo weelbiyoodka laga tolo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

waa la naqliyay ✓

1

baanso¹: m.dh Geed leh laamo dhaadheer oo xubno leh oo sida dhuumihii dhexda ka daloola, waxaana loo isticmaalaa dhismaha, samaynta dambiilaha qaarkood, iyo wixi lamida; qaysaraan.

2

baanso²: f.mg3 (-saday, -satay) Qof buka ama dhaawac ah baan siisasho.

waa la naqliyay ✓

1

baar¹: m.l 1. Fiidda sare ee geed ama timo iyo wixi lamida. 2. Dhoqor dhaadheer ah oo ka baxda kuruska geela dushiisa. 3. Ciyaarta daba-kaeriga, hal mar oo turubka la qeybiyo laguna ciyaaro. 4. Isha baalkeeda. 5. (-rar, m.l) Meel lagu iibsho cabitaanka iyo cunto fudud.

2

baar²: m.dh (baar, m.dh) 1. Geedka cawdu ka baxdo, waa dhir oo ay isku bah yihiin timirta, bixiya miraha qoonaha iyo caw oo ka baxa meelaha kulul ee biyaha leh. 2. Nagaar dhulka ku faalala oo xooluhu daaqaan.

3

baar³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax qarsoon raadin. 2. Wax la qaadan waayay noqosho (badeeco). Tusaale: “Hilibkii wuu baarey”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Naasley yar, dhirxagatada ka mid ah, leh dhego dhaadheer, dhogor jilicsan oo badan iyo bushin kore oo faruuran, oo habeenkii mirato.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Caws dhaadheer, caleemo adag leh oo xooluhu daaqaan raradana laga sameysto oo ka baxa meelaha biyo qabatinka leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Doonyaha safarrada dhaadheer gala tan ugu weyn oo qaadi karta kun jawaan iyo ka badan. la-mid: baqaalad, baqlad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cayayaan midab bunni ah, geeso dhaadheer iyo lababaal oo khafiif ah oo qolof adag ku hoos jira leh oo ku nool musqulaha iyo meelaha qashinku yaallo. la-mid: baranbaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed caleemo balballaaran iyo miro la cuno leh oo dhulka ku faafa. 2. Geed dhulka ku faafa,leh laamo dhaadheer oo jilicsan, caleemo balballaaran oo khudrad ahaan loo cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Khudrad ur silloon oo dhadhan kulul, caleemo dhuudhuuban oo dhaadheer iyo buruq kuusan leh oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed weyn, laamo dhaadheer iyo caleemo dhuudhuuban oo midab casuur ah leh oo meesha uu ku yaal aysan kaneecadu imaan. la-mid: baahirsaaf.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ldaan, m.dh) Degaan leh guryo badan, dukaamo, dugsiyo, isbitaallo, waddooyin dhaadheer iyo wixi lamida; magaalo.

waa la naqliyay ✓

m.l Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah, leh midab dacar ah, geeso dhaadheer oo toosan, bogcad iyo labo diillimood oo madow oo dhinacyada ku yaal.

waa la naqliyay ✓

1

bulbul¹: m.l B. ku ah: cilmi aqoon aad u sarreysa loo yeesho.

2

bulbul²: m.dh Dhogor badan, dhaadheer, jilicsan oo ay nafleyda qaarkeed yeelato.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Naasley caws ku nool ah, qodxo dhaadheer oo mardimo caddaan iyo madow isku xiga dusha ku leh; kashiito; yaadaddo; dhiddo.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah haadda waaweyn oo leh gafuur dhuuban oo dheer, lugo dhaadheer iyo guluc laallaadda oo uu cuntada ku rito; baambow. la-mid: candallaa, cantallaa, cantalay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabdheer-ta)

2

Dabka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel fog wax ka dilo, wadajirkiisa; colka dabkaas sita.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dabka lagu dagaallamo oo loogu talaggalay in uu meel fog wax ka dilo, wadajirkiisa. 2. Colka dabkaas sita. 3. Bundug dheer.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] firearms

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ciidanka kooxaha ku dagaallama hubka tiirada fog wax kadila. Dabdheer ayaan ka mid ahaa labaatan sano.

2

dabdheer -ta: (magac, dhedig, keli) dabka lagu dabo dagaallamo oo loogu talaggalay inuu meel fog wax ka dilo, dabka tiirada fog.

waa la naqliyay ✓

1

de: firearms

2

lx: dabdheer

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-col

5

key: dabdheer

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] strong camel of the herd

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) magta dhagarta lagu baxsho, geela inta aan lammaanayn oo aan rimmanayn ee galoofta ah. Waxa middii ba loo xisaabiyaa sagaal ama lix laxaad. Li: uurrey.

waa la naqliyay ✓

1

de: strong camel of the herd

2

lx: daandheer

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-cmp

5

key: daandheer

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Muddo dheer wax socday ahaansho (xaajo, roob, abaar,dagaal iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] having a long tail; prolonged; lasting a long time

waa la naqliyay ✓

(adj) 1. prolonged (poroloongidh); dragged out ~ daba dheeraaday. Ex: abaartii dabadheer, the prolonged drought. 2. (n) long tail

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xiddigta loo yaqaan Mariikh.

waa la naqliyay ✓

1

de: having a long tail; prolonged; lasting a long time

2

lx: dabadheer

3

pd: (dabadheeraa)

4

ps: adj-der

5

key: dabadheer

waa la naqliyay ✓

Crotalaria emarginella 01

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg badhaadhay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaabxumo daanka gasha oo sidii caadiga ahayd daanku ka duwanaado. Daandheerida iyo dalabtuba waa foolxumo. Dh: daandheero.

waa la naqliyay ✓

1

(Daandheera-da)

2

Qaabxumo daanka gasha oo uu sidii la rabey ka soo dheeraado.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur geela ku dhaca oo ka dhasha ilig si xad dhaaf ah u dheeraada oo uu neefku calaliska ku dhibtoodo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] deformity of the jaw

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg daandheeri.

waa la naqliyay ✓

1

de: deformity of the jaw

2

lx: daandheero

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-cmp

5

key: daandheero

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dheerdheero.

waa la naqliyay ✓

adj., pl. tall, high, long (ones)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah kalluunka badda laga soo saaro.

waa la naqliyay ✓

1

a: dhaadheer

2

de: tall, high, long (ones)

3

lx: dheerdheer

4

pd: (Sg: dheer)

5

ps: adj-pl

6

key: dheerdheer

waa la naqliyay ✓

m.l Shabaq siriqyo badan leh oo sagaarada lagu dabo.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax meel fog wax ka arka ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(fal) qadhaadh ka dhig. Bunka aad u qadhaadhee. Dh: qaraaree, khadhaadhee. Li: macaanee.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) shax dhammaystirin. Li: shaxgaab, shaxyare.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: adeeryo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arrin ama wax kale saamayn ku yeelo. Dh: hadhay.

2

hadhee: (fal) hadh u samee ama hoos u yeel. U hadhee magasha dhulku waa kulayle. Dh: hadhay, haree, haray.

waa la naqliyay ✓

v., sg., opt. form: suppose I am / so he may be ...

waa la naqliyay ✓

1

de: suppose I am / so he may be ...

2

lx: ahaadee

3

ps: v5a-1sg/3m-pot

4

key: ahaadee

waa la naqliyay ✓

1

(Daayeer-ka)

2

Jaad nafleyda caanaha leh kamid ah, oo xagga abuurta iyo baxaalliga, aad dadka ugu dhow; afargacnoodle; (ama daanyeer).

waa la naqliyay ✓

m.l (daayeer/-rro, m.dh) Xawayaan afarta addin ku socda oo labada hore sida dadka u adeegsada, qaab ahaanna dadka u eg. la-mid: daanyeer.

waa la naqliyay ✓

m.l (daayeer/-rro, m.dh) Xawayaan afarta addin ku socda oo labada hore sida dadka u adeegsada, qaab ahaanna dadka u eg. la-mid: daanyeer.

waa la naqliyay ✓

m. n. baboon, male monkey

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) monkey (man-ki)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad xayawaanka naasleyda ka mid ah oo xagga abuurta iyo baaxaalliga dadka u dhow. Wax kaste oo uu dadku cuno ba wuu cunaa oo kooxkoox ayuu u nool yahay. Dh: afargacmoodle, daanyeer. Wa: daayeer.

waa la naqliyay ✓

1

a: daanyeer

2

de: baboon, male monkey

3

lx: daayeer

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: daayeer

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef yar, caanaha kala soo bax oo afka naska gasho. Dh: nuug, jaq.

2

dhaadhi -ga: (magac, lab, keli) marka neef yar hooyadii ka jaqayo caanaha. Dh: jaqid.

waa la naqliyay ✓

1

dhadhen¹: m.l la-mid: dhadhan¹.

2

dhadhen²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: dhadhan².

waa la naqliyay ✓

1

(Dhareer-ka)

2

Qoyaan layiig ah oo nafleyda afkeeda ka yimaada; cay.

waa la naqliyay ✓

1

dhareer¹: m.l 1. Qoyaan layiig ah oo nafleyda afkeeda ka yimaada; cay. 2. la-mid: dhareerid.

2

dhareer²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qoyaan layiig ah afka ka keenid (nafley).

waa la naqliyay ✓

m.l Qoyaan layiig ah oo nafleyda afkeeda ka yimaada; cay.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): drool

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) salivia (sa-laayva); drool (duruul); drivel (diri-vel); slobber (isloo-ber)

2

dhareer -ay / tay: (v) drool (duruul); drivel (diri-vel); slobber (isloo-ber); salivate (saala-veeyt)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dareere inta badan layiig ah oo naflayda afkeeda ka yimaadda. Haddaad dhimanayso dhareerkaa la iska duwaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: drool

2

lx: dhareer

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-mass

5

key: dhareer

waa la naqliyay ✓

رُوَالٍ وَلُعَابٌ سَائِلِ

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-heeyay, -haysay) Wax isu xilsaarid.

waa la naqliyay ✓

v. take responsibility (for), organize

waa la naqliyay ✓

(fal) arrin ama wax kale, xilkiisa qaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: take responsibility (for), organize (with preposition u)

2

lx: haalhee

3

pd: (haalheeyey)

4

ps: v2b=

5

key: haalhee

waa la naqliyay ✓

Hadda; amminka.

waa la naqliyay ✓

adv., time: soon, immediately; now, at present

waa la naqliyay ✓

(adv) 1. just now; only a moment ago. 2. immediately; right now

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) waxyar ka hor, milayga la joogo inyar ka hor. Dh: hadda, imika. Li: hadhaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: soon, immediately; now, at present = had + teer

2

lx: haddeer

3

ps: adv-time

4

key: haddeer

waa la naqliyay ✓

Cordia ovalis 01

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cad si gaar ah u samaysan oo ilmaha ku duuban kolka uu riximka ku jiro oo uu cuntada ka qaato dhalashada ka dibna soo dhaca. Qofna madheertii ma dhibto. Dh: mandheer.

waa la naqliyay ✓

1

v., neg. condition: I / he / they would not have been

2

ahaadeen v., pl., opt. form: may they be!

3

ahaadeen v., pl., opt. form: so they may be

waa la naqliyay ✓

(v) they were or they may become ~ ahaadaan, ahaateen. Ex: haddaan dadaali lahaa maanta sidaan ma ahaadeen; if I had tried my best; I would have not been like this to day [/ would be better]

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) ceeryaamo timaadda xili roobaadka dadyeel baa na kala qarisey ani iyo xoolihii. Dh: dhedo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) marka qofka aanu socodkiisu dhaafin inta u dhow deegaankiisa. Dh: agmeer.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) la-mid: daayeer.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) la-mid: daayeer.

waa la naqliyay ✓

m. n. monkey species, baboon

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) monkey (man-ki)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad xayawaanka naasleyda ka mid ah oo xagga abuurta iyo baaxaalliga dadka u dhow. Wax kaste oo uu dadku cuno ba wuu cunaa geedahana wuu fuulaa oo kooxkoox ayuu u nool yahay. Daanyeer dabacase, dariiqa bannee. Dh: afargacmoodle, daayeer.

waa la naqliyay ✓

1

a: daayeer

2

de: monkey sp., baboon

3

lx: daanyeer

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: daanyeer

waa la naqliyay ✓

فَرْد

waa la naqliyay ✓

Insulator

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Xarig hab quruxsan oo afar dhudood ah u samayn. la-mid: dhaalcee, dhaclee.

waa la naqliyay ✓

v. ornament, make pretty; put a belt on (a girl)

waa la naqliyay ✓

(fal) dhacle samee; sida dhaaclaha u samee. Xadkaha si fiican u sooh oo dhaaclee. Dh: dhaaclay, dhaclee.

waa la naqliyay ✓