dellegnaan

m.l/dh la-mid: dellegnaan.

-ha: (magac, lab, keli) eeg dellegnaan.

(Deegaan-ta)

Geedaha badan oo ka baxa dhulkii doogta oo roob badani ku da'o.

deegaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Geed weyn canjeelka u eg, sida badan webiga jiinkiisa ka baxa oo leh miro la cuno. 2. la-mid: degaan.

deegaan²: m.dh Doog meel roob badan ku da'ay ka baxa.

deegaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Geed weyn canjeelka u eg, sida badan webiga jiinkiisa ka baxa oo leh miro la cuno. 2. la-mid: degaan.

deegaan²: m.dh Doog meel roob badan ku da'ay ka baxa.

Vegetation

f. n. forest, jungle

(Degan) S Mimusops somalensis Chiov. Sapotaceae.

S Mimusops fruticosa A.DC. Sapotaceae.

N Mimusops angel Chiov. Sapotaceae.

-ka: (n) 1. settlement (setalment); environment (envaayroment); residence (rezi-densi); domicile (dhomo-saayl) ~ dagaan, degaan, bey'ad, hooy. 2. regional state

-ka: (magac, lab, keli) meesha ay dad iyo. duunyaba ku noolaan karaan ee ay degganyihiin. Dh: dagal, degaan, dagaan.

deegaan-ka: (magac, lab, keli) magac guud oo kulmiya buuraha, berriga, badda iyo meel kasta oo nololi ka jirto.

deegaan -ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo canjeelka u eg. Sida badan webiga jiinkiisa ayuu ka baxaa, waxaana u dhala miro la cuno.

deegaan-ta: (magac, dhedig, keli) qaanso roobaad midabbo toddoba ah oo kala duduwan leh oo roobka iyo cadceedda oo is qabatay ka dhalata oo sida qaansada u soo godan. Dh: jeegaan.

deegaan -ta: (magac, dhedig, keli) dhulka roobku aad ugu da'ay ee doogga iyo xareeddu isku qotomaan.

de: forest, jungle

lx: deegaan

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: deegaan

خارج

m.f.dh eeg beegan². la-mid: beegnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) cabbirnaan; qiyaasnaan.

beegnaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel ku jeedid ama ku wajahnaan.

m.f.dh eeg deylan. la-mid: deylnaansho.

(Heegnaan-ta)

Wax la heegey ama heegan ahaansho.

m.f.dh eeg heegan³. la-mid: heegganaan, heegganaansho, heegnaan-sho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la heegay ama heeggan ahaansho.

(Engegnaan-ta)

Wax engegan ahaan; qallalnaan.

m.f.dh eeg engegan. la-mid: engegnaansho.

n, [abstract] dryness

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qallalan ahaan; wax ku sugan xaaladda engegnida. Dh: engegsanaan, qallalnaan, engegni. Li: qoyanaan.

de: dryness

lx: engegnaan

pd: (-ta)

ps: n -f-abs

key: engegnaan

f.mg4 (-naa, -nayd) Qof, wax dalleen hayo ahaansho.

(tilmaame) hoos u diisan oo gaaban oo laga dhici karo. Meel dalleensan oo muska ah ayuu libaax ka soo dhacay. Dh: gaaban.

m.dh la-mid: dardarnaan.

m.dh la-mid: halaagnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) halignaan; baaba'naan.

(Helloonaan-ta)

Wax la helloon yahay ahaansho.

m.f.dh eeg helloon. la-mid: helloonaansho.

f. n. availability

de: availability

lx: helloonaan

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: helloonaan

m.f.dh eeg maleeg². la-mid: maleegnaansho.

m.dh la-mid: degdegsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax degdegsan ahaan. Dh: degdegsanaan. deddegsanaansho -ha: (magac, lab, keli) eeg deddegsanaan.

m.f.dh eeg degdegsan. la-mid: deddegsanaan, deddegsanaansho, dedgegsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax degdegsan oo gacan fudayd ku jiro ahaan.

m.f.dh eeg dhillisan. la-mid: dhiliqsanaan, dhiliqsanaansho, dhillisnaansho.

m.dh la-mid: dalooshnaan.

-ta: (amagac, dhedig, keli) eeg dullaysani.

m.dh la-mid: heellanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg heellanaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hellemid.

m.f.dh eeg selelsan. la-mid: salal-sanaan, salalsanaansho, selelsanaansho.

m.f.dh eeg dalleensan. la-mid: dalleensanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mus ama ood gaaban oo laga dhici karo ahaan. Dh: gaabnaan.

m.l/dh la-mid: dąldalnaan.

-ha: (magac, lab, keli) eeg deldelnaan.

m.l la-mid: jalladnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) rafaadsanaan; silicsanaan; jirrabnaan.

(Dagnaan-ta)

Ahaanta la yahay wax dagan ama wax la yeeli karo.

m.f.dh eeg dagan². la-mid: dagnaansho.

f. n., [abstract] defenselessness

-ta: (n) being a defenseless

Disattesa; trascuratezza

Carelessness

-ta: (magac, dhedig, keli) dayacnaan, warmaqabto cadowgaagu kaa helo. Garbadiiri reer dagan ma waydo. Dh: dayacnaan.

dagnaan-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo wax la mid ah, dayacnaaan.

de: defenselessness

lx: dagnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: dagnaan

m.f.dh eeg dedan³. la-mid: dadnaan, dadnaansho, dednaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dedan oo dhusha ay wax ka saaran yihiin ahaan.

m.l 1. Shiraac saddex gees ah intiisa hoose. 2. Xarig doonyaad isu haya farmaanka docdiisa midig iyo doonnida. la-mid: deebaani (2).

-ka: (magac, lab, keli) xadhigga isku haya doonta iyo qoriga farmaanka. Doonida waxa ka jabay deebaankii.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel bohol ah. Deylaanta loo qoday, dusha maro ka saaraay, basar uma dabooshoy.

1. (Dillaan-ka) Wax weyn uo culus ama badan oo iyagoo isku duuban, xoog doc ugu dhaca ama ugu leexda; wax weyn oo soo guura ama soo ruqa; aguug; (ama dullaan).

2. (Dillaan-ta) Wax la diley ahaansho (ama dilnaan).

dillaan¹: m.l 1. Dhicidda wax culusi dhinac u dhaco. 2. la-mid: dillaamid. Leexashada wax badani hal mar dhinac u wada leexdo.

dillaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax culus dhinac u dhicid. 2. Wax badan hal mar u wada leexasho. la-mid: dullaan².

dillaan¹: m.l 1. Dhicidda wax culusi dhinac u dhaco. 2. la-mid: dillaamid. Leexashada wax badani hal mar dhinac u wada leexdo.

dillaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax culus dhinac u dhicid. 2. Wax badan hal mar u wada leexasho. m.f.dh, dillaamid. la-mid: dullaan.

v. fall over (of something large ~ heavy), tip over

dillaan m. n. thud, sound of something heavy falling ~ tipping over

dillaan [feminine] n. state of being killed ~ beaten; victim

(fal) dhan u wada aguug oo xag aad u ciirtay u dhac.

m.f.dh eeg dilan³. la-mid: dilnaansho.

dullaan¹: m.l la-mid: dillaamid.

dullaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) la-mid: dillaan².

-ka: (magac, lab, keli) wax culus oo taagan, dhan u ciiris oo dhicid. Haddaad maanta dullaanto oo uu daayeerkaasi ku laayo, anna saw dumi maayo.

(Jeegaan-ta)

Qaanso-roobaad; kayn-roobaad; caashacarrabdheer; (ama deegaan).

jeegaan¹: m.dh (-nno, m.dh) Midabyo dhawr ah oo si is kor saar ah u safan oo qaab qaanso leh oo ku samaysma daruurta marka uu roob da'ayo; qaansaroobaad.

jeegaan²: m.dh (-nno, m.dh) (fiisikis) Filiqsanaanta kaahinta birlabdanabeed sida, muuqaalka midabeed ee ka dhasha kalaxaydka dhudo ileys ee soo dhexmara birisam.

m.dh (-nno, m.dh) (fiisikis) Filiqsanaanta kaahinta birlabdanabeed sida, muuqaalka midabeed ee ka dhasha kalaxaydka dhudo ileys ee soo dhexmara birisam.

Spectrum

f. n. arc, arch; rainbow; spectrum

name-unisex arc, arch; rainbow; spectrum

-ta: (magac, dhedig, keli) ilays leh liidad midabaysan oo ka dhasha iftiin dhexmaray birismi. Dh: deegaan.

de: arc, arch; rainbow; [ext.] spectrum

lx: jeegaan

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: jeegaan

m.f.dh eeg ligan. la-mid: lignaansho.

m.dh (-nno, m.dh) la-mid: jeegaan.

m.dh Xiriir is-tixgelin iyo qaddarin leh oo cid ka dhexeeya.

m.f.dh eeg beeran². la-mid: beernaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax beeran ama abuuran ahaan.

(Ceednaan-ta) (u ceednaan)

Baahi weyn wax u qabid.

m.dh la-mid: caydnaan.

f. n., [abstract] need, desire

-ta: (magac, dhedig, keli) «u» baahi weyn wax u qabid. Dh: caydanaan.