deked — Macnaha & Turjumaada

1

(Deked-da)

2

Dhis weyn oo maraakiibta wax laga roga hayo ama la saara hayo, ku soo xirato.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel dhisan, loogu talagalay in ay maraakiibta ku soo xirato oo laga raro, waxna looga dejiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel dhisan, loogu talagalay in ay maraakiibta ku soo xirato oo laga raro, waxna looga dejiyo.

waa la naqliyay ✓

Harbour, Port, Sea port

waa la naqliyay ✓

f. n. dock, wharf; port, harbor

waa la naqliyay ✓

-da: (n) harbor (haar-bar); also harbour; port (poort); seaport (siipoort), dock (dhaak); wharf (woorf) ~ furdo, dakad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) marsada ay gaadiidka baddu ku soo xidhaan. Dh: marso, boor.

waa la naqliyay ✓

1

a: dakad ~ dekad

2

de: dock, wharf; port, harbor

3

lx: deked

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: deked

waa la naqliyay ✓

/dhiidh/ (n) 1. fal (camal) e.g. a good deed (n) 2. warqada lahaanshaha dhul ama dhismo (subbar-loogo).

waa la naqliyay ✓

n., (action) falniin, -ki, or -ti.

waa la naqliyay ✓

f. n., loc. exterior, external side, outside

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) deyrka reerka inta ka baxsan ee dad iyo dugaagba ka dhaxaysa. Kaalay daaddah debedda soo baro. Dh: dibad.

2

debed-da: (magac, dhedig, keli) wixii waddanka ka baxsan ee dalalka kale ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: exterior, external side, outside Alt sp: debbed

2

lx: debed

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f-loc

5

key: debed

waa la naqliyay ✓

1

Porto

2

Port

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) laamiga baabuurtu marto. Dekadda ka soo saar carruurta gaadhiyadaa jiidhiye. Dh: laami, waddogaadhi, shaaric, jid.

waa la naqliyay ✓

ميناء، مَرْفَاً مَرْسَى ثَغْرِ بَنْدَرِ

waa la naqliyay ✓

(fal) sariir ama goggol, ku dul raaxayso oo ku dul naso.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Qof rabsho badan oo madax adag.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Qof rabsho badan oo madax adag.

waa la naqliyay ✓

1

(Seked-da)

2

Saf ama iskujoog daaro ah; (ama sakad).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.dh) la-mid: sakad.

waa la naqliyay ✓

f. n. row of houses, block

waa la naqliyay ✓

-da: (n) block of buildings ~ sakad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) saf ama in wada xidhiidhsan oo daaro ah; sekad, saro is ku xidhiidhsan oo aan meel na ka ka la go'nayn. Tuuladu waa labo sekedood ba oo ma weyna.

waa la naqliyay ✓

1

a: sakad

2

de: row of houses, block

3

initial: s

4

lx: seked

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

key: seked

waa la naqliyay ✓

1

(Baaryoomid-da)

2

(doonni) markab ama deked, ka furasho, ka goosasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Caashaq-a)

2

1. Jacayl xeel dheer.

3

2. (doonni, markab) ku xirasho; dhinaca ku qabasho (deked, kd.).

waa la naqliyay ✓

1

(Wiish-ka)

2

1. Makiinad waxyaalaha culculus lagu qaado; waxay leedahay sal negi iyo gacan dheer oo wareega oo afkiisa hore, xarig ama silsilad gan qaroofan leh oo wax loo suro, ka lushaan; waxaan weligi laga waayin dekedaha wax laga soo roga hayo ama laga saara hayo, aqallada waaweyn oo la dhisayo, maraakiibta dushooda, ...

3

2. Qalab laga sii daayo yeer, oo shaqaalaha loogu sheego bilaabadka iyo dhammaadka shaqada; qalabkaas oo kale oo maraakiibtu leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

baas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dhibaato aad u weyn; belo. 2. Warqad aqoonsi oo lagu galo meel gaar ah sida xeryaha ciidamada, dekedaha iyo wixi lamida. 3. Rasaas si is daba joog ah u dhacda.

2

baas²: f.g1 (-say, -stay) Imtixaan gudbid. Tusaale: “Cali, imtixaankii wuu baasay”.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhulka ku xiga deked badeedda, kaasoo wixi dibadda loo dhoofinayo oo dekeddaas maraya ay ka yimaadaan, wixii dibadda looga soo dhoofiyana ay dekeddaas u soo maraan.

waa la naqliyay ✓

1

mawjad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Dhaqdhaqaaqa biyuhu sameeyaan marka ay dabeeshu ku dhacdo. 2. Qulqul baahsan, xiriir ah oo ay samayso korontadu marka hawada lagu sii daayo. la-mid: mowjad, hir.

2

mawjad²: m.dh (-do, m.l) (juqraafi) Kicidda iyo degista oogada badda, ugu dhowaan laba jeer maalintii, oo uu dhaliyo cufisjiidadka dayaxa iyo xoogga kan qorraxda ah. Oogada badweynta, faraqa u dhexeeya mawjadaha sare iyo kuwa hoose wuu ka yaryahay 1 m.; laakiin badaha godan ee qaaradaha xadka la leh waxaa laga yaabaa inuu ka bato 6 m., mawjadaha afafka dhuuban ee webiyada wuxuu gaadhaa 15 m. ama ka badan. Qulqul mawjadeed: waa u socodka biyaha mawjadda xagga khoori, af-webi, deked, iyo wixi lamida ee fatah mawjadeedka ama dusheeda ama mawjad noqdo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Naakhuudaha markabka ama doonida. 2. Ninka doonyaha ama maraakiibta dekedaha ku xira.

waa la naqliyay ✓

1

baas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dhibaato aad u weyn; belo. 2. Warqad aqoonsi oo lagu galo meel gaar ah sida xeryaha ciidamada, dekedaha iyo wixi lamida. 3. Rasaas si is daba joog ah u dhacda.

2

baas²: f.g1 (-say, -stay) Imtixaan gudbid. Tusaale: Cali, imtixaankii wuu baasay. m.f.dh, baasid.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhulka ku xiga deked badeedda, kaasoo wixi dibadda loo dhoofinayo oo dekeddaas maraya ay ka yimaadaan, wixii dibadda looga soo dhoofiyana ay dekeddaas u soo maraan.

waa la naqliyay ✓

1

mawjad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Dhaqdhaqaaqa biyuhu sameeyaan marka ay dabeeshu ku dhacdo. 2. Qulqul baahsan, xiriir ah oo ay samayso korontadu marka hawada lagu sii daayo. la-mid: mowjad; hir.

2

mawjad²: m.dh (-do, m.l) (juqraafi) Kicidda iyo degista oogada badda, ugu dhowaan laba jeer maalintii, oo uu dhaliyo cufisjiidadka dayaxa iyo xoogga kan qorraxda ah. Oogada badweynta, faraqa u dhexeeya mawjadaha sare iyo kuwa hoose wuu ka yaryahay 1 m.; laakiin badaha godan ee qaaradaha xadka la leh waxaa laga yaabaa inuu ka bato 6 m., mawjadaha afafka dhuuban ee webiyada wuxuu gaadhaa 15 m. ama ka badan. Qulqul mawjadeed: waa u socodka biyaha mawjadda xagga khoori, af-webi, deked, iyo wixi lamida ee fatah mawjadeedka ama dusheeda ama mawjad noqdo.

waa la naqliyay ✓

Deked

waa la naqliyay ✓

Deked

waa la naqliyay ✓

Deked webi

waa la naqliyay ✓

Deked

waa la naqliyay ✓

Deked heshils ganacsi

waa la naqliyay ✓

/harbar/ (ame) harbour (bre) (n) 1. deked. (v) 2. hooy-siin ama magan-gelin. e.g. It is against the law to harbor criminals.

waa la naqliyay ✓

/heyvan/ (n) 1. meel nasasho ama goob nabadeed (n) 2. deked

waa la naqliyay ✓

/mariina/ (n) deked yar oo doomuhu kusoo xirtaan kana shiraacdaan.

waa la naqliyay ✓

/piyar/ (n) deked yar ama buundo laga dul dhiso badda oo doonyuhu ku soo xirtaan.

waa la naqliyay ✓

/poort/ (n) 1. deked 2. magaalo deked leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Berked-da)

2

Meel loo dhisay in biyuhu galaan ama lagu kaydsado; war; dar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Meel loo dhisay in ay biyo galaan oo lagu kaydsado.².

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Meel loo dhisay in ay biyo galaan oo lagu kaydsado.

waa la naqliyay ✓

f. n. reservoir, trough, cistern

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [Pl. berkedo] artificial reservoir (rezar-vuwaar)-, pool (puul) or pond (poondh) ~ barkad, dar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) god weyn oo afargees ah oo hoos loo qado biyaha iyo wixii la mid ahna lagu shubto. Berkeddii gudhaye halkee xoolaha loo aroorin? Dh: barkad, baraag.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dar, jaabbiyad, naanni

2

de: reservoir, trough, cistern

3

lx: berked

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: berked

waa la naqliyay ✓

/dhifendh/ (v) difaacid (caabiyid).

waa la naqliyay ✓

v.tr., (protect) ka celi, karaw; v.r., is karaw, iska guluf.

waa la naqliyay ✓

/dhipendh/ (v) ku xiran (ku tiirsan).

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhisme ka samaysan tiir adag iyo qoryo dusha ciid laga saaray.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhisme ka samaysan tiir adag iyo qoryo dusha ciid laga saaray.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhebed-da)

2

Shinbiraha dibadjoogta ah jaad kamid ah oo diyaadka u eg; galaw; fiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-do, m.l) Haan biyood bir ah; fiin; galaw.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-do, m.l) Haan biyood bir ah; fiin; galaw.

waa la naqliyay ✓

f. n. bird species

waa la naqliyay ✓

1

cf: shimbir; fiin

2

de: bird sp.

3

lx: dhebed

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: dhebed

waa la naqliyay ✓

1

(Dheged-ka)

2

1. Midab xoolaha dhanada iyo jaanka cuna ama dhirta qaarkeed daaqa ay afka iyo gafuurka ku yeelato.

3

2. Dhegdheg, karriin, uskag; baqbaq.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Midab xoolaha dhanada iyo jaanka cuna ama dhirta qaarkeed daaqa ay gaafurka ku yeeshaan. 2. Carro cusboole ah. 3. Wasakh, uskag.

waa la naqliyay ✓

m. n. stickiness, sticky substance; color around mouth of an animal due to food stains

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m sticky, stickiness

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ciid dirri ah oo dhanaan laga helo lana moodo in saliidi ku daadatay oo badanaa xoolaha jeellani leefleefaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: stickiness, sticky substance; color around mouth of an animal due to food stains

2

lx: dheged

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: dheged

waa la naqliyay ✓

m. n. circuit

waa la naqliyay ✓

1

de: circuit {Eng}

2

initial: s

3

lx: serked

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: serked

waa la naqliyay ✓

1

(Ded-ka)

2

Wax biyaha iyo dabaysha iyo dheelka iyo kulka celiya oo ama aqallada la dhisa hayo korka laga saaro ama wax kaloo loo baqa hayo la huwiyo oo lagu daboolo.

waa la naqliyay ✓

1

ded¹: m.l 1. la-mid: dąd 1. Shey dusha laga saaro ama lagu daboolo wax feydan. 2. la-mid: dedid.

2

ded²: f.g1 (-day, -dday) Wax feydan, shey dusha ka saarid ama ku daboolid. la-mid: dąd².

waa la naqliyay ✓

1

ded¹: m.l 1. la-mid: dąd¹. Shey dusha laga saaro ama lagu daboolo wax feydan.

2

ded²: f.g1 (-day, -dday) Wax feydan, shey dusha ka saarid ama ku daboolid. m.f.dh, dedid. la-mid: dąd.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. extra covering over roof of a hut (against rain ~ sun)

2

ded v. cover (with a sheet, etc. to protect); conceal

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cover (kofer); covering

2

ded -ay / day: (v) roof (ruuf); cover (kofer) ~ dabool —deddan: (adj) covered (ka-veridh) ~ daddan. Ex: walax deddan; something covered

waa la naqliyay ✓

(fal) wax meel yaalla dusha wax ka saar oo dabool. Bustaha ku ded bukaanka. Dh: qari, huwi. Li: fayd.

waa la naqliyay ✓

fk. Qurub lagu soo jiidanayo foojignaanta qofka lala hadlayo. Tusaale: “Ila hadal dee! Dee, maxaad u yeeshay?”.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey lagu soo jiidanayo foojignaanta qofka lala hadlayo. I sii dee qalinka.

waa la naqliyay ✓

1

Eed — (Eed-da)

2

1. Xaal; arrin; xaajo; gar.

3

2. Gaboodfal; gef; denbi.

4

-eed

5

Waxay ka dabadhacdaa magaacyada qaarkood, ulajeeddo lahaaneedna u yeeshaa; (alaabo carruur-eed; askar Soomaaliy-eed).

waa la naqliyay ✓

1

eed¹: m.dh (-do, m.l) 1. Denbi cid uusan ku caddayn lagu soo oogey. 2. Gef; denbi.

2

eed²: f.g1 (-day, -dday) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

eed¹: m.dh (-do, m.l) 1. Denbi cid uusan ku caddayn lagu soo oogey. 2. Gef; denbi.

2

eed²: f.g1 (-day, -dday) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid. m.f.dh, eedid.

waa la naqliyay ✓

1

v. blame, accuse; repent, regret, lament

2

eed [feminine] n. accusation, blame; reason, cause; fault, guilt

waa la naqliyay ✓

-da: (n) allegation (ala-geey-shin); blame (baleeym); fault, guilt

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qalad ad horay u gashay cidhibtiisa xambaaro oo ka qoomammee ama ku guuldarrayso. Dh: aalo.

2

eed: dabakar magacyada xagga danbe kaga darsama kolka cid loo aanaynayo ama loo tiirinayo Arrin dawladeed iyo indho qudhaanjeed, midna lama arko.

3

eed -da: (magac, dhedig, keli) cambaarayn gef iyo denbi xanbaarsan. Gaboobe Senge wuxu yidhi 'Eed geel laga wadaan waayay!' Dh: gaboodfal, denbi, canbaarayn, gef. Wa: eedo.

4

eed -da: (magac, dhedig, keli) xaal iyo arrin loo fadhiyo; xaajo iyo gar la naqayo.

waa la naqliyay ✓

(suffix) [-al] of, relating to, or characterized by: Ex: goboleed; regional

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m. n. egg (of chicken)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax dusha qolof kaga dahaadhantahay hoostana nololi kaga jirto, ugxanta aan dillaacin digaagadda iyo waxii la mid ah. Dh: ukun, unfax, naalo.

2

beed-da: (magac, dhedig, keli) eeg bayd.

waa la naqliyay ✓

1

bw: ukun, unfax

2

de: egg (of chicken)

3

lx: beed

4

pd: (-ka Pl: beedad (ka))

5

ps: n4-m-enum, n2-m

6

syn: ugax;

7

key: beed

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cayd.

waa la naqliyay ✓

/dheedh/ (adj) 1. dhintay (aan noolayn) (adj) 2. kaamil ah (dhammaystiran).

waa la naqliyay ✓

a., nin go’ay, naag go’day; he is dead, go’; the dead men, dadkii dhintay.

waa la naqliyay ✓

1

(Deeb-ta)

2

1. Dhir la gubey danbaskeed cad oo raggu timaha marsado oo ku caddaysto.

3

2. Geedo yaryar, (caws, nagaar kale) oo hadba inta dabka la saaro weelka caanaha gudihiisa lagu oomaarsho, si jeermigu u le'do.

waa la naqliyay ✓

1

deeb¹: m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

2

deeb²: fk. D.na: dabadeed, kaddib.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] wood-ash used as tanning agent ~ hair dressing

2

deeb [feminine] n. small plant species

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) (~ na) dabadeed, kaddib.

2

deeb-ta: (magac, dhedig, keli) carro cad oo raggu timaha u marsadaan qurux iyo nadaafadba. Dugsiiye deeb ayuu timaha marsaday.

3

deeb -ta: (magac, dhedig, keli) dhogor ka bixinta lagu sameeyo harag iyada oo la adeegsanayo dhir kulul iyo danbas la isku daray si loo dhigo idiin. Haraggii ridu weli deeb buu ku jiraa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Garabka intiisa kore; qarqar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Garabka intiisa kore; qarqar.

waa la naqliyay ✓