dego — Macnaha & Turjumaada

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Shax, turub, iyo wixi lamida bad dhigasho. 2. Ku d.: cid marti u noqosho. la-mid: deg² (3,9)

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Shax, turub, iyo wixi lamida bad dhigasho. 2. Ku d.: cid marti u noqosho. m.f.dh, degasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. go down, descend

2

dego [feminine] n., [collective] dung, pulverized dung

waa la naqliyay ✓

-degtay / degatay: (v) go down (dhaawn); go or come down; descend (di-sendi); get out. Ex: hoos bay u degatay; she went down

waa la naqliyay ✓

v. become poor

waa la naqliyay ✓

1

de: become poor

2

lx: deego

3

pd: (deegtay)

4

ps: v3b=

5

key: deego

waa la naqliyay ✓

1

(Degma-da)

2

1. Rugta la deggan yahay.

3

2. Cid; beel; duddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Beel. 2. Qaybaha gobod u qaybsamo middood. 3. la-mid: degsiimo. Meel la degganyahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Beel. 2. Qaybaha gobod u qaybsamo middood. 3. la-mid: degsiimo. Meel la degganyahay.

waa la naqliyay ✓

f. n. settlement; camp; community, town; administrative district

waa la naqliyay ✓

name-f settelement; camp

waa la naqliyay ✓

-degmada: (n) 1. district (distirikt); locality (loo-kaalati). 2. settlement (sa-tel-ment); colony (kolonii)

waa la naqliyay ✓

1

Distretto

2

District

waa la naqliyay ✓

ama Dejiya, magaca gabadh labadeeda waalid dhalashadeedii ku heshiiyeen. Waxa kale ee loo bixiyaa gabadh la baryayo Eebbe in ay dhalashadeedu reerka barwaaqo lagu dego u horseeddo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dad meel wada yaalla oo nolol wadaag ah oo ceel iyo cawsku ka wada dhexeeyo. Dh: beel. Li: jees.

2

degmo -da: (magac, dhedig, keli) magaalo ama degaan hoosaad marka maamulka gobolku qaybsamo noqota waax ka mid ah oo gobolku xukumo. Degmada waxa laga xukumaa magaala madaxda gobolka.

3

degmo -da: (magac, dhedig, keli) dhul baaxda weyn ku fadhiya oo beelo kala duwani deggan yihiin. Degmadu dorraad bay doogsatay.

waa la naqliyay ✓

1

de: settlement; camp; community, town; administrative district

2

lx: degmo

3

pd: (-da)

4

ps: n6-f

5

syn: beel, duddo

6

key: degmo

waa la naqliyay ✓

منطقه

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax meel kore saaran hoos uga qaadasho. 2. Sharci, xeer, iyo wixi lamida samaysasho. 3. Cunno meel ku jirta mid kale kaga ridasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax meel kore saaran hoos uga qaadasho. 2. Sharci, xeer, iyo wixi lamida samaysasho. 3. Cunno meel ku jirta mid kale kaga ridasho. m.f.dh, degsasho.

waa la naqliyay ✓

v. draw up (document); pour oneself (beverage); bring ~ take down something for oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) naftaada xasili oo ha cadhoon.

2

degso: (fal) wax meel saaran dhulka u soo dhaadhacso. Alaabtaada degso. Dh: dejiso.

waa la naqliyay ✓

1

de: draw up (document); pour oneself (beverage); bring ~ take down s.t. for oneself

2

lx: degso

3

pd: (degsaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: degso

waa la naqliyay ✓

1

(Dhega-ha)

2

Hilqado.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] earrings

waa la naqliyay ✓

-dhegaha: (n) 1. [Plural of dheg] ears. 2. earring (iiring) ~ dhegodhego

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhegadhego

2

de: earrings

3

lx: dhego

4

pd: (/ha)

5

ps: n6-m-col

6

key: dhego

waa la naqliyay ✓

قُرْط، شَنْفَ

waa la naqliyay ✓

1

(Aqal-ka)

2

Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min; minan.

waa la naqliyay ✓

1

(Beridhax-a)

2

Meel inta la dego waxyar kaddib laga guurayo; meel aan lagu raageyn, aan sal ahayn; beridhaxmo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cabbaar-ka) In waqti ah oo aan dheerayn; nabar.

2

2. (Cabbaar-ta) Dhabbaha gaadiidku qaado, jagooyinka uu u qaybsan yahay, oo hadba mid la dego oo lagu nasto, middood; minqaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaranjara-da)

2

1. Xubin aqallada iyo dhisaska kale kamid ah oo dabaqyada kore lagu gaaro ama lagaga soo dego.

3

2. Dhis gacanta lagu qaato oo ka samaysan labo tiir iyo cagasaaro badan oo isu haya, oo meeshii dheer lagu fuulo. ~ ragaad; sallaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Joogsi-ga)

2

1. Joogsasho.

3

2. (astaamaha farta) astaan dhibic ah, (.) oo tixda is-haysata dhammaadkeeda lagu dhigo; hakad dheer.

4

3. Meelaha gaadiidku istaago oo laga raaco ama looga dego.

waa la naqliyay ✓

1

(Malka-da)

2

1. Meel la maro ama laga dego; meel laga tallaabo.

3

2. Jiir; qar.

4

3. Meel; jago; kob.

waa la naqliyay ✓

1

(Ragaad-ka)

2

1. (geel, kd.) a) Cagta oo qodaxi muddo. b) Qodaxda cagta mudda lafteeda.

3

2. Cagasaaro dhagax laga dhiso oo midiba mid ka sarrayso oo guryaha loogu yeelo in lagu fuulo ama lagaga soo dego; sallaan; jaranjaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Ruun-ka)

2

Meel la dego; berrin; rug; jabad.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaarid-da)

2

1. Xaar dhigid.

3

2. (°) Kob la doonayo in la fariisto ama la dego ama la dhiso ama dan kale laga lee yahay gebiib siman oo fiiqan ka dhigid; kabxid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min.

waa la naqliyay ✓

1

cas¹: m.l 1. Kaaha midabka huruudda u eg oo arooryada hore ka muuqda dhanka bari, inta ayan qorraxdu soo bixin. 2. Meel bannaan oo ciid jilicsan leh oo la dego. 3. Midab guduud xigeen ah. 4. Sayn yaroo meel ka hoora. 5. Meel bannaan.

2

cas²: f.mg4 (-saa, -sayd; cascas) Wax midabkiisu guduud furanyahay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed yar oo laamo iyo caleemo biyo ka buuxaan leh oo xooluhu daaqaan, kana baxa birrimada la dego.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dego. la-mid: degad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meel dhulka kale in yar ka sarreysa, bannaan oo la dego waqtiga roobabawda. 2. Taag.

waa la naqliyay ✓

1

garangar¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Bir wareegsan dhexda ka bannaan oo carruurtu ku ciyaarto. 2. Hab loo dego oo aqallada lagu wareejiyo xoolaha. la-mid: garaangar, garaangir, giraan, giraangir, girangir.

2

garangar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax si dilindillo ah u socosho. la-mid: garaangar², garaangir², giraangir², giringir².

waa la naqliyay ✓

1

geeddi¹: m.l 1. Socod meel la degganaa lagaga guuro oo meel ka durugsan laga dego. 2. Dad iyo xoolo guuraya oo aan weli degin. 3. Fogaan gelin socod ah. 4. Xarig dhuuban oo hal mar raro la mariyo. 5. Duub xirig ah, dhuuban oo rarada lagu sameeyo.

2

geeddi²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Guurin, guurid.

waa la naqliyay ✓

1

ilduuf¹: m.l 1. Hog aan loo baahnayn oo laga guuro ama laga qaado ama la dego (shax). 2. Jidkii loo baahnaa oo laga habaabo.

2

ilduuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Hogaan loo baahnayn ka guurid, ka qaadid ama degid. 2. Jidkii loo baahnaa ka habaabid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhagxaan shamiintaysan, kala hooseeya oo aqallada lagu fuulo ama looga soo dego. 2. Laba tiir oo cagasaarro badani isu hayaan oo dhismayaasha lagu fuulo ama looga soo dego. la-mid: jaranjar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xiddigaha cirir mid ka mid ah. 2. Roob da'a xilliga guga. 3. Godadka dayaxu dego midkood.

waa la naqliyay ✓

1

(Deg-ta)

2

1. Dhul korreeya (buur kd.) docdiisa dululubka ah oo laga dego.

3

2. Qarqar.

waa la naqliyay ✓

1

deg¹: m.l/dh 1. Dhul korreeya hoobadka ah. 2. Daan (webi). 3. Garabka intiisa kore; qarqar.

2

deg²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Meel rug ah dhigasho (cid). 2. (f.g) Wax duulayey fariisasho. 3. (fg.) Xabbad turub ah bad dhigid. 4. (f.mg) Wax, biyo hoos ugu shiidid. 5. (f.mg) Dhul, webi iyo wixi lamida heerkooda hoos uga dhicid. 6. (f.mg) Wax isku qasan kala miirmid. 7. (f.mg) Wax kacsan xasilid. 8. (f.mg) La d.: cid khasaaro badid. 9. (f.mg) Ku d.: cid marti u noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

deg¹: m.l/dh 1. Dhul korreeya hoobadka ah. 2. Daan (webi). 3. Garabka intiisa kore; qarqar.

2

deg²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Meel rug ah dhigasho (cid). 2. (f.g) Wax duulayey fariisasho. 3. (fg.) Xabbad turub ah bad dhigid. 4. (f.mg) Wax, biyo hoos ugu shiidid. 5. (f.mg) Dhul, webi iyo wixi lamida heerkooda hoos uga dhicid. 6. (f.mg) Wax isku qasan kala miirmid. 7. (f.mg) Wax kacsan xasilid. 8. (f.mg) La d.: cid khasaaro badid. 9. (f.mg) Ku d.: cid marti u noqosho. m.f.dh, degid.

waa la naqliyay ✓

1

v. descend, alight, get off, dismount; go down, climb down, make a landing; sink (of boats)

2

deg v. live (in a place), dwell, reside, settle; camp; lodge, install

3

deg [feminine] n. peak; edge; shoulder

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. get down, descend. Ex: Cali, soo deg!; Ali, come down!

2

ku deg: (v) land on 2. move in; settle (satai); reside (ri-zeeydh). Ex: waxaan degnay guri cusub; we moved in to a new house. 3. sink (sink); run aground (a-garaawndh); go under; submerge (sab-meerji). Ex: markabkii waa degay; the ship went under

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel sare oo aad fuushanayd ka dhaadhac. Ka deg faraska. Dh: dhaadhac. Li: fuul.

2

deg: (fal) meel si aad ugu noolaato guryo ka dhiso, si rasmi noloshadaada uga bilow. Dirridhabuu degay isaga iyo labadii dumar ee uu qabay.

3

deg: (fal) marka ama doon badda dhex mukhuurata, ku dhex libidh biyaha badda. Doontii duufaan baa qaaday oo badday ku degtay

4

deg-ta: (magac, dhedig, keli) qiyaas xidhmo ah oo degi qaadi karto. Deg xaaba ah ayaan soo qaaday.

5

deg -ta: (magac, dhedig, keli) halka u dhaxaysa qoorta iyo garabka ee badanaa raggu miisaanka ku qaado. Degta ayaa i go'day sidaan kuu sidaye iga deg. Dh: tun.

6

deg -ta: (magac, dhedig, keli) dhul korreeya hoobadka ah.

7

deg -ga: (magac, lab, keli) daanta webi iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

/iigow/ (n) gab (han, sida gofku isu-qabo inuu yahay).

waa la naqliyay ✓

1

(Daga-da)

2

1. Bilaha dayaxa oo Muslinka, tan ugu horraysa; seko.

3

2. In, xoolaha jaad walba, sanadiiba kol laga baxsho.

waa la naqliyay ✓

1

dago¹: m.dh 1. Bilaha dayaxa ee muslinka tirsado tan ugu horreysa. 2. Sadaqo sharciga Islaamku ku waajibiyey hantida qofka muslim ah sannadkiiba mar. 3. D. ah: neef ari ah oo sadaqadaas loo bixiyo.

2

dago²: f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. U d.: wax, cid u dayacmid. 2. Ku d.: ku dagmid, ku khatalmid; sigasho; baylahoobid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. U d.: wax, cid u dayacmid. 2. Ku d.: ku dagmid, ku khatalmid; sigasho; baylahoobid. m.f.dh, dagasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. first month of the Somali lunar calendar

waa la naqliyay ✓

v. have a narrow escape; be misled, be cheated

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) cid ama wax, ku khatalan. Gabadha hadalkeedii macaanaa ayaan ku dagmay.

2

dago: (fal) wax baylahsan noqo. Adhigu wuu daganyahay ee waraabaha ka gaadha. Dh: dagan.

3

dago-da: (magac, dhedig, keli), ah: neef ari ah oo sadaqadaas loo bixiyo.

4

dago-da: (magac, dhedig, keli) bisha xoolaha laga bixiyo sekada.

5

dago -da: (magac, dhedig, keli) tiro go'an oo xoolahu kolkay gaadhaan ay ku waajibto hantiilaha inuu in ka mid ah sako ahaan sannadkiiba hal mar uga baxsho. Dh: sako.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geed cawska lagu tiriyo oo leh laamo dhaadheer, oo xubno leh oo sida dhuumaha dhexda ka daloola, waxyaalo badanna laga sameeyo, oo ka baxa agagaarka webiga.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geed cawska lagu tiriyo oo leh laamo dhaadheer, oo xubno leh oo sida dhuumaha dhexda ka daloola, waxyaalo badanna laga sameeyo, oo ka baxa agagaarka webiga.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed cawska lagu tiriyo oo leh laamo dhaadheer, oo xubno leh oo sida dhuumaha dhexda ka daloola oo waxyaalo badanna laga sameeyo, kana baxa agagaarka webiga.

waa la naqliyay ✓

1

(Diga-da)

2

Xoolaha iyo bahallada, kd., xaarkooda iyo saaladooda.

waa la naqliyay ✓

1

digo¹: m.dh 1. Saalo. 2. Saalo burburtay oo badan.

2

digo²: f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Aroos cid ugu wacasho. 2. (f.mg) Ku d.: col jabay, qof laga adkaaday iyo wixi lamida hadal lafajebis ah ku dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

digo¹: m.dh 1. Saalo. 2. Saalo burburtay oo badan.

2

digo²: f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Aroos cid ugu wacasho. 2. (f.mg) Ku d.: col jabay, qof laga adkaaday iyo wixi lamida hadal lafajebis ah ku dhihid. m.f.dh, digasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. announ (a wedding ceremony)

2

digo [feminine] n., [collective] dung

waa la naqliyay ✓

-da: (n) dung (doong); manure (ma-nuur); muck (mak) ~ saalo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) ku farax dhibaato cid ku dhacday. Dh: wiirso.

2

digo -da: (magac, dhedig, keli) saalada xooluhu dhigaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ad leedahay daranyada ka dhabo. Tukaankaaga tuugada ka eego. Dh: ilaasho.

2

eego: (fal) wax ad cid kale kala wareegeyso inuu xun yahay iyo in kale, iska fiir. Gaadhiga aad iibsanayso eego. Dh: hubso.

3

eego: (fal) waxyaabo badan mid ka dooro.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gegi.

waa la naqliyay ✓

f. n. clearing, open space, field

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oo cidla' ah. Dh: gegi, gago.

waa la naqliyay ✓

1

de: clearing, open space, field

2

lx: gego

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: gegi

6

key: gego

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Cunto maalmeed suuq ka soo iibsasho. 2. Hawl keligii qabsasho (qof).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Cunto maalmeed suuq ka soo iibsasho. 2. Hawl keligii qabsasho (qof). m.f.dh, adeegasho.

waa la naqliyay ✓

v. do one's own work, do tasks for oneself

waa la naqliyay ✓

1

de: do one's own work, do tasks for oneself

2

lx: adeego

3

pd: (adeegtay)

4

ps: v3b=

5

key: adeego

waa la naqliyay ✓

1

cf: deji

2

de: go down, descend

3

hm: 1

4

lx: dego

5

pd: (degtay)

6

ps: v3b=intr

7

key: dego_1

waa la naqliyay ✓

1

a: digo

2

de: dung, pulverized dung

3

hm: 2

4

lx: dego

5

pd: (/da)

6

ps: n-f-col

7

key: dego_2

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax qof kale sameeyey wax u eg samayn; ka xigasho. 2. (f.mg) Ka dh.: hilib iyo wixi lamida gogasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g ) Wax qof kale sameeyey wax u eg samayn; ka xigasho. 2. (f.mg) Ka dh.: hilib iyo wixi lamida gogasho. m.f.dh, dheegasho.

waa la naqliyay ✓

v. imitate, act like someone else; pay close attention to another's actions, copy; forge

waa la naqliyay ✓

(fal) afkaar ama xog ka soo amaaho dukumenti ama kutubo kale oo asal ah. Tixdan waxan ka soo dheegtay buugga Saabxidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: imitate, act like s.o. else; pay close attention to another's actions, copy; [ext.] forge

2

lx: dheego

3

pd: (dheegtay)

4

ps: v3b=

5

key: dheego

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ku dh.: wax meel ku nabasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Ku dh.: wax meel ku nabasho. m.dh, dhegsasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax, meel ku nabo. Dh: dhejiso.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho. m.f.dh, beegasho.

waa la naqliyay ✓

v. measure (grain) for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) wax inta uu dhanyahay ama inta uu leegyahay ogow. Beego inta kiiloo ee aad rabto. Dh: cabbiro, miiso, qiyaaso.

waa la naqliyay ✓

1

de: measure (grain) for oneself

2

lx: beego

3

nt: beegad (ka) [vn-m], beegasho (/da) [vn-f]

4

pd: (beegtay)

5

ps: v3b=tr

6

key: beego

waa la naqliyay ✓

1

(Ceega-da)

2

(qof) hunguriga, si xoog leh ugu dhegid, si neeftu uga soo bixi weydo oo uu u dhinto ama ku dhowaado; cunaqabato; miijis; mirjis.

waa la naqliyay ✓

m.dh Si xoog leh oo nafley cunaha looga qabto si neeftu ugu joogsato; miijis. la-mid: ceejo, ciiq, ciiqo¹ (2).

waa la naqliyay ✓

m.dh Si xoog leh oo nafley cunaha looga qabto si neeftu ugu joogsato; miijis. la-mid: ceejo, ciiq, ciiqo¹: (2).

waa la naqliyay ✓

vl. n. choking, strangulation

waa la naqliyay ✓

-ceegada: (n) stranglehold (straangal hold) ; the act of choking ~ ceejo-da, marjin

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hunguri qabasho oo neefta ku dhejin. Dh: miijis, mirjis, ceejo.

2

ceego -da: (magac, dhedig, keli) qarbid iyo wax la mid ah, miijin oo aad u buuxin.

waa la naqliyay ✓

1

a: ceejo

2

de: choking, strangulation

3

lx: ceego

4

pd: (/da)

5

ps: vn6-f

6

key: ceego

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg daagad.

waa la naqliyay ✓