deexo — Macnaha & Turjumaada

f.mg3 (-xday, -xatay) 1. U d.: qof, qof kale si daacad ah ugu warramid. 2. Hadal badan shubid; dalqamid.

waa la naqliyay ✓

v. talk a lot, chatter

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» qof, qof kale si daacad ah ugu warramid.

2

deexo: (fal) hadal badan oo yulqan ah ku hadal. Sidii wax waalan u deexo.

waa la naqliyay ✓

1

de: talk a lot, chatter

2

lx: deexo

3

pd: (deexday)

4

ps: v3b=

5

key: deexo

waa la naqliyay ✓

1

(Deex-da)

2

Dhulka badda xiga.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhul geed-gaab iyo caws ka baxaan oo badda xiga.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhul geed-gaab iyo caws ka baxaan oo badda xiga.

waa la naqliyay ✓

f. n. coastal strip

waa la naqliyay ✓

-da: (n) coastal land

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) hadal badan. Deex baa madaxa daaliyay. Dh: hadal.

2

deex-da: (magac, dhedig, keli) bannaanka ka bilowda meesha ay laba buurood iskaga soo dhowaadaan. Deex buu reerkii degay.

3

deex-da: (magac, dhedig, keli) soo maxashada hadalka, laabfurnaanshaha hadalka.

4

deex-da: (magac, dhedig, keli) xeebta ama dhulka bannaan ee badda ku soo xiga.

5

deex-da: (magac, dhedig, keli) xog iyo war gaar ah oo arrin laga hayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: coastal strip

2

lx: deex

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: deex

waa la naqliyay ✓

1

(Eexa-da)

2

1. (qof) gardarro loogu hiiliyo ama wax dad kale jid u lahaayeen loo siiyo.

3

2. Ixsaan; samafal; turaal.

waa la naqliyay ✓

1

eexo¹: m.dh la-mid: eex.

2

eexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Eex ku kicid (cid).

waa la naqliyay ✓

1

eexo: m.dh la-mid: eex.

2

eexo: f.mg3 (-xday, -xatay) Eex ku kicid (cid). m.f.dh, eexasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bias, partiality, prejudice, patronage, protection

2

eexo v. be partial, show bias, take sides

waa la naqliyay ✓

-eexday / eexatay: (v) make a biased or unjust act or judgement ~ u xagli

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo qof midkood si xaqdarro ah u taageer ama sadbursi uu ka kale dheer yahay u samee.

2

eexo-da: (magac, dhedig, keli) eeg eex.

waa la naqliyay ✓

v. become poor

waa la naqliyay ✓

1

de: become poor

2

lx: deego

3

pd: (deegtay)

4

ps: v3b=

5

key: deego

waa la naqliyay ✓

1

(Deera-da)

2

Jaad ugaarta kamid ah oo yaryar oo dheereeya; dhabarka iyo caloosha dhexdooda, daliig ballaaran oo madow bay ku leedahay, raxan raxan bayna weligeed isu raacdaa; eelo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Jaad ugaarta ka mid ah, cawsha ka yar, dib gaaban, dhinacyada laba diillimood oo madow ku leh oo raxanraxan isu raacda.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Jaad ugaarta ka mid ah, cawsha ka yar, dib gaaban, dhinacyada laba diillimood oo madow ku leh oo raxan-raxan isu raacda.

waa la naqliyay ✓

f. n. Speke's gazelle

waa la naqliyay ✓

-deerada: (n) gazelle (gazaal)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ugaadha duurjoog ah oo abuur ahaan la bah ah cawsha, midab dahabi ah iyo indho qurxoon na leh.

2

deero-da: (magac, dhedig, keli) deerada teeda dhedig.

waa la naqliyay ✓

1

de: Speke's gazelle

2

lx: deero

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: deero

waa la naqliyay ✓

1

jeexo¹: m.dh Meel godan oo biyo mareen ah. la-mid: jeex¹ (2).

2

jeexo²: f.g3 (-xday, -xatay) Wax cad ka dillaacsasho (maro, qare, maqaar iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-xday, -xatay) Wax cad ka dillaacsasho (maro, qare, maqaar iyo wixi lamida). m.f.dh, jeexasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Leexa-da)

2

1. Dabayl kacda oo cirka mudda.

3

2. (cayaar) xargo geedo isu dhow madaxyada loogu xiro, oo carruurtu fuusho oo isku ruxdo.

4

3.* Xargo iyo shabaag sidoo kale, inta geedo isu dhow labada madax loogu kala xiro, lagu kor seexdo.

waa la naqliyay ✓

1

leexo¹: m.dh 1. Dabayl dhacda oo cirka u kacda. 2. Ciyaar xarig geedo isu dhow labadiisa dacal lagu kala xiro oo carruurtu fuusho iskuna ruxaan. 3. Qallooc gala kurus geel.

2

leexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Jid lagu socday ka weecasho.

waa la naqliyay ✓

1

leexo¹: m.dh 1. Dabayl dhacda oo cirka u kacda. 2. Ciyaar xarig geedo isu dhow labadiisa dacal lagu kala xiro oo carruurtu fuusho iskuna ruxaan. 3. Qallooc gala kurus geel.

2

leexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Jid lagu socday ka weecasho. m.f.dh, leexasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. swing; hammock

2

leexo [feminine] n. cyclone, tornado, whirlwind, dust-storm

waa la naqliyay ✓

name-f swing; hammock; tornado, cyclone, whirlwind

waa la naqliyay ✓

1

-leexday / leexatay: (v) change your direction; turn (teen)-, divert (di-veert) ~ weeco

2

leexo: -leexada: (n) hammock (hamak)-, swing (iswing)-, seesaw (siisoo) ~ wiifow

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhinac u baydh; dhinacii loo socdey, meel aan ahayn, aad. Dh: baydh, weeco.

2

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab iyo qaab dadka lagu ciqaabo oo faldembiyeedka lagaga gooyo ama qirashadiisa lagaga soo saaro.

3

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab caruurtu ku ciyaarto oo ay isku lulaan. Cali maanta leexo ayuu ku ciyaaray. Dh: wiifow, siidhimiidhi.

4

leexo -da: (magac, dhedig, keli) qalab iyo qaab dadka lagu ciqaabo oo faldembiyeedka lagaga gooyo ama qirashadiisa lagaga soo saaro.

5

leexo -da: (magac, dhedig, keli) siigo wareegaysata oo aad cirka ugu sii fogaata. Jilaalka meel walba leexo ayaa lagu arkaa. Dh: dabayl.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xday, -xatay) 1. Qof, gam'id. 2. Dab iyo wixi lamida damid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xday, -xatay) 1. Qof, gam'id. 2. Dab iyo wixi lamida damid. m.f.dh, seexasho.

waa la naqliyay ✓

v. go to bed, sleep; go out (fire), be extinguished (light)

waa la naqliyay ✓

-seexday / seexatay: (v) sleep (isliip); go to bed

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hurdo gal; jiifso oo gama'.

2

seexo: (fal) 'dab, nal' dam; bakhti.

waa la naqliyay ✓

1

de: go to bed, sleep; [ext.] go out (fire), be extinguished (light)

2

initial: s

3

lx: seexo

4

pd: (seexday / seexatay)

5

ps: v3b=intr

6

xe: Let him sleep!

7

xv: Ha seexdo!

8

key: seexo

waa la naqliyay ✓

1

(Fadeexa-da)

2

Ceeb weyn; facshar; bayuur; (ama fadeexad).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Fal xun oo aan qarsoonayn; ceeb, facsharo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Fal xun oo aan qarsoonayn; ceeb, facsharo.

waa la naqliyay ✓

f. n. disgrace, scandal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ceeb weyn oo bayuur ah. Dh: fadeexad, ceeb, ceebaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: disgrace, scandal

2

lx: fadeexo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: fadeexo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Cunto maalmeed suuq ka soo iibsasho. 2. Hawl keligii qabsasho (qof).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Cunto maalmeed suuq ka soo iibsasho. 2. Hawl keligii qabsasho (qof). m.f.dh, adeegasho.

waa la naqliyay ✓

v. do one's own work, do tasks for oneself

waa la naqliyay ✓

1

de: do one's own work, do tasks for oneself

2

lx: adeego

3

pd: (adeegtay)

4

ps: v3b=

5

key: adeego

waa la naqliyay ✓

1

(Aneexa-da)

2

Geed dhirta yaryar ka mid ah oo bixiya miro arorro leh oo ceeriinka iyo bisaylkaba lagu cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (botani) Geed nagaar faalala oo leh caleemo yaryar oo xanaf leh iyo miro kulkulucsan oo la cuno. la-mid: uneexo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (botani) Geed nagaar faalala oo leh caleemo yaryar oo xanaf leh iyo miro kulkulucsan oo la cuno. la-mid: uneexo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] small plant species, with edible fruit

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed dhirta yaryar ka mid ah oo bixiya midho aroorro leh oo ceedhiinka iyo bisaylkaba lagu cuno. Aneexo ayay ciyaalku soo gurteen.

waa la naqliyay ✓

1

de: small plant sp., with edible fruit

2

lx: aneexo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: aneexo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Ku d.: wax nacfi leh ku keliyeysasho. 2. Ku d.: laba qof ama ka badan, hawl ay qaban lahaayeen sheeko ku illaawid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ku ~» wax nacfi leh ku keliyeysasho.

2

deenso: (fal) «ku» labo qof ama in ka badan, hawl ay qaban lahaayeen sheeko ku illaawid. deenso: (fal) deyn qaado; cid wax ka amaaho. Lacag aad ra'samaal ka dhigato deenso. Dh: amaaho, daynso, deynso.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m light-skinned

waa la naqliyay ✓

magaca wiil midabkiisu casaan yahay oo deeran.

waa la naqliyay ✓

1

(Deexad-ka)

2

Deexasho

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: deexasho.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. talkativeness

2

deexad [feminine] n. valley

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhul xeebeed bannaan oo badda u dhow. Dh: deex.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: darajo.

waa la naqliyay ✓

f. n. rank, position, grade; disposition, arrangement

waa la naqliyay ✓

-derejada: (n) 1. grade (gareeydh); rank (raangk); position (posi-shin) ~ garaado. Ex: waa maxay derejadiisu? What is his rank? 2. respect (rispakt) ~ xurmo. 3. degree (digrii) ~ heer kul

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) martabo sarraysa. Dh: martabad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: rank, position, grade; disposition, arrangement

3

lx: derejo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: derejo

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g) Wax qof kale sameeyey wax u eg samayn; ka xigasho. 2. (f.mg) Ka dh.: hilib iyo wixi lamida gogasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1. (f.g ) Wax qof kale sameeyey wax u eg samayn; ka xigasho. 2. (f.mg) Ka dh.: hilib iyo wixi lamida gogasho. m.f.dh, dheegasho.

waa la naqliyay ✓

v. imitate, act like someone else; pay close attention to another's actions, copy; forge

waa la naqliyay ✓

(fal) afkaar ama xog ka soo amaaho dukumenti ama kutubo kale oo asal ah. Tixdan waxan ka soo dheegtay buugga Saabxidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: imitate, act like s.o. else; pay close attention to another's actions, copy; [ext.] forge

2

lx: dheego

3

pd: (dheegtay)

4

ps: v3b=

5

key: dheego

waa la naqliyay ✓

(fal) si fiican wax u hummaagso. Dheeho bal sida ay u egtahay taswiirteedu. Dh: eego.

waa la naqliyay ✓

v. have relation (of two persons ~ more) as business, etc.

waa la naqliyay ✓

1

de: have relation (of two persons ~ more) as business, etc.

2

lx: dhexso

3

pd: (dhexsaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: dhexso

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax dhinac u weecsasho. Tusaale: “Biyaha beerta u leexso”.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax dhinac u weecsasho. Tusaale: Biyaha beerta u leexso. m.f.dh, leexsasho.

waa la naqliyay ✓

v. turn something towards oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax meel kale u socday, soo weecso. Biyaha maangadka leexso. Dh: weecso.

2

leexso: (fal) xoolo aad lahayn xaqdarro ku qaado. Dh: duwo, dhac.

waa la naqliyay ✓

1

de: turn s.t. towards oneself

2

lx: leexso

3

pd: (leexsaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: leexso

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Carruur hurdo u diyaarsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Sheexa-da)

2

1. Dhul dillaacsan.

3

2. Geeso ama timo kala rogan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax is haysta meel dhexe oo bannaan. 2. Jid yar oo laga samaysto madaxa bidix ama midig iyadoo timaha laba dhinac loo kala seexinayo. 3. Geeso xoolaad oo bidix iyo midig u kala jiifa.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. cracked earth

2

sheexo [feminine] n. hairstyle (with hair parted down the middle)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhul dillaacsan.

2

sheexo-da: (magac, dhedig, keli) geeso ama timo ama wax kala rogan.

waa la naqliyay ✓

v. take sides with

waa la naqliyay ✓

1

de: take sides with

2

initial: u

3

lx: u eexo

4

pd: (eexday)

5

ps: v3b=expr

6

key: u_eexo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: aneexo.

waa la naqliyay ✓

1

(Uneho) All. Som. Cynanchum somaliense (N. E. Br) N.E.Br. Asclepiadaceae.

2

All.Som. Cucumella kelleri (Cogn.) Jeffrey. Cucurbitaceae.

3

N Pentarrhunum insipidum E.Mey. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah nagaadhka yaryar oo bixiya midho ororro leh oo caydhiin iyo bisayl ba lagu cuno. Uneexadu waa qadhaab. Dh: aneexo.

waa la naqliyay ✓

1

(Deexasha-da)

2

Hadal badan shubid; dalqamid; aad u warramid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg deexo. la-mid: deexad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal si laabfurni ah, u warrantid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Fadeexo la kulmid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Fadeexo la kulmid. m.f.dh, fadeexoobid.

waa la naqliyay ✓

(fal) adigu kashifan oo ceebow.

waa la naqliyay ✓

fk. Qurub lagu soo jiidanayo foojignaanta qofka lala hadlayo. Tusaale: “Ila hadal dee! Dee, maxaad u yeeshay?”.

waa la naqliyay ✓