deen — Macnaha & Turjumaada

m.dh.kh D. ah: ceel ama daaqsin aan dad badan joogin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) amaah la isku leeyahay. Dh: dayn, deyn, amaah.

2

deen-ta: (magac, dhedig, keli) ceel ama daaqsin aan dad badan joogin.

waa la naqliyay ✓

v. hinder, impede, prevent

waa la naqliyay ✓

1

(Dheen-ka, Dheen-ta)

2

Geed weyn oo gobka u eg oo mirihiisa la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Geed weyn, aan qodax lahayn, caleemo yaryar, miro macaan oo la cuno leh oo ka baxa biyo mareennada.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] large tree species, with edible fruit

waa la naqliyay ✓

1

(Den) May, S Berchemia discolor (Kl)Hems. Rhamnaceae.

2

N Dodonaea angustifolia L.F. Sapindaceae.

3

S Lannea schweinforthii (Engl)engl. Anacardiaceae.

4

C Cordia suckertii Chiov. Boraginaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geed caleemaad jiridweynta ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: large tree sp., with edible fruit

2

lx: dheen

3

pd: (-ka ~ -ta)

4

ps: n-m/f-col

5

key: dheen

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg deenso.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) density (deensiti)

2

cuf -ay / tay: (v) stop up; insert something as a plug; plug (plaag)-, staff ~ cub

waa la naqliyay ✓

1

(I) Passera somala;

2

(E) Somali Sparrow;

3

(S) Deyn gurato (S. s. Deen gurato); JARRA JARRA (S. s.: Jarra jarro)

waa la naqliyay ✓

magaca wiil dhashay xilli rag badan oo ehelladii ahi cudur iyo colaad midkood u le'deen; wiil aan ab ama reer uu ku tiirsado haysan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ku ~» wax nacfi leh ku keliyeysasho.

2

deenso: (fal) «ku» labo qof ama in ka badan, hawl ay qaban lahaayeen sheeko ku illaawid. deenso: (fal) deyn qaado; cid wax ka amaaho. Lacag aad ra'samaal ka dhigato deenso. Dh: amaaho, daynso, deynso.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waraabaha baruurta cunay xaarkiisa. Dabadana adkee dhaylin baad diru lahay deene.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) barwaaqo daaqu aad u baxo uu dhirta iyo dooggu isgaadhaan. Keyn hawr ah ayay lo'deennu barqaataa. Dh: Barwaaqo. Li: abaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: our [inclusive]

2

hm: 1

3

lx: -deen

4

ps: pro-det-1pl

5

xe: our mother

6

xv: =-teenna

7

key: -deen_1

waa la naqliyay ✓

1

de: they did (X)

2

hm: 2

3

lx: -deen

4

ps: v3b-3pl-past

5

xe: they borrowed

6

xv: =-teen

7

key: -deen_2

waa la naqliyay ✓

1

de: you did (X)

2

hm: 3

3

lx: -deen

4

ps: v1-2pl-past

5

xe: you hated it

6

xv: =-teen

7

key: -deen_3

waa la naqliyay ✓

1

de: I / he / they would not have done (X)

2

hm: 4

3

lx: -deen

4

ps: v3b-neg-cond

5

xe: He would not have borrowed a car.

6

xv: Baabuur muu amaahdeen.

7

key: -deen_4

waa la naqliyay ✓

1

de: our [inclusive]

2

lx: -deenna

3

ps: pro-det-1pl

4

xe: our two peoples

5

xv: =-teenna

6

key: -deenna

waa la naqliyay ✓

1

de: our, of us [inclusive] With feminine nouns

2

lx: -teenna

3

ps: pro-det-1pl

4

xe: our children

5

xv: -deen(na), -sheen(na)

6

key: -teenna

waa la naqliyay ✓

n., deen qaad, -ki.

waa la naqliyay ✓

v.tr., deen ka tuur.

waa la naqliyay ✓

delator, denunciator, n., deen ka tuur, -ki.

waa la naqliyay ✓

fk. Qurub lagu soo jiidanayo foojignaanta qofka lala hadlayo. Tusaale: “Ila hadal dee! Dee, maxaad u yeeshay?”.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey lagu soo jiidanayo foojignaanta qofka lala hadlayo. I sii dee qalinka.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-emey, -entey) la-mid: dąn.

waa la naqliyay ✓

/dhen/ (n) 1. xerada ama rugta dugaagga (n) 2. qol gaar ah (sida qoolad hawIl gaar ah lugu qabsado).

waa la naqliyay ✓

(fal) dab ama laydh shidan bakhti.

waa la naqliyay ✓

n., (cavern) booraan, -ti, god, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Been-ta)

2

Wax aan jirin oo la sheego; aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh War aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh War aan run ahayn.

waa la naqliyay ✓

False.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): lie; false

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) lie (laay); hoax (howkis); fake (feeyk); false

waa la naqliyay ✓

1

Falso; bugia

2

False; lie

waa la naqliyay ✓

/biin/ (v) be oo fal laha moothi eh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sheegid wax aan jirin, aan dhab ahayn. Been iyo berri toona ma dhammato. Li: run.

waa la naqliyay ✓

1

de: lie; [atr.] false

2

lx: been

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

xe: Dont listen to their lies!'; Opp: run

6

xv: Beentooda ha dhageysan!

7

key: been

waa la naqliyay ✓

كَذِب، زور، إِفَكَ

waa la naqliyay ✓

/dhiin/ (n) 1. hormuud jaamacadeed (n) 1. madax kaniisadeed.

waa la naqliyay ✓

1

(Deeb-ta)

2

1. Dhir la gubey danbaskeed cad oo raggu timaha marsado oo ku caddaysto.

3

2. Geedo yaryar, (caws, nagaar kale) oo hadba inta dabka la saaro weelka caanaha gudihiisa lagu oomaarsho, si jeermigu u le'do.

waa la naqliyay ✓

1

deeb¹: m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

2

deeb²: fk. D.na: dabadeed, kaddib.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] wood-ash used as tanning agent ~ hair dressing

2

deeb [feminine] n. small plant species

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) (~ na) dabadeed, kaddib.

2

deeb-ta: (magac, dhedig, keli) carro cad oo raggu timaha u marsadaan qurux iyo nadaafadba. Dugsiiye deeb ayuu timaha marsaday.

3

deeb -ta: (magac, dhedig, keli) dhogor ka bixinta lagu sameeyo harag iyada oo la adeegsanayo dhir kulul iyo danbas la isku daray si loo dhigo idiin. Haraggii ridu weli deeb buu ku jiraa.

waa la naqliyay ✓

/dhiidh/ (n) 1. fal (camal) e.g. a good deed (n) 2. warqada lahaanshaha dhul ama dhismo (subbar-loogo).

waa la naqliyay ✓

n., (action) falniin, -ki, or -ti.

waa la naqliyay ✓

m.dh Garabka intiisa kore; qarqar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Garabka intiisa kore; qarqar.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah badarka la abuuro oo kolka la ridqo kimis laga samaysto.

2

deef -ta: (magac, dhedig, keli) garabka intiisa kore. Dh: qarqar.

waa la naqliyay ✓

1

Deeg!

2

Erey fardaha lagu yiraahdo kolkii la doona hayo inay istaagaan.

waa la naqliyay ✓

1

deeg¹: m.l 1. D. ah: qof wax lahaa oo faqriyey. 2. la-mid: deegid.

2

deeg²: e.d Istaag! ( fardaha ayaana loo adeegsadaa).

3

deeg³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Qof cayrtoobid. 2. Qoor kacsi dartiis la caatoobid. 3. Fardo fuulid.

waa la naqliyay ✓

1

v. become poor

2

deeg inter. whoa!, stop!

3

deeg [feminine] n. peak; edge; shoulder

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caydh aan xoolo haysan noqo. Dh: caydhaw.

2

deeg: (fal) qoor kacsi dartiis la caatow.

3

deeg: (fal) fardo ama gammaan kale, fuul.

4

deeg: (ereycodeed) erey fardaha kolka la joojinayo la yidhaa sida awrta to' loo yidhaa kolka la fadhiisinayo ayaa deeg la yidhaa oo aayar baad ka degtaa joogsi dhaqaaq.

5

deeg -ta: (magac, dhedig, keli) dabargo' dhanka duunyada ama dadka ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Deel-ka)

2

Xarafka afraad oo alifka Soomaalida magaciisa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Astaan xoolaha lagu sunto oo u eg deelka xuruufta carabiga. 2. la-mid: d (da').

waa la naqliyay ✓

m. n. D [letter of the Arabic alphabet.]

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xarafka siddeedaad ee alif ba'da carabiga oo Soomaalida badhkood deel ugu dhawaaqaan. Dh: daal.

2

deel -ka: (magac, lab, keli) astaan xoolaha lagu dhigo oo lagu calaamadiyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: da'

2

bw: Arabic

3

de: D [letter of the Arabic alphabet]

4

lx: deel

5

pd: (-ka Pl: deelal (/sha))

6

ps: n4-m, n2-m

7

key: deel

waa la naqliyay ✓

Mool

waa la naqliyay ✓

1

(adj) extending far downward below a surface; extending far inward from an outer surface.

2

goodan

waa la naqliyay ✓

/dhiip/ (adj) qoto-dheer (hoos u dheer).

waa la naqliyay ✓

a., dheer, qusur.

waa la naqliyay ✓

1

(Deeq-da)

2

Kal iyo laab wax u bixinta; wax bixin iska jeclaanta; faxnaan; waxbixin.

waa la naqliyay ✓

1

deeq¹: m.l/dh Hanti aan deyn ahayn oo cid u baahan la siiyo.

2

deeq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Hanti aan deyn ahayn cid u baahan siin. 2. Wax, wax kale oo loogu talaggalay ku filnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

deeq¹: m.l/dh Hanti aan deyn ahayn oo cid u baahan la siiyo.

2

deeq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Hanti aan deyn ahayn cid u baahan siin. 2. Wax, wax kale oo loogu talaggalay ku filnaansho. m.f.dh, deeqid.

waa la naqliyay ✓

name: Deq

waa la naqliyay ✓

1

v. suffice; be enough; adequate

2

deeq [feminine] n. donation, gift; offer; grant, scholarship; generosity

waa la naqliyay ✓

name-m donation; gift; offer; grant; generosity. Syn: Deeqa, Deeqsan

waa la naqliyay ✓

-da: (n) grant (garaant); donation (doo-neey-shin); contribution (kon-tiri-biyuu-shin); charity (jaa-rati); gift (gift) ~ sadaqo

waa la naqliyay ✓

1

Contributo

2

Grants

waa la naqliyay ✓

1

Dono; contributo

2

Grant; contribution

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil lagu wada farxay ama quruxdiisu waaliddada deeqday oo lagu wada qancay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid ku fillow oo dhergi. Dh: dhergi, kaafi.

2

deeq-da: (magac, dhedig, keli) wixii la isa siiyo, wax la isu hanneeyo. Dh: siin.

3

deeq -da: (magac, dhedig, keli) wax Alle keenay, siin Eebbe.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) Deerada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m light-skinned

waa la naqliyay ✓

/dhiir/ (n) deero.

waa la naqliyay ✓

ama Deerow, magaca wiil midabkiisu casaan yahay oo deeran.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaa ka mid ah ugaadha duurjoogta ah oo adhiga laale'eg oo geesa leh keega lab. Deerku wuxu qoodh u yahay deerada.

waa la naqliyay ✓

1

(Deex-da)

2

Dhulka badda xiga.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhul geed-gaab iyo caws ka baxaan oo badda xiga.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhul geed-gaab iyo caws ka baxaan oo badda xiga.

waa la naqliyay ✓

f. n. coastal strip

waa la naqliyay ✓

-da: (n) coastal land

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) hadal badan. Deex baa madaxa daaliyay. Dh: hadal.

2

deex-da: (magac, dhedig, keli) bannaanka ka bilowda meesha ay laba buurood iskaga soo dhowaadaan. Deex buu reerkii degay.

3

deex-da: (magac, dhedig, keli) soo maxashada hadalka, laabfurnaanshaha hadalka.

4

deex-da: (magac, dhedig, keli) xeebta ama dhulka bannaan ee badda ku soo xiga.

5

deex-da: (magac, dhedig, keli) xog iyo war gaar ah oo arrin laga hayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: coastal strip

2

lx: deex

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: deex

waa la naqliyay ✓

1

1. (Deyn-ka) a) Wax (lacag, kd.) qof qabo oo qof kale ama dad kale ka qabo; gashi. b) Jar, haadaan, laag.

2

2. (Deyn-ta) Dhaafid, ka aalid.

waa la naqliyay ✓

1

deyn¹: m.l (-no, m.l) 1. Lacag iyo wixi lamida oo lays amaahsho. 2. Haadaan; jar.

2

deyn²: m.f.dh eeg daa. la-mid: dayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-no, m.l) 1. Lacag iyo wixi lamida oo lays amaahsho. 2. Haadaan; jar. la-mid: dayn.

waa la naqliyay ✓

Credit, Debt

waa la naqliyay ✓

Loan

waa la naqliyay ✓

1

f. n./m: debt; debit, credit, liabilities

2

deyn vl. n. abandoning, leaving; letting someone alone

waa la naqliyay ✓

-ta/ka: (n) loan (loown); credit (kare-dit); debt (dheet), liability (laaya-biliti); something owing; mortgage (moor-geeyj) ~ amaah

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel buurta ka mid ah oo hoos u go'an lagana gudbi karin. Dh: qaw, jar.

2

deyn -ka: (magac, lab, keli) wax la is amaahiyo oo dib laysugu celiyo. Dh: amaah.

waa la naqliyay ✓

1

(Feen-ka)

2

Hilibka yar oo lafaha ku dhegsan oo raaca.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Cadad yaryar oo ku hara laf hilib laga cunay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] scraps of meat adhering to bones

2

feen v. gnaw meat off the bone

waa la naqliyay ✓