Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Deelqaaf-ka)

2

1. Gefka gabayada iyo heesaha iyo waxyaalaha kaloo la tirsho oo xarafka ku dhisan.

3

2. Labo waxyaalood oo aan isu dhoweyn isu keenid.

4

3. Hadal meelkadhac ah.

waa la naqliyay ✓

1

deelqaaf¹: m.l 1. Ka leexashada qaafiyad maanso ku socotay laga leexdo. 2. D. ah: Hadal meesha laga sheegayo aan ku habboonayn ama gef ah. 3. Labo waxyaalood oo aan isu dhoweyn isu keenid.

2

deelqaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku d.: hadal meel ka dhac ah, aan daw lahayn qof ku dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

deelqaaf¹: m.l 1. Ka leexashada qaafiyad maanso ku socotay laga leexdo. 2. D. ah: Hadal meesha laga sheegayo aan ku habboonayn ama gef ah. 3. Labo waxyaalood oo aan isu dhoweyn isu keenid.

2

deelqaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku d.: hadal meel ka dhac ah, aan daw lahayn qof ku dhihid. m.f.dh, deelqaafid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] wrongly-composed poem; gibberish, confusion

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) badly created or composed poem

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) haadal sharaf iyo ixtiraam ka arradan.

waa la naqliyay ✓

1

de: wrongly-composed poem; gibberish, confusion

2

lx: deelqaaf

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: deelqaaf

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iaya, -isay) Ka d.: maanso qaafiyaddeeda gefid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iaya, -isay) Ka d.: maanso qaafiyaddeeda gefid. m.f.dh, deelqaafin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg deelqaaf².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) suugaan qaafiyadda ka jebin oo si aan habdhac fiican lahayn u odhasho. Gabayga ka daa deelqaafid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg deelqaafi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) tix suugaaneed si u kas ah u jebin oo habdhaceeda uga leexin.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabay-ga)

2

Tixo la tirsho oo ka kooban ereyo iyo xuruuf qiyaasan oo tirsan oo xaraf ku dhisan; wuxuu lee yahay tixo is wada dherer le'eg iyo ereyo xulanti ah oo midba la gesho meel uu ku habboon yahay; qaarkood waxay lee yihiin dhawaaqyo iyo yeer isu eg'eg oo tixaha xubno looga dhigo oo lagu dhex googgooyo si ay u yeeshaan luuq iyo dhicitaan laysla hela hayo, muusikana ku dhafan tahay, oo dhabaqa iyo deelqaafka ka ilaaliya. Gabaygu, sida maansada xubneheeda kale (geeraar, jiifto, kd.), wuxuu ka hadlaa wax kastoo qofka laabtiisa ku soo dhaca, wuxuuna lee yahay saamays daran oo kan hadalka kale ka xoog weyn; waa laga luuqiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Haldhac-a)

2

1. Erey ama hadal aan la doonayn in la yiraahdo ama la sheego oo si dagmid ah u soo dhaca.

3

2. Gef; deelqaaf; dhabaq; meelkadhac.

waa la naqliyay ✓

1

(Jacbur-ka)

2

1. (suugaan) gabay ama wax la mid ah oo ulakas loo deelqaafiyo.

3

2. Wax si qaab xun isugu rakiban; wax gurracan.

waa la naqliyay ✓

1

(Laaxin-ka)

2

Hadal si aan toosnayn loo qoro ama loo kiciyo; gef; deelqaaf; qalad.

waa la naqliyay ✓

1

(Muusika-da)

2

Cilmiga iyo kasmada dhawaaqa, codka, jaanta iyo sacabka dadka cayaara haya oo dhinac ah, iyo dhinaca kale qalabka la yeersho (mid la tumo oo la garaaco sida durbaanka iyo reemaha; mid leh dhuumo la afuufo oo ama qori ah ama maar sida kalarinet iyo kornet; iyo mid boqon ama xarig leh, sida fiyoliin iyo biyaano) oo laga soo saaro yeer macaan oo la jeclaysto oo aan dhabaq lahayn oo ku dhisan hab, jaangooyo, islahelid luuq, dhabaq iyo deelqaaf la'aan, (ama muusiiqa).

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) 1. Eray ama hadal aan la doonayn in la sheego oo si aan loo qasdiyin u soo dhacay. 2. Deelqaaf; gaf. 3. (u) Miro bislaaday oo soo daatay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. Suugaan, gabay iyo wixi lamida oo ula kac loo deelqaafiyey. 2. Waxyaallo aan isku nooc ahayn oo laysku daray.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) 1. Eray ama hadal aan la doonayn in la sheego oo si aan loo qasdiyin u soo dhacay. 2. Deelqaaf; gaf. 3. (u) Miro bislaaday oo soo daatay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. Suugaan, gabay iyo wixi lamida oo ula kac loo deelqaafiyey. 2. Waxyaallo aan isku nooc ahayn oo laysku daray.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadalxumo; afxumo. Dh: qadaf, aflagaaddo, deelqaaf, afxumo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka go' oo wada gaadhi waa.

2

gaf: (ereycodeed) tusmeeya marka si degdeg ah wax loo qaado. Tuug baa lacagtii gaf ka siiyay.

3

gaf -ka: (magac, lab, keli) meelkadhac loo geysto qof. Dh: deelqaaf, qalad, denbi, danbi.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) eray ama hadal meel aan ku habboonayn lagu yidhi. Dh: deelqaaf, gef, hogseeg.

2

haldhac-a: (magac, lab, keli) eray ama hadal aan la doonayn in la sheego oo si aan loo qasdiyin u soo dhacay.

3

haldhac-a: (magac, lab, keli) midho bislaaday oo soo daatay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawraar xeerar iyo shuruuc lagu akhriyo leh, sida Qur'aan, gabay iyo wixii la mid ah, si ka baxsan xeerka u dheh. Dh: deelqaaf, gef.

2

laaxin -ka: (magac, lab, keli) hawraar xeerar iyo shuruuc lagu akhriyo leh, sida Qur'aan, gabay iyo wixii la mid ah, si qalad ah u dhihid. Laaxin baa galay, beydka gabayga ah. Dh: qallooc, khalad. Li: sax.

waa la naqliyay ✓

1

cf: deelqaaf, dhabaq, gef

2

de: indiscretion, tactlessness; mistake, slip of the tongue

3

lx: haldhac

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m-cmp

6

key: haldhac

waa la naqliyay ✓

Cordia ovalis 01

waa la naqliyay ✓

1

(Delal) C Cordia somaliensis Bak. Boraginaceae.

2

S,NFD Phyllanthus somalensis Hutch. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l Neef ido ah oo madaxa ilaa legga ka madow.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) neef ido ah oo madaxa ilaa legga madow.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) tab dadku geela ku kala qaadaan oo dhac iyo boob ku salaysan.

2

geelqaad -ka: (magac, lab, keli) qofka geel aanu lahayn xoog iyo boob ama tuugo ku qaata.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Deka

waa la naqliyay ✓

name-f donation; gift; offer; grant; generosity. Syn: Deeq, Deeqsan

waa la naqliyay ✓

-y / deeqday: (adj) adequate (a-dik-wit); sufficient (sa-fi-shant) ~ ku filan. Ex: sahaydu way deeqdaa; the supplies are adequate

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh waaliddada qurux iyo qaayo ba ku deeqday oo qancisay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: deeq

2

de: Deka

3

lx: Deeqa

4

ps: name-f

5

key: Deeqa

waa la naqliyay ✓

1

(Dalaaf-ka)

2

Nabsi la wareegey oo xumaaday; darxumo.

waa la naqliyay ✓

1

dalaaf¹: m.l 1. D. ah: xoolo ama dad darxumo iyo rafaad ka muuqdo. 2. D. ah: ceel biyihii ka gureen. 3. la-mid: dalaafid.

2

dalaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Dad ama xoolo, wax darxumo iyo rafaad ka muuqdo noqosho. 2. Ceel, biyo ka gurid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. D. ah: xoolo ama dad darxumo iyo rafaad ka muuqdo. 2. D. ah: ceel biyihii ka gureen. 3. la-mid: dalaafid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] bad luck

2

dalaaf v. have bad luck

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nabsi ad gashay dartii la darxumoo oo baahi la taagdarraw. Dh: dhibaatoo.

2

dalaaf -ka: (magac, lab, keli) ceel biyihii ka gudheen oo goof ah.

waa la naqliyay ✓

Cordia somalensis 50

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg beeqaami.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) jeedaali oo fiiri. Soo beeqaaq shirka.

2

beeqaaq-a: (magac, lab, keli) marka aad wax isha ku qabato ama aad eegto. Beeqaaqa hawshu sida ay u socoto ayaan u nimidnay. Dh: jeedaalo, fiiro, dhugasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nabsi haleelay dartiis la darxumaysan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Shiraac saddex gees ah intiisa hoose. 2. Xarig doonyaad isu haya farmaanka docdiisa midig iyo doonnida. la-mid: deebaani (2).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xadhigga isku haya doonta iyo qoriga farmaanka. Doonida waxa ka jabay deebaankii.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhadhan qadhaadh oo aan macaanayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Deegaan-ta)

2

Geedaha badan oo ka baxa dhulkii doogta oo roob badani ku da'o.

waa la naqliyay ✓

1

deegaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Geed weyn canjeelka u eg, sida badan webiga jiinkiisa ka baxa oo leh miro la cuno. 2. la-mid: degaan.

2

deegaan²: m.dh Doog meel roob badan ku da'ay ka baxa.

waa la naqliyay ✓

1

deegaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Geed weyn canjeelka u eg, sida badan webiga jiinkiisa ka baxa oo leh miro la cuno. 2. la-mid: degaan.

2

deegaan²: m.dh Doog meel roob badan ku da'ay ka baxa.

waa la naqliyay ✓

Vegetation

waa la naqliyay ✓

f. n. forest, jungle

waa la naqliyay ✓

1

(Degan) S Mimusops somalensis Chiov. Sapotaceae.

2

S Mimusops fruticosa A.DC. Sapotaceae.

3

N Mimusops angel Chiov. Sapotaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. settlement (setalment); environment (envaayroment); residence (rezi-densi); domicile (dhomo-saayl) ~ dagaan, degaan, bey'ad, hooy. 2. regional state

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meesha ay dad iyo. duunyaba ku noolaan karaan ee ay degganyihiin. Dh: dagal, degaan, dagaan.

2

deegaan-ka: (magac, lab, keli) magac guud oo kulmiya buuraha, berriga, badda iyo meel kasta oo nololi ka jirto.

3

deegaan -ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo canjeelka u eg. Sida badan webiga jiinkiisa ayuu ka baxaa, waxaana u dhala miro la cuno.

4

deegaan-ta: (magac, dhedig, keli) qaanso roobaad midabbo toddoba ah oo kala duduwan leh oo roobka iyo cadceedda oo is qabatay ka dhalata oo sida qaansada u soo godan. Dh: jeegaan.

5

deegaan -ta: (magac, dhedig, keli) dhulka roobku aad ugu da'ay ee doogga iyo xareeddu isku qotomaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: forest, jungle

2

lx: deegaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f

5

key: deegaan

waa la naqliyay ✓

خارج

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc geedaha ka mid ah oo aan qodax lahayn oo dhacaan guduudan leh. la-mid: deeqle (2).

waa la naqliyay ✓

m. n. thornless tree species, its sap is the color of blood

waa la naqliyay ✓

[DERLIE, DERLAY] Jatropha glandulosa 01

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magacwadareed) dadka deeqda bixiya. Dh: deeqbixiye.

2

deeqlay-da: (magac, dhedig, keli) nooc geedaha ka mid ah oo aan qodax lahayn oo dhacaan guduudan leh.

waa la naqliyay ✓

1

a: deeqle

2

de: thornless tree sp., its sap is the color of blood

3

lx: deeqlay

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m

6

key: deeqlay

waa la naqliyay ✓

name-f donation; gift; offering; grant; generosity. Syn: Deeq, Deeqa

waa la naqliyay ✓

magaca gabadh dhalashadeeda Eebbe lagu mahadinayo oo looga jeedo deeq wanaagsan oo Alle baxshay ama gabadh dhalashadeeda lagu reeyay oo lagu baahi baxay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel bohol ah. Deylaanta loo qoday, dusha maro ka saaraay, basar uma dabooshoy.

waa la naqliyay ✓

1

(Dulqaad-ka)

2

Dhibaha oo loo adkaysto; dulyeelad; dul.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhabta oo loo adkaysto; sabir.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhabta oo loo adkaysto; sabir.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] patience

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) patience (peey-shansi); tolerance (too-leensi); endurance (en-duurensi); toleration (too-lereey-shin) ~ adkasysi, samir

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) awoodda degganaashaha kolka dhibi timaad iyo samirka. dulqaadad -ka: (magac, lab, keli) akaysad oo dhib ama xadgudub iska saamixid. Dh: dhabar'adaygid.

waa la naqliyay ✓

1

de: patience

2

lx: dulqaad

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-cmp

5

key: dulqaad

waa la naqliyay ✓

m.l 1. E. ah: xumaan la falay eeddeeda qaadid. 2. la-mid: eedqaadid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof si badheedh ah eed dhabarka ugu rita. Dh: eedxambaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeefaaf-ka)

2

Turaal; jimic; nixid.

waa la naqliyay ✓

m.l Naxariis cid loo galo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] fright

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) tudhaal iyo cid kale u nixid. Dh: tudhaale.

2

jeefaaf -ka: (magacwadareed) tiro yar oo xoolo ah. Dh: xoogaa, waxoogaa, xayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: fright

2

lx: jeefaaf

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-abs

5

key: jeefaaf

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoolo aan helin carro dhanaan in muddo ah. Jeelqabka geelu wuu ku caano yareeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeeqaaq-a)

2

Dhugasho; fiiro; beeqaaq.

waa la naqliyay ✓

jeeqaaq¹: m.l 1. Daymo dhinac wax loo dayo. 2. Rajayn wax la rajeeyo.

waa la naqliyay ✓

v. stare at, gaze, look at

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si fiican u dhugo. Jeeqaaq in ay cidi meesha timi. Dh: eeg, fiiri.

2

jeeqaaq: (fal) xilli aqooleed ag fadhiiso oo is tus inaad baahi qabto. Allow jeeqaaq, soo jarmaadaa, aanu kugu jilan. Dh: iltuug, jarray.

waa la naqliyay ✓

1

de: stare at, gaze, look at

2

lx: jeeqaaq

3

nt: jeeqaaq (a) [vn2a-m]

4

pd: (jeeqaaqay)

5

ps: v1=

6

key: jeeqaaq

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg maqaam.

waa la naqliyay ✓

1

(Neeqaab-ka)

2

Qoriga dakhalku ku qotomo.

waa la naqliyay ✓

m.l Qoriga dakhalku ku qotomo.

waa la naqliyay ✓

m. n. ship's mast

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qoriga dakhalku ku qotomo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dakhal

2

de: ship's mast

3

lx: neeqaab

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m

6

key: neeqaab

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jeegaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Yeelaal-ka)

2

Hab; qaab; falfal; farsamo, tab.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hab; farsamo; tab. 2. Laamo geed oo lagu xoojiyo wadaanta afkeeda.

waa la naqliyay ✓

vl. n. method, way, skill

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaab la adeegsado marka shay la samaynayo. Yeelaal wanaagsan ayuu adeedsaday. Dh: hab, qaab, farsamo, tab, xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

de: method, way, skill

2

initial: y

3

lx: yeelaal

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: yeelaal

waa la naqliyay ✓

1

beerqaad¹: m.l la-mid: beerqaadid.

2

beerqaad²: f.g1 (-day, -dday) Wax si aad ah uga helid.

waa la naqliyay ✓