deegaamayn

m.dh (baayoloji) Samayska dheefasho ee borotiinnada, duxda iyo waxyaabo kale oo noolayaasho ku jira ee laga samaynayo moolikiyuullo iyo walxo kale oo yaryar.

m.dh (baay.) Samayska dheefasho ee borotiinnada, duxda iyo waxyaabo kale oo noolayaasho ku jira ee laga samaynayo moolikiyuullo iyo walxo kale oo yaryar.

(Deegaan-ta)

Geedaha badan oo ka baxa dhulkii doogta oo roob badani ku da'o.

deegaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Geed weyn canjeelka u eg, sida badan webiga jiinkiisa ka baxa oo leh miro la cuno. 2. la-mid: degaan.

deegaan²: m.dh Doog meel roob badan ku da'ay ka baxa.

deegaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Geed weyn canjeelka u eg, sida badan webiga jiinkiisa ka baxa oo leh miro la cuno. 2. la-mid: degaan.

deegaan²: m.dh Doog meel roob badan ku da'ay ka baxa.

Vegetation

f. n. forest, jungle

(Degan) S Mimusops somalensis Chiov. Sapotaceae.

S Mimusops fruticosa A.DC. Sapotaceae.

N Mimusops angel Chiov. Sapotaceae.

-ka: (n) 1. settlement (setalment); environment (envaayroment); residence (rezi-densi); domicile (dhomo-saayl) ~ dagaan, degaan, bey'ad, hooy. 2. regional state

-ka: (magac, lab, keli) meesha ay dad iyo. duunyaba ku noolaan karaan ee ay degganyihiin. Dh: dagal, degaan, dagaan.

deegaan-ka: (magac, lab, keli) magac guud oo kulmiya buuraha, berriga, badda iyo meel kasta oo nololi ka jirto.

deegaan -ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo canjeelka u eg. Sida badan webiga jiinkiisa ayuu ka baxaa, waxaana u dhala miro la cuno.

deegaan-ta: (magac, dhedig, keli) qaanso roobaad midabbo toddoba ah oo kala duduwan leh oo roobka iyo cadceedda oo is qabatay ka dhalata oo sida qaansada u soo godan. Dh: jeegaan.

deegaan -ta: (magac, dhedig, keli) dhulka roobku aad ugu da'ay ee doogga iyo xareeddu isku qotomaan.

de: forest, jungle

lx: deegaan

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: deegaan

خارج

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: degaamee.

(fal) deegaan ay dad galaan ka dhig oo dhisma hoosaad u samee. Dh: deegaamee.

m.dh la-mid: degaameyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul aan hore loo degi jirin, deegaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) naawilaadda wax aad filanayso. Afar saacadood baan adiguun ku eemamaynayay.

(tilmaame) wax buuxa oo afka sare jooga.

f.g2 (-meeyay, -meysay) la-mid: degaamee.

(fal) meel cusub, dad deji si ay deegaan cusub u noqoto. Deegaamee tuulada si degmo buuxda u noqoto. Dh: magaalee, degaamee.

La meegaaray; sida xerada qaab wareegsan loo yeelay.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: maageeran.

der. [adjective] circular; bounded

-meegaarnaa: (adj) fenced (feensidh)-, encircled (en seer-kalidh); enclosed (en-kalawsidh); circular (ser-kilaar) ~ wareegsan, meeraysan

(tilmaame) wax wareejisan ah, deyran ah. Dh: maageeran, deyran, wareejisan.

de: circular; bounded

lx: meegaaran

pd: (meegaarnaa)

ps: adj-der

key: meegaaran

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: maageeran.

(tilmaame) deyr ama ijaar ku meegaarsan ah. Booto weegaaran ayaan iibsaday.

-ta: (magac, dhedig, keli) si cadaawad iyo nac ah cid wax u yeelid. Dh: dibindaabyeyn.

m.l Naqraac.

m. n., [compound] search for new grazing land for livestock (of nomads)

de: search for new grazing land for livestock (of nomads)

lx: deegaanraac

pd: (-a)

ps: n2a-m-cmp

key: deegaanraac

(tilmaame) dhul ay nololi ka suuro galeyso.

m.f.dh eeg dhallaamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhallaan ka dhigid; da' yarayn oo wax ciyaal ah ka dhigid. Dh: ciyaalayn.

(Dhega'adayg-ga)

Tilmaanta qofka dhegaha adag; dhasiig.

dhega'adayg¹: m.l Dabci qof leeyahay oo u diida in si sahlan ku fulin waxa loo diray. la-mid: dhega-adkaan.

dhega'adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ku dh.: cid wax loo diray fulin waayid. m.f.dh, dhega'adaygid.

-ga: (magac, lab, keli) qof aan talada iyo farriimaha maqlin oo canaaga. Li: dhaganugayl.

dhega-adayg¹: m.l Dabci qof leeyahay oo u diida in si sahlan ku fulin waxa loo diray. la-mid: dhega-adkaan.

dhega-adayg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Ku dh.: cid wax loo diray fulin waayid.

m. n., [compound] disobedience, stubbornness

dhega-adayg: [inchoative] v. refuse to listen; become stubborn

-a: (n) obstinateness; disobedience

m.f.dh eeg dhegala'.

-ta: (magac, dhedig, keli) maqalka qofka oo la waayo. Gabadhu dhegala'aanta way ku dhalatay.

m.f.dh eeg dhegammari.

m.dh la-mid: maageernaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax maageersan oo sida qoobada u wareegsan ahaan. Dh: maageernaan, wareegsanaan.

m.dh la-mid: maageernaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) deyr lahaan; hareeraha ka soo oodnaan oo soo wareegsanaan.

-ta: (n) the act of treating with medicine; medication (medi-keey-shin); remedy (ramidi) medical treatment ~ daaweyn

m.l 1. Shiraac saddex gees ah intiisa hoose. 2. Xarig doonyaad isu haya farmaanka docdiisa midig iyo doonnida. la-mid: deebaani (2).

-ka: (magac, lab, keli) xadhigga isku haya doonta iyo qoriga farmaanka. Doonida waxa ka jabay deebaankii.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: degaamee.

(fal) eeg deegaamee.

Uskag badan leh; wasakhi ku dhooban tahay.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) Dhar iyo wixi lamida wax la dhaamay ahaansho.

der. [adjective] dirty, messy, all messed up

(tilmaame) uskag badan leh. Nin dhaaman waa laga dheeraadaa. Dh: dhaboolagan.

de: dirty, messy, all messed up

lx: dhaaman

pd: (dhaamnaa)

ps: adj-der

key: dhaaman

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halkii loogu tala galay gaadhsiin oo wax aan waxba ka dhinnayn ka dhigid. Dhammaynta mashruuca inyar ayaa ka hadhay. Dh: buuxin, dhammayn.

dhamayn -ta: (magac, dhedig, keli) idlayn oo wax aan waxba ka oollin ka dhigid. Dh: dhammayn.

(fal) naawil wax aad sugaysay. Dh: eemamee.

(Gaafayn-ta)

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

m.f.dh eeg gaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) mooteer ama wax la mid ah, gaas ku shubid. Faynuusku gaasayn buu doonayaa.

(Jaamayn-ta)

1. Jaamo ka dhigid; cad cad ka dhigid.

2. Jaan la dhicid; kabayn; cagayn.

3. Sacab tumid.

m.f.dh eeg jaamee.

-ta: (magac, dhedig, kali) kabo ka dhigasho.

jaamayn -ta: (magac, dhedig, kali) cid kale, kabo la dhac oo ku dhufdhufo. Dh: kabayn.

(Jeegaan-ta)

Qaanso-roobaad; kayn-roobaad; caashacarrabdheer; (ama deegaan).

jeegaan¹: m.dh (-nno, m.dh) Midabyo dhawr ah oo si is kor saar ah u safan oo qaab qaanso leh oo ku samaysma daruurta marka uu roob da'ayo; qaansaroobaad.

jeegaan²: m.dh (-nno, m.dh) (fiisikis) Filiqsanaanta kaahinta birlabdanabeed sida, muuqaalka midabeed ee ka dhasha kalaxaydka dhudo ileys ee soo dhexmara birisam.

m.dh (-nno, m.dh) (fiisikis) Filiqsanaanta kaahinta birlabdanabeed sida, muuqaalka midabeed ee ka dhasha kalaxaydka dhudo ileys ee soo dhexmara birisam.

Spectrum

f. n. arc, arch; rainbow; spectrum

name-unisex arc, arch; rainbow; spectrum

-ta: (magac, dhedig, keli) ilays leh liidad midabaysan oo ka dhasha iftiin dhexmaray birismi. Dh: deegaan.

de: arc, arch; rainbow; [ext.] spectrum

lx: jeegaan

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: jeegaan

(Jeegayn-ta)

Biyaha korkooda jirjir u jiifsasho, u dabaalasho.

m.f.dh eeg jeegee.

-ka: (magac, lab, keli) biyaha korkooda jirjir u jiifsasho o u dabbaalasho. Dh: dabbaaljirijir.

m.f.dh eeg laamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) badar la karinaayo laan ku walaaqid.

-ta: (magac, dhedig, keli) deyn gelin oo wax qaan lagu leeyahay ka dhigid.

(Raamayn-ta)

Raamo u yeelid, u samayn.

m.f.dh eeg raamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) timo ama wax la mid ah raamo dhaadheer u yeelid: raamo u samayn. Raamaynta timaha Rooble isagaa raba.

(Saamayn-ta)

Saamays ku reebid.

m.f.dh eeg saamee. la-mid: saamays.

-ta: (n) effect (i-fakt); impact (im-paakt)-, impression (im-paree-shin); repercussion (ri-per-ka-shen); indirect influence ~ raad; ku reebid, saamays

-ta: (magac, dhedig, keli) qof ama wax kale, raad ku reebid.

m.dh (-nno, m.dh) la-mid: jeegaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) seego samayn, shahwad gacanta iskaga keenid. Dh: siigayn.

m.dh Xiriir is-tixgelin iyo qaddarin leh oo cid ka dhexeeya.

m.f.dh eeg beegan². la-mid: beegnaansho.