deef

fk. Qurub lagu soo jiidanayo foojignaanta qofka lala hadlayo. Tusaale: “Ila hadal dee! Dee, maxaad u yeeshay?”.

(falkaabe) erey lagu soo jiidanayo foojignaanta qofka lala hadlayo. I sii dee qalinka.

(fal) qabow oo kulaylku ha kaa jabo. Kulayl yahaw naga def. Dh: qabaw.

def -ka: (magac, lab, keli) ciyaar qaraami ah oo ragga iyo dumarku fadhiga ku kala rogtaan. Dhallinyardu aqalka caruuska ayay def ku ciyaarayaan.

def -ka: (magac, lab, keli) qalab muusikada ka mid ah oo ka samaysan qori goobaaban oo hareeraha biro yar yar sudhsudhan yihiin. Def innoo soo qaada aan arooska ugu ciyaarnee. Dh: daf.

(fal) wax la qaybsanayo ka saami qaado.

/biif/ hilibka lo'da

/biif/ so lo (hilib lo). Beef sausage.

n., hilib lo’aad, hilibki lo'da.

(adj) partially or completely incapable of hearing,

maqal la'aan

/dhef/ (adj) 1. dhega la' (dhagool) (adj) 2. diiddan inuu dhegaysto (aan dhegaysanayn).

a., dhega la’.

(Deeb-ta)

1. Dhir la gubey danbaskeed cad oo raggu timaha marsado oo ku caddaysto.

2. Geedo yaryar, (caws, nagaar kale) oo hadba inta dabka la saaro weelka caanaha gudihiisa lagu oomaarsho, si jeermigu u le'do.

deeb¹: m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

deeb²: fk. D.na: dabadeed, kaddib.

m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

f. n., [collective] wood-ash used as tanning agent ~ hair dressing

deeb [feminine] n. small plant species

(falkaabe) (~ na) dabadeed, kaddib.

deeb-ta: (magac, dhedig, keli) carro cad oo raggu timaha u marsadaan qurux iyo nadaafadba. Dugsiiye deeb ayuu timaha marsaday.

deeb -ta: (magac, dhedig, keli) dhogor ka bixinta lagu sameeyo harag iyada oo la adeegsanayo dhir kulul iyo danbas la isku daray si loo dhigo idiin. Haraggii ridu weli deeb buu ku jiraa.

/dhiidh/ (n) 1. fal (camal) e.g. a good deed (n) 2. warqada lahaanshaha dhul ama dhismo (subbar-loogo).

n., (action) falniin, -ki, or -ti.

Deeg!

Erey fardaha lagu yiraahdo kolkii la doona hayo inay istaagaan.

deeg¹: m.l 1. D. ah: qof wax lahaa oo faqriyey. 2. la-mid: deegid.

deeg²: e.d Istaag! ( fardaha ayaana loo adeegsadaa).

deeg³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Qof cayrtoobid. 2. Qoor kacsi dartiis la caatoobid. 3. Fardo fuulid.

v. become poor

deeg inter. whoa!, stop!

deeg [feminine] n. peak; edge; shoulder

(fal) caydh aan xoolo haysan noqo. Dh: caydhaw.

deeg: (fal) qoor kacsi dartiis la caatow.

deeg: (fal) fardo ama gammaan kale, fuul.

deeg: (ereycodeed) erey fardaha kolka la joojinayo la yidhaa sida awrta to' loo yidhaa kolka la fadhiisinayo ayaa deeg la yidhaa oo aayar baad ka degtaa joogsi dhaqaaq.

deeg -ta: (magac, dhedig, keli) dabargo' dhanka duunyada ama dadka ah.

(Deel-ka)

Xarafka afraad oo alifka Soomaalida magaciisa.

m.l 1. Astaan xoolaha lagu sunto oo u eg deelka xuruufta carabiga. 2. la-mid: d (da').

m. n. D [letter of the Arabic alphabet.]

-ka: (magac, lab, keli) xarafka siddeedaad ee alif ba'da carabiga oo Soomaalida badhkood deel ugu dhawaaqaan. Dh: daal.

deel -ka: (magac, lab, keli) astaan xoolaha lagu dhigo oo lagu calaamadiyo.

a: da'

bw: Arabic

de: D [letter of the Arabic alphabet]

lx: deel

pd: (-ka Pl: deelal (/sha))

ps: n4-m, n2-m

key: deel

m.dh.kh D. ah: ceel ama daaqsin aan dad badan joogin.

-ta: (magac, dhedig, keli) amaah la isku leeyahay. Dh: dayn, deyn, amaah.

deen-ta: (magac, dhedig, keli) ceel ama daaqsin aan dad badan joogin.

Mool

(adj) extending far downward below a surface; extending far inward from an outer surface.

goodan

/dhiip/ (adj) qoto-dheer (hoos u dheer).

a., dheer, qusur.

(Deeq-da)

Kal iyo laab wax u bixinta; wax bixin iska jeclaanta; faxnaan; waxbixin.

deeq¹: m.l/dh Hanti aan deyn ahayn oo cid u baahan la siiyo.

deeq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Hanti aan deyn ahayn cid u baahan siin. 2. Wax, wax kale oo loogu talaggalay ku filnaansho.

deeq¹: m.l/dh Hanti aan deyn ahayn oo cid u baahan la siiyo.

deeq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Hanti aan deyn ahayn cid u baahan siin. 2. Wax, wax kale oo loogu talaggalay ku filnaansho. m.f.dh, deeqid.

name: Deq

v. suffice; be enough; adequate

deeq [feminine] n. donation, gift; offer; grant, scholarship; generosity

name-m donation; gift; offer; grant; generosity. Syn: Deeqa, Deeqsan

-da: (n) grant (garaant); donation (doo-neey-shin); contribution (kon-tiri-biyuu-shin); charity (jaa-rati); gift (gift) ~ sadaqo

Contributo

Grants

Dono; contributo

Grant; contribution

magac loo baxsho wiil lagu wada farxay ama quruxdiisu waaliddada deeqday oo lagu wada qancay.

(fal) cid ku fillow oo dhergi. Dh: dhergi, kaafi.

deeq-da: (magac, dhedig, keli) wixii la isa siiyo, wax la isu hanneeyo. Dh: siin.

deeq -da: (magac, dhedig, keli) wax Alle keenay, siin Eebbe.

m.l (-rar, m.l) Deerada keeda lab.

nickname; name-m light-skinned

/dhiir/ (n) deero.

ama Deerow, magaca wiil midabkiisu casaan yahay oo deeran.

-ka: (magac, lab, keli) jaa ka mid ah ugaadha duurjoogta ah oo adhiga laale'eg oo geesa leh keega lab. Deerku wuxu qoodh u yahay deerada.

(Deex-da)

Dhulka badda xiga.

m.dh Dhul geed-gaab iyo caws ka baxaan oo badda xiga.

m.dh Dhul geed-gaab iyo caws ka baxaan oo badda xiga.

f. n. coastal strip

-da: (n) coastal land

-a: (magac, lab, keli) hadal badan. Deex baa madaxa daaliyay. Dh: hadal.

deex-da: (magac, dhedig, keli) bannaanka ka bilowda meesha ay laba buurood iskaga soo dhowaadaan. Deex buu reerkii degay.

deex-da: (magac, dhedig, keli) soo maxashada hadalka, laabfurnaanshaha hadalka.

deex-da: (magac, dhedig, keli) xeebta ama dhulka bannaan ee badda ku soo xiga.

deex-da: (magac, dhedig, keli) xog iyo war gaar ah oo arrin laga hayo.

de: coastal strip

lx: deex

pd: (-da)

ps: n-f

key: deex

(ereycodeed) lagu joojiyo faraska. Waar faraska geef dheh oo jooji.

f.g1 (-fay, -ftay) Si tartiib ah carrabka wax u marin.

f.g1 (-fay, -ftay) Si tartiib ah carrabka wax u marin. m.f.dh, leefid.

v. lick

-ay / tay: (v) lick (lik). Ex: eey baa leefay; a dog has licked it

(fal) wax, carrabka ku tir; carrabka ku tiro. Malabka calaacasha ku tiixi oo leef.

de: lick

lx: leef

pd: (leefay)

ps: v1=tr

key: leef

لعق، لحس

1. (Neef-ka) a) Xoolaha nool mid kamid ah. b) Faras.

2. (Neef-ta) a) Naacawda sankunneefluhu ku nool yahay oo kolna sanbabbada gudohooda gasha oo buuxisa kolna sanka iyo afka ka soo baxda. b) Naacaw kasto meel gudo ah ku jirta ama ka soo baxda.

neef¹: m.l (-faf, m.l) 1. Xoolaha la dhaqdo mid ka mid ah. 2. Faras si gaar ah u tilmaaman. 3. Qof garasho yar.

neef²: m.dh (-fo, m.dh) 1. Hawada nafleyda. 2. Qaybaha hawadu u kala baxdo mid ka mid ah sida haydarojiinta, ogsojiinta iyo wixi lamida. 3. Cudur dadka ku dhaca oo neefsashadu dhibto.

neef³: m.dh (fiisikis) Wejiga maatarka ee xoogagga isjiidashada ee u dhexeeya saxarrada walaxdu ka koobantahay uu yaryaryahay. Saxarradaasu waxay leeyihiin xorriyad dhadhaqaaq, sidaas awgeedna neefuhu ma laha qaab iyo mug go'an midna.

neef¹: m.l (-faf, m.l) 1. Xoolaha la dhaqdo mid ka mid ah. 2. Faras si gaar ah u tilmaaman. 3. Qof garasho yar.

neef²: m.dh (-fo, m.dh) 1. Hawada nafleyda. 2. Qaybaha hawadu u kala baxdo mid ka mid ah sida haydarojiinta, ogsojiinta iyo wixi lamida. 3. Cudur dadka ku dhaca oo neefsashadu dhibto.

neef³: m.dh (fiisikis) Wejiga maatarka ee xoogagga isjiidashada ee u dhexeeya saxarrada walaxdu ka koobantahay uu yaryaryahay. Saxarradaasu waxay leeyihiin xorriyad dhadhaqaaq, sidaas awgeedna neefuhu ma laha qaab iyo mug go'an midna.

Gas

Gas

m. n. domestic animal

neef: [feminine] n., (mass n.): breath; air; asthma attack; gas {chemistry}

-ta: (n) 1. breath (bareeth) 2. asthma (aaz-ma). Ex: neef buu qabaa; he is asthmatic

neef: -ka: (n) domestic animal; such as cow or camel

(fal) (soo ~) ur qudhmuun soo daa.

neef -ka: (magac, lab, keli) magac guud ahaaneed oo loo isticmaalo xoolaha marka mid ahaan la tilmaamayo.

neef -ta: (magac, dhedig, keli) hawo ursilloon leb ama nakhas noole ka soo baxa.

نفس، رَبِّو

Shacaabi

/riif/ (n) qar jabalo ah (qar ama taag badda ku yaal).

(Seef-ta)

Qalab lagu dagaallamo oo leh: bir dheer (birlab) oo xalleefsan oo dhuuban oo toosan ama qalloocan; caarad wax mudda; af ama labo af oo wax gooya iyo daab gaaban oo la qabto.

m.dh (-fo, m.l) Qalab lagu dagaallamo, gadaal daab la qabsado ku leh oo ka samaysan bir xalleefsan, dhuuban, dheer, toosan ama qalloocan, leh caarad wax mudda iyo af wax gooya.

m.dh (-fo, m.l) Qalab lagu dagaallamo, gadaal daab la qabsado ku leh oo ka samaysan bir xalleefsan, dhuuban, dheer, toosan ama qalloocan, leh caarad wax mudda iyo af wax gooya.

f. n. sword, saber, scimitar

-ta: (n) sword (soordh)

-ka: (magac, lab, keli) wax badan oo dhinaca is ku haya. Dh: dhinac, fay, gefti.

seef -ta: (magac, dhedig, keli) qalab lagu dagaallamo oo ka samayn bir, xalleefsan oo toosan ama soo yara xoodan, caarad wax mudda leh, af ama labo af oo wax gooya iyo daab gaaban oo la qabto leh, gal la geliyana leh.

bw: Arabic

de: sword, saber, scimitar

initial: s

lx: seef

pd: (-ta Pl: seefaf (ka))

ps: n4-f, n1-f

key: seef

سيف

-ka: (magac, lab, keli) roob dhibcihiisu aad u yaryar yihiin.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax waxtar iyo dheef leh siin; cunto siin.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax waxtar iyo dheef leh siin; cunto siin. m.f.dh, dheefin.

v. feed, nourish; benefit someone

-yey / say: (v) supply with nourishment; nourish (noorish); feed with food ~ nafaqee

de: feed, nourish; benefit s.o.

lx: dheefi

pd: (dheefiyey)

ps: v2a=tr

key: dheefi

(Sudeef-ka)

Dhulmar; dalxiis: wareeg.

m.l (-fyo, m.dh) Sabool.