deebi — Macnaha & Turjumaada

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f. g) Weel caano lagu maalo deeb ku nadiifin. 2. (f.g) Harag qoyan si dhogortu uga dhacdo deeb marin. 3. (f.g) Xoolo cadheysan deeb ku dhayid. 4. (f.g) Digir si uusan bahal ugu dhalan deeb ku shubid. 5. (f.mg) Kaga d.: wax meel yiil wada dhammayn.

waa la naqliyay ✓

v. tan hides ~ dress the hair with wood-ash

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo cadho qaba, deeb ku dhayid.

2

deebi: (fal) digir iyo wax la mid ah, si uusan bahal ugu dhalan deeb ku shub.

3

deebi: (fal) (kaga ~) wax meel yiilwada dhammayn.

4

deebi: (fal) weel caano lagu maalo, uga dhig caws culay; caws ku cug.

5

deebi: (fal) harag qoyan, dhogorta ka saar adiga oo adeegsanaya geed kulayl iyo danbas la isku daray.

waa la naqliyay ✓

1

de: tan hides ~ dress the hair with wood-ash

2

lx: deebi

3

pd: (deebiyey)

4

ps: v2a=

5

key: deebi

waa la naqliyay ✓

1

(Deebin-ta)

2

Deeb ku culid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg deebi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) harag dhogorta ka saarid adiga oo adeegsanaya geed kulayl iyo danbas la isku daray.

waa la naqliyay ✓

1

(Deeb-ta)

2

1. Dhir la gubey danbaskeed cad oo raggu timaha marsado oo ku caddaysto.

3

2. Geedo yaryar, (caws, nagaar kale) oo hadba inta dabka la saaro weelka caanaha gudihiisa lagu oomaarsho, si jeermigu u le'do.

waa la naqliyay ✓

1

deeb¹: m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

2

deeb²: fk. D.na: dabadeed, kaddib.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] wood-ash used as tanning agent ~ hair dressing

2

deeb [feminine] n. small plant species

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) (~ na) dabadeed, kaddib.

2

deeb-ta: (magac, dhedig, keli) carro cad oo raggu timaha u marsadaan qurux iyo nadaafadba. Dugsiiye deeb ayuu timaha marsaday.

3

deeb -ta: (magac, dhedig, keli) dhogor ka bixinta lagu sameeyo harag iyada oo la adeegsanayo dhir kulul iyo danbas la isku daray si loo dhigo idiin. Haraggii ridu weli deeb buu ku jiraa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Wax kasta oo la sameeyo oo diinta khilaafsan. 2. Wax kasta oo dhaqan ama qaanuun ku xadgudbaaya. la-mid: dambi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Wax kasta oo la sameeyo oo diinta khilaafsan. 2. Wax kasta oo dhaqan ama qaanuun ku xadgudbaaya. la-mid: dambi.

waa la naqliyay ✓

penalty

waa la naqliyay ✓

m. n. crime, sin, error; accusation, charge; blame

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) crime (karaaym); offense also offence (o-feensi); sin (sin); misdeed (mis-dhiidh); wrongdoing (roong-dhu-wing) ~ dambi, danbi, falxun

waa la naqliyay ✓

(magac, lab, keli) eeg dambi.

waa la naqliyay ✓

1

a: dambi ~ denbi

2

bw: Arabic

3

de: crime, sin, error; accusation, charge; blame

4

lx: dembi

5

pd: (-ga Pl: dunuub (ta))

6

ps: n2a-m, n8-m

7

key: dembi

waa la naqliyay ✓

سيئة وَخَطِيئَةٍ وَذَنبٍ وَإِثْمٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Denbi-ga)

2

Gabood; gaboodfal; gef; eed; xumayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. crime; charge

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) crime (karaaym); offense also offence (o-feensi); sin (sin); misdeed (mis-dhiidh); wrongdoing (roong-dhu-wing) ~ dambi, danbi, falxun

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) gef iyo qalad ama wax sharciga ka baxsan. Dh: danbi.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: crime; charge

3

lx: denbi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

see: dembi

7

key: denbi

waa la naqliyay ✓

1

(Derbi-ga)

2

Dhis kor u taagan oo qori ama dhagax ama wax kale laga sameeyey oo meel xereeya ama kala gooya ama tiirsha ama dhawraarin u ah; gidaar; deyr.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) la-mid: darbi¹.

waa la naqliyay ✓

wall

waa la naqliyay ✓

m. n. wall, partition

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) wall (wool) ~ gidaar

waa la naqliyay ✓

1

Muro

2

Wall

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhisme kor loo dhisay oo ka samaysan dhagax ama laban. Darbi adag u yeel aqalka. Dh: gidaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: wall, partition

2

lx: derbi

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m

5

key: derbi

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhebi-da) Dhibi.

2

2. (Dhebi-ga) Geed laamo toostoosan oo hareeriga u eg.

waa la naqliyay ✓

1

dhebi¹: m.l (dhebi, m.dh) Geed leh laamo toostoosan, caleemo balballaaran laga goosto udbaha, dhigaha iyo wixi lamida oo ka baxa qararka dooxyada.

2

dhebi²: m.dh la-mid: dhibi.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tree species

2

dhebi [feminine] n., (mass n.): urine of male camel in rut

waa la naqliyay ✓

1

(Debi) May, S, NFD Grewia bicolor Juss. Tiliaceae.

2

N Grewia arborea (Forsk.) Lam. Tiliaceae.

3

S Grewia franchetti Borzi Tiliaceae.

4

S Grewia forbesii Mast. Tiliaceae.

5

N, S Grewia mollis Juss. Tiliaceae.

6

NFD Grewia plagiophylla K.Schum. Tiliaceae.

7

N Grewia schweinfurthii Burret. Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

name-f a majestic tree sp. lit: tall and beautiful or one born under that tree sp.

waa la naqliyay ✓

-ga (n) a large tree

waa la naqliyay ✓

magaca gabadh dherer iyo xubnatoosni u dhalatay oo quruxdeeda lala metaalay ta laamaha geedka dhebiga.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) kaadida awrku isku saydho marka uu qooqo. Dh: dhibi.

2

dhebi -ga: (magac, lab, keli) geed laga goosto ulaha toostoosan oo ka baxa togagga.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof aad u dhoogsan oo wuxuu shiishaba la hela. Askari leebi ah ayaa loo dhiibaa waxa la tooganayo. Dh: shiishaar.

waa la naqliyay ✓

m.l Biyaqabatin weyn ku sameysma buuraha agtooda.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) colka habeennimo wax weerara. Reebi baa reerka soo galay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: seeb².

waa la naqliyay ✓

(fal) loox balbaleexsan ku kaxay, seeb ku kaxee.

waa la naqliyay ✓

(fal) illaa xeebta ku hagaaji oo agteeda mari. Safarka berriga ha u saarine xeebi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -beysay) Weel caanood deebin.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la deebiyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc cawska ka mid ah oo leh fiid xanaf leh oo laga dhigto kashkaash, weelashana lagu deebiyo. la-mid: gubaangub.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed nagaarka ka mid ah oo aan qodax lahayn oo geelu daaqo, weelasha caanahana lagu deebiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed nagaarka ka mid ah oo aan qodax lahayn oo geelu daaqo, weelasha caanahana lagu deebiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid deebi ay hayso; hah iyo kulayl afka ku leh.

2

deebsan: (tilmaame) weel ama wax kale oo la deebiyey.

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) qofka labaad ee lalahadlaha ah oo wadar ah. Waxaan idiin sheegayaa in maanta la guurayo. Dh: idinka.

2

idiin-ta: (magac, dhedig, keli) harig la jilciyay ama la deebiyay oo dhogortii laga muldhiyey. Idiinta masalle ayaa laga samaysan jirey, masaftana waa lagu gaaran jirey, qardhaastana waa lagu jaxaasan jirey.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax si wanaagsan u xallin. 2. Kala d.: wax si khayaano ku jirto u habeyn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax si wanaagsan u xallin. 2. Kala d.: wax si khayaano ku jirto u habeyn. m.f.dh, debbirid.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg dabbar.

waa la naqliyay ✓

-yey / say (v) rush (rash) ~ see also [eeg] deddeji

waa la naqliyay ✓

1

de: wood-ash used as tanning agent ~ hair dressing

2

hm: 1

3

lx: deeb

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f-col

6

key: deeb_1

waa la naqliyay ✓

1

de: small plant sp.

2

hm: 2

3

lx: deeb

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f

6

key: deeb_2

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ugaarsade aan herinta ku jirin ee keligii ugaarta. 2. Shimbir-malab; buli. 3. Shimbir yar oo qaylo badan oo keli keli dhirta gaagaaban dhex orda, bahallada iyo dugaaggana dadka uga diga.

waa la naqliyay ✓

1

(Deegid-da)

2

Xoolo-beelid; cayroobid; sabool noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg deeg³. la-mid: deeg¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caydhoobid oo sabool aan waxba haysan noqosho. Dh: saboolid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) marka shay la kululaynayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Deeqid-da)

2

1. Ku fillaansho; wada gaarid.

3

2. Deeq bixin; wax bixin; siin; diiqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg deeq².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) marka shay ku fillaado ama le'ekaado cidda haysata ama wax lagu qaybshay. Dh: filnaansho, kaafiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Deeqsi-ga)

2

(qof) Abuur iyo dhalan ahaan u jecel, inuu wax baxsho, waxna u baxsha; faxan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal/-iyo, m.dh) D. ah: qof naxariis badan oo waxa uu haysto wax ka bixiya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal/-iyo, m.dh) D. ah: qof naxariis badan oo waxa uu haysto wax ka bixiya.

waa la naqliyay ✓

m. n. generous person

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) generous giver (jene-ras gi-ver); benefactor (bene-fak-ter); unselfish donor; liberal giver ~ sikhi,

waa la naqliyay ✓

1

Generoso

2

Generous

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qofka hayntiisa quudha ee dadka wax siiya; qof nin gacan furan. Dh: faxal. Li: bakhayl, qadduuc, dhudhuc.

waa la naqliyay ✓

1

de: generous person

2

lx: deeqsi

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m

5

syn: sikhi

6

key: deeqsi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dawari.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg dewer.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: dhaw².

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax waxtar iyo dheef leh siin; cunto siin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax waxtar iyo dheef leh siin; cunto siin. m.f.dh, dheefin.

waa la naqliyay ✓

v. feed, nourish; benefit someone

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) supply with nourishment; nourish (noorish); feed with food ~ nafaqee

waa la naqliyay ✓

1

de: feed, nourish; benefit s.o.

2

lx: dheefi

3

pd: (dheefiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dheefi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley dheel ku maaweelin. la-mid: dhayali, dheelsii (2).

waa la naqliyay ✓

v. make someone play ~ dance; play with, entertain, amuse

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. play ~ dance; play with, entertain, amuse

2

lx: dheeli

3

pd: (dheeliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dheeli

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dheeri-da) Wax fog ama dheer ahaansho; dheeraansho.

2

2. (Dheeri-ga) Dheeraad.

waa la naqliyay ✓

1

dheeri¹: m.l la-mid: dheeraad.

2

dheeri²: m.dh la-mid: dheeraan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] length, tallness; distance; extra

waa la naqliyay ✓

1

cf: dheeraan

2

de: length, tallness; distance; extra

3

lx: dheeri

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f-abs

6

key: dheeri

waa la naqliyay ✓

1

(Jeebid-da)

2

1. Jeexid; goyn; dillaacin.

3

2. (ka jeebid) denbi ama gabood la falay, in le'eg oo ciqaab ah, gaarsiin; eedsiin; ka goyn; ka gudid; ka jarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jeeb².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof labada gacmood ba ka xidhid.

waa la naqliyay ✓

Jarid, xalluufin.

waa la naqliyay ✓

1

(Jebin) S Brachiaria reptans (L) Gardner & Hubbard Gramineae.

2

S Dichanthium annulatum (Forsk.)Stapf. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

v. break into pieces, smash; crumple, tumble, trample

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) break something into pieces; smash (ismaash); destroy (distarooy); crush (karaash), mash (maash), pulp (palp), squash (iskuwaash) ~ burburi, jajabi

waa la naqliyay ✓

(fal) ka dhig wax yaryar. Dh: burburi, googoo, gangamuun.

waa la naqliyay ✓

1

de: break into pieces, smash; crumple, tumble, trample

2

lx: jejebi

3

pd: (jejebiyey)

4

ps: v2a=pl

5

key: jejebi

waa la naqliyay ✓