dedeb — Macnaha & Turjumaada

m.l (-byo, m.dh) la-mid: dadab¹.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) badhida idaha inta xagga hoose xigta ee aan dhogorta lahayn. dedeji: (fal) eeg deddeji.

waa la naqliyay ✓

1

(Deeb-ta)

2

1. Dhir la gubey danbaskeed cad oo raggu timaha marsado oo ku caddaysto.

3

2. Geedo yaryar, (caws, nagaar kale) oo hadba inta dabka la saaro weelka caanaha gudihiisa lagu oomaarsho, si jeermigu u le'do.

waa la naqliyay ✓

1

deeb¹: m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

2

deeb²: fk. D.na: dabadeed, kaddib.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] wood-ash used as tanning agent ~ hair dressing

2

deeb [feminine] n. small plant species

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) (~ na) dabadeed, kaddib.

2

deeb-ta: (magac, dhedig, keli) carro cad oo raggu timaha u marsadaan qurux iyo nadaafadba. Dugsiiye deeb ayuu timaha marsaday.

3

deeb -ta: (magac, dhedig, keli) dhogor ka bixinta lagu sameeyo harag iyada oo la adeegsanayo dhir kulul iyo danbas la isku daray si loo dhigo idiin. Haraggii ridu weli deeb buu ku jiraa.

waa la naqliyay ✓

1

(Edeb-ta)

2

Dhaqanwanaag.

waa la naqliyay ✓

m.dh Asluub iyo anshax wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Asluub iyo anshax wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] good manners ~ behavior, politeness; upbringing, education; morality, ethics; discipline

waa la naqliyay ✓

-taga: (n) polite behavior; a socially correct way of acting; discipline (di-sipliin); courtesy (koor tesi); etiquette (ete kaayt) ~ akhlaaq. Syn: propriety, protocol, decorum

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg edaab.

waa la naqliyay ✓

1

bw: akhlaaq, anshi, asluub

2

de: good manners ~ behavior, politeness; upbringing, education; morality, ethics; discipline

3

lx: edeb

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-col

6

syn: anshax

7

xv: Arabic

8

key: edeb

waa la naqliyay ✓

تهذيب، تأدب، أدب

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dogob.

waa la naqliyay ✓

m. n. dry tree trunk which has fallen down

waa la naqliyay ✓

1

a: dogob

2

de: dry tree trunk which has fallen down

3

lx: degeb

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: degeb

waa la naqliyay ✓

1

(Deleb-ka)

2

Cayaar tammaanka u eg oo qoryo qalbacyo ah oo yaryar oo afar ah lagu cayaaro.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayaar tammaanka u eg oo qoryo qalbacyo ah oo yaryar oo afar ah lagu cayaaro.

waa la naqliyay ✓

m. n. game played with sticks by four people

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) usha dheer ee qaranka xooluhu markay caleenta ka cunaan soo hadha.

2

deleb -ka: (magac, lab, keli) ciyaar tammaanka u eg oo qoryo qalbacyo ah oo yaryar oo afar ah lagu cayaaro.

waa la naqliyay ✓

1

de: game played with sticks by four people

2

lx: deleb

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: deleb

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul ciiddiisu isugu jirto ciid madow iyo ciid cad oo daaqa iyo beerashada ku wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul ciiddiisu isugu jirto ciid madow iyo ciid cad oo daaqa iyo beerashada ku wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) saan maas ah oo ay hooyadu isaga dhigto kaadida ilmaha yar ee ay xanbaarsan tahay. Dh: dhereb.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sida beer dhul loogu tala galay in aan muddo wax laga beerin oo la nasiyo si ciidu u wanaagsanaato sannadka danbe. Dh: gadab.

waa la naqliyay ✓

1

dadab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. la-mid: dedeb. Si wax loo dhigo oo in yar ka leexsan jahadiisii hore, gudub. babac. 2. Si goynaysa jahada toosan ee ay wax u yaallaan. 3. D. ah: ilmo aan weli la gardaadin. 4. la-mid: dadbid.

2

dadab²: m.dh (-bo, m.l) 1. Ardaa quruxsan oo ay cid u dhisto nin gabar ka doonaya. 2. Rarada la saaro aqalka miyiga.

3

dadab³: f.g1 (-dbay, -dabtay; -dbi) Wax si goyneysa jahada toosan ee uu u yaal u dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

dadab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. la-mid: dedeb. Si wax loo dhigo oo in yar ka leexsan jahadiisii hore, gudub. babac. 2. Si goynaysa jahada toosan ee ay wax u yaallaan. 3. D. ah: ilmo aan weli la gardaadin.

2

dadab²: f.g1 (-dbay, -dabtay; -dbi) Wax si goyneysa jahada toosan ee uu u yaal u dhigid. m.f.dh, dadbid.

waa la naqliyay ✓

/dhedan/ (v) dilid ama daciifin.

waa la naqliyay ✓

1

deddeg¹: m.l la-mid: degdeg¹.

2

deddeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) la-mid: degdeg².

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg dagdag.

waa la naqliyay ✓

-yey / say (v) rush (rash) ~ see also [eeg] deddeji

waa la naqliyay ✓

1

(Degdeg-ga)

2

Dhaqso; haddiiba; durba; ciyoon; qarbaqarbo.

waa la naqliyay ✓

1

degdeg¹: m.l 1. Dhaqsiyaha wax lagu qabto. 2. D. ah: wax si kedis ah u yimaada. la-mid: deddeg¹, deddegsiinyo, degdegsiinyo.

2

degdeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Si dhaqsiya ah wax u qabasho. la-mid: deddeg².

waa la naqliyay ✓

1

degdeg¹: m.l 1. Dhaqsiyaha wax lagu qabto. 2. D. ah: wax si kedis ah u yimaada. la-mid: deddeg, deddegsiinyo, degdegsiinyo.

2

degdeg²: f.mg1 (-gay, -gtay) Si dhaqsiya ah wax u qabasho. m.f.dh, degdegid. la-mid: deddeg.

waa la naqliyay ✓

1

v. hurry, rush, hasten

2

degdeg m. n. speed, haste, quickness; urgency; emergency

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) urgency (er-jensi); haste (heeyst); hurry (he-ri); rush (rash)', immediacy (i-midi-yasi); emergency (imeer-jensi)

2

degdeg -ah: (adj) urgent (eer-jent); immediate (imi-di-yeeyt); quick (kuwik); instant (in-istent); hasty (heeysti); in a hurry; express (ikis-parees)-dhakhso. Ex: xaalad degdeg ah; an urgent situation

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) gacanfudayd wax loo qabto ama cag fudayd dhul loo maro. Dh: dhakhso, hallihalli. Li: miyir.

2

degdeg: (fal) dhaqso wax u qabo; dhakhso u soco.

waa la naqliyay ✓

عُجَالَة، سُرْعَة

waa la naqliyay ✓

1

(Deldel-ka)

2

Si gaar ah oo dadka loo dilo; inta surka siriq lagaga roorsho baa geed dheer ama meel loo dhisay, laga soo laallaadshaa (ama daldal).

waa la naqliyay ✓

1

deldel¹: m.l la-mid: dąldalid.

2

deldel²: f.g1 (-elay, -eshay) la-mid: dąldal².

waa la naqliyay ✓

1

v. hang, lynch, execute by hanging

2

deldel vl. n. death by hanging, lynching

waa la naqliyay ✓

-ay / deldeshay: (v) hang (haang); put a person to death by hanging; crucify (kuruu-sifaay); lynch (linji)

waa la naqliyay ✓

(fal) meel ka soo laadlaadi, meel soo sudh oo hoos u soo daa. Dh: daldal.

waa la naqliyay ✓

1

derder¹: m.l la-mid: dardarid.

2

derder²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: dardar³.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, waalli ku rid adiga oo adeegsanaya fal ama farsamo kale.

2

derder -ka: (magac, lab, keli) waalli aan caadi ahayn oo sidii wax jin taabtay uu qofku dhaqmo.

3

derder-ka: (magac, lab, keli) u fiirsila'aan iyo is jidhjiidh. Derder la isku laayiyo intaan weerar daba joogno.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhereb-ta)

2

Furaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Idiin xarar iyo faraq lagu qurxiyo oo lagu qaado carruurta; furaad. la-mid: dharab³ (2).

waa la naqliyay ✓

f. n. sling in which baby is carried

waa la naqliyay ✓

1

de: sling in which baby is carried {S}

2

lx: dhereb

3

pd: (-ta Pl: dherbo (/ha))

4

ps: n3-f

5

key: dhereb

waa la naqliyay ✓

[RIYDUP, ROYDUP] Albizia anthelmintica 01

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dab¹.

waa la naqliyay ✓

1

(Ded-ka)

2

Wax biyaha iyo dabaysha iyo dheelka iyo kulka celiya oo ama aqallada la dhisa hayo korka laga saaro ama wax kaloo loo baqa hayo la huwiyo oo lagu daboolo.

waa la naqliyay ✓

1

ded¹: m.l 1. la-mid: dąd 1. Shey dusha laga saaro ama lagu daboolo wax feydan. 2. la-mid: dedid.

2

ded²: f.g1 (-day, -dday) Wax feydan, shey dusha ka saarid ama ku daboolid. la-mid: dąd².

waa la naqliyay ✓

1

ded¹: m.l 1. la-mid: dąd¹. Shey dusha laga saaro ama lagu daboolo wax feydan.

2

ded²: f.g1 (-day, -dday) Wax feydan, shey dusha ka saarid ama ku daboolid. m.f.dh, dedid. la-mid: dąd.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. extra covering over roof of a hut (against rain ~ sun)

2

ded v. cover (with a sheet, etc. to protect); conceal

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cover (kofer); covering

2

ded -ay / day: (v) roof (ruuf); cover (kofer) ~ dabool —deddan: (adj) covered (ka-veridh) ~ daddan. Ex: walax deddan; something covered

waa la naqliyay ✓

(fal) wax meel yaalla dusha wax ka saar oo dabool. Bustaha ku ded bukaanka. Dh: qari, huwi. Li: fayd.

waa la naqliyay ✓

fk. Qurub lagu soo jiidanayo foojignaanta qofka lala hadlayo. Tusaale: “Ila hadal dee! Dee, maxaad u yeeshay?”.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey lagu soo jiidanayo foojignaanta qofka lala hadlayo. I sii dee qalinka.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bayb.

waa la naqliyay ✓

m. n. pipe, tube

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. a device for smoking; pipe (paayp) ~ bayb. 2. pipe (paayp); tube (tuub) ~ tuubo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax u samaysan sida cudhka kildhiga oo labo af leh, mid sigaarka gaandhada loo geliyo oo ka buuran afka kale, midna laga nuugo oo lagu cabbo sagaarka. Dh: biib.

2

beeb -ka: (magac, lab, keli) dhuun ama qasabad qaadda biyo, shidaal iyo wixii la mid ah. Dh: tuubo, tuumbo.

waa la naqliyay ✓

1

a: bayb {Eng}

2

de: pipe, tube

3

lx: beeb

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: beeb

waa la naqliyay ✓

/siidh/ (v) siin (siiba dhul ama xuquuq tabar darri loo dhiibo). e.g. The government has ceded the island to Cuba.

waa la naqliyay ✓

1

(Ceeb-ta)

2

Wax laga xishoodo; iin foolxun; ceebaal; xil.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf darro ka timaada fal ama hadal anshaxdarro ah oo qof ku kaco. la-mid: ceebaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaf darro ka timaada fal ama hadal anshaxdarro ah oo qof ku kaco. la-mid: ceebaal.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] shame, disgrace

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) shame (sheeym); embarrassment (em-baares-ment); disgrace (dis-gareeys) ~ fuxshi

waa la naqliyay ✓

1

Vergogna

2

Shame

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo bulshada dhexdeeda, dhaqan ahaan reebban oo la naco. Dh: ceebaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: shame, disgrace

2

lx: ceeb

3

pd: (-ta Pl: ceebab (ka))

4

ps: n1-f, n4-f-abs

5

xe: Telling a lie is a shame.

6

xv: Arabic

7

key: ceeb

waa la naqliyay ✓

/dhiidh/ (n) 1. fal (camal) e.g. a good deed (n) 2. warqada lahaanshaha dhul ama dhismo (subbar-loogo).

waa la naqliyay ✓

n., (action) falniin, -ki, or -ti.

waa la naqliyay ✓

m.dh Garabka intiisa kore; qarqar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Garabka intiisa kore; qarqar.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah badarka la abuuro oo kolka la ridqo kimis laga samaysto.

2

deef -ta: (magac, dhedig, keli) garabka intiisa kore. Dh: qarqar.

waa la naqliyay ✓

1

Deeg!

2

Erey fardaha lagu yiraahdo kolkii la doona hayo inay istaagaan.

waa la naqliyay ✓

1

deeg¹: m.l 1. D. ah: qof wax lahaa oo faqriyey. 2. la-mid: deegid.

2

deeg²: e.d Istaag! ( fardaha ayaana loo adeegsadaa).

3

deeg³: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Qof cayrtoobid. 2. Qoor kacsi dartiis la caatoobid. 3. Fardo fuulid.

waa la naqliyay ✓

1

v. become poor

2

deeg inter. whoa!, stop!

3

deeg [feminine] n. peak; edge; shoulder

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caydh aan xoolo haysan noqo. Dh: caydhaw.

2

deeg: (fal) qoor kacsi dartiis la caatow.

3

deeg: (fal) fardo ama gammaan kale, fuul.

4

deeg: (ereycodeed) erey fardaha kolka la joojinayo la yidhaa sida awrta to' loo yidhaa kolka la fadhiisinayo ayaa deeg la yidhaa oo aayar baad ka degtaa joogsi dhaqaaq.

5

deeg -ta: (magac, dhedig, keli) dabargo' dhanka duunyada ama dadka ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Deel-ka)

2

Xarafka afraad oo alifka Soomaalida magaciisa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Astaan xoolaha lagu sunto oo u eg deelka xuruufta carabiga. 2. la-mid: d (da').

waa la naqliyay ✓

m. n. D [letter of the Arabic alphabet.]

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xarafka siddeedaad ee alif ba'da carabiga oo Soomaalida badhkood deel ugu dhawaaqaan. Dh: daal.

2

deel -ka: (magac, lab, keli) astaan xoolaha lagu dhigo oo lagu calaamadiyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: da'

2

bw: Arabic

3

de: D [letter of the Arabic alphabet]

4

lx: deel

5

pd: (-ka Pl: deelal (/sha))

6

ps: n4-m, n2-m

7

key: deel

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh D. ah: ceel ama daaqsin aan dad badan joogin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) amaah la isku leeyahay. Dh: dayn, deyn, amaah.

2

deen-ta: (magac, dhedig, keli) ceel ama daaqsin aan dad badan joogin.

waa la naqliyay ✓

Mool

waa la naqliyay ✓

1

(adj) extending far downward below a surface; extending far inward from an outer surface.

2

goodan

waa la naqliyay ✓

/dhiip/ (adj) qoto-dheer (hoos u dheer).

waa la naqliyay ✓

a., dheer, qusur.

waa la naqliyay ✓

1

(Deeq-da)

2

Kal iyo laab wax u bixinta; wax bixin iska jeclaanta; faxnaan; waxbixin.

waa la naqliyay ✓

1

deeq¹: m.l/dh Hanti aan deyn ahayn oo cid u baahan la siiyo.

2

deeq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Hanti aan deyn ahayn cid u baahan siin. 2. Wax, wax kale oo loogu talaggalay ku filnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

deeq¹: m.l/dh Hanti aan deyn ahayn oo cid u baahan la siiyo.

2

deeq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Hanti aan deyn ahayn cid u baahan siin. 2. Wax, wax kale oo loogu talaggalay ku filnaansho. m.f.dh, deeqid.

waa la naqliyay ✓

name: Deq

waa la naqliyay ✓

1

v. suffice; be enough; adequate

2

deeq [feminine] n. donation, gift; offer; grant, scholarship; generosity

waa la naqliyay ✓