deb — Macnaha & Turjumaada

m.l la-mid: dab¹.

waa la naqliyay ✓

1

(Baroordiiq-a, Baroordiiq-da)

2

Qof wax culusi gaareen, hadallo debecsan oo waano iyo laabqaboojis ah oo lagu yiraahdo; baroor la qaybsad; tacsi ugu tegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Beerdulucsi-ga)

2

Hadal saamays weyn leh ama wax kale oo la falo oo loola jeedo in qof beerkiisu ku jilco oo uu naxo oo soo debco oo muraad laga doonayo, laga helo; beerlaxawsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Caara-da)

2

1. Cayayaan siddeed lugood leh: waxay samaysataa debin shabag ah (saabcaaro, xuubcaaro) oo bahallada yaryari ugu dhacaan.

3

2. Cuncun oogada laga dareemo oo barar iyo xajiin leh; cadanyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Debcid-da)

2

Wax adkaa, wax jilicsan noqosho; xoog ka yaraansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Debcin-ta)

2

Adaygga ka bi'in; wax jilicsan ka dhigid; xoogga ka yarayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharsid-da)

2

1. Camashood; xanaaqid; dhirfid; carasho; dhiidhiyid.

3

2. (oogada dadka) jilcid, debcid gabow daraaddi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibin-(a)

2

Labada cad oo hilibka ah oo ilkaha iyo cirridka korkooda ku yaal oo kolkii laysku qabto afka daboola, midkood; bushin; (ama debin).

waa la naqliyay ✓

1

(Fajayn-ta)

2

Qof oogadi faraha aad ugu mudmudid oo ugu garaacid, si jirku u baraarugo, siiba muruqyada iyo seedaha, oo u debecdo dhiigguna qummaati ugu wareego.

waa la naqliyay ✓

1

(Gowsdheera-da)

2

(xoolo, kd.) gows inta debca wax yar kor u soo baxa oo dabadeed wax lala calalin waayo: takhtar yaqaan oo baxsha haddaan loo helin xooluhu waa ku dhibtoodaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Huluuq-a)

2

Tolmo debecsan oo kala fogfog.

waa la naqliyay ✓

1

(Huluuqid-da)

2

Si debecsan oo kala fogfog, u tolid.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaguug-ga)

2

Madax adayg; debec la'; qallafsan; macangag.

waa la naqliyay ✓

1

(Jileec-a)

2

Adkaan la'aan; fudayd; debec.

waa la naqliyay ✓

Dhaaddan; debecsan; ladan.

waa la naqliyay ✓

1

(Liiqliiqasha-da)

2

(ilko, kd.) debcid la ruxasho; dhaqdhaqaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Miliilicid-da)

2

Eegid debecsan oo jacayl ku jiro, wax ku eegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Salaax-a)

2

1. Wax wanaagsan, guud ahaan; samaan.

3

2. Sacabka oo si debecsan ama jacayl ku jiro, wax loo kor marmariyo; xoodis.

4

3. Dhismo dhammaatay oo dusha laga sinsimo, sidib laga digo, laga nawiro, laga caddeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanata-da)

2

Xididdada oogada oo kaca ama baraaruga kolka ay dareemaan waxyaalo si debecsan oo jilicsan meelaha qaarkood uga taataabanaya; (ama xadato).

waa la naqliyay ✓

1

bari¹: m.l Jahada ay qoraxda ka soo baxdo.

2

bari²: m.dh 1. Cadka baruurta ah oo ka baxa dibka idaha. 2. (-iyo, m.l) Salka dadku ku fariisto. 3. (-iyo, m.l) Buruq.

3

bari³: f.g/mg1 (-ryay, -riday; -ryi) 1. (f.g) Cid wax ay leedahay ama ka mas'uul tahay si debecsan u weyddiisasho. 2. (f.mg) Habeen meel u hoyasho.

waa la naqliyay ✓

1

baroordiiq¹: m.l/dh 1. Hadallo debecsan oo waano iyo laabqaboojis oo loo jeediyo qof dhibaato culus gaartay; tacsi. 2. la-mid: baroordiiqid.

2

baroordiiq²: f.mg1 (-qay, -qday) U b.: hadallo debecsan oo waano iyo laabqaboojis ah qof dhibaato culus gaartay u jeedin; tacsi ugu tegid.

waa la naqliyay ✓

Deyn

waa la naqliyay ✓

/dhet/ (n) deyn.

waa la naqliyay ✓

Deynsad

waa la naqliyay ✓

n., gashi, -gi, qaan, -ti.

waa la naqliyay ✓

1

(Deeb-ta)

2

1. Dhir la gubey danbaskeed cad oo raggu timaha marsado oo ku caddaysto.

3

2. Geedo yaryar, (caws, nagaar kale) oo hadba inta dabka la saaro weelka caanaha gudihiisa lagu oomaarsho, si jeermigu u le'do.

waa la naqliyay ✓

1

deeb¹: m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

2

deeb²: fk. D.na: dabadeed, kaddib.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Caws weelasha lagu deebiyo, leh caleemo dhuudhuuban, ubax qodxo leh oo ka baxa bannaanada. 2. Dambas dhirta qaarkeed laga shido oo loo isticmaalo waxyaabo kala duwan sida dhayidda xoolaha, magdaynta hargaha iyo wixi lamida. 3. Dambas.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] wood-ash used as tanning agent ~ hair dressing

2

deeb [feminine] n. small plant species

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) (~ na) dabadeed, kaddib.

2

deeb-ta: (magac, dhedig, keli) carro cad oo raggu timaha u marsadaan qurux iyo nadaafadba. Dugsiiye deeb ayuu timaha marsaday.

3

deeb -ta: (magac, dhedig, keli) dhogor ka bixinta lagu sameeyo harag iyada oo la adeegsanayo dhir kulul iyo danbas la isku daray si loo dhigo idiin. Haraggii ridu weli deeb buu ku jiraa.

waa la naqliyay ✓

1

(Edeb-ta)

2

Dhaqanwanaag.

waa la naqliyay ✓

m.dh Asluub iyo anshax wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Asluub iyo anshax wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] good manners ~ behavior, politeness; upbringing, education; morality, ethics; discipline

waa la naqliyay ✓

-taga: (n) polite behavior; a socially correct way of acting; discipline (di-sipliin); courtesy (koor tesi); etiquette (ete kaayt) ~ akhlaaq. Syn: propriety, protocol, decorum

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg edaab.

waa la naqliyay ✓

1

bw: akhlaaq, anshi, asluub

2

de: good manners ~ behavior, politeness; upbringing, education; morality, ethics; discipline

3

lx: edeb

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-col

6

syn: anshax

7

xv: Arabic

8

key: edeb

waa la naqliyay ✓

تهذيب، تأدب، أدب

waa la naqliyay ✓

de, prép. - ka; Xoogaa yar; ee.

waa la naqliyay ✓

1

dé, n.m. - Lafta laadhuuda.

2

dé à coudre - Far-gashi (irbada la isaga celiyo)

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) Ciyaar lagu tartamay, foorooyinkood iska soo gudid.

waa la naqliyay ✓

(eraycodeed) lagu cabbiro jabaqda wax adag oo la dharbaaxo ama wax lagu jiido. Dharbaaxo beb ku sii!

waa la naqliyay ✓

1

(Dab-ka)

2

Kulaylka iyo iftiinka ka yimaada, wixii la gubo ama la shido.

waa la naqliyay ✓

1

dab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Wax holac kulayl iyo iftiin leh oo ka dhasha gubashada. 2. Hub. 3. Danab. la-mid: deb.

2

dab²: m.dh Ceel maax ah oo aan dowlis lagu cabbin.

3

dab³: f.g1 (-bay, -btay) 1. Ugaar, shimbir iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo soohid. 3. Il muddo yar isku hayn.

waa la naqliyay ✓

1

dab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Wax holac kulayl iyo iftiin leh oo ka dhasha gubashada. 2. Hub. 3. Danab. la-mid: deb.

2

dab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Ugaar, shimbir iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo soohid. 3. Il muddo yar isku hayn. m.f.dh, dabid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fire

2

dab v. trap, entrap, snare; braid; tow (a vehicle)

3

dab vl. n. trapping

waa la naqliyay ✓

/daab/ (n) 1. taabasho khafiif ah (dusha ka salaaxid) (v) 2. dusha ka mar-marin (korka ka yar marin).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. fire (faayar) 2. dab -ay / tay: (v) trap (taraap); ensnare (inis-neer); trap with or catch with a snare ~ dabin qool

waa la naqliyay ✓

1

Fuoco

2

Fire

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo wax isku xidhiidhi oo isku dabaxidh.

2

dab: (fal) ul iyo wixii la mid ah, wax toosan ha noqon ee galloocsan. Bakooraddii way dabtay dhisid bay u baahantahay.

3

dab: (fal) ugaadh ama wax kale, dabin u dhig. Dumarka adduunyaa lagu dabaa, ugaadhana ay doqonkana ammaan.

4

dab: (fal) gaadhi aan gaar u socon karin gaadhi kale ku jiid. Gaadhiga, gaadhi kale ku dab oo ku jiid.

5

dab: (fal) il isku qabo. Ninkasta markuu wax shiishaayo il buu dabaa ilna wuu furaa.

6

dab: (fal) timo tidic ama sooh oo marmarrooci. Anoo jooga gurigii, gacallo hooyaday, guudkana la ii dabin, adaa ii la soo galay jacaylkee.

7

dab -ka: (magac, lab, keli) kulaylka iyo iftiinka ka yimaadda wixii shidmaya oo leh dhib iyo dheef labada hadba dhanka loo adeegsado. Dab iyo cudur meel ma wada fadhiistaan. Dh: naar, cadaab.

8

dab -ka: (magac, lab, keli) oogada meel kasta oo la gubay haarta iyo raadka ay ka tagto. Caloosha dab badan ayaa kaaga yaalla maxaa ku helay ma markaad yarayd lagu gugubay?

9

dab -ka: (magac, lab, keli) awoodda maayada ee qalabku ku shaqeeyo; tamarta kulaylka, awoodda dhaqdhaqaaqa iyo iftiinka dhalisa. Dabkii baa naga tegey oo nalkii waa naga demey. Dh: kooraan.

10

dab -ka: (magac, lab, keli) hubka ama qoryaha rasaastu ka dhacdo. Aan dagaalnee, Alla dab iyo maad na siisid dirays. Dh: hub.

11

dab-ta: (magac, dhedig, keli) ceel maax ah oo aan dowlis lagu cabbin ama biyihiisu dhow yihiin.

waa la naqliyay ✓

s.f. - ilaahad.

waa la naqliyay ✓

1

(Ded-ka)

2

Wax biyaha iyo dabaysha iyo dheelka iyo kulka celiya oo ama aqallada la dhisa hayo korka laga saaro ama wax kaloo loo baqa hayo la huwiyo oo lagu daboolo.

waa la naqliyay ✓

1

ded¹: m.l 1. la-mid: dąd 1. Shey dusha laga saaro ama lagu daboolo wax feydan. 2. la-mid: dedid.

2

ded²: f.g1 (-day, -dday) Wax feydan, shey dusha ka saarid ama ku daboolid. la-mid: dąd².

waa la naqliyay ✓

1

ded¹: m.l 1. la-mid: dąd¹. Shey dusha laga saaro ama lagu daboolo wax feydan.

2

ded²: f.g1 (-day, -dday) Wax feydan, shey dusha ka saarid ama ku daboolid. m.f.dh, dedid. la-mid: dąd.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. extra covering over roof of a hut (against rain ~ sun)

2

ded v. cover (with a sheet, etc. to protect); conceal

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cover (kofer); covering

2

ded -ay / day: (v) roof (ruuf); cover (kofer) ~ dabool —deddan: (adj) covered (ka-veridh) ~ daddan. Ex: walax deddan; something covered

waa la naqliyay ✓

(fal) wax meel yaalla dusha wax ka saar oo dabool. Bustaha ku ded bukaanka. Dh: qari, huwi. Li: fayd.

waa la naqliyay ✓

fk. Qurub lagu soo jiidanayo foojignaanta qofka lala hadlayo. Tusaale: “Ila hadal dee! Dee, maxaad u yeeshay?”.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey lagu soo jiidanayo foojignaanta qofka lala hadlayo. I sii dee qalinka.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qabow oo kulaylku ha kaa jabo. Kulayl yahaw naga def. Dh: qabaw.

2

def -ka: (magac, lab, keli) ciyaar qaraami ah oo ragga iyo dumarku fadhiga ku kala rogtaan. Dhallinyardu aqalka caruuska ayay def ku ciyaarayaan.

3

def -ka: (magac, lab, keli) qalab muusikada ka mid ah oo ka samaysan qori goobaaban oo hareeraha biro yar yar sudhsudhan yihiin. Def innoo soo qaada aan arooska ugu ciyaarnee. Dh: daf.

waa la naqliyay ✓

1

(Deg-ta)

2

1. Dhul korreeya (buur kd.) docdiisa dululubka ah oo laga dego.

3

2. Qarqar.

waa la naqliyay ✓

1

deg¹: m.l/dh 1. Dhul korreeya hoobadka ah. 2. Daan (webi). 3. Garabka intiisa kore; qarqar.

2

deg²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Meel rug ah dhigasho (cid). 2. (f.g) Wax duulayey fariisasho. 3. (fg.) Xabbad turub ah bad dhigid. 4. (f.mg) Wax, biyo hoos ugu shiidid. 5. (f.mg) Dhul, webi iyo wixi lamida heerkooda hoos uga dhicid. 6. (f.mg) Wax isku qasan kala miirmid. 7. (f.mg) Wax kacsan xasilid. 8. (f.mg) La d.: cid khasaaro badid. 9. (f.mg) Ku d.: cid marti u noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

deg¹: m.l/dh 1. Dhul korreeya hoobadka ah. 2. Daan (webi). 3. Garabka intiisa kore; qarqar.

2

deg²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Meel rug ah dhigasho (cid). 2. (f.g) Wax duulayey fariisasho. 3. (fg.) Xabbad turub ah bad dhigid. 4. (f.mg) Wax, biyo hoos ugu shiidid. 5. (f.mg) Dhul, webi iyo wixi lamida heerkooda hoos uga dhicid. 6. (f.mg) Wax isku qasan kala miirmid. 7. (f.mg) Wax kacsan xasilid. 8. (f.mg) La d.: cid khasaaro badid. 9. (f.mg) Ku d.: cid marti u noqosho. m.f.dh, degid.

waa la naqliyay ✓

1

v. descend, alight, get off, dismount; go down, climb down, make a landing; sink (of boats)

2

deg v. live (in a place), dwell, reside, settle; camp; lodge, install

3

deg [feminine] n. peak; edge; shoulder

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. get down, descend. Ex: Cali, soo deg!; Ali, come down!

2

ku deg: (v) land on 2. move in; settle (satai); reside (ri-zeeydh). Ex: waxaan degnay guri cusub; we moved in to a new house. 3. sink (sink); run aground (a-garaawndh); go under; submerge (sab-meerji). Ex: markabkii waa degay; the ship went under

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel sare oo aad fuushanayd ka dhaadhac. Ka deg faraska. Dh: dhaadhac. Li: fuul.

2

deg: (fal) meel si aad ugu noolaato guryo ka dhiso, si rasmi noloshadaada uga bilow. Dirridhabuu degay isaga iyo labadii dumar ee uu qabay.

3

deg: (fal) marka ama doon badda dhex mukhuurata, ku dhex libidh biyaha badda. Doontii duufaan baa qaaday oo badday ku degtay

4

deg-ta: (magac, dhedig, keli) qiyaas xidhmo ah oo degi qaadi karto. Deg xaaba ah ayaan soo qaaday.

5

deg -ta: (magac, dhedig, keli) halka u dhaxaysa qoorta iyo garabka ee badanaa raggu miisaanka ku qaado. Degta ayaa i go'day sidaan kuu sidaye iga deg. Dh: tun.

6

deg -ta: (magac, dhedig, keli) dhul korreeya hoobadka ah.

7

deg -ga: (magac, lab, keli) daanta webi iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu cabbiro jabaqda wax meel ka soo dhaca. Odaygii intuu garbada ka dhacay ayuu dhulka dam ku yidhi. Dh: bug.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-emey, -entey) la-mid: dąn.

waa la naqliyay ✓

/dhen/ (n) 1. xerada ama rugta dugaagga (n) 2. qol gaar ah (sida qoolad hawIl gaar ah lugu qabsado).

waa la naqliyay ✓

(fal) dab ama laydh shidan bakhti.

waa la naqliyay ✓

n., (cavern) booraan, -ti, god, -ki.

waa la naqliyay ✓

Dharab

waa la naqliyay ✓

/dhuu/ (n) dhado.

waa la naqliyay ✓

n., darab, -ki, sayax, -i.

waa la naqliyay ✓

v. glance, look at

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) la dhaho marka la rabo inaad dhaqaajiso neef geel ah siiba hal.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dib-ka) (hilib) dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe.

2

2. (Dib-ta) Gadaal; waa danbe; kaddib.

waa la naqliyay ✓

1

dib¹: m.l (-bab, m.l) Dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe (hilib). la-mid: dųb¹.

2

dib²: m.dh.fk 1. Gadaal. 2. Ka d./kadd.: xagga dambe ka xiga.

waa la naqliyay ✓

1

dib¹: m.l (-bab, m.l) Dhabarka xoolaha qaarkiisa danbe (hilib). la-mid: dųb.

2

dib²: m.dh.fk 1. Gadaal. 2. Ka d./kadd.: xagga dambe ka xiga.

waa la naqliyay ✓

1

adv., time: again; after; later; re-

2

dib adv-loc: back, backwards; to the rear

3

dib [feminine] n., loc. back, rear

4

dib m. n. rump of animal

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. rump (ramp)-, tail (teeyl), buttock (batak) ~ bari, sayn, gummad. 2. (adv) later (leeyt); after (af-ter); again (a-geeyn) ~ gadaal, mar kale. Ex: dib baan idiinka soo sheegeynaa; we shall inform you later

waa la naqliyay ✓

1

Post

2

Post

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hilibka xoolaha, gadoobka danbe.

waa la naqliyay ✓

1

(Dub-ka)

2

1. (oogada dadka) haragga docdiisa kore oo midabka leh.

3

2. Daboolka sare oo ku rogan dhirta iyo miraha iyo wixii soo raaca.

waa la naqliyay ✓

1

dub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Maqaar, harag iyo wixi lamida. 2. Qolof adag oo ay dusha ku yeeshaan geedaha ama miraha qaarkood.

2

dųb¹: m.l (-bab, m.l) la-mid: dib¹.

3

dub²: m.l (cilmiga naflayda) Qaybta adag ee weliba ah lakabka ugu hooseeya ee aragga lafdhabarleyda. Lakabka kale waa d.ka bare. Haraggu wuxuu ka koobanyahay nudo isku xidhayaal miiqan, kuwaas oo ay ku dhex jiraan dhuumaha dhiiggu, (dhammaadka dareenwadka iyo naasleyda) goonka tina ah, qanjidhada dufanka iyo narinnada dhididka.

4

dųb²: f.g1 (-bay, -btay) Hilib iyo wixi lamida dab ku solid.

waa la naqliyay ✓

1

dub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Maqaar, harag iyo wixi lamida. 2. Qolof adag oo ay dusha ku yeeshaan geedaha ama miraha qaarkood.

2

dub²: m.l (cilmiga naflayda) Qaybta adag ee weliba ah lakabka ugu hooseeya ee aragga lafdhabarleyda. Lakabka kale waa d.ka bare. Haraggu wuxuu ka koobanyahay nudo isku xidhayaal miiqan, kuwaas oo ay ku dhex jiraan dhuumaha dhiiggu, (dhammaadka, dareenwadka iyo naasleyda) goonka tina ah, qanjidhada dufanka iyo narinnada dhididka.

3

dųb: f.g1 (-bay, -btay) Hilib iyo wixi lamida dab ku solid. m.f.dh, dųbid.

waa la naqliyay ✓

1

v. bake, cook, fry

2

dub m. n. skin, peeling, peel

waa la naqliyay ✓

name-m skin; peeling

waa la naqliyay ✓

/dhab/ (v) 1. ku naanaysid, magac ugu yeerid siiba cay ah (v) 2. cod u samayn, sida filin oo kale (v) 3. koobbi filin ka samayn.

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. bake (beeyk); roast (rowsf); grill (giriil); broil (barooyel) ~ foornee, sol. Ex: Hooyaday waxay tiri, maanta waxaan dubayaa doolshe; My mother said she would bake a cake today. 2. dub -ka: (n) skin (iskiiri); rind (raayndh); peel (piil)', bark (baak) ~qob, qolof, jir. Ex: dubka ka fiiq; peel the skin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dabka saar oo sol. Innoo dub xasiidda beertaada.

2

dub -ka: (magac, lab, keli) saanta sare ee dadka iyo xayawaanka iyo dhita qaarkeed. Finan baa cunnugga ka soo yaacay dubka. Dh: diir, maqaar.

waa la naqliyay ✓

1

geb¹: m.dh.sh.r la-mid: gab¹.

2

geb²: f.g1 (-bay, -btay) la-mid: gab².

waa la naqliyay ✓

v. fail to succeed in doing, become incapable of doing something

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) not help, be unproductive; be useless; achieve no purpose ~ gab

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhisme siiba mid qoryo ka samaysan waxyaabaha dusha laga saaro una badan cows iyo wax laga sameeyey oo qabow keena. Cariishka ciidda ka daaya oo geb dusha ka saara.

waa la naqliyay ✓

1

a: gab

2

de: fail to succeed in doing, become incapable of doing s.t.

3

lx: geb

4

pd: (gebay)

5

ps: v1=intr

6

key: geb

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-bay, -btay) Wax maqnaanshahooda dareemid. la-mid: tow.

waa la naqliyay ✓

v. feel, come to know, realize

waa la naqliyay ✓

-ay/tay: (v) miss (mis); feel the lack or loss of. Ex: ma i tebtay? did you miss me? tab

waa la naqliyay ✓

(fal) xasuuso, wax hore u lumay, maqnaantooda dareen.

waa la naqliyay ✓