dayro — Macnaha & Turjumaada

1

(Dayra-da)

2

1. Qof aabbihi naco oo cidda ka eryo oo inuusan dhaxla hayn caddeeyo.

3

2. Eryidda jaadkaas ah, lafteeda.

4

3. Wax la haysto oo laga yamxeersho, inaan wax laga bixin darteed.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. D. ah.: ilmo waalidkiis ka quustay oo guriga laga eryey. 2. la-mid: dayrin.

waa la naqliyay ✓

m.dh D. ah.: ilmo waalidkiis ka quustay oo guriga laga eryey.

waa la naqliyay ✓

f. n. person disowned by his ~ her parents

waa la naqliyay ✓

-dayrada: (n) 1. repudiation (ri-puu-diyey-shin) the act of disowning [a child, for example], 2. lying about one's own assets, to avoid giving some away

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fogaynta ama eryidda la gula kaco ciddii la naco oo wanaagga laga hagrato.

waa la naqliyay ✓

1

de: person disowned by his ~ her parents

2

lx: dayro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dayro

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Wax la haysto si aan wax looga bixin ka beensheegid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Wax la haysto si aan wax looga bixin ka beensheegid. m.f.dh, dayrsasho.

waa la naqliyay ✓

v. minimize one's own wealth (in order to avoid giving part of it to others)

waa la naqliyay ✓

1

cf: dayri

2

de: minimize one's own wealth (in order to avoid giving part of it to others)

3

lx: dayrso

4

pd: (dayrsaday)

5

ps: v3a=intr

6

key: dayrso

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Hal adkaysi badan oo cad iyo caano dheeraad ah leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Hal adkaysi badan oo cad iyo caano dheeraad ah leh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hasha caanaha badan. leh ee aad u wanaagsan. Sida ayro geel baan kuu ololayaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dara-da)

2

(legdan) gacan qofka surka lagaga maro oo lagu ceejiyo, waana wax reebban (= daro waa dirir)

waa la naqliyay ✓

1

daro¹: m.dh 1. Tab awrtu u dagaasho oo ratigu luquntiisa dulmariyo luqunta ratiga kale isla markaana cududda ku dhegaayo. 2. Tab legdinta ka mid ah oo uu qof gacanta kaga maro qoorta qof kale.

2

daro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho. m.f.dh, darasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. strangle-hold (in wrestling)

waa la naqliyay ✓

-darada: (n) strangler (straangalar); specially, while wrestling —daree -yey / dareysay: (v) strangle (straangal)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) wax, wax kale ku kordhi.

2

daro: (fal) (ku ~) qof, qof kale u guuri.

3

daro: (fal) (isku ~) dhawr waxyaalood mar qudha isku qaado.

4

daro -da: (magac, dhedig, keli) hab ka mid ah qaabka la isu legdo, oo gacan qofka qoorta lagaga qabto oo lagu ceejiyo ama awrtu u dagaallanto oo qoortiisa iyo jeenigiisa hore inta u dhaxaysa uu geliyo luqunta awrka kale ee uu la dagaallamayo. Daro waa dirir. Dh: xuurto, qallaxato, darayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: strangle-hold (in wrestling)

2

lx: daro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: Its serious now.' (i.e., no longer play) [saying]

6

xv: Daro waa dirir.

7

key: daro

waa la naqliyay ✓

1

(Daya-da)

2

Dawaco; dawo (ama deyo).

waa la naqliyay ✓

1

dayo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Caleenta quraca, siiba intay weli qoyantahay. 2. la-mid: dawaco.

2

dayo²: f.g/mg3 (-yday, -yatay) 1. (f.g) Ka d.: wax meel ka raadsasho. 2. (f.g) Ka d.: wax, wax kale ka dhex xulasho. 3. (f.mg) Ku d.: qof, qof kale wax uu sameeyey ka daba samayn.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-yday, -yatay) 1. (f.g) Ka d.: wax meel ka raadsasho. 2. (f.g) Ka d.: wax, wax kale ka dhex xulasho. 3. (f.mg) Ku d.: qof, qof kale wax uu sameeyey ka daba samayn. m.f.dh, dayasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. jackal

2

dayo pron., det, pl. our [exclusive.]

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xayawaan duurjoog ah oo dhogor cawlan leh eydana u eg. Naa dayo, dayo caliyeey dabkaa ba'. Dh: dacawo, dawaco.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayr-ta)

2

Afarta nur oo sanadu u qaybsanto mid kamid ah, oo roob leh: waxay u dhexaysaa xagaaga iyo diraacda.

waa la naqliyay ✓

m.dh Afarta xilli ee sannadka u qaybsamo middood, roob leh una dhexeeya diraacda iyo xagaaga.

waa la naqliyay ✓

m.dh Afarta xilli ee sannadka u qaybsamo middood, roob leh una dhexeeya diraacda iyo xagaaga.

waa la naqliyay ✓

Fall

waa la naqliyay ✓

f. n. autumn rains; fall season of northeast monsoon [September - November]

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) autumn (oo-tem); fall (fool) ~ xilliga ama fasalka dayrta. Ex: dayrtaan baan rabaa inaan Xamar tago; I will be going to Mogadishu this autumn

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhisme wareegsan oo meel ku oodan sida xerada oo kale. Dh: xayndaab, deyr.

2

dayr-ta: (magac, dhedig, keli) xilli roobaad u dhexeeya xagaaga iyo diraacda oo ka mid ah afarta xilli ee sannadku u qaybsamo. Dayri labo daaha ma wada qoyso.

waa la naqliyay ✓

1

a: xilli

2

de: autumn rains; 'Fall' [September - November] (the lesser rainy season)

3

lx: Dayr

4

pd: (

5

ps: n1-f-time

6

key: Dayr

waa la naqliyay ✓

خَرِيف

waa la naqliyay ✓

-cayrada: (n) the act of chasing or pursuing; pursuit (per-suut) ~ eryid, buris

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) noole cararay oo la daba ordaayo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax shidasho (dab, nal, raadiyo,telefishan iyo wixi lamida). 2. Qof tartiib u taabasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax shidasho (dab, nal, raadiyo, telefishan iyo wixi lamida). 2. Qof tartiib u taabasho. m.f.dh, daarasho.

waa la naqliyay ✓

v. graze, touch lightly; light, kindle; provoke, annoy

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah, shido oo iftiin u yeelo. Nalka daaro waa habeene. Dh: shido.

2

daaro: (fal) caano la lulayo, in yar daarka ka dhiijiso oo hubi inay baxeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: graze, touch lightly; [ext.] light, kindle; [fig.] provoke, annoy

2

lx: daaro

3

pd: (daartay)

4

ps: v3b=tr

5

key: daaro

waa la naqliyay ✓

1

(Dabra-da)

2

Weerar gaar ah oo aan sida heegganka iyo raacdo-reebta, colka gadaal ka ilaaline, cidaha gala oo wax soo dhaca ama wax soo burburiya; weerar danbe oo kedis ah.

waa la naqliyay ✓

1

dabro¹: m.dh 1. Geed nagaar dhulka ku faalada, laamo dhuudhuuban oo jilicsan leh, xooluhu daaqaan oo dooxooyinka ka baxa. 2. (-ooyin, m.l) Weerar rogaal celis ah.

2

dabro²: f.g3 (-raday, -ratay) Awr iyo wixi lamida dabar ku xirasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. ambush

2

dabro v. hobble (an animal) for oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef dabar ku xidho. Awrka dabro.

2

dabro -da: (magac, dhedig, keli) ciidan gaar ah colka la weerarayo gudaha u gala oo wax soo dhaca oo soo burburiya. Dabro ciidan ah baa na soo dhexgashaye innaga saara.

3

dabro-da: (magac, dhedig, keli) rogaalcelis waran ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Darra-da)

2

Jaad dhoobada kamid ah oo timaha, nadaafo darteed, loo marsado oo inta lagu engejiyo laga mayro oo uskaga oo dhan ka saarta; xaraar; malaas; balaso; deeb; (ama tarro).

3

-darro: Tiraab ereyada qaarkood gadaal kaga dhega, ulajeeddadiisuna tahay: la'aan, yari, xumo...

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhoobo jilicsan oo timaha lagu nadiifiyo ama lagu qurxiyo; malaas; xaraar. la-mid: tarro.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): red clay (used for cleansing the hair)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciid gebiyadu yeeshaan oo inta la qooyo timaha la mariyo si ay nidiif u noqdaan injirtuna uga dhimato. Dh: malaas, xaraar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Roob da'a xilliga guga ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) habeen dayaxu la fariisto dirirka.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) magac loogu yeero lax sinta madow. Daylo dabaday ku asooli may ku aroorto.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayma-da)

2

Dhugasho, eegmo, fiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Jeedinta indhaha wax xaggooda loo jeediyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Jeedinta indhaha wax xaggooda loo jeediyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. glance, look

waa la naqliyay ✓

(v) glance (glaans); look (luuk) ~ dhugo, jalleec

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad eegto ama aad jalleecdo adiga oo luqunta dhan u leexinaya. Daymada jalleecada, sidii geel dar loo horey, sow kuma dunuunicin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: jalleec

2

de: glance, look

3

lx: daymo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: daymo

waa la naqliyay ✓

(timaame) xoolo halkay degenaayeen caws ka waayey oo dabadeed isaga tegay.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Aabbe, ilmo uu ka quustay guriga ka cayrin. 2. (f.g) Nin, xaaskiisa, caruurtiisa iyo wixi lamida dhaqaale darrayn. 3. (f.mg) U d.: cid wax ay doonaysay, iyadoo marmarsiinyo been ah loo sheegayo in aan wax loo heli karayn u sheegid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Aabbe, ilmo uu ka quustay guriga ka cayrin. 2. (f.g) Nin, xaaskiisa, caruurtiisa iyo wixi lamida dhaqaale darrayn. 3. (f.mg) U d.: cid wax ay doonaysay, iyadoo marmarsiinyo been ah loo sheegayo in aan wax loo heli karayn u sheegid. m.f.dh, dayrin.

waa la naqliyay ✓

1

v. disown, repudiate, give up on

2

dayri v. complain about one's financial situation

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) disown (dis-own); repudiate (ri-puu-diyeeyt); especially a child

waa la naqliyay ✓

(fal) nac oo isaga teg; cidla' kaga dhaqaaq. Dh: nac, eri. Li: jeclow, daryeel.

waa la naqliyay ✓

(fal) oodo oo deyr dhiso; ood soo meegaaro. Dh: xayndaabo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Dhanka dabayshu ka imaanayso aadid (xoolo iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

v. flap in the wind, flutter in the breeze (as a flag)

waa la naqliyay ✓

1

de: flap in the wind, flutter in the breeze (as a flag)

2

lx: layro

3

nt: layrasho (/da) [vn-f]

4

pd: (layrtey)

5

ps: v3b=

6

key: layro

waa la naqliyay ✓

1

(Mayra-da)

2

Geed timirta iyo baarta u eg, oo caw jilicsani ka baxdo; manniiqo.

waa la naqliyay ✓

1

mayro¹: m.dh Geed timirta, baarta iyo wixi lamida u eg oo caw jilicsan baxsha; maniiqo. la-mid: mayr¹.

2

mayro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Wax, sida dhar iyo wixi lamida biyo ku dhaqasho. 2. (f.mg) Qubaysasho (qof).

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Wax, sida dhar iyo wixi lamida biyo ku dhaqasho. 2. (f.mg) Qubaysasho (qof). m.f.dh, mayrasho. la-mid: maydho.

waa la naqliyay ✓

1

v. bathe, shower, wash oneself

2

mayro [feminine] n. palm-tree species

waa la naqliyay ✓

Pterodiscus ruspolii 10

waa la naqliyay ✓

1

(Mairo) C Pterodiscus ruspolii Engl. Pedaliaceae.

2

N Aristida stenophylla Henr. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-martay / mayratay: (v) wash oneself; take a shower; have a bath. Ex; faraha mayro; wash your hands

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhar jidh aqal iyo wixii la mid ah dhaqo oo uskagga iyo foolxumada ka nadiifi. Jidhka mayro. Dh: dhaqo, qubayso, qasaalo.

2

mayro -da: (magac, dhedig, keli) geed leh caleemo dhaadheer oo la jaad ah timirta iyo baarka. Dh: caw, maydho.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Qoysas fara badan oo meel wada deggan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) beel shinni ah oo amiir keliya leh oo meel wada taal. Sadex qayro ayaan beertay. Dh: gaagur, qeyro.

2

qayro -da: (magac, dhedig, keli) reer weyn oo meel wada yaal. Reer qayro ah ayaa buurta ka sii jeeda. Dh: beel.

waa la naqliyay ✓

1

(Yamxeera-da)

2

Wax badan oo yaraan lagu sheego si aan wax looga bixin; dayro.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dayri. la-mid: dayris, dayro (2).

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) meel dhinac laga soo dayro oo dugsi laga dhigo dabna lagu shito oo ragga loogu talagalo kuwooda doobabka ahna. hoyba u ah. Dadka gobal ayaa jira, hasha geela ka irmaan, looga waracaayoo, gole loo dugsiiyaa. Dh: ardaa.

2

gole -ha: (magac, lab, keli) dad loo doortay talo dal; gobol ama degmo ama urur. Waxaa dhawaan la qabanayaa doorashaddii golayaasha deegaannada.

3

gole -ha: (magac, lab, keli) meesha ardayda ama xertu wax ku barato.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku samee sarmooyin yaryar dubka sare sidii qof la toobayo oo kale ama xariirid. Dh: tiiftiif, tiftiif.

2

sarsar -ka: (magac, lab, keli) oodda reerka dusha lagaga dayro si aan bahalku ugu soo dhicin. Dh: bawd, deyr, heeraar.

3

sarsar -ka: (magac, lab, keli) weel yar oo wareegsan oo bakeeriga la hoos dhigo; saxan aad u yar oo la hoos dhigo kubbaayada kolka shaah, bun iyo wixii la mid ah intii koob lagu shubo dadka loogu geeyo, ka na ilaaliya shaaha inuu miiska ku dul daato. Dh: saysar.

4

sarsar -ka: (magac, lab, keli) gees ama baal. Dh: dhinac, dhan, fay, barbar, hareer.

5

sarsar-ka: (magac, lab, keli) xaradh yaryar oo aan hoos jirin oo oogada loo yeelo; tiiftiif yaryar oo wejiga loo yeelo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: da'yar¹; da'yaraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg da'yari.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: danyaraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dad aan xoolo badan haysan ama caydhba ah. Dh: danlay, caydh.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Qof cayr ah noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Qof cayr ah noqosho. m.f.dh, cayroobid.

waa la naqliyay ✓

(fal) cayr noqo; xoolo beel. Dh: caydhow.

waa la naqliyay ✓

-cayrsaday / cayrsatay: (v) chase after; run after ~ ceerso, burso

waa la naqliyay ✓

(Daro) S Typha domingensis Pers. Typhaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Darrow-ga)

2

Darraw.

waa la naqliyay ✓

1

darrow¹: m.l Liididda wax la liido ama la xaqiro; quursi. la-mid: darraabid.

2

darrow²: f.g1 (-raabay, -rowday; -raabi) 1. Wax quursasho. 2. U d.: wax dhaqaale darrayn. la-mid: darraw².

waa la naqliyay ✓

1

darrow¹: m.l Liididda wax la liido ama la xaqiro; quursi.

2

darrow²: f.g1 (-raabay, -rowday; -raabi) 1. Wax quursasho. 2. U d.: wax dhaqaale darrayn. m.f.dh, darraabid. la-mid: darraw.

waa la naqliyay ✓

v. despise, scorn; scold, reproach, blame

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u xumaw oo adkaw. Li: roonow.

2

darrow: (fal) cid kale quudhso oo yarayso.

3

darrow-ga: (magac, lab, keli) xaqiraadda iyo liididda cid kale. Dh: darraabid, quudhsi, quursi.

waa la naqliyay ✓

1

de: despise, scorn; scold, reproach, blame See also: darraw

2

lx: darrow

3

pd: (darraabay)

4

ps: v1=tr

5

key: darrow

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baryo ama qof kale wax waydiisi. Dawaro badan dadkaa kugu naca. Dh: baryo, tuugid, qarafaysi.

waa la naqliyay ✓