daynaamiko

Dynamics

(Dayaamid-da)

Dayaan ka yeerid; daryaamid.

m.f.dh eeg dayaan². la-mid: daryaamid, diryaamid, diyaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dayaan iyo qaylo samayn. Buuraha ayaa dayaamiddu xoog ugu soo baxdaa.

(Hayaamisa-da)

Cudur riiraxyo badan keena; hinjibis.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xasharad xareedeeyaha u eg, duusha, oo la aaminsanyahay in ay cudur siddo. 2. la-mid: hayoomiso, huyuumiso. Cudur hindhiso iyo illin badan leh oo laga qaado hayaamisada iyo wixi lamida; hinjibiso.

f. n. tickling irritation of the throat (which causes coughing)

-da: (magac, dhedig, keli) cudur riiraxanyo badan keena. Dh: yahaamiso, hinjibis.

hayaamiso -da: (magac, dhedig, keli) habaas xoolaha socdaa kiciyaan oo dadka afka iyo sanka ka gala oo mararka qaar hargab ama duray dhaliya. Dh: boodh, habaas, siigo.

cf: riiraxyo

de: tickling irritation of the throat (which causes coughing)

lx: hayaamiso

pd: (-da)

ps: n-f

key: hayaamiso

m.l (fiisikis) Barashada xeerarka xukuma isu-rogidda qaababka tamarta, jihada uu kulku u gudbo iyo helitaanka tamar lagu qabto hawl.

-da: (magac, dhedig, keli) barashada xeerarka xukuma isu-rogidda qaababka tamarta, jihada uu kulku u gudbo iyo helitaanka tamar lagu qabto hawl.

m.l/dh la-mid: dhaynaan.

(fal) qaraar cad, mawqif qeexaya arrin faahfaahi. Bayaami warka beelaha dagaallama waa kuwee?

(Dakaama-da)

Dakaan.

m.dh 1. Daal badan oo ku yimaadda gammaanka iyo awrta marka ay socod dheer galaan. 2. la-mid: dakaamid.

f. n. wild, untrained (horse)

-da: (magac, dhedig, keli) tabargabid ku dhacda faras. Dakaamo badan ayaa ka muuqda geenyada.

a: dakaan (ka) [n-m]

de: wild, untrained (horse)

lx: dakaamo

pd: (/da)

ps: n-f

key: dakaamo

(Danaani-ga)

1. Yeer weyn oo culus oo guuxda sida tan ka yeerta madfaca la ridey.

2. Cida dameeraha.

danaani: f.mg2 (-iyay, -isay) U d.: dad si danaana ah gacan ku siin.

dąnaani¹: m.l 1. Soo noqoshada dhawaaqa marka uu ku dhaco qararka darbiyada iyo wixi lamida. 2. Buuq ama bulaan ka soo baxa dad badan ama xoolo iyo wixi lamida. 3. Cida dameeraha; durruqaan. la-mid: dannaanni¹.

dąnaani²: f.mg1 (-nyay, -niday; -nyi) Qar, derbi iyo wixi lamida dhawaaq soo celin. la-mid: dannaanni².

danaani: f.mg2 (-iyay, -isay) U d.: dad si danaana ah gacan ku siin. m.f.dh, danaanin.

dąnaani: m.l 1. Soo noqoshada dhawaaqa marka uu ku dhaco qararka darbiyada iyo wixi lamida. 2. Buuq ama bulaan ka soo baxa dad badan ama xoolo iyo wixi lamida. 3. Cida dameeraha; durruqaan. la-mid: dannaanni.

m. n. braying (of a donkey), neighing (of a horse)

danaani m. n. large container

(fal) dad ama qof oo is haya midkood la jir. Dh: hiili.

danaani: (tilmaame) qof cidda uu garanayo ugu hiiliya gar iyo gardarro labadaba.

(Danaana-da)

Qof qof ugu tegid (dagaal); hiillo.

m.dh La safashada qof la safto laba cidood ama ka badan oo is haya middood; hiilo. la-mid: danaanin.

m.dh La safashada qof la safto laba cidood ama ka badan oo is haya middood; hiilo.

f. n. act of standing up, coming out (to fight ~ dance)

-daananada: (n) support (sa-poort), especially support someone in fight or argument

u danaanee -yey / danaaneysay: (v) side with someone in a fight or argument

-da: (magac, dhedig, keli) marka aad cid aad ugu hiillimaad tagto gar iyo gardarraba, u soo bixid. Dh: hiilo.

de: act of standing up, coming out (to fight ~ dance)

lx: danaano

pd: (/da)

ps: n6-f

key: danaano

m.dh (-ooyin, m.l) (fiisikis) Dhaliye danab oo gaar ahaan loogu talagalay in uu dhaliyo qulqul quman.

m.dh (-ooyin, m.l ) (fiisikis) Dhaliye danab oo gaar ahaan loogu talagalay in uu dhaliyo qulqul quman.

Dynamo

name-f dark, black

magac loo baxsho gabadh madaw ama xilli mugdi ah dhalatay.

-da: (magac, dhedig, keli) habdhiska mishiinku ka dhaliyo qulqulka danabka oo ah winiinin iyo weehadsiin duubi gudbiye ah iyo birlabo awood badan oo iyagu dhankooda sameeya bedbirlabeed.

/dhaynamik/ (adj) 1. firfircoon (nashaad badan) (adj) 2. tamar-leh (dhaq-dhaqaaq leh).

Wax socda

f.g2 (-iyay, -isay) Meel fog oo roob ka da'ay xoolo u rarid.

v. drive (livestock) a long distance

(fal) xoolaha meel fog u rar oo u geediyee. Dh: kaynaani, qayaadi.

cf: kaynaan

de: drive (livestock) a long distance

lx: hayaami

pd: (hayaamiyey)

ps: v2a=tr

key: hayaami

m.dh (-ooyin, m.l) Hanti xoolo nool ah oo aan badnayn; wayaqaal.

-da: (magac, dhedig, kel) hanti xoolo nool ah oo aan badnayn. Dh: wayaqaal.

m.dh Wax la jeclaysiga qof naftiisa keliya wax la rabo. la-mid: anaaninnimo.

m.dh Wax la jeclaysiga qof naftiisa keliya wax la rabo. la-mid: anaaninnimo.

-da: (magac, dhedig, keli) qofka oo wax walba isagu sheegta. Anaaniyo daaya, anaa idhi daaya, dadkoo idil sheega. Dh: anaaninnimo.

-da: (magac, dhedig, keli) si qeexan u soo bixid oo la wada arkayo. Bayaamid bay fartani u baahantahay.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaraar caddayn ah soo saar.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bayaamin.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid caymo siin.

v. save, rescue ~ help someone; lead

(fal) cid kale, hoggaami oo caynaanka u hay.

de: save, rescue ~ help s.o.; [ext.] lead

lx: caynaani

pd: (caynaaniyey)

ps: v2a=tr

key: caynaani

(Caynaana-da)

Caymo.

m.dh la-mid: caymo¹.

f. n., [abstract] remainder; safety, security

-caynaanada: (n) remnant, leavings, remains, remainder, rest or balance of goods saved after an event having fatal or ruinous results ~ caymo

-da: (magac, dhedig, keli) eeg caymo.

a: caymo

de: remainder; safety, security

lx: caynaano

pd: (/da)

ps: n0-f-abs

key: caynaano

f. n., [collective] clouds, fog, mist

a: ceeryaamo ~ ciryaamo

de: clouds, fog, mist

lx: cayraamo

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: cayraamo

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dandaami.

v. lift a heavy weight, carry something heavy

a: dandaami

de: lift a heavy weight, carry s.t. heavy (of two ~ more people)

lx: daddaami

pd: (daddaamiyey)

ps: v2a=tr

key: daddaami

(Dakaamid-da)

(fardo) dakaan noqosho; tabargabid.

m.f.dh eeg dakaan². la-mid: dakaamo (2), dakaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) fardo dekaan. noqosho oo daalid. Dh: digleyn, dekaamid, tabargabid.

m.f.dh eeg danaani. la-mid: danaano.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo qof oo is haya midkood la jirid. Mataanaha danaaninta waa lagu yagaannaa. Dh: hiilin.

-ka: (magac, lab, keli) garabsiinta iyo u hiilinta qof aad saaxiibbo tihiin. Dh: hiilis.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax culus, iyadoo dhulka in yar laga hinjinayo la socosho. la-mid: daddaami.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax culus, iyadoo dhulka in yar laga hinjinayo la socosho. m.f.dh, dandaamin. la-mid: daddaami.

v. lift (a heavy weight)

(fal) qaad wax culus oo walwaal. Dandaami danbiilka. Dh: wandaami, wandaafi.

de: lift (a heavy weight)

lx: dandaami

pd: (dandaamiyey)

ps: v2a=tr

see: daddaami

key: dandaami

m.dh la-mid: dinnaago.

-da: (magac, dhedig, keli) ci'da weyn ee higgaadda ah ee dibida iyo libaaxa. Dibi dhergey dannaago ayaa lagu yagaan. Dh: dinnaago.

-ga: (magac, lab, keli) qof sara jooga, madaxwareerid oo dhacid. Dannaani ayuu axmed la dhacay. Dh: ciirid.

dannaani-ga: (magac, lab, keli) ci'da dameeraha. Dannaani dameeraad baan maqlayaa. Dh: madaar.

-da: (magac, dhedig, keli) labo dhinac oo dagaallamaya. Dh: dirir.

agg. - firfircoon.

m.dh la-mid: dayaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhawaaq weyn oo ka daba shanqadha bixin. Diyaamidda hubka meel dheer baa laga maqlaa.

Daynaamikada

/dhaynamikis/ (n) diinaamiko (cilmiga la xiriira tamarta iyo dhaqaaqa).

/dhaynamayt/ (n) qaraxdo awood-badan, oo loo adeegsado qarxinta ceelasha macdanta.

-da: (magac, dhedig, keli) murgaamidiye firfricooni ku soo korodha qofka, marka uu qaato wax baraaruja oo la cabbo ama la cuno.

(Hayaamid-da)

Meel fog oo abaari ka sokayso u guurid; kaynaanid.

m.f.dh eeg hayaan².

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad u fog oo nabad ama naq leh u rarid. Dh: dalandoolid, qayaadid, kaynaanid.

(Hayaamin-ta)

Meel fog oo abaari ka sokayso xoolo u kaxayn; kaynaanin.

m.f.dh eeg hayaami.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolaha meel fog oo doog iyo naq leh u rarid. Dh: kaynaanin, hayaamis, qayaadin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hayaamin.

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Geeddi dheer oo aan nasasho lahayn wadid. 2. (f.mg) Ku k.: cid wax ku tuurid.