dayaxa — Macnaha & Turjumaada

name-f moon. Syn: Dayax

waa la naqliyay ✓

1

(Dayax-a)

2

Meere yar oo cirka ku sugan oo dhulka 28 maalmoodba kol ku soo meera, isaga iyo dhulka oo wada socdaana ay qorraxda, 12kii biloodba kol ku soo wareegaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

m. n. moon

waa la naqliyay ✓

name-m moon. Syn: Dayaxo

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) moon (muun) ~ bil

waa la naqliyay ✓

magaca wiil inta badan midab madaw ku dhashay oo ay hooyadii ku kabto in uu dayax nuuraya yahay ama wiil geesinimo loo rajaynayo iyo in uu sida dayaxa u caanbaxo.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) meere ka muuqda samada oo dhulka uga dhow meerayaasha intooda kale. Nuurka cadceedda ayuu ka qaataa, biyo hawo toona ma leh, nooluhuna kuma noolaan karo, meelaha hadhka ee caddeedda ka jeeddaaye waa qabow aan looba adkaysan karin, meelaha ay qorraxdu haysaana waa kulayl aan la xammili karin. Dadka taan ka doortaay, dayaxaa la wada tegay, goormaynu duullaa, soo daawannaa?

waa la naqliyay ✓

1

de: moon

2

lx: dayax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

syn: bil

6

key: dayax

waa la naqliyay ✓

قمر

waa la naqliyay ✓

pron., det, pl. our [exclusive.]

waa la naqliyay ✓

1

(Arrafa-da)

2

Bilaha Muslinka oo dayaxa tan ugu danbaysa oo Xajka la guto (Carrafo).

waa la naqliyay ✓

1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadda-da)

2

Bisha dayaxa labadeeda toddobaad oo hore; habeen dayax leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Daga-da)

2

1. Bilaha dayaxa oo Muslinka, tan ugu horraysa; seko.

3

2. In, xoolaha jaad walba, sanadiiba kol laga baxsho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayax-madoobaad-ka)

2

Kolka inta dhulku kala dhexgalo qorraxda iyo dayaxa, hooska dhulku dayaxa, habeenkii, wada qabto ama qaar ka qabto oo madoobeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibbad-ka)

2

1. Dibbasho; dhixid.

3

2. Habeenka bisha dayaxa ugu danbeeya oo dayuxu qarsoomo oo uusan soo bixin; (ama dubbad).

waa la naqliyay ✓

1

1. Qof ama wax lab oo qofka hadla haya u dhow.

2

2. Goor ama had joogta ama qaarkeed tegey ama iman doono.

3

3. (Kan-ka) Xayrta kelyaha korkooda ka baxda.

4

-kan — Ereyga kan kolka uu tilmaanta yahay oo magac ka dabadhaco, kolka magac qodob lihi ka horreeyo, inta k la tuuro baa la isku gaabin karaa (sida: ninka kan = ninkaan; guriga kan = gurigaan; dayaxa kan = dayaxaan; furaha kan = furahaan).

waa la naqliyay ✓

1

(Maalmaddoona-ha)

2

Bilaha dayaxa middooda 4d.

waa la naqliyay ✓

1

(Miira-da)

2

Bisha 2d. oo dayaxa; Safar.

waa la naqliyay ✓

1

(Mowliid-ka)

2

1. Dhalashada Nebi Maxamed.

3

2. Iidda iyo xuska kolkaas la sameeyo.

4

3. Magaca bisha saddexaad oo dayaxa oo Nebigu gudaheeda ku dhashay; (ama Mowluud).

waa la naqliyay ✓

1

(Rajab-ta)

2

Bilaha dayaxa oo Carabiga ah tooda toddobaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Raja-sha)

2

Bilaha dayaxa oo Soomaalida oo Rajallada la yiraahdo, (Rajal hore, Rajal dhexe iyo Rajal danbe ama Sabbuux), middood.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Safar-ka) a) Magaalo ama meel kale oo loo aado - iyadoo gaadiid la wato - in wax laga soo gato ama laga soo iibsado. b) Socdaal; dhoof.

2

2. (Safar-ta) Bilaha dayaxa oo Muslinku tirsado, tan labaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Saka-da)

2

1. Sadaqo maalka iyo xoolaha ka waajibta oo sano walba laga bixiyo.

3

2. Bilaha dayaxa oo Muslinku tirsado, bisha ugu horraysa; Dago; (ama Seko).

waa la naqliyay ✓

1

(Shacbaan-ta)

2

Bilaha dayaxa oo Muslinku tirsado tooda siddeedaad oo u dhexaysa Rajab iyo Soonqaad; Gasayar; Waabberiis; Soondhere.

waa la naqliyay ✓

1

(Shawaal-ka, Shawaa-sha)

2

Bilaha dayaxa oo Muslinku tirsado, tooda tobnaad oo u dhexaysa bisha Soonqaad iyo tan Sidataal; Soonfur.

waa la naqliyay ✓

1

(Sidataa-sha)

2

Bilaha dayaxa ou Muslinku tirsado mid ka mid ah oo u dhexaysa bilaha Soonfur iyo Arrafo.

waa la naqliyay ✓

1

(Soon-ka)

2

1. Bilaha dayaxa oo Muslinku tirsado, tooda sagaalaad oo u dhexaysa Gasayar iyo Soonfur, oo gudeheeda la soomo.

3

2. Tiirarka Islaamka, kan afraad, oo Muslinka faraya, in bisha Soon soddonkeeda maalmood, wax la cuno iyo wax la cabboba laga soomo oo laga dheeraado.

4

3. Qadoodi, hamuun; ~ Soonqaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Soonfur-ta)

2

Bilaha dayaxa oo Muslinku tirsado, tooda tobnaad; waxay u dhexaysaa Soonqaad iyo Sidataal.

waa la naqliyay ✓

Bilaha dayaxa, tan aan soddon ku dhalane, 29 maalmood keliya noqota; aan gardhalad ahayn; khamaas.

waa la naqliyay ✓

1

de: our [exclusive]

2

lx: -dayada

3

ps: pro-det-1pl

4

xe: our work

5

xv: =-tayada

6

key: -dayada

waa la naqliyay ✓

1

(Bayaxaw-da)

2

1. Xiddigta u dhexaysa garbo iyo gudban.

3

2. Meel bannaan oo aan dhir lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xiddigta u dhexeysa garbo iyo gudban. 2. Meel bannaan oo aan dhir lahayn. 3. Qof ama xoolo falxad ah.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bringer of good fortune

2

bayaxaw: n. open plain, treeless place

3

bayaxaw: pr. n., loc. name of a star

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xiddigga u dhexeeya garbo iyo gudban. Bayaxawgii xalay buu soo baxay.

waa la naqliyay ✓

(magac, lab, keli) wax aan loo ilaalin sidii mudnayd. Dh: baylah, dayac, laayac, banyaal. Li: daryeel.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Naag hurudda farxumayn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Naag hurudda farxumayn. m.f.dh, dabaxadid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) haweenay hurudda, farxumayn.

2

dabaxad-ka: (magac, lab, keli) eeg dabamaryayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur calooleed leh shuban xad dhaaf ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur calooleed leh shuban xad dhaaf ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] diarrhea

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudur, shuban-biyood xoog ah. Dh: daacuun, daacuuncalooleed.

waa la naqliyay ✓

1

de: diarrhea

2

lx: dabaxaw

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

key: dabaxaw

waa la naqliyay ✓

Aan sidii la rabey wax u ilaaliya oo dhawra lahayn; aan dan loo gelin ee laysku laday; la dayacay.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-cnaa, -cnayd) Wax la dayacay ahaansho. la-mid: dayacsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-cnaa, -cnayd) Wax la dayacay ahaansho. la-mid: dayacsan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] neglected, abandoned, unprotected

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax ku sugan xaalad daran oo dayacan. Reer dayacan dacawana way boobtaa. Dh: daayacan, daranyaysan, baylahsan. Li: dayactiran, daryeelan.

waa la naqliyay ✓

1

de: neglected, abandoned, unprotected

2

lx: dayacan

3

pd: (dayacnaa)

4

ps: adj-der

5

key: dayacan

waa la naqliyay ✓

pron., det, pl. our [exclusive.]

waa la naqliyay ✓

1

de: our [exclusive]

2

lx: dhayada

3

ps: pro-det-1pl

4

xe: our daughter

5

xv: =-tayada

6

key: dhayada

waa la naqliyay ✓

Qayax laga dhigay; diiran; cad.

waa la naqliyay ✓

1

qayaxan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay) 1. Geed wax diirkii ka qaadmay noqosho. 2. Laf wax hilibkii ka dhamaaday noqosho. 3. Hadal iyo wixi lamida wax si wanaagsan loo sheegay noqosho.

2

qayaxan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) 1. Wax diirka sare laga qaaday ahaansho. 2. Laf, wax hilibkii laga guray ahaansho. 3. Hadal iyo wixi lamida wax si wanaagsan loo sheegay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) 1. Wax diirka sare laga qaaday ahaansho. 2. Laf, wax hilibkii laga guray ahaansho. 3. Hadal iyo wixi lamida wax si wanaagsan loo sheegay ahaansho. m.f.dh, qayaxnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] (adj.): shelled, husked; clear, straightforward

waa la naqliyay ✓

1

qayaxnaa: (adj) blatant (baley-tant); explicit (ekis-pilist).

2

si qayaxan: (adv) clearly (kiliyarli); blatantly (baley-tantili); explicitly

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) diiran oo dub iyo diir midna lahayn. Dh: cad. Li: dahsoon.

waa la naqliyay ✓

1

de: shelled, husked; [fig. atr.] clear, straightforward

2

lx: qayaxan

3

pd: (qayaxnaa)

4

ps: adj-der

5

key: qayaxan

waa la naqliyay ✓

1

(ayaan, ayuu, ayay, ayaad...)

2

Baa, (sida: Cali ayaa yimid - Cali baa yimid).

waa la naqliyay ✓

qr.dd la-mid: baa.

waa la naqliyay ✓

qr.dd eeg baa.

waa la naqliyay ✓

class: MARKER

waa la naqliyay ✓

(qurub) xidhiidhiya xubnaha weedha oo la macno ah 'baa'. Raxma ayaa tagtay dugsigii.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayax-a)

2

Bahal yaryar oo baalal leh, oo tiro badan, oo si daruur la moodo isu raaca oo u duula, oo dhirta iyo beeraha baabbi'iya.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

waa la naqliyay ✓

m. n. locust; swarm of locusts

waa la naqliyay ✓

-a: (n) locust (lo-kest)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) noole yaryar oo baalal uu ku duulo leh, oo tiro badan, wuxuu isku raacaa si daruur la moodo oo u wada duulaa, dhirta iyo beerahana wuu baabi'iyaa. Ayax teg eelna reeb.

waa la naqliyay ✓

1

de: locust; swarm of locusts

2

lx: ayax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: ayax

waa la naqliyay ✓

(pron.) she (shii), her ~ iyada. Ex: ayadaa leh; it belongs to her. Ayadaa tiri; she said

waa la naqliyay ✓

pron., pl. they, them

waa la naqliyay ✓

1

(pronoun) they (deep); them ~ iyaga

2

ayaga: (suffix): our (awar); the possessive form of we with nouns ending definite article -ga or -ta: ~ —taayada. Ex: gurigayaga; our house, gaarigayaga; our car. lacagtayada; our money

waa la naqliyay ✓

m.l (c.cimi.) Sida cilmiga cimiladu uu sheegayo, waa biyaha qaabkoodu dareere ama adagyahay, oo dhulka uga yimaada xagga gibilka.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.cimi.) Sida cilmiga cimiladu uu sheegayo, waa biyaha qaabkoodu dareere ama adagyahay, oo dhulka uga yimaada xagga gibilka.

waa la naqliyay ✓

Precipitation

waa la naqliyay ✓

name-f late, not on time, tardy. Lit: she who was born over-due

waa la naqliyay ✓

ama Daahsan, magac loo baxsho gabadh uurka ku raagtay oo aan shinkeedii dhalan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Xaqiiqooyin ama warar la isa siiyay ama la soo ururiyay si loo baro. D. waxa lagu muujin karaa garaaf jiitimeed, garaaf sawireed iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Xaqiiqooyin ama warar la isa siiyay ama la soo ururiyay si loo baro. D. waxa lagu muujin karaa garaaf jiitimeed, garaaf sawireed iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

Data

waa la naqliyay ✓

1

dabax¹: m.l la-mid: daabax¹.

2

dabax²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: daabax².

waa la naqliyay ✓

name-m name of a place, acacia tree

waa la naqliyay ✓

m.l D. ah: markab ama doon aan waxba saarrayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -wixi) Ku d.: cid ku maadeysasho.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) (ku ~) cid ku maadeysasho oo ka tooxsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayac-a)

2

Aan sidii la rabey oo ekayd loo ilaalin; iskulladid.

waa la naqliyay ✓

1

dayac¹: m.l Daryeel iyo xannaana la'aan. la-mid: daayacaad.

2

dayac²: f.g1 (-cay, -cday; -yici) Wax baylihin ama xannaana xumayn. la-mid: daayac².

waa la naqliyay ✓

1

dayac¹: m.l Daryeel iyo xannaana la'aan. la-mid: daayacaad.

2

dayac²: f.g1 (-cay, -cday; -yici) Wax baylihin ama xannaana xumayn. m.f.dh, dayacid. m.f.dh, dayicid. la-mid: daayac.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. negligence, neglect

2

dayac v. neglect, abandon, leave to chance

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) neglect (nig-lekt); fail to care; neglect one's duty; ignore one's obligations ~ layac, isku lad

waa la naqliyay ✓

1

Trascurabilità

2

Negligence

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baylihi oo daryeel habboon ha siin. Dh: baylihi.

2

daayac-a: (magac, lab, keli) wax aan la xafidin oo aan la dhawrin ama la ilaalin. Dh: baylah, daayac, laayac. Li: dayactir, daryeel.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gayax-a) Kalluun badeed.

2

2. (Gayax-da) Aan sidig ahayn; xagjir.

waa la naqliyay ✓

1

gayax¹: m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

2

gayax²: m.dh 1. Mullaax mayrax ah oo naasaha geela looga xero si aan qaanku u nuugin. 2. G. ah: hal ilmihii ka dhinteen ama laga qalay oo irmaan oo igarnimo lagu maalo.

waa la naqliyay ✓