daxlid

(Dhaylid-da)

Qof dhallinyaro ah, hawl ama wax kale ku dilid.

m.f.dh eeg dhayl².

-da: (magac, dhedig, keli) kala dhantaalid. Faataxo dhamaantiin umara inan Illaah dhaylin.

-ga: (magac, lab, keli) meel haadaan ah oo laga dhaco. Daliga ha ka dhicine iska jir. Dh: haadaan, dalaw, gebi, qaw.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku sugnaan.

(Aslid-da)

Asal marin; midabayn.

m.f.dh eeg asal³.

-da: (magac, dhedig, keli) midabayn; asal marin. Aslid bay dhiishu u baahan tahay.

m.f.dh eeg axan².

-da: (magac, dhedig, keli) qof geeriyooday, aaskiisa xoolo ku dulqalid.

m.f.dh eeg axar.

-da: (magac, dhedig, keli) loox, bir iyo wixii la mid ah, ballaadhin oo wax labada dhinaca ka balan ka dhigid. Usha balidda waan ugu talagalay. baliil: (tilmaame) wax dadka oo dhan u muuqda; wax bannaanyaal ah; wax aan daah saarnayn. Xaajadani waa baliil oo cidna ka ma qarsoona. Dh: banyaal, bandharaareed.

-da: (magac, dhedig, keli) meel, gudo iyo waxii la mid ah ka bixis.

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha samada Eebbe ka soo liso ee fadka laga hooriyo. da'is -ta: (magac, dhedig, keli) eeg da'id.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin. m.f.dh, daalin.

v. tire, make tired

(fal) wax tabar daran ka dhig. Dh: nooji.

de: tire, make tired

lx: daali

pd: (daaliyey)

ps: v2a=tr

key: daali

(Dabid-da)

1. Qalab (dabin, kd.) ugaarta iyo banjoogta kaleba loo dhigo oo lagu qabto, dhigid.

2. (il) isku hayn; iskuqabasho yar.

3. (timo), nabid lafta lagula dhejiyo.

m.f.dh eeg dab². la-mid: dabniin.

-da: (magac, dhedig, keli) dabin u dhigid. Birtani way ku fiican tahay dabidda jiirka.

dabid -da: (magac, dhedig, keli) awr, awr kale ku xidhiidhin.

dabid -da: (magac, dhedig, keli) gaadhi aan gaar aan u socon karin, gaadhi kale ku jiidid.

dabid -da: (magac, dhedig, keli) il isku qabsad. Dabidda ishayda ma karo.

dabid -da: (magac, dhedig, keli) timo tidcid, ama soohid. Timaha ha furfurine dabidda u daa.

dabid -da: (magac, dhedig, keli) ul iyo wixii la mid ah, qalloocsamiddooda. Dabidda ka ilaali usha.

m.dh la-mid: dedid.

-da: (magac, dhedig, keli) dusha wax ka saarid. Dadidda ka daa ilmaha yaanu nakhasku ku dhegine.

(Dafid-da)

Qaadasho degdeg iyo xoog leh; la boodid; dhifsasho.

m.f.dh eeg daf³.

vl. n. act of grabbing ~ snatching

-da: (magac, dhedig, keli) dhufsad degdeg iyo xoog leh, la boodid. Dh: dhufsasho, dafis.

de: act of grabbing ~ snatching

lx: dafid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: dafid

(Dagid-da)

Dhacsiin qof la dhacsiiyo wax aan jirin ama si aan run ahayn; dhagrid; khatalid.

m.f.dh eeg dag. la-mid: dagniin.

-da: (magac, dhedig, keli) cid u dhuumasho oo si ay xeeladi ku jirto wax yeelid. Dh: dagis.

m.f.dh eeg dah.

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel banaan yaaley, halkii uu ku habboonaa dhigid. Xashiishka waa layska dahaa.

dahid-da: (magac, dhedig, keli) qarin oo wax dahsoon ka dhigid. Dh: qarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) noole ilimaqabatay ah oo ku dulnool xayawaanka jimidhka weyn.

(Damid-da)

Dhammaansho; soo yaraansho.

m.f.dh eeg dąn. la-mid: demid.

-da: (magac, dhedig, keli) ololkii joojin oo bakhtiyid. Dab dabayli shidayso damid ha ka sugin. Dh: damis, bakhtiyid.

(Darid-da)

1. Weel biyo ama wax kale, wax kaga qaadid.

2. (ku darid) Ku kordhin; ku biirin.

3. (ka darid) Soo (ama sii) xumaansho; sidii hore si ka xun samayn.

m.f.dh eeg dar³. la-mid: daris.

vl. n. adding

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku jira biyo oo wax godan la dhexgeliyo oo qayb ka mid ah lagu soo qaado.

darid-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) xanuun sidii hore ka sii xumaansho. Bukaanku ka darid mooyee ka soo rayn maleh. Jumlum ular oo bile.

darid -da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) labo tiro isku biirin ama isu geyn. Dh: wadarayn.

darid-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) wax hore, wax kale ku kordhin.

de: adding

lx: darid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: darid

dawli¹: m.l la-mid: dowli¹.

dawli²: f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dowli².

m. n. well-rope, water-cord

dawli: adj., [expression] governmental

-ah: (adj) 1. governmental (gavar-mental) Ex: xukun dawli ah; governmental law ~ dowli. 2. dawli -ga: (n) rope (roop), especially one used to bring water out of wells ~ xarig

(tilmaame) waax dawladda ka mid ah ama wax la xidhiidha dawladda.

m.dh la-mid: deyid.

-da: (magac, dhedig, keli) indhaha ku jeedin, soo fiirin. Dh: eegid. Li: jeedsi.

(Dilid-da)

1. Fal geeri ama dhimasho keena falid; naf goyn.

2. Dagaal cid wax ku yeelid; farasaarid; garaacid; tumid.

m.f.dh eeg dil². la-mid: dilniin.

-da: (n) the act of killing or beating

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, nafta ka saarid; qudha ka jarid. Dh: dilis.

dilid -da: (magac, dhedig, keli) ilmo yar, xawdin oo yara xanuunin. Dh: ulayn.

(Duxid-da)

Dufan dibadda u soo habya yeelasho.

m.f.dh eeg dux³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dareera ah oo liigaya ama muusaya, hoos u dhaadhicid.

(Falid-da)

1. Afka ama addinka wax ka qabasho; wax aan hor u jirin, la imaansho; (wax) si ka dhigid; samayn; waxayn; falkin; yeelid; suubbin; qabasho.

2. Beer dhirta ka jarid, limid, kd.

3. Falfalid; sixrid.

m.f.dh eeg fal². la-mid: fal¹ (4), falniin.

-da: (magac, dhedig, keli) dhul beerid; beer ku tabcid.

falid-da: (magac, dhedig, keli) wax samayn; hawl qabasho.

falid-da: (magac, dhedig, keli) dad sixrid; qof wax u qabasho. Dh: raadqaadid, falis.

m.f.dh eeg fax². la-mid: faxis.

-da: (magac, dhedig, keli) qoosh iyo wixii la mid ah, khamiirid. Dh: fixis.

faxid-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, kululaad oo baylid; dareere, aad u kululaansho. Dh: isrogid, karid, fixid. Li: qaboobid, barafoobid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel gudaha u gaadhid.

galid -da: (magac, dhedig, keli) dugsi ama meel wax lag abarto, ku biirid.

m.f.dh eeg jal².

-ka: (magac, lab, keli) qof jilicsan oo la xannaanaynayo, cunto siin.

(Lalid-da)

Hawada dhexdeeda marid; duulid; bidid; heehaabid; buubid.

m.f.dh eeg lal.

-da: (magac, dhedig, keli) hawada dhexdeeda marid. Dh: duulid, bidid, haadid, heehaabid, lalis.

m.f.dh eeg mal².

m.l.u 1. Xumaan xaasidnimo ku jirto. 2. la-mid: laxni. 3. Dheecaanka ka soo baxa nabar buka.

m.l.u 1. Xumaan xaasidnimo ku jirto. 2. la-mid: laxni. 3. Dheecaanka ka soo baxa nabar buka.

m. n., [collective] error, mistake

-ga: (n) mispronunciation; the act of pronouncing badly or incorrectly ~ laaxin

-ga: (magac, lab, keli) tigaad beeraha ka dhex baxda oo xididdadeedu dhulka adkeeyaan. Beertii naxli bay yeelatay.

naxli -ga: (magac, lab, keli) uurxumo gaar ah oo caloosha laysugu qabto. Dh: caloolxumo, uurxumo. Li: niyad-sami, naxariis.

de: error, mistake

lx: naxli

pd: (-ga)

ps: n7-m-col

key: naxli

(Qalid-da)

1. Neef nool gowricid, haragga ka bixin, xubnihiisa kala jarjarid oo kala dhigdhigid.

2. Qof buka ama dhibbaani gaartey ama iin kale leh, oo takhtarradu gacanta ama qalab wax kaga qabtaan, oo xubinta bugta ama meesha iimaysan gooyaan; (indho) fiiqid, u bixin.

m.f.dh eeg qal². la-mid: qalniin.

vl. n. slaughter, butchering; surgery, surgical operation

-da: (n) 1. slaughtering (is-loo-tar-ing). 2. surgery (sar-jari); surgical operation ~ qalliin

-da: (magac, dhedig, keli) gawricid oo kurka ka jarid. Wanka qaliddiisu way fududahay. Dh: gawricid, qalis.

qalid-da: (magac, dhedig, keli) meel xanuunaysa jeexid oo inta bugta ka dawayn. Qalidda nabarku waa lagama maarmaan. Dh: jeexid, qalis.

qalid -da: (magac, dhedig, keli) indho aan wax arkayn xuubka ka qaadid oo araggii u soo celis. Ishu qalid kama maarmayso. Dh: fiigid, jeexid, bixin, qalis.

qalid -da: (magac, dhedig, keli) haragga ka bixin oo kala dhigdhigid. Dh: jarjarid, googoyn, qalis.

de: slaughter, butchering; [ext.] surgery, surgical operation

lx: qalid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: qalid

نَحْرِ، ذَبْحٍ

(Qaxid-da)

Degdeg cabsi leh, meel uga guurid, uga cararid.

m.dh la-mid: qixid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel dhibaato ka jirto degdeg iyo qarboqarbo uga guurid. Dh: qaxootiyid, barakicid.