dawlaacis

-da: (magac, dhedig, keli) maritaanka waddada toosan.

-ta: (magac, dhedig, keli) xadhig la hayo fiirada hore sida dawliska marba in yar sii dayn.

(fal) awr faruurta ka xidh. Awrka qawlaalis oo hogaami.

qawlaalis ka: (magac, lab, keli) meel jar iyo waraar ah. Dh: qawlaan, qaw.

(magac, dhedig, keli) diisitaanka meeli hoos u diisanto ama godoto. Dhigta daacis baa ku dhacday. Dh: liicis. Li: dhiibis.

daacis: (magac, dhedig, keli) ka soo bixitaanka naqasku ka soo baxo caloosha marka qofku dhergo ama uu dareere naqas leh cabbo.

m.l la-mid: dowlis.

-ka: (magac, lab, keli) xadhig dheer oo biyaha lagaga soo qaado ceelka; xadhig ka samaysan bac la tifay ama maydhax oo aad loo nuday. Dayr iyo xagaa, dawlis baan ahay, dacda kuu yaal.

-ta: (magac, dhedig, keli) bidhaan indhaha u quruxsan oo soo jiidata sida dhir ama doog. Dh: laactan, laacdan.

laacis-ta: (magac, dhedig, keli) wax ku ag yaal ama kaa durugsan gacanta ku fidin si loo soo qaado.

laacis-ta: (magac, dhedig, keli) wax kaa sarreeya ama samada soo heehaaba, gacanta ama afka la tiigsad. Dh: tiigsi

laacis-ta: (magac, dhedig, keli) caano, mar qudh ah dhammaysasho. Dh: laasasho, laacid.

m.l.kh D. ah: qof damac badan.

m.l.kh D. ah: qof damac badan.

m. n. (adj.): ambitious person; greedy, gluttonous

-ga: (n) greedy (giriidi) person; grasping (garaasping) ~ hunguri-weye, dhuuni

-ga: (magac, lab, keli) qof damac badan, hunguri weyn. Damaaci daartaada lama gaysto.

bw: Arabic

cf: damac

de: ambitious person; [atr.] greedy, gluttonous

lx: damaaci

pd: (-ga)

ps: n-m

key: damaaci

f.g2 (-iyay, -isay) Qof xajka gudanaya kacbada ku warwareejin. la-mid: dawaafsii.

f.g2 (-iyay, -isay) Qof xajka gudanaya kacbada ku warwareejin. m.f.dh, dawaafin.

v. lead ~ conduct a pilgrimage

(fal) cid kale, Kacbada ku wareeji.

de: lead ~ conduct a pilgrimage

lx: dawaafi

pd: (dawaafiyey)

ps: v2a=

key: dawaafi

fk. D u: si toos ah, si aan gabbasho lahayn. Tusaale: “Waxaan doonayay dawaali ayuu u diiday”.

(adv) directly (direktili)-, straight (istareeyt). Ex: dawaali u tag; go directly

m.dh Nooc shabaagta ka mid ah oo libaax badeedka lagu dabo.

(fal) maro tol adigoo u adeegsanaya dun iyo makiinad. Dh: tol.

-ta: (magac, dhedig, keli) shismaha la dhiso doonta. Dawarista doontu waqti bay qaadan doontaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) jeex maro ah oo go'an.

-a: (magac, lab, keli) raacista sida habboon.

(fal) eeg dillaaci.

-ka: (magac, lab, keli) eeg calaalin.

calaalis-ka: (magac, lab, keli) dheefta inta calaliska u baahan; dheefta intii aan dareere ahayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar iyo wixii la mid ah, xaradh ama daabacaad kale u yeelis. Daabacistii shalmadaha buufiskaan ku daalay oo aan ilaa xalay dul fadhiyey.

daabacis -ta: (magac, dhedig, keli) buug iyo wixii la mid ah, madbacad ku daabicis. Daabicistii buugga ayaa lagu guda jiraa weli oo dibadda uma soo bixin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cadaw ama waxyeello ka ilaalis. Difaacista danyartaan isu taagay. Dh: dhawris.

-da: (magac, dhedig, keli) soo muuqasho, soo bixid. Soo daalacidda arrintan muddaa la sugayay. Dh: daalicid, daahirid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ku dahaarid. Dh: dahaadhis.

(Dalaabid-da)

Dalqalaad iska aadid.

m.dh 1. la-mid: dalow 1. Dal qalaad iska aadid. 2. eeg dalaaw².

m.dh 1. la-mid: dalow¹. Dal qalaad iska aadid. 2. eeg dalaaw.

-da: (magac, dhedig, keli) dal shisheeye aadid oo xuduudda ama badaha ka tallaabid. Dh: tallaabid, dhoofid.

(Dalaafid-da)

Ayaandarro iyo darxumo ku dhicid.

m.f.dh eeg dalaaf². la-mid: dalaaf¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) darxumoobid.

-ta: (magac, dhedig, keli) isku wadidda dad jilicsan.

(Dalaaqid-da)

Xiriirkii guurka jebin; dalaaqihii isu dhixidda iyo isqabiddu ku jaba hayeen ku dhawaaqid; xilafurid; furid.

m.f.dh eeg dalaaq³. la-mid: dalaaq¹.

vl. n. divorce, annulment

-da: (magac, dhedig, keli) guur hore u guntamay jebin; ereyo isqabiddii sharciga ahayd ay ku jabayaan, ku dhawaaqid. Dh: furid, xilafurid, furis.

de: divorce, annulment

lx: dalaaqid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: dalaaqid

-ta: (magac, dhedig, keli) gurid alaab loo guro oo kolba qayb la qaado. Daldalis baan ku dhamaynnay alaabtii. Dh: guris.

-da: (magac, dhedig, keli) cunto suugo ku samayn.

dallacid-da: (magac, dhedig, keli) darajada aad joogto mid ka sarraysa gaadhid.

dallacid-da: (magac, dhedig, keli) wax sare u qaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaadhsiin derejo ka sarraysa ta hadda uu joogo.

-ka: (magac, lab, keli) garabsiinta iyo u hiilinta qof aad saaxiibbo tihiin. Dh: hiilis.

(Dawaafid-da)

Kacbada ku wareegid, Xajka gudashadiisa kamid ah.

m.f.dh eeg dawaaf². la-mid: dawaaf¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka kolba meel u socdaalid, wareegid. Dh: dawaafis.

dawaafid -da: (magac, dhedig, keli) Kacbada ku wareegid. Aabbo dawaafidda wuu karaa.

(Dawaafin-ta)

Qof ama dad badan horkac loo noqdo oo Kacbada lagu soo warwareejiyo, gudashada Xajka darteed.

m.f.dh eeg dawaafi. la-mid: dawaafsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, cibaado Kacbada ugu wareejin.

-ta: (magac, dhedig, keli) madaxanuun wareer la socdo yeelasho. Dh: wareeris.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dillaacin.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dillaac u yeelid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dillaac u yeelid. m.f.dh, dillaacin.

v. crack, rupture; tear something off

-yey I say: (v) tear up (teerap); rend (rend); burst (beerst); break (bareek); rip apart with force; split (ispiliit) ~ jeexjeex

(fal) maro iyo wax la mid ah, kala jeex. Dillaaci marada oo nabarka ku duub.

de: crack, rupture; tear s.t. off

lx: dillaaci

pd: (dillaaciyey ~ dillaacshey)

ps: v2a=tr

key: dillaaci

galaamis¹: m.l la-mid: galaamin.

galaamis²: m.dh la-mid: galaamid.

(Garaacis-ga)

Garaacid.

m.dh la-mid: garaacid.

vl. n. act of beating

-ta: (n) the act of beating (biiting); knocking (naaking) ~ garaacid

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la dhicid.

de: act of beating

lx: garaacis

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: garaacis

m.l la-mid: gawaamin.

m.l la-mid: gawaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolaha la qalaayo oo mindi ama bir kale oo afaysan hunguriga kaga goyn. Dh: birayn, gowracis.

m.l la-mid: halaagid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg halaajid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg haraacin.

m. n., [collective] minced fried meat preparation

de: minced fried meat preparation

lx: kalaawis

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: kalaawis

(Qawaacid-ka)

Wax weyn oo daran; dhibaato weyn.

m.l Khasaaro weyn; masiibo.

m. n. serious trouble, harm ~ damage

-ka: (magac, lab, keli) wax weyn oo daran, dhibaato weyn.

cf: daran

de: serious trouble, harm ~ damage

lx: qawaacid

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qawaacid

m.f.dh eeg sawlac².

(Walaacid-da)

1. Uurka ka buuqid; islahadlid; laballaaboobid.

2. Hadal aan go'aan laga gaareyn, ku noqnoqosho.

m.f.dh eeg walac².

-da: (magac, dhedig, keli) uurkutaallo iyo walbahaar ku jirid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg walaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ballamis.

-ka: (magac, lab, keli) dabbaal biyo dhexdood ku marin.

dabbaalis-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo socda joojin ama leexin. Dh: hakin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dabqaadid.

m.f.dh eeg dabraac³. la-mid: dabraac¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) «soo~ ehel iyo qaraabo raadsasho.

dabraacid-da: (magac, dhedig, keli) (soo ~) meel cunto leh raadsasho.

-da: (magac, dhedig, keli) dal shisheeye oo la tago. Dh: dhuyaalid, dalaw.

-da: (magac, dhedig, keli) ayaandarro iyo darxumo ku dhicid.

dąllaalid: m.f.dh eeg dąllaal². la-mid: dillaalid, dullaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) labo wax kala iibsanaya u kala dhaxayn oo u kala iibis. Dh: dillaalid.

m.dh la-mid: dallaallimo.