dawdabin

m. n. center tent-pole; axle

-ta: (magac, dhedig, keli) hararrada aqalka lagu weegaaro. Dh: weedhe.

de: center tent-pole; [ext.] axle

lx: dadbin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dadbin

(fal) u aroor meel aad u dheer.

-ta: (magac, dhedig, keli) degdeg wax u samayn. Shaqada dadajinta ka daa. Dh: dedejin.

m.f.dh eeg dawari. la-mid: dawerin, dawrin, dewerin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dawaarin.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal ama fal boob isdaba jooga. Nin kastaa ha dawdabo, sida roobka haw da'o.

(Dawaafin-ta)

Qof ama dad badan horkac loo noqdo oo Kacbada lagu soo warwareejiyo, gudashada Xajka darteed.

m.f.dh eeg dawaafi. la-mid: dawaafsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, cibaado Kacbada ugu wareejin.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Ka d.: wax aan daw lahayn ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Ka d.: wax aan daw lahayn ahaansho. m.f.dh, dawdarnaan.

(tilmaame) mid hadal badan. Nin dawdaran waxba lagama dhegeysto.

m.dh eeg dawdar². la-mid: dawdar¹; dowddarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka garbaxid dad ama qof aad isqabateen. Dh: jidmari.

m.f.dh eeg gandabi. la-mid: gandabis.

-ta: (magac, dhedig, keli) daal iyo dhibaato badan oo lagala kulmo socod dheer. Dh: gandabis.

m.f.dh eeg sawaabi.

-ta: (magac, dhedig, keli) ajar siin.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka meel si filiqsan wax loogu saydhsaydhiyo, si tashiil laaan ah u adeegsasho. Ka daa cuntada daadaadinta. daadaadsan: (tilmaame) wax filiqsan oo yaalla meel kasta si tartiib la'aan ah. Alaabtaydii oo kala daadaadsan baa guriggii ugu tagey.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab samayn oo curin. Dhabdhalin bay samaysay madagtii.

m.dh la-mid: dandaamin.

m.dh la-mid: dembaabin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dembi inay gasho sabab u noqosho. Dh: dambaabsiin.

(Dandaamin-ta)

Dandaan qaadid; wax sida dandaanka u culus qaadid; walwaalid.

m.f.dh eeg dandaami. la-mid: daddaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka wax culus oo aan la sidi karin qof walwaalayo. Dh: dandaamis.

(Dhawaajin-ta)

Dhawaaq ama yeer ka keenid.

m.f.dh eeg dhawaaji.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka hadlisiin; dhawaaq kaga keenid. Ka dhawaajinta raadiyoogu farsamo badan uma baahna. Dh: dhawaaqsiin, hadlin.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar ay wada dheelaan ragga iyo dumarku oo isugu jirta jiib, jaan iyo sacab. Ciyaartani waxay caan ku tahay gobollada Shabeellada Dhexe iyo Banaadir, qalabka loo qaato na waxaa ka mid ah: lix birood oo labolaba ah, billaawe, ulo bakoorado ah iyo kabo maas ah.

La awdey.

awdan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax buuxsamay ama daboolmay noqosho (meel bannaan ama daloosha).

awdan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax buuxsamay ama daboolmay ahaansho.

awdan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax buuxsamay ama daboolmay noqosho (meel bannaan ama daloosha). Tusaale: Meel awdan ayuu galay. m.f.dh awdnaan.

awdan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax buuxsamay ama daboolmay ahaansho. m.f.dh, awdnaan.

der. [adjective] shut, closed, covered

(adj) plugged (palaagid); closed ~ gufaysan

(tilmaame) meel daahan ama daboolan. Dhul awdan ayaan joognaa. Dh: xidhan, aasan.

de: shut, closed, covered

lx: awdan

pd: (awdnaa)

ps: adj-der

key: awdan

[RABI] Commicarpus sp 01

(Dabin-ka)

Farsamooyin jaadad badan ah oo ugaarta iyo nafley kale oo badan lagu qabto.

m.l (-nno, m.dh) Bir, siriq, god iyo wixi lamida oo loo dhigo nafleyda si loo qabto.

m.l (-nno, m.dh) Bir, siriq, god iyo wixi lamida oo loo dhigo nafleyda si loo qabto.

m. n. trap

-ka: (n) trap (taraap); decoy (diikooy) ~ siriq

dabin dhige -ha: (n) trapper (taraapar); trap maker

dabin u qool -ay / qooshay: (v) entrap (entaraap); ensnare (en-isneer); lure (luur); bait the trap; trick (tiriik)

-ka: (magac, lab, keli) qalab noocyo badan ah oo ugaadha iyo naflayda kalaba lagu qabto. Dabin baan dhigay geedka hoostiisa laakiin weli wuu madhanyahay. Dh: qab, qabato.

de: trap

lx: dabin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dabin

1. (Dadab-ka) Gudub; babac.

2. (Dadab-ta) Wareeg; waageer; meegaar

dadab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. la-mid: dedeb. Si wax loo dhigo oo in yar ka leexsan jahadiisii hore, gudub. babac. 2. Si goynaysa jahada toosan ee ay wax u yaallaan. 3. D. ah: ilmo aan weli la gardaadin. 4. la-mid: dadbid.

dadab²: m.dh (-bo, m.l) 1. Ardaa quruxsan oo ay cid u dhisto nin gabar ka doonaya. 2. Rarada la saaro aqalka miyiga.

dadab³: f.g1 (-dbay, -dabtay; -dbi) Wax si goyneysa jahada toosan ee uu u yaal u dhigid.

dadab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. la-mid: dedeb. Si wax loo dhigo oo in yar ka leexsan jahadiisii hore, gudub. babac. 2. Si goynaysa jahada toosan ee ay wax u yaallaan. 3. D. ah: ilmo aan weli la gardaadin.

dadab²: f.g1 (-dbay, -dabtay; -dbi) Wax si goyneysa jahada toosan ee uu u yaal u dhigid. m.f.dh, dadbid.

m. n. horizontal thing; newborn baby

dadab [feminine] n. area cordoned off, place designated for certain functions

dadab v. place as an obstacle; put something down across something else; hold a newsborn baby keeping its legs together

-ah: (adj) horizontal (hori-zantel); sideways (saaydh-weeys) ~ dadban, dhinac —dadab -ay / tay: (v) put or place sideways or horizontal

(fal) si dhinac ah u dhig. Dadab miiskan ku gudban afaafka. Dh: gudub, babbac.

dadab-ka: (magac, lab, keli) si leexsan oo aan toos ahayn. Kursigu si dadab ah ayuu u yaallaa. Dh: gudub.

dadab-ka: (magac, lab, keli) buur weyn.

dadab -ta: (magac, dhedig, keli) docda dhiska aqal-Soomaaliga. Goormaan dadab galaynaa. Dh: ilaxidh, daho, meegaar, dadabwareeg, waageer, aqal

dadan¹: m.dh la-mid: dedan¹.

dadan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: dedan².

dadan³: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) la-mid: dedan³.

v. carry something diagonally; place something across

de: carry s.t. diagonally; place s.t. across

lx: dadbi

pd: (dadbiyey)

ps: v2a=tr

key: dadbi

(Dawan-ka)

Koor bir ama wax kale laga sameeyey oo qaar fardaha surka loogu xiro qaarna xafiisyada iyo dugsiyada la dhigo oo laysugu yeero ama laysugu baaqo; koor.

m.l (-nno, m.dh) 1. Koor yar, bir ka samaysan oo gammaanka loo xiro. 2. Qalab bir ah, laga dhawaajiyo marka xisada dugsida billaabanayaan ama dhammaanayaan.

m.l (-nno, m.dh) 1. Koor yar, bir ka samaysan oo gammaanka loo xiro. 2. Qalab bir ah, laga dhawaajiyo marka xisada dugsida billaabanayaan ama dhammaanayaan.

m. n. bell, little bell

-ka: (n) bell (beel) ~ gamballeel, jalas

Campanello

Bell

-ka: (magac, lab, keli) koor bir ah oo xoolaha qoorta loo sudho. Faraska dawan baa loo xidhay.

dawan-ka: (magac, lab, keli) qalab la afuufo oo la iskugu baaqo. Dh: garri, siidhi.

cf: koor

de: bell, little bell

lx: dawan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dawan

(Dawin-ta)

Wax ama qof meel fog u gudbin.

m.f.dh eeg dawi. la-mid: dawis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax, u gudbin meel kale oo durugsan.

m.f.dh eeg ababi. la-mid: abaabin.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef yar daaqbaristiisa. Dadku way ku kala fiican yihiin ababinta maqasha.

name-m secured; shut, closed, covered

resistance

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la cawday ahaansho (xoolo badan).

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la cawday ahaansho (xoolo badan). m.f.dh, cawdnaan.

(Daa'in-ka)

1. Eebbe, Ilaah.

2. Aan go'in; lagu waaro.

daa'in¹: m.l Sifo Eebbe oo tilmaamayso suulid la'aantiisa. la-mid: daayin¹.

daa'in²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Fal samayntiisa joogtaysasho; ku waarid. la-mid: daayin².

daa'in¹: m.l Sifo Eebbe oo tilmaamayso suulid la'aantiisa.

daa'in²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Fal samayntiisa joogtaysasho; ku waarid. m.f.dh, daa'imid.

-ka: (n) God (gaadhy everlasting (evar-laastin); the Eternal (i-teer-nel) ~ Ilaah, Rabbi

daa'in -daa'imay/daa'intay: (v) get used to; habituate (ha-bi-juweeyt)-, accustom oneself

(tilmaame) wax aan dhammaanayn oo joogto ah. Barwaaqo daa'in ah Eebboow na sii. Dh: abiido, waligeed, daa'im, joogto.

daa'in -ka: (magac, lab, keli) eeg daa'im.

La daabay; daab leh; daab loo yeelay.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la daabay ahaansho; wax daab loo yeelay ahaansho.

der. [adjective] having a handle

(tilmaame) gudin, waran, mindi iyo wixii la mid ah oo daab ku jira. Masaartu way daaban tahay.

de: having a handle

lx: daaban

pd: (daabnaa)

ps: adj-der

key: daaban

(Daabid-da)

Daab la qabto u yeelid.

m.f.dh eeg daab³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax daabi ku dhacday oo buka noqosho. Nirgaha daabidda ka ilaaliya. Dh: daabis.

daabid-da: (magac, dhedig, keli) gudun, billaawe. taki, dongore iyo wixii la mid ah, daab u samay. Dh: daabis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg daabid.

m.f.dh eeg daaci².

-ta: (magac, dhedig, keli) wixii uu cunay in ka mid ah ka hunqaacin. Kolka la daacaqudmo ayay daacintu fiican tahay.

(Daadin-ta)

Qubid.

m.f.dh eeg daadi. la-mid: daadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) iska shaydhin; dhulka ku saydhid. Hadhuudhka daadinta ka daa oo ha khasaarin. Dh: daadis.

daadin -ta: (magac, dhedig, keli) ballan guur cid kaga bixid oo si bahdilaad ah u diidid. Habluhu daadinta ay wiilasha ku daadiyaan way ku tooxsadaan.

daadin-ta: (magac, dhedig, keli) xaddhig ama tuumbo dhulka dhigid oo masaafo dheer ku goglid. Daadinta tuumbada gabadha u dhiib.

(Daahin-ta)

Dib u dhigid; raajin.

m.f.dh eeg daahi.

-ta: (magac, dhedig, keli) dib'udhac ku keenid.

(Daajin-ta)

(xoolo, kd.) daaq siin ama meel ay ka daaqaan geyn.