Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dawaca-da)

2

Bahal jaadad badan ah oo dibadjoogta kamid ah; waxay u eg tahay eeyga; waxay cuntaa hilibka; dhogor badan iyo dabo hunbulan bay leedahay; waxaa loo haystaa inay dhagar badan tahay; (ama dacawo).

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) 1. Dugaag hilib ku noolka ka mid ah, eyga u eg kase yar oo ariga laaya. 2. Dawacada midkeeda dheddig. la-mid: dacawo, dayo¹ (2).

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) 1. Dugaag hilib ku noolka ka mid ah, eyga u eg kase yar oo ariga laaya. 2. Dawacada midkeeda dheddig. la-mid: dacawo, dayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. jackal, fox

waa la naqliyay ✓

-dawacada: (n) fox (foks) ~ dacawo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dugaag hilib ku nool ah oo eyda u eg kase muuqaal yar oo dhogor iyo dabo humbulan leh oo tusaale loogu soo qaato makri iyo khiyaano badni. Diin iyo dawaco ayaa borotamay.

waa la naqliyay ✓

1

a: dacawo, dawo, dayo

2

de: jackal, fox

3

lx: dawaco

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dawaco

waa la naqliyay ✓

1

(Daaca-da)

2

Dabaysha caloosha ku jirta oo inta hunguriga soo marta afka ka soo baxda iyadoo yeer la maqlo wadata.

waa la naqliyay ✓

1

daaco¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Neef dhawaaq leh, caloosha ka timaadda oo afka ka soo baxda. 2. Dhul godan oo aan dhir lahayn.

2

daaco²: f.mg3 (-cday, -catay) la-mid: daac².

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Neef dhawaaq leh, caloosha ka timaadda oo afka ka soo baxda. 2. Dhul godan oo aan dhir lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. belch, burp

2

daaco [feminine] n. edge of river (where water is shallow), bank, shallows; any unlevel surface

waa la naqliyay ✓

-daacada: (n) belch (beelji); burp (beerp); eructation (irek-teey-shin); the expelled air from the mouth —daacaqurun -ka: (n) bad smelling eructation or belching (beel-jing)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neefta ka soo baxda caloosha ee uu dhereggu inta badan keeno. Daaco dhereg bay marag u tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dawac-a)

2

Dawacada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) Dawacada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m. n. male jackal

waa la naqliyay ✓

-a: (n) male fox

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) labka dacawad. Waxa ciyaya dawac. Dh: dacaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: male jackal

2

lx: dawac

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: dawac

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baryo ama qof kale wax waydiisi. Dawaro badan dadkaa kugu naca. Dh: baryo, tuugid, qarafaysi.

waa la naqliyay ✓

1

(Daya-da)

2

Dawaco; dawo (ama deyo).

waa la naqliyay ✓

m.dh God dawaco.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dawaco.

waa la naqliyay ✓

1

dayo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Caleenta quraca, siiba intay weli qoyantahay. 2. la-mid: dawaco.

2

dayo²: f.g/mg3 (-yday, -yatay) 1. (f.g) Ka d.: wax meel ka raadsasho. 2. (f.g) Ka d.: wax, wax kale ka dhex xulasho. 3. (f.mg) Ku d.: qof, qof kale wax uu sameeyey ka daba samayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Nooc sagaarada ka mid ah. 2. Qorraxda galabnimo, gaar ahaan markay ugu kulushahay. 3. Dawaco khatar ah.

waa la naqliyay ✓

/foks/ (n) 1. dawaco, dacawo (v) 2. khayaamid, khatalid

waa la naqliyay ✓

/foksi/ (adj) 1. dawaco u-eg (adj) 2. soo-jiidasha leh; khatal-badan

waa la naqliyay ✓

1

(I) Sciacallo grigio;

2

(E) Common Jackal;

3

(S) DAWACO (S.g.: Dawahò, Daw'ò. Da'aw, Dawo'd, Dayo; Jowbar: Dowe; S.c.m.: Daw'à' ongar; Algoye; Dawa'w alamberta; Las Anod: Dawa ‘argonle); DAC (Daù), 9 DAYCAA (Dau'a)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Sciacallo in generale;

2

(E) Jackal, generic;

3

(S) Dawaco (S. g. Dawa'w) [Dawa'w è usato genericamente per qualsiasi Sciacallo. Dawa'w is used generically for any Jackal.]

waa la naqliyay ✓

1

(I) Otocione;

2

(E) Bat-eared fox;

3

(S) Bahal higloo (S. c. s. Bahal higlow, bahal jaglow); GOOLA WARABE (S. c. Gōla warabe); Dawaca MEDOW (S. c. m. Daw'à medòw; Wajir: Dawaco madhowe)

waa la naqliyay ✓

s.m. - dawaco.

waa la naqliyay ✓

s.f. - dawaco.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dugaag ayga u eg. dhogor iyo dabo humbulan oo makri iyo khiyaano badan. Waa xayawaan hilib kunool ah. Dacawo meeshay macal ku baratay macaluul ugu bakhtiday. Dh: dayo, dawaco, calaso.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xayawaan duurjoog ah oo dhogor cawlan leh eydana u eg. Naa dayo, dayo caliyeey dabkaa ba'. Dh: dacawo, dawaco.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid aad u gaajoonaya oo looga yaabo in uu weerar wax ku qaado. Golli dawaco, weer gaaban iyo dhidar gamaamaysan.

waa la naqliyay ✓

renard, n.m. - dawacada dheddig; dawaco

waa la naqliyay ✓

renardeau, n.m. - dawaco dhal ah

waa la naqliyay ✓

1

a: dawaco ~ dawo

2

de: jackal, fox

3

lx: dacawo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dacawo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-cday, -catay) Si xasilloon wax u akhrisasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-cday, -catay) Si xasilloon wax u akhrisasho. m.f.dh, daalacasho.

waa la naqliyay ✓

v. study, learn

waa la naqliyay ✓

-daalacday / daalacatay: (v) browse (baraaws); browse through ~ fiir fiirso

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isha mari oo akhriso adoo aamusan. Daalaco casharkaaga dabadeedna seexo. Dh: raaco.

2

daalaco: (fal) wax aan dadka kale u muuqan arag oo daawo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: study, learn

3

lx: daalaco

4

pd: (daalacday)

5

ps: v3b=

6

syn: baro

7

key: daalaco

waa la naqliyay ✓

m.dh Lo' yaryar, gaagaaban oo aan caano badnayn.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Dawarsi samayn (qof). la-mid: dewerso.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Dawarsi samayn (qof). m.f.dh, dawarsasho.

waa la naqliyay ✓

v. beg, ask for alms

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale bari inay wax ku siiso. Dh: tuugso, qarafayso.

waa la naqliyay ✓

1

a: dewerso

2

de: beg, ask for alms

3

lx: dawarso

4

pd: (dawarsaday)

5

ps: v3a=intr

6

key: dawarso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal ama fal boob isdaba jooga. Nin kastaa ha dawdabo, sida roobka haw da'o.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-cday, -catay) Neef xoolaad gawrac marsasho

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-cday, -catay) Neef xoolaad gawrac marsasho m.f.dh, gawracasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) neef, birayso oo qoorta ka jaro.

waa la naqliyay ✓

1

daac¹: m.dh Qabatoon; macaluul; diihaal.

2

daac²: f.g/mg1 (-cay, -cday) 1. (f.g) Neef caloosha ka timaadda oo dhawaaq leh, afka ka sii deyn. 2. (f.mg) Nafley caatoobid. la-mid: daaco².

waa la naqliyay ✓

1

daac¹: m.dh Qabatoon; macaluul; diihaal.

2

daac²: f.g/mg1 (-cay, -cday) 1. (f.g) Neef caloosha ka timaadda oo dhawaaq leh, afka ka sii deyn. 2. (f.mg) Nafley caatoobid. m.f.dh, daacid. la-mid: daaco.

waa la naqliyay ✓

v. belch, burp

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) belch (beelji); burp (beerp); expel gas from the mouth

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qallooco oo hoos u diis, hoos u dhuuc, hoos u godo. Waxa aan la kufay xagashaai daacday miiskaankaan qaadday awgii.

2

daac: (fal) dhereg awgii la daac, wax naqas leh oo aad cabtay hawo goosgoos ah afka keen, afka neef xoog badan ka keen. Dibbiro darteed buu doqonku la daacayaa.

3

daac: (fal) webi, tog, laag iyo wixii la mid ah, meel kale ku dar ama ku faaf meel doox ah ama dhul siman oo hoose. Docda bari dareeriga baddiyo, Seylac darifkeeda, dusha koonfureed iyo ilaa, webiga daaciisa.

waa la naqliyay ✓

1

de: belch, burp

2

lx: daac

3

pd: (daacay)

4

ps: v1=intr

5

key: daac

waa la naqliyay ✓

1

(Dawa-da)

2

1. Wixii cudurrada, nabarrada, kd., inta lagula tacaalo (ismarin; cabbid, isku mudid, dhaymo, ...) fayoobi keena.

3

2. Dawaco; dayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dąawo1. la-mid: dawaco.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dąawo¹.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. medicine, remedy

2

dawo [feminine] n. jackal, fox

waa la naqliyay ✓

name-f medicine, remedy

waa la naqliyay ✓

-dawada: (n) medicine (meda-sin); medication (medi-keey-shiri); drug (daraag); remedy (ramedi) ~ daawo. Ex: wax dawo ah ma qaadataa? do you take any medication?

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhalashadeedu dhib jirtay daawo u noqotay, gaar ahaan mid labada waalid u dhaxaysay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, kali) wax kasta oo xanuunnada, nabarrada ama kob kasta oo bugta bogsiiya oo lagula tacaalo ama xal u noqda dhibta cudurrada iyo xanuunnada. Dh: waawo.

2

dawo-da: (magac, dhedig, kali) eeg dacawo.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale u yeedho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Qalab daab u samaysasho. 2. (f.mg) Ku dhicid daab (dhasha xoolaha). Tusaale: “Waxartu waa daabatay”.

waa la naqliyay ✓

1

v. make a handle for something

2

daabo v. become sick, get diarrhea (of calves)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilmo maqal ah oo dhashay, dambar ama caano ku shuban. Nirigtii danbarkii bay ku daabatay.

2

daabo: (fal) daab la qabsado u samayso; gasho daab. Waranka daabo oo dagaalka aad.

waa la naqliyay ✓

1

daaci¹: m.l.kh D. ah: neef aad caato u ah.

2

daaci²: f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) In weyn oo wax hoore ah shubid. 2. (f.mg) Fatihid (webi).

waa la naqliyay ✓

v. burp, make someone belch; pour a large quantity of (liquid)

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) preacher (priijar); spiritual preacher; especially one who publicly teaches religious faith

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax toosan liici sida ul. Dh: liici.

2

daaci -ga: ( magacwadareed) xoolaha caatada ah doonka jiilaal. Soo durduriyoo, lo'da dihatito, daaciga ha layn.

3

daaci -ga: (magac, lab, keli) qof Ilaahay dartii dadka diinta ugu yeedha oon maal iyo mushaqaayad midna aan dadka ka doonayn. Sheekh Yuusuf Al-Kownayn, wuxu ahaa daaci la yaqaanno.

waa la naqliyay ✓

1

de: burp, make s.o. belch; [fig.] pour a large quantity of (liquid)

2

lx: daaci

3

pd: (daaciyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: daaci

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan). m.f.dh, daadasho.

waa la naqliyay ✓

v. spill down, pour down, flow away

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f flood. Lit: born quickly or unexpectedly

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh sida daadka oo kale u soo butaacday kolkii ay dhalanaysay oo aan hooyadeed fool la dhib arkin.

waa la naqliyay ✓

(fal) caano ama dareere kale, weel kii aad ku jirtay ka quban.

waa la naqliyay ✓

1

de: spill down, pour down, flow away

2

lx: daado

3

pd: (daatay / daadatay)

4

ps: v3b=

5

key: daado

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg daagad.

waa la naqliyay ✓

dąaho: f.g3 (-hday, -hatay) Ilixir u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

v. drape, screen, cover with a curtain

waa la naqliyay ✓

(fal) aqal iyo wax la mid ah, daah ku xiro. Daaho gurigaaga intaan daqsigu kaa gelin.

waa la naqliyay ✓

1

de: drape, screen, cover with a curtain

2

lx: daaho

3

pd: (daahday)

4

ps: v3b=

5

key: daaho

waa la naqliyay ✓

1

(Daaqa-da)

2

Maaro, itaal, tabar, xoog, (ama daaqad).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: daaqad (2).

waa la naqliyay ✓

f. n. strength, power

waa la naqliyay ✓

1

a: daaqad

2

de: strength, power

3

lx: daaqo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f

6

key: daaqo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax shidasho (dab, nal, raadiyo,telefishan iyo wixi lamida). 2. Qof tartiib u taabasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax shidasho (dab, nal, raadiyo, telefishan iyo wixi lamida). 2. Qof tartiib u taabasho. m.f.dh, daarasho.

waa la naqliyay ✓

v. graze, touch lightly; light, kindle; provoke, annoy

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah, shido oo iftiin u yeelo. Nalka daaro waa habeene. Dh: shido.

2

daaro: (fal) caano la lulayo, in yar daarka ka dhiijiso oo hubi inay baxeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: graze, touch lightly; [ext.] light, kindle; [fig.] provoke, annoy

2

lx: daaro

3

pd: (daartay)

4

ps: v3b=tr

5

key: daaro

waa la naqliyay ✓

1

(Daawa-da)

2

1. Dad ururay oo xoolo isku darsaday; iskaashato; danwadaag; wadajir; hantiwadaag; daawaley; wadaagto; shirko.

3

2. Dawada cudurrada iyo nabarrada iyo meeshii bugta la marsho ama lagu dhayo ama siyaalo kale loo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

daawo: m.l la-mid: taawo¹.

2

dąawo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Maaddo cudurrada, nabarrada, dhaawaca iyo wixi lamida lagula tacaalo. 2. Heshiis iskaashi oo cid ka dhexeeya. 3. Maaro; xal. la-mid: dawo.

3

daawo²: f.g3 (-waday, -wadatay) Wax in muddo ah indhaha ku hayn.

4

dąawo²: m.dh (-ooyin, m.l) (daawo) Walax kasta oo saameysa qaabka iyo shaqada noole. Daawoyinka waxa loo isticmaalaa ka hortagga, cudur aqoonsiga iyo daaweynta cudurrada iyo baabi'inta astaamahooda.

waa la naqliyay ✓