daw
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daw
1. (Daw-da) Ceelal isu dhowdhow oo meel ku wada yaal; so'.
2. (Daw-ga) a) Dhul la falay oo loo sameeyey in la maro; dhabbe; waddo, marin, jid; ... b) Tusmada wanaagsan oo ay eg tahay in dadka lagula dhaqmo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daw
daw¹: m.l (-wyo, m.dh) 1. Waddo, dariiq; jid. 2. Wax habboon ama xaq ah. la-mid: dow.
daw²: m.l (-yo, m.dh) (juqraafi) Meel gaaban lagana gudbi karo ee buuro is haysta oo hakiya dhaqaaqa.
daw³: m.dh Ceelal badan oo isku meel ku yaalla.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daw
daw¹: m.l (-wyo, m.dh) 1. Waddo, dariiq; jid. 2. Wax habboon ama xaq ah. la-mid: dow.
daw²: m.l (-yo, m.dh) (juqraafi) Meel gaaban lagana gudbi karo ee buuro is haysta oo hakiya dhaqaaqa.
daw³: m.dh Ceelal badan oo isku meel ku yaalla.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Daw
Pass
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daw
m. n. way, road, path; right, prerogative; system
daw [feminine] n., [collective] group of wells
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daw
-ga: (n), way (weey); right way; proper way. Ex: sidaan daw ma 'ha; this is not the right way
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daw
-ga: (magac, lab, keli) dariiq la maro. Na dalaandali oo daw na mari. Dh: jid, waddo, dariiq.
daw -ga: (magac, lab, keli) meel gaaban oo laga gudbi karo ee buuro is haysta oo hakiya dhaqaaqa u dhaxaysa.
daw-ga: (magac, lab, keli) sida habboon ama saxda ah; sida waafaqsan dhaqanka iyo diinta. Li: dawdarro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adaar-biciid
(Adaar-biciid-ka)
Nagaar aan qodax lahayn oo ka baxa balliyada iyo togagga; wuxuu lee yahay, miro kuwa bunka u eg, dhirta dawadana waa ka mid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afyuun
(Afyuun-ka)
Geed-ubax la beero oo waxtar (dawo) iyo dhibaato weyn labadaba leh, oo dhulka kulul ka baxa; wuxuu lee yahay dhacaan sida caanaha u cad oo la engejiyo, oo dabadeed la cuno ama sida sigaarka loo shito; kartida iyo maanka qofkaba habbisuu saaraa, haddaan degdeg la isaga qabanna waa lala doorsoomaa oo lala dufoobaa (sida xashiishka, qaadka ...).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Awradhaye
(Awradhaya-ha)
Nagaar xooluhu daaqaan oo dhirta dawada ka mid ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bahalhiglo
(Bahalhigla-da)
Bahal yeeyda u eg, dawacadana ka yar, oo koox koox isu raaca; goollawaraabe.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Balanbal
(Balanbal-ka)
1. Geed aan weyneyn oo dhirta dawada ka mid ah; wuxuu lee yahay caleemo balbaallaaran iyo miro korka xaad adag ku leh; waxaa kaloo loo yaqaan geed-jinni iyo banji.
2. Dhibaato weyn; hoog; ba'; silic; saxariir; luufluuf.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bilcil
(Bilcil-ka)
Geed weynaada oo qodxo xanan ah yeesha, dhirta dawadana ka mid ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bir-Ajuuraan
(Bir-Ajuuraan-ta)
Bir gaar ah oo inta la tumo oo la budeeyo, afka layska siiyo, oo lagu daweeyo dadka birtu ku yar tahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Buuri
(Buuri-ga)
1. Geedo jaadad badan ah oo ubax guduud iyo caddaan ah iyo caleemo waaweyn, oo waran qaabki leh, bixiya; saakarro; Tabako.
2. Caleenta geedahaas oo siyaalo badan loogu isticmaalo (afka oo laga qiiqiyo ama laga cuno, sankoo laga cuno).
3. Waxyaalo kaloo caleemahaas laga sameeyo; sigaar; shurrug; saliid; dawo; udgoon; kd.
4. Buuriga la qiiqiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caliqabsade
Xasharad yar oo laga soo saaro dhacaan laysku daweeyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cumro
(Cumra-da)
Xaj yar oo leh xarmasho iyo dawaaf iyo socod.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daaweyn
(Daaweyn-ta)
Daawo siin; daweyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daawo
(Daawa-da)
1. Dad ururay oo xoolo isku darsaday; iskaashato; danwadaag; wadajir; hantiwadaag; daawaley; wadaagto; shirko.
2. Dawada cudurrada iyo nabarrada iyo meeshii bugta la marsho ama lagu dhayo ama siyaalo kale loo qaato.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dacar
(Dacar-ta)
1. Geed yar oo jaadad badan ah oo leh caleemo hilib leh oo dhinacyada qodxo ku leh, iyo laan dheer (baaldacar) oo baarkiisa dhabaq ka samaysmo; caleemaha, dhacaan aad u xaraar oo laysku daweeyo baa laga lisaa; sibir.
2. Dhacaan xaraar oo cawl ah ama cagaar, oo inta beerka ka yimaada, heerkutaasha ku urura; xammeeti.
3. Wixii qush ah oo caloosha ku jira oo layska dacarfaalo; qaras.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dacarbax
(Dacarbax-a)
Caloosha iyo xiidmaha, kd., gudohooda oo waxa ku jira oo qushka ahi ka soo baxo, dawo ama wax kaloo la cabbey darteed; qarasbax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dacarfaal
(Dacarfaal-ka)
Caloosha, kd., oo waxa ku jira (qush, qaras) laga soo saaro inta dawo la qaato; qarasfaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dacarfaalid
(Dacarfaalid-da)
Dacarta uurka ku jirta, dawo ku soo saarid; qarasfaalid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dalkummar
* (Dalkummar-ka)
Xaashiyo rasmi ah oo buug qaabki leh oo dawladi dadkeeda dalal shisheeye u socdaalaya u goyso; waxay caddaynayaan haybta iyo tolka qofka. Qofkii sitaa wuxuu dalkiisa iyo dalalka shisheeyahaba ka mudan yahay in la dhawro oo xumi iyo dhibba laga ilaaliyo. Baasaboor
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dariiq
(Dariiq-a)
Waddo, gudmo, jid, dhabbe, daw, marin, hilin, kd.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dawaad
(Dawaad-da)
1. Weelka khadda lagu shubo.
2. Madow khadda u eg oo awrtu qadaadka ku yeelato; (ama tawaad).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
adaw
-ga: (magac, lab, keli) tafiirta oo dhinaca aabbaha ah; asalka laga soo tafiirmay. Dhaqankii adawgay, kama iilanaayee, waan ilaalinaynnaa. Dh: isir, asal.
adaw-ga: (magac, lab, keli) aabbaha aabbihii. Aabbahaa iyo adawgaa la jannee. Dh: awaw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dawi
f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel fog u gudbin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dawi
v. send ~ throw a long way
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dawi
(fal) wax ku soo gaadhay, meel kale oo fog u gudbi. Dh: gudbi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dawi
de: send ~ throw a long way
lx: dawi
pd: (dawiyey)
ps: v2a=
key: dawi
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dawn
Waaberi
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dawn
/dhoon/ (n) 1. waabberi (waabari) (v) 2. waabberyid (aroor noqosho).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dawn
n., (the break of day) arooryo, -adi, gabbal soo bax, -ki, soo bex.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dawo
(Dawa-da)
1. Wixii cudurrada, nabarrada, kd., inta lagula tacaalo (ismarin; cabbid, isku mudid, dhaymo, ...) fayoobi keena.
2. Dawaco; dayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dawo
m.dh la-mid: dąawo1. la-mid: dawaco.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dawo
m.dh la-mid: dąawo¹.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dawo
f. n. medicine, remedy
dawo [feminine] n. jackal, fox
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Dawo
name-f medicine, remedy
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dawo
-dawada: (n) medicine (meda-sin); medication (medi-keey-shiri); drug (daraag); remedy (ramedi) ~ daawo. Ex: wax dawo ah ma qaadataa? do you take any medication?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Dawo
magac loo baxsho gabadh dhalashadeedu dhib jirtay daawo u noqotay, gaar ahaan mid labada waalid u dhaxaysay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dawo
-da: (magac, dhedig, kali) wax kasta oo xanuunnada, nabarrada ama kob kasta oo bugta bogsiiya oo lagula tacaalo ama xal u noqda dhibta cudurrada iyo xanuunnada. Dh: waawo.
dawo-da: (magac, dhedig, kali) eeg dacawo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dawr
dawr¹: m.l la-mid: dowr¹.
dawr²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: dowr².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dawr
m. n. role, part
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dawr
-ka: (magac, lab, keli) ceel biyo yareeyey ama gudhan.
dawr -ka: (magac, lab, keli) meesha wax lagaga jiro; kaalinta meel laga joogo. Dh: kaalin. dawrad -da: (magac, dhedig, keli) erey af Carbeed ah oo ka dhigan wareeg. Dayaxuba bal eegoo ma maro dawraddii hora e. Dh: wareeg, doorad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dawr
a: door
bw: Arabic
de: role, part
lx: dawr
pd: (-ka Pl: dawrar (ka))
ps: n4-m
key: dawr
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaw
dhaw¹: m.l la-mid: dhaaw¹.
dhaw²: f.g1 (dhebay, dhebtay; dhebi) 1. Wax nabar ku dhufasho. 2. Nin, naag u galmood. 3. la-mid: dhaaw².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhaw
f.g1 (dhebay, dhebtay; dhebi) 1. Wax nabar ku dhufasho. 2. Nin, naag u galmood. 3. la-mid: dhaaw.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhaw
[adjective] near, soon, close
dhaw v. have sex, copulate {obscene}
dhaw v. hit, strike
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhaw
-aa dhawaydh: (adj) near (niyar); close (kalows); just about; almost; nearly. Ex. mustaqbalka dhaw; the near future ~ dhow
dhaw -ayday: (v) hit (hit); strike (istaraayk); beat (biit) ~ garaac, dil
dhaw -dhabay: (v) have sexual intercourse with; fuck (fak) ~ was
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaw
(fal) la hel; ku dhufo. Libaaxa jaaha dhaw.
dhaw: (fal) iska celi. Ninka iska dhaw.
dhaw: (tilmaame) aan dheerayn; agtiisa ah. Goor dhaw waxaan maqlaynnaa war wanaagsan. Dh: dhawaan.
dhaw: (ereycodeed) lagu cabbiro shanqadha birta iyo wax la mid ah oo wax lagu dhifto.
dhaw -da: (magac, dhedig, keli) aqbalka ducada ama habaarka.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
draw
/dro/ (v) 1. sawirid (v) 2. jiidid, soo-jiidid (v) 3. soo-bixin e.g. to draw money from a bank. (n) 4. bakhtiyaa-nasiib (n) 5. bar-barka dhac (siman, cidna aysan rayn).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
draw
v.tr., (pull) jiid, jiidjiid, soo or sii jiid, soo jiidjiid, kasoo bixi; draw up water, dowli; draw back, dib u celi, dib u noqo; the night draws on, habeenki waa soo socdaa; my fate draws nigh, geridaydi waa soo socotaa or dhowdahay; (represent by picture) sawir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aw
Aw: (Aw-ga)
1. Awoowe hore; ab.
2. Qof cilmi iyo kasmo gaar ah leh; wadaad.
Aw: (Aw-geed; aw-giis) daraad; dar; aawo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aw
m.l 1. Nin cibaadeysta oo aan diinta Islaanka wax badan ka aqoon. 2. Awoowyaashii hore. 3. la-mid: aawo, awo¹.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aw
m.l 1. Nin cibaadeysta oo aan diinta Islaanka wax badan ka aqoon. 2. Awoowyaashii hore. 3. la-mid: aawo, awo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aw
m. n. purpose; cause, reason, sake
aw m. n. father, ancestor; sir, mister
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Aw
nickname-m a learned man of God; sheikh or mullah (prefix of title)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aw
-ga: (n) for the sake (seeyk) of; [with possessive pronoun; -giis, -geed, -geen ] purpose or motive. Ex: awgiis; for his sake
aw: -ga: (n) a virtuous person; glorified person; saint (seeynt)-, Abbr. S., St. Ex: Aw Xaashi; St. Hashi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aw
-ga: (magac, lab, keli) qof cilmiga diinta aqoon iyo kasmo u leh. Waa erey ka soo jeedda dhaqankii Xarlada oo la macne ah 'sheekh' ama 'macallin'. Aw Geeddi muxuu maanta yidhi? Dh: wadaad. Wa: awyaal.
aw-ga: (magac, lab, keli) awoowe hore; ab.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
da
prep. - ka (vengo da casa: gurigaan ka imid).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
da
(naxwe) qodob magacyada dhedig ee kelida ah qaarkood iyo kuwa lab oo wadarta ah qaarkood raaca oo qeexa cayntooda. Sida roob kaliil da'oo, dunida maansheeyey. Wadaaddada u sheega lama helo wax aan cidi ku hawshoone.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baw
baw!: (ereycodeed) loo adeegsado tilmaamidda wax lala yaabo. Baw! War baladu ma beri bay ka timid.
baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo wax xoog uga soo baxaya il sida biyo ama dhiig, cadaadis awgii. Bawda biyaha halkan hayaa baahi loo qabaye.
baw!: (tilmaame) sheegaya in ay meeshu tahay meel biyo badan. Ceelku baw, oo barqinba waad uli, ee buqashada daa. Dh: bad, birqod.
baw!: (ereycodeed) tusmeeya wax xawli u baxay, xoog u orday. baw dheh oo in daqsi loogu qoorjari ku soo noqo. Dh: taw!, kay!
baw!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadhdha jabitaanka. Maxaa jabay oo baw yidhi? Dh: balaw!
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caw
1. (Caw-da) Caleemo dheerdheer oo ka baxa geed la jaad ah timirta iyo baarta.
2. (Caw-ga) Dhinac; cuun; ag.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caw
caw¹: m.l 1. Dhinac; dhan. 2. Aagga u dhow meel. la-mid: caaw¹.
caw²: m.dh Caleemo dhaadheer, laga sameysto darin dambiil, xarig iyo wixi lamida oo ka baxda geed la bah ah timirta iyo baarta. la-mid: caaw².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
caw
m.dh Caleemo dhaadheer, laga sameysto darin dambiil, xarig iyo wixi lamida, oo ka baxda geed la bah ah timirta iyo baarta.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caw
m. n., loc. side, flank; nearness, proximity
caw [feminine] n. frond, palm leaf ~ leaves
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
caw
-da: (n) leaves used to make mattings used for covering floors and similar purposes; like leaf of a palm tree ~ cawbaar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caw
-da: (magac, dhedig, keli) geed ka baxa gobollada iyo daaca webiyada iyo dooxyada durdura oo timirta iyo baarka la bah ah. Waxa laamihiisa laga sameeyaa dermooyinka, masafaha, salabaha iyo weelcaanoodka.
caw-da: (magac, dhedig, keli) mid agabka guriga lagu dhiso ka mid ah oo caws laga tolo, si farshaxannimo ahna loo sameeyey, oo badiyaa aqalka dadab looga dhigo. Dh: alool.
caw-da: (magac, dhedig, keli) gogol laga sameeyo laamaha geedka cawda ama wax kale oo lagu fadhiisto.
caw-ga: (magac, lab, keli) dhinaca wax ama agtiisa. Cawga cawga u saar, cid kaleete u diid. Dh: cuun, dhinac, coon, ag.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
caw
v.i., (cry as the rook) ci or ci’.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Da'
(Da'-da)
Inta qof ama wax kale nool yahay ama jiro haddii laga soo bilaabo waagii uu dhashay ama la sameeyey; da'aad; fil; fac; facaad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
da'
da'¹: m.dh 1. la-mid: da'aad. Inta sano, bilo, maalmo iyo wixi lamida ee nafley jirto laga bilaabo maalintii uu dhashay; cumri. 2. D. ah: qof sanado badan jira; duq. 3. Dad hal casri wada nool.
da'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -di'i) 1. Roob cirka ka imaansho. 2. Hoore, si dhibic dhibic ah u daadasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
da'
da'¹: m.dh 1. la-mid: da'aad. Inta sano, bilo, maalmo iyo wixi lamida ee nafley jirto laga bilaabo maalintii uu dhashay; cumri. 2. D. ah: qof sanado badan jira; duq. 3. Dad hal casri wada nool.
da'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -di'i) 1. Roob cirka ka imaansho. 2. Hoore, si dhibic dhibic ah u daadasho. m.f.dh, di'id.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
da'
-da: (n) age (eejyj ~ da'aad. Ex: da 'deedu waa toban sano; she is ten years old
da' -ay / day: (v) rain (reeyri). Ex: beri roob ma da 'ayaa? will it be raining tommorow?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
da'
(fal) roob, dhibco dhulka ku soo daadi oo biyadhig. Haddaan la kala roonaan roobku ma da'o.
da'-da: (magac, dhedig, keli) muddada dad ama wax kale jiri karo; inta u dhaxaysa malinkii uu dhashay ama la sameeyey ilaa maalinka la joogo. Markaan da'da jirey shan iyo toban, markaan damac guur la soo kacay, dookhayga markaan u sahantegay. Dh: da'aad, gu', cumri, fil, fac.
da': (tilmaame) wax in badan jirey, muddo dheer noolaa, waqti soo qaatay, ah wax gabaoobay. Dugsiiye kolka waa da' hadda wixii ka danbeeya.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
da'
عُمْرِ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daa
f.g2 (dayay, deysay; deyn) 1. Wax xannibnaa faraha ka qaadid. 2. Hawl la hayay faraha ka qaadid. 3. Wax la caadaystay joojin. Tusaale: “Waxaa fiican inaad sigaarka dayso”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daa
f.g2 (dayay, deysay; deyn) 1. Wax xannibnaa faraha ka qaadid. 2. Hawl la hayay faraha ka qaadid. 3. Wax la caadaystay joojin. Tusaale: Waxaa fiican inaad sigaarka dayso. m.f.dh, deyn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daa
v. let be, leave alone
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daa
-yey/daysay: (v) 1. leave it alone ~ dhaaf, iska daa 2. —sii daa: (v) release (ri-liis); dismiss (dis-mis); set free
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daa
(fal) wax aad faraha ku hayso ama samaynayso jooji. Daa oo faraha ka qaad beerta.
daa: (fal) «ku soo ~» daah ama wax kor ku laalan hoos u soo daadeji. Ku soo daa daaha daaqadda.
daa: (fal) «ku soo ~» ilmo maqal ah hooyadii mareeg ama xero uga soo daa. Ku soo daa saca weysha.
daa: (fal) «ku soo ~» walax meel ku jirta ama saaran ha ka saarin ama haka qaadin. Dabaqa daboolka ku daa daqsigu yaanu geline.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dab
(Dab-ka)
Kulaylka iyo iftiinka ka yimaada, wixii la gubo ama la shido.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dab
dab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Wax holac kulayl iyo iftiin leh oo ka dhasha gubashada. 2. Hub. 3. Danab. la-mid: deb.
dab²: m.dh Ceel maax ah oo aan dowlis lagu cabbin.
dab³: f.g1 (-bay, -btay) 1. Ugaar, shimbir iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo soohid. 3. Il muddo yar isku hayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dab
dab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Wax holac kulayl iyo iftiin leh oo ka dhasha gubashada. 2. Hub. 3. Danab. la-mid: deb.
dab²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Ugaar, shimbir iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo soohid. 3. Il muddo yar isku hayn. m.f.dh, dabid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dab
m. n. fire
dab v. trap, entrap, snare; braid; tow (a vehicle)
dab vl. n. trapping
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dab
/daab/ (n) 1. taabasho khafiif ah (dusha ka salaaxid) (v) 2. dusha ka mar-marin (korka ka yar marin).
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dab
-ka: (n) 1. fire (faayar) 2. dab -ay / tay: (v) trap (taraap); ensnare (inis-neer); trap with or catch with a snare ~ dabin qool
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Dab
Fuoco
Fire
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dab
(fal) labo wax isku xidhiidhi oo isku dabaxidh.
dab: (fal) ul iyo wixii la mid ah, wax toosan ha noqon ee galloocsan. Bakooraddii way dabtay dhisid bay u baahantahay.
dab: (fal) ugaadh ama wax kale, dabin u dhig. Dumarka adduunyaa lagu dabaa, ugaadhana ay doqonkana ammaan.
dab: (fal) gaadhi aan gaar u socon karin gaadhi kale ku jiid. Gaadhiga, gaadhi kale ku dab oo ku jiid.
dab: (fal) il isku qabo. Ninkasta markuu wax shiishaayo il buu dabaa ilna wuu furaa.
dab: (fal) timo tidic ama sooh oo marmarrooci. Anoo jooga gurigii, gacallo hooyaday, guudkana la ii dabin, adaa ii la soo galay jacaylkee.
dab -ka: (magac, lab, keli) kulaylka iyo iftiinka ka yimaadda wixii shidmaya oo leh dhib iyo dheef labada hadba dhanka loo adeegsado. Dab iyo cudur meel ma wada fadhiistaan. Dh: naar, cadaab.
dab -ka: (magac, lab, keli) oogada meel kasta oo la gubay haarta iyo raadka ay ka tagto. Caloosha dab badan ayaa kaaga yaalla maxaa ku helay ma markaad yarayd lagu gugubay?
dab -ka: (magac, lab, keli) awoodda maayada ee qalabku ku shaqeeyo; tamarta kulaylka, awoodda dhaqdhaqaaqa iyo iftiinka dhalisa. Dabkii baa naga tegey oo nalkii waa naga demey. Dh: kooraan.
dab -ka: (magac, lab, keli) hubka ama qoryaha rasaastu ka dhacdo. Aan dagaalnee, Alla dab iyo maad na siisid dirays. Dh: hub.
dab-ta: (magac, dhedig, keli) ceel maax ah oo aan dowlis lagu cabbin ama biyihiisu dhow yihiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dac
(Dac-da)
Biyaha ceelasha afafkooda ku daata kolka xoolaha laga shuba hayo oo dhoobada iyo ciidda leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dac
m.dh.u Biyo wasakh ah oo ku hara kaalinka ay xooluhu ka cabbaan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dac
m.dh.u Biyo wasakh ah oo ku hara kaalinka ay xooluhu ka cabbaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dac
f. n. over-flow of water, water spilled around a well
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dac
-da: (n) dirty water, especially spilled around a well
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dac
(ereycodeed) tusa jabaqda wax kala dillaacay. Surwaalkii dhinac buu dac ka yidhi.
dac-da: (magac, dhedig, keli) biyaha ceelka laga soo saaray halka ay ku daadaataan intaan darka la gaadhsiinin.
dac -da: (magac, dhedig, keli) biyaha ka soo dareera ceelka ama darka marka la shubayo. Dacda ceelkaan ku kufay.
dac-da: (magac, dhedig, keli) meel aan ka fogayn ceelka oo aroor gaaban u jirta. Reerkii waxaan dejiyey dacda ceelka. Dh: gale.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dac
de: over-flow of water, water spilled around a well
lx: dac
pd: (-da)
ps: n1-f
key: dac
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dad
(Dad-ka)
Nafleyda wax nuujisa jaadka ugu gobeysan oo lagu yaqaan: qummaati isu taagid iyo lugo xoog badan (haddii oogadiisa loo eego) iyo gacmo laallaada oo wuxuu doono uu ku qabsado; intaas waxaa u sii dheer: maskax weyn iyo garaad iyo hadal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dad
m.l (-dyow, m.l) Naaley waxa Eebbe abuuray ugu sarreysa, dhogor lahayn oo garaadkeeda hadal ku cabbiri karta.
dąd¹: m.l la-mid: ded¹ (1).
dąd²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: ded².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dad
m.l (-dyow, m.l) Naaley waxa Eebbe abuuray ugu sarreysa, dhogor lahayn oo garaadkeeda hadal ku cabbiri karta.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dad
m. n., [collective] people
dad v. cover up, conceal, hide