darxidh

-ha: (magac, lab, keli) ninka yaqaanna farsamada biyaha looga soo tuuro ceelka guntiisa oo tuuryo ku soo gaadhsiiya ka karkaarka taagan. Dh: darshube, darbidh.

-ka: (magac, lab, keli) neefka garab mara meeshii biyaha loogu sii diyaarshay. darleef -ka: (magac, lab, keli) biyaha darka oo xoolaha cabbaya ka dhammaada oo biyaha lagu shubayaa isku soo gaadhi waayaan.

(Darid-da)

1. Weel biyo ama wax kale, wax kaga qaadid.

2. (ku darid) Ku kordhin; ku biirin.

3. (ka darid) Soo (ama sii) xumaansho; sidii hore si ka xun samayn.

m.f.dh eeg dar³. la-mid: daris.

vl. n. adding

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku jira biyo oo wax godan la dhexgeliyo oo qayb ka mid ah lagu soo qaado.

darid-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) xanuun sidii hore ka sii xumaansho. Bukaanku ka darid mooyee ka soo rayn maleh. Jumlum ular oo bile.

darid -da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) labo tiro isku biirin ama isu geyn. Dh: wadarayn.

darid-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) wax hore, wax kale ku kordhin.

de: adding

lx: darid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: darid

(Barxid-da)

(caano) biyo ku darid; dheehid; tarrixid.

m.f.dh eeg barax².

vl. n. mixing of milk and water

-da: (magac, dhedig, keli) isku darid biyo iyo caano. Dh: badhxid, xariirid.

barxid -da: (magac, dhedig, keli) bibbadka iyo kolba dhan u orodka baraarka oo hurdo maqashii kaga hadhay. Dh: badhxid.

de: mixing of milk and water

lx: barxid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: barxid

m.dh la-mid: daabaxid.

(Darbid-da)

1. Diyaar ka dhigid; diyaarin.

2. Qurxin.

m.f.dh eeg darab³.

-da: (magac, dhedig, keli) waran iyo wixii la mid ah si toos ah u ganid. Dh: ganid.

(Darmid-da)

Wax wax lagu daray ama ku darmay noqosho.

m.f.dh eeg daran². la-mid: darsamid.

-da: (magac, dhedig, keli) ku biirid oo ka mid noqod. Dh: biirid.

-da: (n) study (istadhi); investigation (investageyshen); inspection (inispekshen); research ~ baarid, baaris

m.dh (-do, m.l) Tarash; xiddo.

-da: (magac, dhedig, keli) wax lagu qurxiyo tarashka iyo xiddaha.

(Farxid-da)

Farax helid; riyaaqid; reyrreyn.

m.f.dh eeg farax². la-mid: faarxid.

-da: (magac, dhedig, keli) farax helid; riyaaqid iyo rayrayn; faaraxid oo riyaagid.

m.f.dh eeg marax².

(Qarxid-da)

Qarxasho.

m.f.dh eeg qarax². la-mid: qarxad, qarxasho.

-da: (n) explosion (ikis-palow-shin); blast (balaast), eruption (i-rap-shen)

-ta: (magaca, dhedig, keli) qarxasho.

-ka: (magac, lab, keli) xilliyadaa badda hirarkeedu kacsan yihiin ee aan la mari karin, Qaaliyawga maciishada badxidhkaa sabab u ah. Dh: badxir. Li: badfur.

-da: (magac, dhedig, keli) si aanu yool u qabsan hubka cadawgu, rasaasta mar qudha wada ridid. Dabxidhid maad samayn halkuu birigaanku ka soo dhacayey.

m.l (-raawish, m.dh) Mid ka mid ah ciidankii Sayid Maxamed Cabdulle Xasan ee u dagaallami jirey xornimada Soomaaliyeed.

m.l (-raawish, m.dh) Mid ka mid ah ciidankii Sayid Maxamed Cabdulle Xasan ee u dagaallami jirey xornimada Soomaaliyeed.

m. n. Dervish; special soldier

name-m dervish; inspired soldier

name-m religious, pious; Dervish

naanays ay Soomaalidu u taqaan Sayid Maxamed Cabdille Xasan.

bw: Arabic

de: Dervish; special soldier (follower of Sayid Maxamed Cabdille Xasan)

lx: Darwiish

pd: (-ka Pl: Daraawiish)

ps: n8-m

key: Darwiish

f.g2 (-deeyay, -daysay) Maro darxad u yeelid.

(fal) maro iyo wax la mid ah darxad u yeel.

f.mg3 (-rtay, -ratay) Habka dharka u lebbisasho.

f.mg3 (-rtay, -ratay) Habka dharka u lebbisasho. m.dh, dharxirasho.

v., [compound] put on clothes, wear clothing

(fal) labbiso oo dhar gasho. Dh: dharxidho.

de: put on clothes, wear clothing

lx: dharxiro

pd: (dharxirtay)

ps: v3b=cmp

key: dharxiro

-ka: (magac, lab, keli) suun dumaysan oo heensaha ka mid ah. Raxanka qoorxidh ayaa ka magan. Dh: qoorxir.

qoorxidh -ka: (magac, lab, keli) maro yar o dhuuban oo badanaa qurux badan oo raggu surka ku xidho kolka ay koodh iyo surwaal xidhan yihiin. Dh: karafaad, qoorxir.

a) xirsixidh u samee.

xirixidh-ka: (magac, lab, keli) qur'an ama duco kale oo la akhriyo si shar oo dhan looga gashaanto. Dh: nabaadiinaxidh, xirixidh.

-ka: (magac, lab, keli) xadhig dhuuban oo awrka faruurta lagaga xidho marka la hoggaaminayo. Dh: faruurxir.

faruurxidh-ka: (magac, lab, keli) habka awrta loo hogaamiyo oo faruurta xadhig loogu xidho.

-ka: (magac, lab, keli) xiddigta waabberi; meerayaasha qorraxda ku wareega midkood oo ah kolka dhulka laga jeedaasho kan ugu iftiinka badan wuxuna u dhexeeyaa dhulka iyo dusaaga 'cuddaar' sannadkiisunu waa 225 maalmood qorraxdana wuxuu u jiraa toddobaatan kun oo malyuun oo mayl. Dh: Waxaraxir, Sahra.

-ka: (magac, lab, keli) meel waxaraha lagu xidhxidho. Waxaraxidh u samee waxaraha. Dh: waxaraxir.

Oomane

/aarid/aridity;(adj) 1. dhul lama dagaan u eg oo aan dhir ka bixi karin (qalalan). e.g. Most of our country is arid or semi-arid. 2. qoraal ama mawduuc aan xiisa lahayn. e.g. I have read an article in the paper which was very arid and boring.

/arid/ (adj) dhul roob yer amy engjeghing oo geethy hannuung ingky bahaany. An arid land.

-da: (magac, dhedig, keli) meel godan oo sagxad ballaadhan ku dhex taal. Dameerku sidii loo rarayay ayuu dhabarka dari ku yeeshay. Dh: deri, godni. Li: tuur.

Thicket

v. tie together, fasten; shut, close (up ~ off), contain; imprison

-ay / tay: (v) 1. close (kalows); shut (shat). Ex: fadlan albaabka xidh!; please close the door! 2. jail (jeel); imprison (im-piri-zen); detain (di-teeyn); arrest (a-res-ti); detain in custody (kas-ta-dhi); put under arrest ~ xabbis

(fal) xadhig ku gunud. Joonyadda afka ka xidh Dh: xir, gunud. Li: fur.

xidh: (fal) jeelka geli: xabsiga gee; xorriyadda ka qaad. Tugga xidh badii uu wax xado. Dh: xabbis xir. Li: fur.

xidh: (fal) su'aal uun ka jawaabi karin weyddi Ninka shuruud adadag ku xidh. Dh: xir, weydii.

xidh: (fal) biyo nakhas iyo wax la mid ah oo socda miftaxa ku rog oo jooji. Biyaha xidh. Dh: jooji, xir.

xidh: (fal) albaab banaan quful. Aqalka bisadaha ka xidh. Dh: quful.

xidh -ka: (magac, lab, keli) meel wada dhir ah oo jiq ah oo aan lahayn hulo banaan. Dh: jiq, duud.

a: xir {N}

de: tie together, fasten; shut, close (up ~ off), contain; [ext.] imprison

initial: x

lx: xidh

pd: (xidhay / xidhdhay)

ps: v1=tr

key: xidh

(Aarid-da)

Qof hor loo diley darti, qof u dilid; aargudid.

m.f.dh eeg aar². la-mid: aaris.

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) qof dhib iyo aano loo geystay, uga soo gudid.

m.f.dh eeg arah². la-mid: arah¹ (2), arahdoonid (2).

-da: (magac, dhedig, keli) socdaal gelid, si qadhaab iyo midho loo soo gurto.

agg. - oomane ah.

(Arkid-da)

Indhaha ku duwid oo ku garasho; dhugasho; fiirin.

m.f.dh eeg arag².

vl. n. look, gaze, observation

-da: (n) seeing (siiying); watching

-da: (magac, dhedig, keli) indha ku qabad: dhugashada wax la arki karo. Dh: dhugad, fiirin.

bw: arag

de: look, gaze, observation

lx: arkid

pd: (-da)

ps: vn-f

syn: aragti

key: arkid

-ta: (magac, dhedig, keli) walax kimikeed kaste oo sii dayn karta ayoon haydarojiin 'H+' kaasoo beysta la sameeya cusbo.

axadh¹: m.l 1. Cuntada dhadhankeeda la jeclaysto. 2. Hadalka nuxurkiisa dib loo sii dhadhansado.

axadh²: f.mg1 (-xdhay, -xadhay) Arrin si aad ah u lafagurid.

axadh¹: m.l 1. Cuntada dhadhankeeda la jeclaysto. 2. Hadalka nuxurkiisa dib loo sii dhadhansado.

axadh²: f.mg1 (-xdhay, -xadhay) Arrin si aad ah u lafagurid. m.f.dh, axadhid.

(fal) arrin ama talo si aad ah u lafagur.

axadh: (fal) gawsaha ku qabo oo aad u calali. Axadh maydhaxda.

(Barid-da)

1. Qof, wax uusan horay ugu aqoon, tustusid, u sheegsheegid, ugu celcelin, taniyo intuu ka garto oo ka aqoodo; hawsha baraha.

2. Bar ka dhigid; buuxin waayid.

m.f.dh eeg bar³. la-mid: baris, baritan.

vl. n. instruction, teaching

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, cashar u dhigidda.

barid -da: (magac, dhedig, keli) «is ~» dad aan is aqoon isbarid. Isbarid buu agaasimuhu shirka ku bilaabay.

de: instruction, teaching

lx: barid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: barid

(fal) ka bajisii oo baydad iyo baxsad ku rid. Naysha hayga barxin.

-da: (magac, dhedig, keli) meel, gudo iyo waxii la mid ah ka bixis.

m.dh la-mid: cartamid.

-da: (magac, dhedig, keli) biyaha samada Eebbe ka soo liso ee fadka laga hooriyo. da'is -ta: (magac, dhedig, keli) eeg da'id.

(Dabid-da)

1. Qalab (dabin, kd.) ugaarta iyo banjoogta kaleba loo dhigo oo lagu qabto, dhigid.

2. (il) isku hayn; iskuqabasho yar.

3. (timo), nabid lafta lagula dhejiyo.

m.f.dh eeg dab². la-mid: dabniin.

-da: (magac, dhedig, keli) dabin u dhigid. Birtani way ku fiican tahay dabidda jiirka.

dabid -da: (magac, dhedig, keli) awr, awr kale ku xidhiidhin.

dabid -da: (magac, dhedig, keli) gaadhi aan gaar aan u socon karin, gaadhi kale ku jiidid.

dabid -da: (magac, dhedig, keli) il isku qabsad. Dabidda ishayda ma karo.

dabid -da: (magac, dhedig, keli) timo tidcid, ama soohid. Timaha ha furfurine dabidda u daa.

dabid -da: (magac, dhedig, keli) ul iyo wixii la mid ah, qalloocsamiddooda. Dabidda ka ilaali usha.

m.dh la-mid: dedid.

-da: (magac, dhedig, keli) dusha wax ka saarid. Dadidda ka daa ilmaha yaanu nakhasku ku dhegine.

(Dafid-da)

Qaadasho degdeg iyo xoog leh; la boodid; dhifsasho.

m.f.dh eeg daf³.

vl. n. act of grabbing ~ snatching

-da: (magac, dhedig, keli) dhufsad degdeg iyo xoog leh, la boodid. Dh: dhufsasho, dafis.

de: act of grabbing ~ snatching

lx: dafid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: dafid

(Dagid-da)

Dhacsiin qof la dhacsiiyo wax aan jirin ama si aan run ahayn; dhagrid; khatalid.

m.f.dh eeg dag. la-mid: dagniin.