daro
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daro
(Dara-da)
(legdan) gacan qofka surka lagaga maro oo lagu ceejiyo, waana wax reebban (= daro waa dirir)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daro
daro¹: m.dh 1. Tab awrtu u dagaasho oo ratigu luquntiisa dulmariyo luqunta ratiga kale isla markaana cududda ku dhegaayo. 2. Tab legdinta ka mid ah oo uu qof gacanta kaga maro qoorta qof kale.
daro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daro
f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho. m.f.dh, darasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daro
f. n. strangle-hold (in wrestling)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daro
-darada: (n) strangler (straangalar); specially, while wrestling —daree -yey / dareysay: (v) strangle (straangal)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daro
(fal) (ku ~) wax, wax kale ku kordhi.
daro: (fal) (ku ~) qof, qof kale u guuri.
daro: (fal) (isku ~) dhawr waxyaalood mar qudha isku qaado.
daro -da: (magac, dhedig, keli) hab ka mid ah qaabka la isu legdo, oo gacan qofka qoorta lagaga qabto oo lagu ceejiyo ama awrtu u dagaallanto oo qoortiisa iyo jeenigiisa hore inta u dhaxaysa uu geliyo luqunta awrka kale ee uu la dagaallamayo. Daro waa dirir. Dh: xuurto, qallaxato, darayo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daro
de: strangle-hold (in wrestling)
lx: daro
pd: (/da)
ps: n6-f
xe: Its serious now.' (i.e., no longer play) [saying]
xv: Daro waa dirir.
key: daro
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daaro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax shidasho (dab, nal, raadiyo,telefishan iyo wixi lamida). 2. Qof tartiib u taabasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daaro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax shidasho (dab, nal, raadiyo, telefishan iyo wixi lamida). 2. Qof tartiib u taabasho. m.f.dh, daarasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daaro
v. graze, touch lightly; light, kindle; provoke, annoy
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daaro
(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah, shido oo iftiin u yeelo. Nalka daaro waa habeene. Dh: shido.
daaro: (fal) caano la lulayo, in yar daarka ka dhiijiso oo hubi inay baxeen.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daaro
de: graze, touch lightly; [ext.] light, kindle; [fig.] provoke, annoy
lx: daaro
pd: (daartay)
ps: v3b=tr
key: daaro
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabro
(Dabra-da)
Weerar gaar ah oo aan sida heegganka iyo raacdo-reebta, colka gadaal ka ilaaline, cidaha gala oo wax soo dhaca ama wax soo burburiya; weerar danbe oo kedis ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabro
dabro¹: m.dh 1. Geed nagaar dhulka ku faalada, laamo dhuudhuuban oo jilicsan leh, xooluhu daaqaan oo dooxooyinka ka baxa. 2. (-ooyin, m.l) Weerar rogaal celis ah.
dabro²: f.g3 (-raday, -ratay) Awr iyo wixi lamida dabar ku xirasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabro
f. n. ambush
dabro v. hobble (an animal) for oneself
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabro
(fal) neef dabar ku xidho. Awrka dabro.
dabro -da: (magac, dhedig, keli) ciidan gaar ah colka la weerarayo gudaha u gala oo wax soo dhaca oo soo burburiya. Dabro ciidan ah baa na soo dhexgashaye innaga saara.
dabro-da: (magac, dhedig, keli) rogaalcelis waran ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Darbo
(Darba-da)
1. Buro; bursad.
2. Nabar; laad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darbo
darbo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Si xoog ah uu kubbad lugta loogu laado. 2. Khayaano faa'iido weyn lagu helo. la-mid: darbad (3).
darbo²: f.mg3 (-baday, -batay) 1. Darab qaadasho. 2. U d.: qof hawl isu diyaarin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
darbo
darbo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Si xoog ah uu kubbad lugta loogu laado. 2. Khayaano faa'iido weyn lagu helo. la-mid: darbad (3).
darbo²: f.mg3 (-baday, -batay) 1. Darab qaadasho. 2. U d.: qof hawl isu diyaarin. m.f.dh, darbasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darbo
f. n. growth, wart; wound
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darbo
-da: (magac ,dhedig, keli) u darraanta qadoodiga.
darbo da: (magac, dhedig, keli) is diyaarin iyo tabaabulshaysad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
darbo
de: growth, wart; wound
lx: darbo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: darbo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darmo
f.mg3 (-maday, -matay) Ku d.: wax, wax kale ku biirid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
darmo
f.mg3 (-maday, -matay) Ku d.: wax, wax kale ku biirid. m.f.dh, darmasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darmo
f. n. mat
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darmo
(fal) cid kale ku biir ama ku darsan.
darmo -da: (magac, dhedig, keli) bal la goglado oo maydho laga sameeyo ama iyada oo samaysan dibadda laga soo dhoofisto. Darmo xardhan ayay hooyo noo samaysay. Dh: bal, caw.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
darmo
a: dermo ~ derin
de: mat
lx: darmo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: darmo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darno
m.dh la-mid: darnaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Darro
(Darra-da)
Jaad dhoobada kamid ah oo timaha, nadaafo darteed, loo marsado oo inta lagu engejiyo laga mayro oo uskaga oo dhan ka saarta; xaraar; malaas; balaso; deeb; (ama tarro).
-darro: Tiraab ereyada qaarkood gadaal kaga dhega, ulajeeddadiisuna tahay: la'aan, yari, xumo...
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darro
m.dh Dhoobo jilicsan oo timaha lagu nadiifiyo ama lagu qurxiyo; malaas; xaraar. la-mid: tarro.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darro
f. n., (mass n.): red clay (used for cleansing the hair)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darro
-da: (magac, dhedig, keli) ciid gebiyadu yeeshaan oo inta la qooyo timaha la mariyo si ay nidiif u noqdaan injirtuna uga dhimato. Dh: malaas, xaraar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darso
f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Badar, caano, sonkor iyo wixi lamida wax godan in uga qaadasho. 2. (f.mg) Xaalad lagu sugnaa ka sii liidasho. 3. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku biirsasho. Tusaale: “Cali geeliisii laba halaad buu ku darsaday”. 4. Ku d.: wiil gabadh u guurin. 5. U d.: xaalad hore ee lagu noolaa ka maarmiwaayid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
darso
f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Badar, caano, sonkor iyo wixi lamida wax godan in uga qaadasho. 2. (f.mg) Xaalad lagu sugnaa ka sii liidasho. 3. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku biirsasho. Tusaale: Cali geeliisii laba halaad buu ku darsaday. 4. Ku d.: wiil gabadh u guurin. 5. U d.: xaalad hore ee lagu noolaa ka maarmiwaayid. m.f.dh, darsasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darso
v. scoop up, dip for oneself
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
darso
-darsaday / darsatay: (v) scoop (iskuup)', dip into.
isku darso - darsaday / darsatay: (v) have or take more; add for yourself ~ ku darso
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darso
(fal) wax meel ku jira weel godan, in kaga qaado.
darso: (fal) biirso; siyaadso. Lacagta kun ku darso.
darso: (fal) «u ~» cid ama wax kaa maqan u hiloobid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
darso
de: scoop up, dip for oneself
lx: darso
pd: (darsaday)
ps: v3a=
key: darso
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dayro
(Dayra-da)
1. Qof aabbihi naco oo cidda ka eryo oo inuusan dhaxla hayn caddeeyo.
2. Eryidda jaadkaas ah, lafteeda.
3. Wax la haysto oo laga yamxeersho, inaan wax laga bixin darteed.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dayro
m.dh 1. D. ah.: ilmo waalidkiis ka quustay oo guriga laga eryey. 2. la-mid: dayrin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dayro
m.dh D. ah.: ilmo waalidkiis ka quustay oo guriga laga eryey.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dayro
f. n. person disowned by his ~ her parents
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dayro
-dayrada: (n) 1. repudiation (ri-puu-diyey-shin) the act of disowning [a child, for example], 2. lying about one's own assets, to avoid giving some away
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dayro
-da: (magac, dhedig, keli) fogaynta ama eryidda la gula kaco ciddii la naco oo wanaagga laga hagrato.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dayro
de: person disowned by his ~ her parents
lx: dayro
pd: (/da)
ps: n6-f
key: dayro
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dharo
-da: (magac, dhedig, keli) walxo dab nool ah oo ka soo finiina dab shidan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baarqab
(Baarqab-ka)
Awrka geela loogu daro inuu rimiyo oo aan la rarine baarkiisii qaba.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Booyaamid
(Booyaamid-da)
Hadal daroori ah tixid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Booyaan
(Booyaan-ka)
Hadal badan oo aan duluc lahayn oo layska taxo; daroori; sooyaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caddays
(Caddays-a)
1. Caddaan ka dhigis.
2. Caano shaaha lagu daro, ama shaaha caddaysan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cillaan
1. (Cillaan-ka) a) Midabka dahabka iyo liinta bisil. b) Geed la harsado oo aan qodxo lahayn oo ubax udgoon. c) Caleemaha cillaanka oo la tumo oo wax lagu daro oo dabadeed dumarku isku qurxiyo inta ciddiyaha, sacabbada, kd. marsadaan; xinni.
2. (Cillaan-ta) Bahal yar oo qurux badan, oo mulaca u eg.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Darayn
(Darayn-ta)
(legdan) daro ku qabasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dardar
1. (Dardar-ka) a) Dad badan oo cumur ah xoog ku dhexmar; jibaax; jiiris; waxyeello, b) Weel, dhawr jeer, biyo, kd., la daro.
2. (Dardar-ta) Carcar, xanaf, xajiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daroori
(Daroori-ga)
Buuq iyo hadal aan milgo lahayn; hadaltiro iyo iska hadal miiran ah; doxore; duryan; tororog.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Darooryid
(Darooryid-da)
Hadal badan oo daroori ah ku hadlid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhalaalo
(Dhalaala-da)
1. Caano iyo subag laysku daro oo carruurta yaryar la siiyo.
2. Ilkaxanuun ka yimaada kulayl ama qabow aad u daran; (ama dhalalo).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhamaajo
(Dhamaaja-da)
Iskuddar qoyan oo badanaa layiig ah oo nabarrada lagu dhayo ama muruqyada iyo jirxanuunka kale la marsho oo lagu daliigo, ama inta dhir udgoon lagu daro, lagu dhaashado; (ama dhammaajo, dhamoojo).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Digasho
(Digasha-da)
Col jabay ama qof laga adkaaday oo hadal ama wax kaloo guba oo lafajebis ah looga sii daro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Doori
(Doori-ga)
Weylaha yaryar, kd., kolka aan habartood laga reebine lagu daro oo ay iska nuugaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Doxore
(Doxora-ha)
Hadal iyo faan been ah badan; daroori; teneg.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Foon
(Foon-ka)
Weel muggiisa wax lagu rido, oo la buuxsho, ama la miiso, wax lagu sii daro oo laga taalleeyo; cunnada weelka qarkiisa madaxa kala baxda oo fooca ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fuur
(Fuur-ka)
1. Dibbiridda iyo soo buurashada waxa dhinta.
2. Waxa ciir ama dhanaanno lagu daro, oo soo buurta ama kara ama soo fooca.
3. Wax duuban ama buuran oo dhulka hoostiisa ama biyaha hoostooda, sida likaha uga soo baxa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Geed
(Geed-ka)
1. Wax nool oo dhulka ka soo baxa oo yeesha xididdo dhulka ku xabaalan, sal (gun, jirrid), dhex, laamo, caleemo, miro, ubax, qodxo, kd.
2. Wixii laabta ku soo dhaca oo dhan, ifyaal iyo uuryaal mid kasta ha ahaadee, haddii dadka iyo nafleyda kale laga reebo; wax.
3. (koox: geedo) waxyaalaha cunnada lagu daro oo udgoonka iyo dhadhanka wanaagsan u yeela; dhir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Halhays
(Halhays-ka)
Erey ama tix gaaban oo aan ulajeeddo lahayn oo qof ku soo daro hadalkiisa had iyo goor; aalaa inta maskaxdu hadalka isku duweyso baa la yiraahda oo lagu sii sugaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Heemaar
(Heemaar-ka)
1. Badar (budo, jiriir, buunshe) lagu daro burcadka la shiila hayo, si uu miidda iyo gufarka u kala sooco, dabadeedna weelka guntiisa ku hara.
2. Waxyar; dindin; qarroor.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dar
1. (Dar-ka) a) Yeelka xoolaha lagu shubo mid kamid ah oo ka samaysan harag weyn oo wareegsan oo gadow leh; b) meelo dhisan oo loogu talaggalay in biyuhu ku soo ururaan ama lagu shubto; qabaal; berked. c) Dad; duul.
2. (Dar-ta) Daraad; aw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dar
dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.
dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.
dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dar
dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.
dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.
dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin. m.f.dh, darid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dar
v. scoop, dip out; attach, join; add
dar v. dive (into), plunge; sink; become absorbed, engrossed
dar [feminine] n. sake, reason
dar m. n. trough (drinking ~ cement); skin for carrying water (to animals)
dar m. n., [collective] people, ancestry, lineage, generation
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dar
-ay / tay: (v) scoop (iskuup); dip into ~ dhexgali. Ex: dar qaadada; scoop with the spoon
kadar -ay / tay: (v) make troublesome or worse; aggravate (ag-ri-veeyt)
isku dar: (v) mix (miksi)', join together; add up ~ isku qas
dar alla: (adj) innocent (ina-sent)-, honest (oonasti)
dar -ka: (n) a water container at the comer of the well, where animals are watered; a watering place ~ qabaal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dar
(fal) weel dareere dhexgeli oo wax kaga soo qaad. Biyo ii soo dar.
dar: (fal) (ka sii ~) cudur sidii hore ka sii liido Dh: xumow.
dar: (fal) «ku tiro hore tiro danbe ku biiri oo u gee.
dar: (fal) (ku ~) wax hore u yiil ama meel ku jirey wax danbe ku kordhi, ku biiri. Caanaha dhayda ah dhanaan ku dar.
dar-ka: (magac, lab, keli) dad wada socda. Darka innoo yimid wax la cuno iyo wax la cabbo siiya. Dh: duul.
dar -ka: (magac, lab, keli) weelka biyaha xooluhu ku cabaan oo ka mid ah yeelka xoolaha lagu shubo oo ka samaysan harag, dhoobo, shamiito ama geed laga qoray. Daymayda jalleecada, sidii geel dar loo horey,saw kuma dunuunucin. Dh: qabaal.
dar-ta: (magac, dhedig, keli) waxii hore waxa uu yama raadka uu ka tegay. Hadalxumadiisa darteed ayaa uu u dhintay. Dh: daraad, awgeed.
dar -ka: (magac, lab, keli) meesha labo dixood, laagood ama webi ay ku kulmaan. sababay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dar
de: sincerely; honestly
lx: dar
pd: \pd-alla
ps: adv-expr
key: dar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baro
(Bara-da)
1. Kobta la deggan yahay oo la bartay iyo iyada iyo nafleyda isasaamayskooda.
2. Aqal; hooy; guri.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baro
baro¹: m.dh 1. Degaan lagu dhasho ama lagu dhaqmo; guri. 2. Goobta lagu cayaaro ciyaarta xayaadka.
baro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Aqoon kororsasho. 2. U b.: wax caado ka yeelasho. Tusaale: “Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baro
baro¹: m.dh 1. Degaan lagu dhasho ama lagu dhaqmo; guri. 2. Goobta lagu cayaaro ciyaarta xayaadka.
baro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Aqoon kororsasho. 2. U b.: wax caado ka yeelasho. Tusaale: Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay. m.f.dh, barasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baro
v. learn; study
baro: [feminine] n. familiar environment, home
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baro
-bartay / baratay: (v) gain knowledge or skill through experience or study (ista li); learn (leen)
-u baro: (v) get used to
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baro
(fal) wax dhigo; aqoon dhigo. Wax baro oo wax dhaqo haddaad waano laba dhaadday. Dh: dhigo.
baro-da: (magac, dhedig, keli) meel la dego. Allahayoow badhaadhaha, ha ka dhigin baroor dumar iyo barada meyd yaal. Dh: hoy, guri.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caro
(Cara-da)
Si la noqdo oo lala kululaado, cay ama aflaggaaddo ama waxyeello ama xumato kale oo lays taartay darteed; xanaaq; dhirif; umal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caro
caro¹: m.dh Dareen qofka ku dhasha oo shucuurtiisa kiciya marka xumaan ama qadaf lagu sameeyo.
caro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) Caro gelid; xanaaqid; camashood.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
caro
caro¹: m.dh Dareen qofka ku dhasha oo shucuurtiisa kiciya marka xumaan ama qadaf lagu sameeyo.
caro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) Caro gelid; xanaaqid; camashood. m.f.dh, carasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caro
f. n., [collective] anger, malice, irritation
caro v. destroy things in frustration
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
caro
carada: (n) anger (ang-ger)-, rage (reeyj); fury (fiyuuri)-, wrath (raath); indignation (in-dhig-neey-shin) ~ xanaaq, cadho
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Caro
Rabbia
Anger
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
caro
agg. - gacaliye; qaali.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caro
(fal) (ku ~) ciil dartii, wax u baabi'i; ku cartan; ku cadho burbur.
caro -da: (magac, dhedig, keli) eeg cadho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabo
(Daba-da)
1. Lafdhabarta (xiriirka) nafleydu afka ay ku dhammaato, oo mid dheer, sida tan lo'da iyo mid gaaban, sida tan riyahaba, leh.
2. Dhammaad; af.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabo
dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.
dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dabo
dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.
dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho. m.f.dh, dabasho.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DABO
(Dabo) May Euphorbia glochidiata Pax. Euphorbiaceae.
S Sporobolus nervosus Hochst. Gramineae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dabo
-dabada: (n) 1. butt (hart); bum (bam); anus (eenes); ass (aas); buttocks (batakis) ~ Ex: dabo dharbaax; slap on the buttocks; spank (spaangk) 2. backside (baaksaydh); rear (rzyer); back end ~ gadaal. 3. tail (teeyl) ~ sayn 4.
dabo -dabtay / dabatay: (v) hunt by trapping; catch (kaj). 5. ka dabo imow: (expression) go after someone
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabo
(fal) timo tidco ama sooho. Dabo timaha oo cidna ha sugin.
dabo: (fal) ugaadh dabin u dhigo. Dabo oo dubo ugaadha dibad laguma gaajoodo.
dabo: (fal) neef yar oo qaan ah, caano ku bukoo. Nayshii falanfalxadii bay ku dabatay. Dh: daabo.
dabo-da: (magac, dhedig, keli) halka ay lafdhabartu ku dhammaato ee xayawaanka qaarkii oo badkood dheeraata badhna gaabata. Lo'du dabadeeday daqsiga iskaga celisaa.
dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha wax uu ku idlaadaan. Arrin aan hor iyo dabo toona lahayn bay noo dhiibeen. Dh: billow, af.
dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha ka mid ah jirka noolaha ee xaarku ka soo baxo. Dabo iyo dhul is hurran, Dh: futo.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
dado
s.m. - daado.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dafo
(Dafa-da)
Shinbir hilibka cunta oo bahallada yaryar iyo wixii kaloo ay dhifsan karto dhifsata oo dafta; dhuuryo, dhufato, faraggoys, huf.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dafo
m.dh (-ooyin, m.l) Nooc haadda hilib cunka ka mid ah, dheereysa oo si dhaqso leh bahallada yaryar ama hilibka u dhufsata; so'laduul; huunfey. la-mid: dafto, dhifato, dhufato.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dafo
m.dh (-ooyin, m.l) Nooc haadda hilib cunka ka mid ah, dheereysa oo si dhaqso leh bahallada yaryar ama hilibka u dhufsata; so'laduul; huunfey. la-mid: dafto, dhifato, dhufato.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dafo
f. n. hawk species
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dafo
-dafada: (n) hawk (hook) ~ dhuuryo, huf
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dafo
-da: (magac, dhedig, keli) shinbir hilibka boobta oo weerar kulul ku qaadata. Dafo ayaa hilibkii iga boobtay. Dh: yili, huf, balqayo, baqayo, faragoys.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dafo
a: dafto
cf: dhuuryo, huf
de: hawk sp.
lx: dafo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: dafo