dark
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dark
/dhaark/ (adj) 1. mugdi (iftiin-la'aan) (adj) 2. madoow-badan.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dark
darkness, n., gudcur, -ki.
dark, a., gudcur, gudcur ah, madowbaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kaalin
1. (Kaalin-ka) Dhis wareegsan oo ceelka agtiisa laga sameeyo oo darka wax lagu waraabina hayo la saaro.
2. (Kaalin-ta) a) Hawl guud, meesha ama inta qof gaar u lee yahay oo ku qaybsan yahay. b) Kaalo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
celcelis
m.l (-syo, m.dh) 1. Xilliga dabayluhu is beddelaan gu'ga iyo dayrta oo aysan dhan u badan. 2. Isku darka labada lambar ama ka badan oo loo qaybiyo mid ka mid ah, tirada ka soo baxda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
deymbixin
m.dh Darka deynta laga qaato ee bankiga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
foontaano
m.dh Dar dhis ah oo dhexda ku leh ilo kor biyo u sayraya ayadoo isla darka biyuhu ku soo noqonayaan. la-mid: fontaano, funtaano.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hiddo-sheeg
m.l (-gyo, m.dh) (baayoloji) Samayska hiddo-side ee noole, taa waxa loola jeedaa isku darka aliilada uu leeyahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kaalin
kaalin¹: m.l (-immo, m.dh) 1. Ceelka meesha biyaha lagala soo baxo, darkana ku aaddan. 2. Meelaha shidaalka laga qaato.
kaalin²: m.dh 1. Hawl guud inta qof kaga aaddan. 2. la-mid: kaalid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qay
qay¹: m.l Biyo yar oo wasakh leh oo wadaanta ama darka ka daata oo ceelka agagaarkiisa jiifa.
qay²: f.g1 (-yay, -yday; -yi) 1. Weel, wax yar oo hoore ah daadin. 2. Uunsi shidid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
celcelis
m.l (-syo, m.dh) 1. Xilliga dabayluhu is beddelaan gu'ga iyo dayrta oo aysan dhan u badan. 2. Isku darka labada lambar ama ka badan oo loo qaybiyo mid ka mid ah, tirada ka soo baxda.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hiddosheeg
m.l (-gyo, m.dh) (baay.) Samayska hiddo-side ee noole, taa waxa loola jeedaa isku darka aliilada uu leeyahay.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
kaalin
kaalin¹: m.l (-immo, m.dh) 1. Ceelka meesha biyaha lagala soo baxo, darkana ku aaddan. 2. Meelaha shidaalka laga qaato.
kaalin²: m.dh 1. Hawl guud inta qof kaga aaddan. 2. la-mid: kaalid.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dululaati-Madowga Faradhey
Faraday Dark Space
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dululaatiga-mugdiga Kuruuk
Crookes dark space
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Khuuri
name: nickname for a tall, thin, dark man
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
awlal
m. n. meat from the flank
awlal m. n. honeycomb; wax; old dark honey
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beeymmadow
m. n., [compound] dark gray (color)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cawaweer
m. n.-time: dusk, time after the sun sets but it is not yet dark
cawaweer m. n. large shark species
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daahnaan
f. n., [abstract] state of being curtained ~ screened; not knowing, being in the dark
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darmad
m. n. sickness from grazing on poisonous plants
darmad m. n., [abstract] dark gray (color)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhiigmadoobaad
m. n., [compound] (flow of) dark blood
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dibbad
vl. n. act of staying away, not coming home
dibbad m. n. last night of the lunar month, dark of the moon
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
ark
/ark/ (n) doonti naby Nuuh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dar
1. (Dar-ka) a) Yeelka xoolaha lagu shubo mid kamid ah oo ka samaysan harag weyn oo wareegsan oo gadow leh; b) meelo dhisan oo loogu talaggalay in biyuhu ku soo ururaan ama lagu shubto; qabaal; berked. c) Dad; duul.
2. (Dar-ta) Daraad; aw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dar
dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.
dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.
dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dar
dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.
dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.
dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin. m.f.dh, darid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dar
v. scoop, dip out; attach, join; add
dar v. dive (into), plunge; sink; become absorbed, engrossed
dar [feminine] n. sake, reason
dar m. n. trough (drinking ~ cement); skin for carrying water (to animals)
dar m. n., [collective] people, ancestry, lineage, generation
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dar
-ay / tay: (v) scoop (iskuup); dip into ~ dhexgali. Ex: dar qaadada; scoop with the spoon
kadar -ay / tay: (v) make troublesome or worse; aggravate (ag-ri-veeyt)
isku dar: (v) mix (miksi)', join together; add up ~ isku qas
dar alla: (adj) innocent (ina-sent)-, honest (oonasti)
dar -ka: (n) a water container at the comer of the well, where animals are watered; a watering place ~ qabaal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dar
(fal) weel dareere dhexgeli oo wax kaga soo qaad. Biyo ii soo dar.
dar: (fal) (ka sii ~) cudur sidii hore ka sii liido Dh: xumow.
dar: (fal) «ku tiro hore tiro danbe ku biiri oo u gee.
dar: (fal) (ku ~) wax hore u yiil ama meel ku jirey wax danbe ku kordhi, ku biiri. Caanaha dhayda ah dhanaan ku dar.
dar-ka: (magac, lab, keli) dad wada socda. Darka innoo yimid wax la cuno iyo wax la cabbo siiya. Dh: duul.
dar -ka: (magac, lab, keli) weelka biyaha xooluhu ku cabaan oo ka mid ah yeelka xoolaha lagu shubo oo ka samaysan harag, dhoobo, shamiito ama geed laga qoray. Daymayda jalleecada, sidii geel dar loo horey,saw kuma dunuunucin. Dh: qabaal.
dar-ta: (magac, dhedig, keli) waxii hore waxa uu yama raadka uu ka tegay. Hadalxumadiisa darteed ayaa uu u dhintay. Dh: daraad, awgeed.
dar -ka: (magac, lab, keli) meesha labo dixood, laagood ama webi ay ku kulmaan. sababay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dar
de: sincerely; honestly
lx: dar
pd: \pd-alla
ps: adv-expr
key: dar
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bark
Jidhif
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bark
/baark/barks, barking, barked; (v) 1. cida eeyga (qaylada eeyga) e.g. The dog barked at the security guard. (n) 2. golofta dhirta (diirka dhirta).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bark
/baark/ (n) 1. qaylythy eeyky. 2. geedky jhiliftiis (qoloftis, diirshey).
/bark/ (v) eey haang ing qayliyow.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bark
n., (rind of a tree) diir, -ki; 2nd bark used for making ropes, dhub, -ki, maydhax, -di; producing red dye, asal, -ki.
bark, v.tr., (take off the bark) diil, diir.
bark, v.i., (to bay) ci' or ci.
barking, n., ci', -di.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dank
/dhank/ (adj) qaboow oo engegan (wax qaboow oo qalalan).
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dare
/dheer/ (v) 1. ku dhiirrasho (ku indha-adaygid) (v) 2. ku carayn (la taxadiyid) (n) 3. taxadi (carayn).
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
dare
v.tr. - siin, dhiibid, bixin.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dare
v.., (be not afraid of) ha biqin, sababo; do not dare, ka xishoo, baq.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dari
-da: (magac, dhedig, keli) meel godan oo sagxad ballaadhan ku dhex taal. Dameerku sidii loo rarayay ayuu dhabarka dari ku yeeshay. Dh: deri, godni. Li: tuur.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
darn
/dhaarn/ (v) tol-tolid (hunhumid).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daro
(Dara-da)
(legdan) gacan qofka surka lagaga maro oo lagu ceejiyo, waana wax reebban (= daro waa dirir)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daro
daro¹: m.dh 1. Tab awrtu u dagaasho oo ratigu luquntiisa dulmariyo luqunta ratiga kale isla markaana cududda ku dhegaayo. 2. Tab legdinta ka mid ah oo uu qof gacanta kaga maro qoorta qof kale.
daro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daro
f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho. m.f.dh, darasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daro
f. n. strangle-hold (in wrestling)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daro
-darada: (n) strangler (straangalar); specially, while wrestling —daree -yey / dareysay: (v) strangle (straangal)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daro
(fal) (ku ~) wax, wax kale ku kordhi.
daro: (fal) (ku ~) qof, qof kale u guuri.
daro: (fal) (isku ~) dhawr waxyaalood mar qudha isku qaado.
daro -da: (magac, dhedig, keli) hab ka mid ah qaabka la isu legdo, oo gacan qofka qoorta lagaga qabto oo lagu ceejiyo ama awrtu u dagaallanto oo qoortiisa iyo jeenigiisa hore inta u dhaxaysa uu geliyo luqunta awrka kale ee uu la dagaallamayo. Daro waa dirir. Dh: xuurto, qallaxato, darayo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daro
de: strangle-hold (in wrestling)
lx: daro
pd: (/da)
ps: n6-f
xe: Its serious now.' (i.e., no longer play) [saying]
xv: Daro waa dirir.
key: daro
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dart
/dhaart/ (n) 1. gamuun (v) 2. dhaqaaq dhakhso ah (v) 3. dhakhso u dhaqaaqid (hal mar dhaqaaqid).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dart
n., (javelin) waran, -ki.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hark
/hark/ (v) dhegeyso, maqal. e.g. Just hark to her.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
lark
/lark/ (n) 1. kaftan (hadal ciyaar loo yiraahdo oo aan dhab loola jeedin). e.g. To me the whole thing was just a lark. 2. shimbir qurxoon oo cod macaan. larva/larva/ (n) muddada hore ee cayayaanku yar-yahay (markuu dillaaco, oo uu u eg yahay gooryaanka).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
lark
n., xedin xeto, -adi.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Mark
Calaamad, amaarad
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
mark
/mark/ (n)1. calaamad; calaamadin (summadin) 2. buundo (buundada imtixaanka lugu saxo) 3. lacagta jarmalka.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
mark
n., calan, -ki, astaan, -ti, sumad, -di, qanjidh, -di; v.tr., calaamadi, sumad.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
park
/park/ (n) 1. beer ama jardiino caws leh oo dad-weynuhu ku nastaan 2. meesha baabuurta la dhigto.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
park
n., (zariba) sariibad, -di.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
darken
/dhaarken/ (v) mugdiyeyn (mugdi ka dhigid).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Adari
-da: (magac, dhedig, keli) dadka magaalada Harar dega; reer Harar. Dh: Harari.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
adari
-da: (magac, dhedig, keli) midho yaryar oo aad u udgoon oo lagu darsado cuntada. Adaridu waxay ka baxdaa buuraha. Dh: xawaashbuurbuur, geed'adari.
adari -da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha yaryar oo midab cawlan leh qoorta dusheedana qool madaw marsanyahay. Dh: adar, qoolley.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
barki
f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid barkin dhabanka u dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
barki
f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid barkin dhabanka u dhigid. m.f.dh, barkin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
barki
-ga: (magac, lab, keli) qori la barkado oo sal uu ku istaago iyo laba dhaban oo balballaadhan oo kor u taagan leh. Kolka la seexanayo ayaa madaxa la dhexgeliyaa. Dh: barkin, barji, barshing.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
barko
f.g3 (-kaday, -katay) Wax barkin ka dhigasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
barko
f.g3 (-kaday, -katay) Wax barkin ka dhigasho. m.dh, barkasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
barko
v. put a pillow under one's head; use something as a pillow
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
barko
barkaday / barkatay: (v) rest on [your head], or as if on, a pillow
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
barko
(fal) madaxa ku soo tiiri kiish laga buuxiyey cutub iyo waxii la mid ah, jirka intiisa kale ka sarreysiiya, dhigo barkin, saaro madaxa wax dhulka kaa celiya. Barkinta barbarkaaga taalla barko.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
barko
de: put a pillow under one's head; use s.t. as a pillow
lx: barko
pd: (barkaday)
ps: v3a=
key: barko
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daari
m.l Xiddig xiddigaha ka mid ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daari
(fal) caanaha ka soo daadi ama ka soo daa halka daloosha ee daarka la dhaho ee ku taalla aagaanka dhiisha. Daari ciirta inay baxday aan fiirinnee.
daari: (fal) caano inyar oo biya ah ku shub oo badhax. Dh: badhax.
daari-ga: (magac, lab, keli) madaha beeraha u dhaxeeya. Daariga beerta reer Cumar xooluhu yeyna soo dhaafin. Dh: xad, soohdin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daaro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax shidasho (dab, nal, raadiyo,telefishan iyo wixi lamida). 2. Qof tartiib u taabasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daaro
f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax shidasho (dab, nal, raadiyo, telefishan iyo wixi lamida). 2. Qof tartiib u taabasho. m.f.dh, daarasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daaro
v. graze, touch lightly; light, kindle; provoke, annoy
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daaro
(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah, shido oo iftiin u yeelo. Nalka daaro waa habeene. Dh: shido.
daaro: (fal) caano la lulayo, in yar daarka ka dhiijiso oo hubi inay baxeen.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daaro
de: graze, touch lightly; [ext.] light, kindle; [fig.] provoke, annoy
lx: daaro
pd: (daartay)
ps: v3b=tr
key: daaro
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabre
-ha: (magac, lab, keli) dagaalka oo la isku soo rogaalceliyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabro
(Dabra-da)
Weerar gaar ah oo aan sida heegganka iyo raacdo-reebta, colka gadaal ka ilaaline, cidaha gala oo wax soo dhaca ama wax soo burburiya; weerar danbe oo kedis ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabro
dabro¹: m.dh 1. Geed nagaar dhulka ku faalada, laamo dhuudhuuban oo jilicsan leh, xooluhu daaqaan oo dooxooyinka ka baxa. 2. (-ooyin, m.l) Weerar rogaal celis ah.
dabro²: f.g3 (-raday, -ratay) Awr iyo wixi lamida dabar ku xirasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabro
f. n. ambush
dabro v. hobble (an animal) for oneself
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabro
(fal) neef dabar ku xidho. Awrka dabro.
dabro -da: (magac, dhedig, keli) ciidan gaar ah colka la weerarayo gudaha u gala oo wax soo dhaca oo soo burburiya. Dabro ciidan ah baa na soo dhexgashaye innaga saara.
dabro-da: (magac, dhedig, keli) rogaalcelis waran ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dahri
m. n. back; pack animal
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dahri
bw: Arabic
de: back; pack animal
lx: dahri
pd: (-ga)
ps: n2a-m
key: dahri
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dairy
Caano diiq
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dairy
/deeri/ (n) rugta caanaha, subagga iwm, lugu gado ama laga soo saaro.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dar_1
de: scoop, dip out; attach, join; add
hm: 1
lx: dar
pd: (daray)
ps: v1=
key: dar_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dar_2
de: dive (into), plunge; sink; become absorbed, engrossed
hm: 2
lx: dar
pd: (daray)
ps: v1=
key: dar_2
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dar_3
de: sake, reason Used with possessives
hm: 3
lx: dar
pd: (-ta)
ps: n0-f
xe: because of you
xv: aw
key: dar_3
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dar_4
cf: berked, jaabbiyad
de: trough (drinking ~ cement); skin for carrying water (to animals)
hm: 4
lx: dar
pd: (-ka Pl: darar (ka))
ps: n4-m
key: dar_4
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dar_5
de: people, ancestry, lineage, generation
hm: 5
lx: dar
pd: (-ka)
ps: n-m-col
xe: the previous generation
xv: darkii hore
key: dar_5
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Darab
1. (Darab-ka) a) Wax la fali doono, intaan la bilaabin, oo wax laysugu sii duwo oo waxa loo baahan doono loo soo dhoweeyo; diyaar. b) Istijo. c) Cabbir dhulka iyo beeraha lagu cabbiro, d) (weel, kd.) qurxin.
2. (Darab-ta) Daribta hilibka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darab
darab¹: m.l 1. Dhaqidda la dhaqo meelaha kaadida iyo saxaradu soo maraan; istanyo. 2. (-yo, m.dh) Cabir dhulka beeraha lagu cabiro (oo afar jibaal ah) oo le'eg 25 mitir. 3. Saxaro. 4. In yar oo biyo ah oo lagu istinjoon karo. 5. Dun, aleel, kuul iyo wixi lamida oo weelka lagu qurxiyo. 6. Hanti yar oo laga bixiyo gabar la guursaday oo hooyadeed la siiyo.
darab²: m.dh 1. Toorrey, billaawe iyo wixi lamida daabkooda meesha ugu sarreysa ee quruxda loogu talagalay. 2. la-mid: darib.
darab³: f.g1 (-rbay, -rabtay; -rbi) 1. Wax diyaarin. 2. Weel aleelayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
darab
darab¹: m.l 1. Dhaqidda la dhaqo meelaha kaadida iyo saxaradu soo maraan; istanyo. 2. (-yo, m.dh) Cabir dhulka beeraha lagu cabiro (oo afar jibaal ah) oo le'eg 25 mitir. 3. Saxaro. 4. In yar oo biyo ah oo lagu istinjoon karo. 5. Dun, aleel, kuul iyo wixi lamida oo weelka lagu qurxiyo. 6. Hanti yar oo laga bixiyo gabar la guursaday oo hooyadeed la siiyo.
darab²: f.g1 (-rbay, -rabtay; -rbi) 1. Wax diyaarin. 2. Weel aleelayn. m.f.dh, darbid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darab
vl. n. ablution, washing one's anus ~ private parts after defecating ~ urinating; water used for this function
darab m. n. (adj.): preparation; ready, prepared
darab v. prepare, make something ready; embellish, decorate
darab m. n. measure of land (about 1/4 hectare)
darab [feminine] n., [collective] fat of the meat
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
darab
-ka: (n) 1. washing or cleansing of the private parts after one's excretion [urination or moving one's bowels] before the prayer; ablution (abluushari) ~ istijo. 2. a piece of farmland, quarter of a hectare ~ jibaal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darab
-ka: (magac, lab, keli) cabbir dhulka beeraha lagu cabiro oo u dhigma 25 mitir.
darab -ka: (magac, lab, keli) neef xoola ah nafaqo uu ku dararo siin.
darab -ta: (magac, dhedig, keli) hilibka geela marka laga reebo afarta addin iyo luqunta inta kale ee cad magoolka ah. Dh: darib.
darab -ta: (magac, dhedig, keli) biyaha lagu istijoodo marka saxaro ama kaadi kaa timaad.
darab -ta: (magac, dhedig, keli) toorrey, billaawe ama wax kale oo la mid ah, daabkooda meesha ugu sarreysa ee quruxda loogu talagalay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daraf
(Daraf-ka, Daraf-ta)
Dhinac, dacal; doc; baal; gees; barbar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daraf
m. l/dh (-rfo, m. l/-fyo, m.dh) 1. Meesha wax ugu baallaysa. 2. Labada kobood ee casaamka ah ee derinta dacalladeeda lagu tolo middood.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daraf
m.l/dh (-rfo, m.l/-fyo, m.dh) 1. Meesha wax ugu baallaysa. 2. Labada kobood ee casaamka ah ee derinta dacalladeeda lagu tolo middood.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daraf
m. n., [collective], [collective] edge, side, corner, direction; limit, extremity; party (to a contract)