dariishad — Macnaha & Turjumaada

1

(Dariishad-da)

2

Daloollada loo yeelo aqallada, kd., oo iftiinka iyo neecawdu kasoo galaan; khalfad; shabaako, daaqad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Mid ka mid ah daloollada loo yeelo aqallada iyo wixi lamida oo ay iftiinka iyo naacawdu ka soo galaan; khalfad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Mid ka mid ah daloollada loo yeelo aqallada iyo wixi lamida oo ay iftiinka iyo naacawdu ka soo galaan; khalfad.

waa la naqliyay ✓

f. n. window; ventilator

waa la naqliyay ✓

-da: (n) window (windhow) ~ daaqad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daaqadda aqal- lada. Qolku dariishad ma lehee u fura. Dh: daaqad.

waa la naqliyay ✓

1

de: window; ventilator

2

lx: dariishad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

syn: daaqad, khalfad, shabaako ~ shubaako {C & S}

6

key: dariishad

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daliishasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) arrin, daliil ka dhigasho. Dh: daliilsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Daaqad-da)

2

1. Khalfad: dariishad.

3

2. Xoog, tabar. maaro (ama daaqo).

4

3. Duub maro ah oo dhawr go' ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Khalfad-da)

2

Dariishad; daaqad; shabaako.

waa la naqliyay ✓

1

(Shabaaka-da)

2

Khalfad; daaqad; dariishad.

waa la naqliyay ✓

1

(Shubaaka-da)

2

Daaqad; khalfad; dariishad, (ama shabaako).

waa la naqliyay ✓

1

ballaq¹: m.l la-mid: balliqid.

2

ballaq²: f.g1 (-qay, -qday; -liqi) 1. Albaab, dariishad iyo wixi lamida wada furid. 2. Arrin wax ka qabashadeeda cid u dhigid. Tusaale: “Maxamed arrinti wuxuu u ballaqay maxkamadda”.

waa la naqliyay ✓

1

ballaqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) Wax wada furan noqosho (albaab, dariishad iyo wixi lamida).

2

ballaqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax wada furan ahaansho (albaab, dariishad iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xabag aan saafi ahayn oo jilif, duux iyo wixi lamida ku dhafanyihiin. 2. Dhegdhegga indhaha buka ama aan nadiifka ahayn yeeshaan; fiish, dhalxan. 3. Dalool yar oo ku yaal albaab, dariishad iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Dariishad; khalfad. 2. la-mid: daaqo. Duub maro ah, cusub oo dhowr go' loo qaybin karo.

waa la naqliyay ✓

1

fur¹: m.l (-rar, m.l) Wax afka looga shiro weel, sida buraashad, dhalo, iyo wixi lamida.

2

fur²: m.dh (-ro, m.l) Summad xoolaha lagu asteeyo oo dhegta inteeda sare la gooyo.

3

fur³: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Albaab, dariishad iyo wixi lamida ballaqid. 2. Guntin xarig kala bixin. 3. Gaadiid rar ka dhigid. 4. Halxiraale fasirid. 5. Mashruuc, dhisme iyo wixi lamida ballaarintooda ku dhawaaqid. 6. Xabbado badan ridid. 7. Wax meel ku jira sii dayn. 8. Haweeney la qabo dalaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

furan¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax la furay noqosho.

2

furan²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Albaab, dariishad iyo wixi lamida wax la ballaqay ahaansho. 2. Wax guntintiisa la kala furay ahaansho (xarig). 3. Wax meel ku xirnaa wax la sii daayey ahaansho. 4. Halxiraale wax, la fasiray ahaansho. 5. Haweeney wax la dalaaqay ahaansho. 6. Awr wax rarkii laga dhigay ahaansho. 7. Mashruuc, dhisme, barnaamij iyo wixi lamida hawshooda wax la billaabay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Dariishad. 2. Khaanad.

waa la naqliyay ✓

1

na¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koobaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aanay ku jirin. Tusaale: “Idinkaa na siiyay buuggan”.

2

na²: xi. 1. (-na) Qurub lagu xiriiriyo laba tixood. Tusaale: “Dariishadda fur, nalkana demi”. 2. Xataa. Tusaale: “Waxa Guuled la siiyay Warfaana ha la siiyo”. 3. Midkoodna, mana. Tusaale: “Midkoodna ma imaan karo, qofna ma iman”, “Waxaan oo kale weligay ma arkin mana maqlin”.

waa la naqliyay ✓

1

shaqal¹: m.l (shaqallo, m.dh) Sharrax lagu qurxiyo weelasha, albaabada, dariishadaha iyo wixi lamida.

2

shaqal²: m.l (shaqallo, m.dh) (naxwe) Xaraf keligii lagu dhawaaqi karo oo intii la doono la jiidi karo; shaqalladu waxay ka dhashaan hawo soo marta marinka codka iyagoo aan waxba celinin. Tusaale: “a, e, i, o, u, aa, ee iyo wixi lamida”. Sh. culus: shaqallada Soomaaliyeed iyagoo ah 10 (5 gaagaaban iyo 5 dhaadheer) ayaa haddana midkiiba uu yeelan karaa laba cod: mid “culus” sida “dųul” (oo ah duullaan u bixid) iyo mid “fudud” sida “duul” (oo ah haadid).

3

shaqal³: f.g1 (-qlay, -qashay) 1. Wax shaqal ku qurxin. 2. Xuruuf carabi ah xarako u yeelid. 3. Dhiil, haruub iyo wixi lamida maro ku dahaarid.

waa la naqliyay ✓

1

shulshul¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Laalaabka googaradaha haweenka, daahyada, dariishadaha iyo albaabadu ay ku yeeshaan meesha dulaca laga geliyo. 2. Raamaha loo yeelo darfaha maryaha qaarkood ee lagu qurxiyo.

2

shulshul²: f.g1 (-ulay, -ushay) 1. Googarad, daah iyo wixi lamida laalaab u yeelid. 2. Maro darfaha faraq uga yeelid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax xarig iyo wixi lamida ku qabsasho. 2. Cid xabbisasho. 3. Albaab, dariishad iyo wixi lamida qataarasho. 4. Haweeney mehersasho. 5. Dhar lebbisasho. 6. Salaad ama soon gelid. 7. Ku x.: qof kale imaam ka dhigasho. 8. Ku x.: markab, doon iyo wixi lamida marso tegid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday; -liqi) 1. Albaab, dariishad iyo wixi lamida wada furid. 2. Arrin wax ka qabashadeeda cid u dhigid. Tusaale: Maxamed arrinti wuxuu u ballaqay maxkamadda. m.f.dh, balliqid.

waa la naqliyay ✓

1

ballaqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) Wax wada furan noqosho (albaab, dariishad iyo wixi lamida). m.f.dh, ballaqmid.

2

ballaqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax wada furan ahaansho (albaab, dariishad iyo wixi lamida). m.f.dh, ballaqnaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xabag aan saafi ahayn oo jilif, duux iyo wixi lamida ku dhafanyihiin. 2. Dhegdhegga indhaha buka ama aan nadiifka ahayn yeeshaan; fiish, dhalxan. 3. Dalool yar oo ku yaal albaab, dariishad iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Dariishad; khalfad. 2. la-mid: daaqo. Duub maro ah, cusub oo dhowr go' loo qaybin karo.

waa la naqliyay ✓

1

fur¹: m.l (-rar, m.l) Wax afka looga shiro weel, sida buraashad, dhalo, iyo wixi lamida.

2

fur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Albaab, dariishad iyo wixi lamida ballaqid. 2. Guntin xarig kala bixin. 3. Gaadiid rar ka dhigid. 4. Halxiraale fasirid. 5. Mashruuc, dhisme iyo wixi lamida ballaarintooda ku dhawaaqid. 6. Xabbado badan ridid. 7. Wax meel ku jira sii dayn. 8. Haweeney la qabo dalaaqid. m.f.dh, furid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: tarshad.

waa la naqliyay ✓

1

(Riishad-da)

2

Bir yar oo godan oo buntukha ku taal oo kolkii la qabto, xabbaddu dhacdo; keeb; fargad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Bir yar, qoolaaban oo buntuqa xaggiisa hoose ku samaysan oo dib farta loogu riixo marka buntuqa xabbad laga ridayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Bir yar, qoolaaban oo buntuqa xaggiisa hoose ku samaysan oo dib farta loogu riixo marka buntuqa xabbad laga ridayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. trigger

waa la naqliyay ✓

-da: (n) trigger (tirig-ger); trigger of firearm ~ keeb

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo buntukha ku taal oo marka la riixo xabbadu dhacdo; amaanka rasaasta bunduqa laga rido. Dh: keeb.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: trigger

3

lx: riishad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

syn: fargad, keeb

7

key: riishad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) inta qorraxdu soo dheeraanayso sugid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hab wax loo fahansiiyo qofka.

waa la naqliyay ✓

1

(Fariisad-ka)

2

Fariisasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: fariisasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of sitting (down)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhulka, iyo wixii la mid ah. korkiisa salka dhigid ama saarid; salka dhulka saarid. Dh: fadhiisad, fadhiisasho.

waa la naqliyay ✓

1

a: fariisasho (/da) [vn6-f]

2

de: act of sitting (down)

3

lx: fariisad

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: fariisad

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) basbaas kulul oo cuntada lagu daro. Dh: middimiddi, basbaas, barbari.

2

hariisad -da: (magac, dhedig, keli) cunto qamadi ama heed ka samaysan oo si gaara loo kariyo.

3

hariisad -da: (magac, dhedig, keli) jaadadka xalwadda middood. Dh: hariiso.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) (baayoloji) U jajabnaan dabiici ah oo loogu dhaqmo si gaar ah, taas oo aan koritaankeeda, uga baahnayn barasho waayo aragnimo gaar ah leh. Sidaa darteed waa aqoon dhalasho oo dabeeci ah. la-mid: inistinkt.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) (baay.) U jajabnaan dabiici ah oo loogu dhaqmo si gaar ah, taas oo aan koritaankeeda, uga baahnayn barasho waayo aragnimo gaar ah leh. Sidaa darteed waa aqoon dhalasho oo dabeeci ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) (baaolaji.) u jajabnaan dabiici ah oo loogu dhaqmo si gaar ah, taas oo aan koritaankeedu u baahnayn barasho iyo waayo-aragnimo gaar ah. Sidaa darted waa aqoon dhalasho oo dabeeci ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: macayshad.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: maliishan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] wasted away, seriously ill

waa la naqliyay ✓

(adj) weakened by an illness ~ maliishan

waa la naqliyay ✓

1

de: wasted away, seriously ill

2

lx: mariishan

3

pd: (mariishanaa)

4

ps: adj-der

5

key: mariishan

waa la naqliyay ✓

1

(Bashitshad-ka)

2

1. Neef la rabey in la ogaado kolkuu dhala hayo, oo cidla ku dhala.

3

2. Arrin aan sidii la rabey noqon oo aan lagu liibaanin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Neef la rabay in la ogaado kolkuu dhalayo, oo cidla ku dhala. 2. Arrin aan sidii la rabay noqon oo aan lagu liibaanin. 3. la-mid: bashiishasho.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] domestic animal that gives birth by itself without one's knowledge; something that turns out contrary

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) neef ida ah oo cidla' ku dhalay. Bashiishadka ka ilaali sabeenta ilmaha yaanay cidla' kaga imanin.

2

bashiishad -ka: (magac, lab, keli) arrin sidii la doonayey noqon weyday. Dh: xagaldaac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: bishishiro

2

de: domestic animal that gives birth by itself without one's knowledge; [fig.] s.t. that turns out contrary to one's wishes, in which one did not succeed

3

lx: bashiishad

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

key: bashiishad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) budo la karsho oo la cuno. Gashiishad baa nalagu casuumay.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xarrishid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xashiish.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): hashish

waa la naqliyay ✓

-da: (n) hashish (ha-shiish)- marijuana (mara-waana) ~ xashiish, daroogo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geed la beero oo caleentiisa sida buuriga loo fuudo oo mukhaadaraadka ka mid ah. Dh: xashiish, maandooriye. Wa: xashiishado.

2

xashiishad -da: (magac, dhedig, keli) nooc maandooriyaha ka mid ah oo siyaabo kala duwan loo isticmaalo. Nin xashiishad cabbaa waa nin khamri cabbay. Dh: xashiish.

waa la naqliyay ✓

1

de: hashish

2

initial: x

3

lx: xashiishad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f-mass

6

key: xashiishad

waa la naqliyay ✓

1

(Darsad-ka)

2

Darsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: tarsad.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of scooping up

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) fandhaal, malqaacad, qude iyo wixii la mid ah, wax meel ku jira, in kaga qaadasho. Dh: qaadasho.

2

darsad -ka: (magac, lab, keli) wax horay loo haystay oo muddo laga maqnaa u baahasho oo heliddiisa u hiloobid.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of scooping up

2

lx: darsad

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2-m

5

key: darsad

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.dh) Dhagax dubnadeed oo wejiga cayaarta loogu talaggalay labadiisa dhinac min shan dhibcood ku leh. la-mid: banjiyad.

waa la naqliyay ✓

1

(Cariish-ka)

2

Aqal ka sameysan dhis sarab ah iyo dhoobo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-shyo/carshaan, m.dh) Hooy ka samaysan dhis iyo dhoobo oo dhinacyadiisu qaab laydi leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-shyo/carshaan, m.dh) Hooy ka samaysan dhis iyo dhoobo oo dhinacyadiisu qaab laydi leeyihiin. m.dh.w, carshaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. mud hut

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. carshaan-ta] hut (hat)-, shed (shedhy dwelling made of tree branches

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aqal caws iyo sarab ka samaysan. Dh: buul, daas, derged.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: aqal

3

de: mud hut

4

lx: cariish

5

pd: (-ka Pl: carshaan (ta))

6

ps: n8-m, n2-m

7

key: cariish

waa la naqliyay ✓

كُوخ

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dardhasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) roob iyo qabow dartiis la qadhqadhid. Dh: qadhqa. Li: diirrimaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Kiishad-da)

2

Suun la xirto oo jeeb lacagta lagu rito leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Suun la xirto oo leh jeeb ama laba oo lacagta iyo wixi lamida lagu rito. la-mid: kiisad.

waa la naqliyay ✓

f. n. money-belt

waa la naqliyay ✓

-da: (n) belt (beelt), especially worn by nomadic men

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) suun la xirto oo jeeb lacagta lagu rito leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: money-belt

2

lx: kiishad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: kiishad

waa la naqliyay ✓

1

(Qarshad-da)

2

Quraarad; dhalo; (ama qarsho).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qarsho.

waa la naqliyay ✓

f. n. bottle

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) quraarad Qarshad jabtay ayaa i heertay Dh: quruurad. dhalo, qarsho.

waa la naqliyay ✓

1

de: bottle

2

lx: qarshad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

see: qarsho

6

key: qarshad

waa la naqliyay ✓

1

(Tarshad-da)

2

Mowjaddu kolkay markabka ama doonnida dhinaceeda xoog ugu dhacdo, biyaha inta ka soo finiina, gudaha ku soo dhaca oo wax qooya.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Markab bad dhex maraya biyaha kor uga duula; darbad. la-mid: darshad.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] breaker, large wave; water washed into a boat by the waves

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) mawjad baddu markay dhinaca markabka ama doonida xoog ugu soo dhacdo, biyaha ku soo butaaca sagxada kore.

2

tarshad -da: (magac, dhedig, keli) sibidhka iyo niista isku jira ee guriga dhagaxa marka la dhisayo lagu talbiiso. Dh: talbiis.

waa la naqliyay ✓

1

de: breaker, large wave; [ext.] water washed into a boat by the waves

2

initial: t

3

lx: tarshad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f-col

6

key: tarshad

waa la naqliyay ✓

1

(Warshad-da)

2

Dhis hawlo waaweyn oo gacanta lagu qabto (bir tumid, baabuurro samays, ...); hooso; (ama wershed).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Dhis makiinado waaweyn yaalliin oo alaabta ceeriin lagu farsameeyo. la-mid: wershad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) Dhis makiinado waaweyn yaalliin oo alaabta ceeriin lagu farsameeyo. la-mid: wershad.

waa la naqliyay ✓