dareerid — Macnaha & Turjumaada

1

(Dareerid-da)

2

(xoolo, wax shubma) meel ka tegid oo meel kale aadid; dhaqaaqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dareer². la-mid: dareer¹, dureer¹, dureerid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) durdurid oo yaacid. Ishu dareeridda lilmada ma joojinayso.

2

dareerid-da: (magac, dhedig, keli) xoolo, sooftegid. Dh: soofid, foofid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhareer². la-mid: dhareer¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhareer sii dayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: dureeri. Nafley, meel ay tuurnayd ka dhaqaajin. 2. Hilib dareerin ka dhigid. 3. Si dhaqso ah oo aan hakad lahayn wax u akhrin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: dureeri. Nafley, meel ay tuurnayd ka dhaqaajin. 2. Hilib dareerin ka dhigid. 3. Si dhaqso ah oo aan hakad lahayn wax u akhrin. m.f.dh, dareerin.

waa la naqliyay ✓

v. pour something out, scatter; cause someone to leave a place

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xerada ka saar xoolaha. Dh: soofi, Li: hoy, xaree.

2

dareeri: (fal) haylaan ama wax kale oo ad samaynayso billaw oo samayntiisa gudagal.

waa la naqliyay ✓

1

de: pour s.t. out, scatter; cause s.o. to leave a place

2

lx: dareeri

3

pd: (dareeriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dareeri

waa la naqliyay ✓

1

(Bareerid-da)

2

Qarsoodi la'aan wax u falid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bareer². la-mid: bareer¹, bareero.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabbashala'aan iyo qarsoodi wax u falid, u dhihid. Dh: badheedhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dareemid-da)

2

Maanka ku garasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dareen².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) iyada oo aan la arkayn in wax jiraan maanka ka garasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dareerin-ta)

2

1. (xoolo, biyo, kd.) meel ka kaxayn oo meel kale u dhaqaajin.

3

2. (hilib) daliigo dheerdheer ka dhigid.

4

3. (hadal, akhris) tixid; matin.

waa la naqliyay ✓

1

dareerin¹: m.f.dh eeg dareeri. la-mid: dareeris¹, dureerin.

2

dareerin²: m.dh (xisaab) Wadarta tibxaha ee susun. Guud ahaan, waa tibaax leh sansaanka ah x1 + x2 + x3 + x4 +... taas oo x1 ay yihiin tirooyin maanagal ah ama murakab ah (series).

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Wadarta tibxaha ee susun. Guud ahaan, waa tibaax leh sansaanka ah x1 + x2 + x3 + x4 +... taas oo x1 ay yihiin tirooyin maanagal ah ama murakab ah (series).

waa la naqliyay ✓

Series

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kaxaynta xoolaha laga saaro xerada oo la soofgeeyo. Dh: soofin.

waa la naqliyay ✓

1

dareeris¹: m.dh la-mid: dareerin¹.

2

dareeris²: m.dh (daawo) Dareerin dhacaan ku jira meel jirka ka mid ah sida biyaha isgoosyada xubnaha gala ama malax ama kaadi qof kaadi ku dhagtay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Dareerin dhacaan ku jira meel jirka ka mid ah sida biyaha isgoosyada xubnaha gala ama malax ama kaadi qof kaadi ku dhagtay.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dareerid.

waa la naqliyay ✓

1

(Wareerid-da)

2

Wareer ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wareer².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) madax xanuun dareemid. Illaa saaka wareerid ayaan la joogi kari la'ahay.

2

wareerid -da: (magac, dhedig, keli) dawakh iyo wareer qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalaalid-da)

2

1. Muuqaal ifa haya yeelasho; bidhaamid; birbirid.

3

2. (bir, subag, kd.) sida biyaha u dareerid, kulayl dab ama qorraxeed aawadi; shiilmid; shubmid.

waa la naqliyay ✓

1

(Diiqalyeyn-ta)

2

Mulacyeynta biyaha yari sameeyaan; qolqolid; dareerid.

waa la naqliyay ✓

1

(Diiqalya-da)

2

Socodka ama dareeridda biyaha yar; qolqolidda ama mulacyeynta daadka iyo biyaha yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Foofid-da)

2

(xoolo) dibad u dareerid oo u daaqdoonasho; soofid.

waa la naqliyay ✓

1

dureer¹: m.l la-mid: dareerid.

2

dureer²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: dareer².

waa la naqliyay ✓

1

milil¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Dhecaan malax iyo dhiig isugu jira oo ay nabarrada hurgumaa yeeshaan. 2. Dhecaan ka yimaada nafley dhimatay marka ay muddo meel taal.

2

milil²: f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. Nabar hurgumay dhecaan iyo malax yeelasho. 2. Nafley dhimatay dhecaan ka dareerid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Geel meeshii uu fadhiyey inuu mirto awgeed uga dareerid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ilay, -ishay) 1. Nabar hurgumay dhecaan iyo malax yeelasho. 2. Nafley dhimatay dhecaan ka dareerid. m.f.dh, mililid.

waa la naqliyay ✓

/eksadhas/ (n) dareerid (wada-bixid). e.g. There was a general exodus from the hall.

waa la naqliyay ✓

/wok-awt/ (v) shaqo-ku-mudaharaadid (shaqo-ka-dareerid).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) in yar dareerid oo quiqul samayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo dibad u dareerid; daaq doonasho, soof tegid. Dh: aaqtegid, soofid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, dareerid oo shubmid. Dh: di'id, tiixid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) libin la dareerid dhinac goob dagaal ku gacan sarreeya. Dh: guulaysi, libaysi. Li: jab, guuldarraysi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) 'xoolo' daaq doonasho; daaq doonasho, daaqtagid. Dh: dareerid, foofis, soofis.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ka soo~> furuuruc iyo wixii la mid ah, ka soo bixbixid. Fingujufka waxa lagu gartaa yaacidda huruuruc biyo leh. Dh: dareerid

2

yaacid-da: (magac, dhedig, keli) wadajir u cararid, u firxasho. Marka weerar lagu jiro yaacidda waa la isku dilaa. Dh: ordid, caymadid.

3

yaacid-da: (magac, dhedig, keli) biyo ama dareere kale shubmid. Biyo-xidheenku waa meel lagu joojiyo yaacidda biyaha. Dh: quiqulid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) 'dareere' yaacin.

2

yaacis-ta: (magac, dhedig, keli) 'noole' eryid.

3

yaacis-ta: (magac, dhedig, keli) 'finan' dubka ka soo dareerid. Dh: dareerid, yaacid

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg carceer². la-mid: carceer¹.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dareersasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Daryeelid-da)

2

Waxtarid; kaalmayn; taageerid; gargaarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daryeel². la-mid: daryeel¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

Interessamento

2

To take care of

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xannaanada wax la ilaaliyo. Dh: xannaanayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Shareerid-da)

2

Wax shareeran ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg shareer³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax shareeran ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dareer-ka)

2

(wax shubma, xoolo badan) dhaqaaq, shuban, qulqul.

waa la naqliyay ✓

1

dareer¹: m.l Dhaqaaqidda xoolo meel ay tuurnaayeen ka dhaqaaqaan. la-mid: dareerid.

2

dareer²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Hoore si aan kala go' lahayn u socosho. 2. Nafley meel ay tuurnayd ka dhaqaaqid. la-mid: dureer².

waa la naqliyay ✓

1

dareer¹: m.l Dhaqaaqidda xoolo meel ay tuurnaayeen ka dhaqaaqaan.

2

dareer²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Hoore si aan kala go' lahayn u socosho. 2. Nafley meel ay tuurnayd ka dhaqaaqid. m.f.dh, dareerid. la-mid: dureer.

waa la naqliyay ✓

1

v. leak, gush out, flow

2

dareer vl. n. scattering, outpouring, circulation, flow; procession

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) move disorderly in fashion, usually moving animals ~ soco

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo, soof oo daaq teg. Dh: soof.

2

dareer: (fal) naas, baanbad ama wax kale, yaac oo shuban. Dh: yaac.

3

dareer -ka: (magac, lab, keli) soofka ay xooluhu dibadda u daaq tegaan. Dh: foof.

4

dareer-ka: (magac, lab, keli) yaacidda hoorku uu shubmo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) abeer aad u naaxay oo an curan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh A. ah: hilib jiir ah oo daliigo dhaadheer oo dhuudhuuban laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh A. ah: hilib jiir ah oo daliigo dhaadheer oo dhuudhuuban laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, lab, keli) hab kolka hilbo la muqmadaynayo loo dhaadheereeyo si ay engejintiisu u fududaato. Naagyahay abiidkay ma cunin soor areerinahe. Dh: dareerin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dararid-da)

2

Darar yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg darar². la-mid: darar¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef irmaan, caano badan yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) wax aan ahayn adke ama neef oo si xor ah u qulquli kara oo aan qaabna lahayn. Li: adke.

2

dareere-ha: (magac, lab, keli) saddexda nooc ee matarka mid ka mid ah oo u dhexeeya adkaha iyo neefta waana magaca ka dhexeeya hoorarka aan adkayn oo dhan. Biyuhu waa dareere danabgudbiye ah. Biyuhu waa hoor waana dareere. Hawadu waa neef waana dareere.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baryootamid oo kolba cid gacmaha hoos dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dareeri (1).

waa la naqliyay ✓

1

(Hareeri-ga)

2

Geed dhirta waaweyn kamid ah oo toos u baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l (hareeri, m.dh) Geed aan qodax lahayn, dhirta waaweyn ka mid ah oo toos u baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l (hareeri, m.dh) Geed aan qodax lahayn, dhirta waaweyn ka mid ah oo toos u baxa.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] tall tree species

waa la naqliyay ✓

Terminalia spinosa 80

waa la naqliyay ✓

1

(Hareri) All.Som Terminalia polycarpa Engl. & Diel. Combretaceae.

2

S Terminalia prunioides Laws. Combretaceae.

3

C, May Terminalia spinosa Engl. Combretaceae.

4

C Terminalia basilei Chiov. Combretaceae.

5

N, C Terminalia orbicularis Engl. & Diel. Combretaceae.

6

May Terminalia parvula Pampan. Combretaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed dhirta waaweyn ka mid ah oo hoos u baxa. Hareeriga ma daaqeen ka baxa, hawdka xodoyoode.

waa la naqliyay ✓

1

de: tall tree sp.

2

lx: hareeri

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: hareeri

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid wareer ku ridid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (wareer-iyay, wareer-isay) Cid wareer ku ridid. m.f.dh, wareerin.

waa la naqliyay ✓

v. make someone dizzy; confuse; cause to be restless

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) confuse (kon-fiyuus); perplex (peer-palaksi); confound (kon-faawndi); throw someone into a state of confusion. Ex: ha i wareerin! Don't confuse me!

waa la naqliyay ✓

1

(fal) madaxa xanuuni; madax wareer ku rid.

2

wareeri: (fal) dawikhi oo kolba wax buuq geliya ku samee. Miftaaxa ka khabbee oo wareeri.

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. dizzy; confuse; cause to be restless

2

initial: w

3

lx: wareeri

4

pd: (wareeriyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: wareeri

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dardar³. la-mid: barbarid, berberid, dardar¹, derder¹, derderid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) biirbiirin.

2

dardarid -da: (magac, dhedig, keli) dareere ama wax kale oo weel ku jira, kolba in yar ka qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

de: leak, gush out, flow

2

hm: 1

3

lx: dareer

4

pd: (dareeray)

5

ps: v1=intr

6

key: dareer_1

waa la naqliyay ✓

1

de: scattering, outpouring, circulation, flow; procession

2

hm: 2

3

lx: dareer

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

key: dareer_2

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Xoolo meel ay tuurnaayeen ka kaxaysasho. la-mid: dureerso.

waa la naqliyay ✓

v. lead ~ take (animals) along

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo xero ku jira oodda ka sii dayso oo kaxayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: lead ~ take (animals) along (for one's own purposes)

2

lx: dareerso

3

pd: (dareersaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: dareerso

waa la naqliyay ✓

1

(Dareerta-da)

2

Bushinta kore dusheeda shaaribku ka baxo, kobta sheexada ah oo kalabbarta.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Lafta dheer ee dhabarka. 2. Meesha godan, sanka hoostiisa ku beegan ee bishinta sare kala barta.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Lafta dheer ee dhabarka. 2. Meesha godan, sanka hoostiisa ku beegan ee bishinta sare kala barta.

waa la naqliyay ✓

f. n. area between the nose and upper lip

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wixii xoolo soofi kara ee daaqtegi kara. Dh: xoolo.

waa la naqliyay ✓

1

de: area between the nose and upper lip

2

lx: dareerto

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dareerto

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dariir.

waa la naqliyay ✓

1

(Daruurid-da)

2

Daruur (tolmo) u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daruur4.

waa la naqliyay ✓