Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Dardar-ka) a) Dad badan oo cumur ah xoog ku dhexmar; jibaax; jiiris; waxyeello, b) Weel, dhawr jeer, biyo, kd., la daro.

2

2. (Dardar-ta) Carcar, xanaf, xajiin.

waa la naqliyay ✓

1

dardar¹: m.l la-mid: dardarid.

2

dardar²: m.dh 1. Xoog, karti iyo wixi lamida oo aan weli la isticmaalin; carcar. 2. Jiiridda wax la jiiro. 3. D. ah: dhabbe aad loo maro.

3

dardar³: f.g1 (-ray, -rtay) Wax jiirid; jibaaxid. la-mid: barbar², berber², derder³.

waa la naqliyay ✓

1

dardar¹: m.dh 1. Xoog, karti iyo wixi lamida oo aan weli la isticmaalin; carcar. 2. Jiiridda wax la jiiro. 3. D. ah: dhabbe aad loo maro.

2

dardar²: f.g1 (-ray, -rtay) Wax jiirid; jibaaxid. m.f.dh, dardarid. la-mid: berber.

waa la naqliyay ✓

1

v. knock down, strike against; rush through (a crowd), stampede

2

dardar v. draw water

waa la naqliyay ✓

-ay/tay:(v) 1. run over; rush though 2. draw (<7roo); dip into repeatedly

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dareere weel yar weel weyn uu ku jiray ama meel kaga soo qaadqaad.

2

dardar: (fal) dad badan si miyir la'aan ah u jiidhiidh. Dh: derder.

3

dardar: (fal) (ka ~) sidii hore ka sii badbadi. Dh: badbadin.

4

dardar-ka: (magac, lab, keli) «ka ~» ka badbadin, kibir iyo isla tegidda meel sare.

5

dardar -ta: (magac, dhedig, keli) firfircooni iyo dhiirranaan isku jira oo aad ku hawl gashid. Dh: carcar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, dabadaa waxa uu samayn lahaa u sheeg oo tilmaan.

2

dardaar -ka: (magac, lab, keli) xiddig cad oo soo baxda habeenkii. Dadaar iyo dirirkiiba soo baxe innoo dareersha ciyaarta.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah noocyada jaadka oo ka baxa meel magacaa leh. Dadar baan soo iibsaday duhurkii.

waa la naqliyay ✓

1

(Darar-ta)

2

(xoolo) kolka xooluhu jiilaalka ka baxaan oo roob degaan oo dhergaan, caano badan yeeladkooda.

waa la naqliyay ✓

1

darar¹: m.l 1. Caano badan oo candho xoolaad ku yaal. 2. la-mid: dararid.

2

darar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Neef xoolo ah candhadiisa caano badan ka muuqasho.

waa la naqliyay ✓

1

darar¹: m.l Caano badan oo candho xoolaad ku yaal.

2

darar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Neef xoolo ah candhadiisa caano badan ka muuqasho. m.f.dh, dararid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. renewed milk-production after drought

2

darar v. have ~ produce more milk

waa la naqliyay ✓

name-m prosperer (born during the good pasture season)

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) yield or supply; more milk

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef irmaan, caano badi barwaaqaw.

2

darar -ka: (magac, lab, keli) neef irmaan, caano badin iyo barwaaqoobid.

3

darar -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo irmaan oo intay cosob daaqeen caano badan candhadooda ku jiiraan. Dh: candhokar.

waa la naqliyay ✓

1

dawdar¹: m.l la-mid: dowddar¹; dawdarid.

2

dawdar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. Isku d.: koox dad ah dhexgelid. 2. la-mid: dowddar².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ninka hadalka badan leh. Dh: tororogle, afdabayl. Li: aamusane.

waa la naqliyay ✓

1

(Mardar-ka)

2

Waran weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Waran weyn.

waa la naqliyay ✓

m. n. large spear

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg mardaq.

waa la naqliyay ✓

1

cf: waran

2

de: large spear

3

lx: mardar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: mardar

waa la naqliyay ✓

1

(Biira-da)

2

Wax ka kooban waxyaalo laysku dardaray oo la biiriyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Carcar-ta)

2

1. (qof) nasniintiisii iyo xooggiisii hore weli qaba, waxqabashada uu u farabbaxsanayo inuu waxqabto; xiiso; firfircooni, jeel.

3

2. Wax afaysan oo aan weli wax lagu qabsan, xanafta ku taal.

4

3. Geed aan weli la taaban, xajiinta ku taal; dardar; xajiin; xanaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhafdhaf-ka)

2

1. Isku dardarsan; isku googgo'an; isku dhexjira; isku dhafan; barax.

3

2. Cunno si gaar ah loo sameeyo; iskuddar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhala-da)

2

1. Madaxa meesha ugu sarraysa; kug; dhako.

3

2. Wax adag, jabina og, oo dhalaala, oo wixii ka shisheeyaa muuqdaan oo dabaysha celiya iftiinkana soo daaya; waxyaalo badan oo aan la tirin karin oo dadka aad iyo aad wax u tara baa laga sameeyaa; dhawr waxyaalood oo laysku dardaray bay ka kooban tahay: ciid, sooda, xaraar...

4

3. Ubbo dhalo laga sameeyey; qarsho; quraarad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhurid-da)

2

Biyo ama wax la mid ah meel ka shubid oo meel kale ku shubid, iyadoo weel yar (dhure, kd.) la dardara hayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Finfiniin-ka)

2

1. Jajab yaryar oo wax xoog loo tumayo ama loo garaacayo ka soo duulduula.

3

2. Meel colaadi joogto ama dagaal - af iyo addinba - waxyaalaha ama arrimaha dardaran oo ka dhaca haya.

waa la naqliyay ✓

1

(Indhakuu-sha)

2

Budo beycad ah oo dhawr jaad oo isku dardarsan ah oo la moodo dhalo la tumay oo birbirta; waxyaalo badan bay tartaa: wax ku daweyn; wax ku aslid; alaabo kale ku darid oo ku adkayn; dumarkoo indhaha ku kuusha.

waa la naqliyay ✓

1

(Iskuddar-ka)

2

Wax kala jaad ah oo la isku daray; cunno la isku dardaro oo si gaar ah loo sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jabqin-ta)

2

Waxyaalo badan oo yaryar isku dardarid, meel isugu keenid, biirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Lufluf-ka)

2

Cunno ama waxyaalo kale oo badan oo kala jaad jaad ah oo laysku dardaray; hanbooyin laysku daray.

waa la naqliyay ✓

1

(Saabbuun-ta)

2

Magac guud oo la siiyo waxyaalo laysku dardaro (macaadinta dhandhanaan qaarkeed, dufan, xayr, ...) oo wax adag oo cadad ah iyo wax budo ahba leh, oo kolkay biyaha is gaaraan abur yeesha oo wax nadiifiya; (ama saabuun).

waa la naqliyay ✓

1

(Shaqal-ka)

2

1. Xaraf keligi lagu dhawaaqi karo oo intii la doono la jiidi karo, sida a, e, i, o, u; xarako.

3

2. Waxa wax loogu dardaro inay qurux u kordhiyaan; sharrax; dahaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Taraar-ka)

2

Wax xoog iyo dhaqso lagu dhexmaro; jibaax; dardar; jiiris; abraar.

waa la naqliyay ✓

1

(Taraarid-da)

2

Xoog ku dhexmarid; jibaaxid; dardarid; abraarid; jiirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Uunsi-ga)

2

Dhir laysku dardaray oo udgoon oo la shito.

waa la naqliyay ✓

1

(Xanaf-ta)

2

Dardar; xajiin.

waa la naqliyay ✓

1

barbar¹: m.l (-rro, m.dh) Dhinac. la-mid: berber¹.

2

barbar²: f.g1 la-mid: dardar³.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: dardaran².

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dardarid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dardarnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Daardaar-ka)

2

Daardaarid.

waa la naqliyay ✓

1

daardaar¹: m.l la-mid: daardaarid.

2

daardaar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid. 2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid. 2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi. m.f.dh, daardaarid.

waa la naqliyay ✓

v. kindle ~ light several fires; annoy, irritate

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) marka laga cadhaysiiyo qof waalan ama la taabtaabto bahal cadho xun. Ninka waalan daardaarka ka dhaafa haddii kale wuu idin dagaali. Dh: juqjuqayn, daandaansi, maagid, daardaaris.

2

daardaar-ka: (magac, lab, keli) cid u baahan, talo u jeedin. Dh: dardaaran.

waa la naqliyay ✓

1

de: kindle ~ light several fires; [fig.] annoy, irritate

2

lx: daardaar

3

nt: daardaar (ka) [vn-m]

4

pd: (daardaaray)

5

ps: v1=pl

6

key: daardaar

waa la naqliyay ✓

1

de: knock down, strike against; rush through (a crowd), stampede

2

hm: 1

3

lx: dardar

4

nt: dardar (ka) [vn2-m]

5

pd: (dardaray)

6

ps: v1=

7

key: dardar_1

waa la naqliyay ✓

1

de: draw water

2

hm: 2

3

lx: dardar

4

pd: (dardaray)

5

ps: v1=tr

6

key: dardar_2

waa la naqliyay ✓

1

dardaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax la dardaray noqosho. la-mid: berberan¹, derderan¹.

2

dardaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la dardaray ahaansho. la-mid: barbaran, berberan², derderan².

waa la naqliyay ✓

1

dardaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax la dardaray noqosho. m.f.dh, dardarmid.

2

dardaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la dardaray ahaansho. m.f.dh, dardarnaan. la-mid: barbaran, berberan, derderan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof madaxa wax uga dhiman yihiin oo la maray. Dh: baaban.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dardar³. la-mid: barbarid, berberid, dardar¹, derder¹, derderid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) biirbiirin.

2

dardarid -da: (magac, dhedig, keli) dareere ama wax kale oo weel ku jira, kolba in yar ka qaadid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) marka dareere ama wax kale, kolba intii la doono laga soo dhuranayo ama laga soo qaadanayo weelka uu ku jiro.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) duco iyo sadaqad cunto loo karsho. Dh: casuumad, daqar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xeedho cunto ah oo casuumad iyo duco ahaan loo kariyo oo subag iyo caano wixii la helaba lagu daro. Dh: taraaro.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax aanay waxba ka jirin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dardhasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) roob iyo qabow dartiis la qadhqadhid. Dh: qadhqa. Li: diirrimaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharaar-ta)

2

Waqtiga u dhexeeya qorrax-soobbaxa iyo qorraxdhaca; labiyotobanka saac oo qorraxdu soo jeeddo; maalin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Maliin. 2. Qado. 3. Meel aqalka ka mid ah, si gaar ah loo goglay, oo ilmaha dhashay la seexiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Maliin. 2. Qado. 3. Meel aqalka ka mid ah, si gaar ah loo goglay, oo ilmaha dhashay la seexiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. day, day-time, daylight hours

waa la naqliyay ✓

name-m day light

waa la naqliyay ✓

-ta / tii: (n) day (dheey) ~ maalin. Ex: dharaartii aan kulanay; the day we met

waa la naqliyay ✓

1

Di giorno

2

Day time

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil wiil dhashay milay dharaar ah oo qorraxdu badhtan joogto.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) maalinta, inta ay cadceeddu soo jeeddo; inta iftiin qorraxdu jiro. Dh: hadh. Li: habeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: day, day-time, daylight hours

2

lx: dharaar

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f-time

5

xe: and for two days

6

xv: beri, maalin

7

key: dharaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) biyaha lagu faraxasho. Dh: faraxal.

waa la naqliyay ✓

(Fardar) May Aspilia mossambicensis (Oliv)Willd. Compositae.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka khalad wax uu qofku wado. Dh: qalindaar.

waa la naqliyay ✓

v.intr. - daahid, raagid.

waa la naqliyay ✓

1

(Adar-ka)

2

1. Dheri weyn.

3

2. Qoolley.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-rro, m.dh) Dheri weyn. 2. Qoolley. 3. Geed ka mid ah dhirta aan qodax lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (-rro, m.dh) Dheri weyn. 2. Qoolley. 3. Geed ka mid ah dhirta aan qodax lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. large bowl for cooking

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a large cooking pot ~ digsi, dheri

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dheri aad u weyn oo wax lagu karsado. Adar buu ahaa dheregii Dhegdheer.

2

adar-ta: (magac, dhedig, keli) geedgaab yaryar oo midho udgoon baxsha.

3

adar -ta: (magac, dhedig, keli) shimbir yar oo midab cawlan leh. Qoorta ayay ku leedahay qalin madaw oo qool u eg. Adarta Soomaalidu way dhawrtaa oo ma disho. Dh: qoolley.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dheri

2

de: large bowl for cooking

3

lx: adar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: adar

waa la naqliyay ✓

1

(Arar-ta)

2

1. Gogoldhigga doodda, hadalka qoran (buugag)

3

2. Daaqa la soo daajiyo xoolaha intaan ceelka la geyn oo biyaha la siin.

4

3. Hareer; agagaar

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhulka u dhow ee ku heeran ceel ama degaan. 2. Gogoldhigga loo sameeyo hadal ama qoraal. 3. Daaqidda ay xoolo la waraabshey soo daaqaan inta ayan rakaadan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhulka u dhow ee ku heeran ceel ama degaan. 2. Gogoldhigga loo sameeyo hadal ama qoraal. 3. Daaqidda ay xoolo la waraabshey soo daaqaan inta ayan rakaadan.

waa la naqliyay ✓

f. n. grazing before drinking; preliminaries, preface, introduction; vicinity, surroundings

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) preface (perefas)-, an introductory section, as of a book, essay or speech ~ horudhac

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) daaqa la soo daajiyo xoolaha inta aanan ceelka la geyn oo biyaha la siin. Dh: araar, horudhac, hordhac.

2

arar -ta: (magac, dhedig, keli) gogoldhigga hadal ama qoraal aan weli dulucdiisii la gaadhin.

3

arar -ta: (magac, dhedig, keli) agagaarka iyo hareerta meel ama wax kale. Dh: dhinac, araro.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hordhac, soobandhig

2

de: grazing before drinking; preliminaries, preface, introduction; vicinity, surroundings

3

lx: arar

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f, n1-f

6

key: arar

waa la naqliyay ✓

1

(Daar-ta)

2

Aqal dhagax laga dhisay; sar.

waa la naqliyay ✓

1

daar¹: m.l 1. Xabad. 2. (-rar, m.l) Daloolka yar ee haruubka dhiisha ama haanta. 3. (-rar, m.l) Cuf yar oo la geliyo daloolka haruubka dhiisha ama haanta. 4. Hilib jiir ah oo sararta inteeda dambe ee araxda xigta saaran.

2

daar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd.

3

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

waa la naqliyay ✓

1

dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.

2

daar: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd. m.f.dh, daarid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. stone house ~ building

2

daar v. light, kindle, ignite

3

daar v. touch, strike; annoy ~ disturb someone

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m igniter; ignite, instigate

waa la naqliyay ✓

1

-ay/tay: (v) turn on (teen on)-, switch on. Ex: nalka daar; turn on the light bulb ~ shid. 2. kindle (kin-dhal)-, ignite (ignaayt)

2

daar -ta: (n) stone house ~ sar

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil u dhashay reer gabdho badan oo hooyadii u aragtay in uu yahay dabdaare ama iftiinshide.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah oo densan, shid ama noolee. Dabka innoo daar dhaxan baa jirtee. Dh: huri.

2

daar: (fal) cid kale, farogelin kula kac. Kuma daaree ha i daarin. Dh: gardarrayso.

3

daar: (fal) koox wax u billow sida ciyaar, legdin ama orod. Xantaysiga noo daar Daahiraw.

4

daar-ka: (magac, lab, keli) dalool yar oo loo yeelo daboolka dhiilaha caanaha lagu lulo oo qori ama maydhax iyo wixii la mid ah lagu juqaalo. Marka la rabo in la ogaado ciirtu inay cagaartay ama baxday, intii laga qaado juqaalka ayaa caanaha lagu soo dhiijiyaa ama lagu soo daariyaa gacanta si looga fiiriyo inay subag dhashay iyo in kale ciirtu. Daarka juf caauhu yaanay daadanine.

5

daar -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wareegsan oo weelasha qaarkood sida dhiilaha, dabool looga dhigo oo afkooga la le'egaysiiyo.

6

daar -ka: (magac, lab, keli) meel halbawle ah oo jidhka ka tirsan. Dh: halbowle.

7

daar-ka: (magac, lab, keli) maddiil aad u afbadan oo wax lagu jaro. Dh: muus, sakiin, mandiil.

8

daar -ka: (magac, lab, keli) sal dhinaca dhulka xiga u ballaadhan oo gorfaha dabaqyada iyo wixii la mid ah, xagga danbe lagaga tolo si ay ugu joogsadaan. Marakabka daarka waxa loogu tolay meel ha joogsado e. Dh: sariirta.

9

daar-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh ah oo sararta inteeda dambe ee adhaxda xigta saaran.

10

daar-ta: (magac, dhedig, keli) dhisme ka samaysan dhagax. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee, illeyn xalay roobkii baa da'ay.

11

daar-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama dareere kale, wax yar oo laga shubo.

12

daar-ta: (magac, dhedig, keli) sallaanka meesha malabku ku jiro lagu fuulo ama lagu gaaro.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka ama qoraalka qaybta hordhaca u ah. Araar kooban ka dib, wuxuu u daadegay akhrintii gabayga. Dh: gogoldhig. hordhac. Li: gabagabo, gunaanad.

waa la naqliyay ✓

1

(Ardaa-ga)

2

Dhul bannaan oo guryaha ka horreeya oo derbi ama teed ku wareegsan yahay; meel duggaal laga dhigo oo kor ka furan oo la fariisto ama la seexdo ama dano kale lagu qabsado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Duggaal kor ka furan, ood ka samaysan, aqallada hortooda laga dhiso oo habeenkii lagu caweeyo ama la seexdo.

waa la naqliyay ✓