Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Darba-da)

2

1. Buro; bursad.

3

2. Nabar; laad.

waa la naqliyay ✓

1

darbo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Si xoog ah uu kubbad lugta loogu laado. 2. Khayaano faa'iido weyn lagu helo. la-mid: darbad (3).

2

darbo²: f.mg3 (-baday, -batay) 1. Darab qaadasho. 2. U d.: qof hawl isu diyaarin.

waa la naqliyay ✓

1

darbo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Si xoog ah uu kubbad lugta loogu laado. 2. Khayaano faa'iido weyn lagu helo. la-mid: darbad (3).

2

darbo²: f.mg3 (-baday, -batay) 1. Darab qaadasho. 2. U d.: qof hawl isu diyaarin. m.f.dh, darbasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. growth, wart; wound

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac ,dhedig, keli) u darraanta qadoodiga.

2

darbo da: (magac, dhedig, keli) is diyaarin iyo tabaabulshaysad.

waa la naqliyay ✓

1

de: growth, wart; wound

2

lx: darbo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: darbo

waa la naqliyay ✓

Crotalaria pycnostachya 01

waa la naqliyay ✓

1

(Darbo) N Brachiaria ovalis Stapf. Gramineae. Celastraceae.

2

N, C Eriochloa fatmensis (Hochst. & Steud.)W.D. Clayton. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

(Daba-da)

2

1. Lafdhabarta (xiriirka) nafleydu afka ay ku dhammaato, oo mid dheer, sida tan lo'da iyo mid gaaban, sida tan riyahaba, leh.

3

2. Dhammaad; af.

waa la naqliyay ✓

1

dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.

2

dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho.

waa la naqliyay ✓

1

dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.

2

dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho. m.f.dh, dabasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabo) May Euphorbia glochidiata Pax. Euphorbiaceae.

2

S Sporobolus nervosus Hochst. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

-dabada: (n) 1. butt (hart); bum (bam); anus (eenes); ass (aas); buttocks (batakis) ~ Ex: dabo dharbaax; slap on the buttocks; spank (spaangk) 2. backside (baaksaydh); rear (rzyer); back end ~ gadaal. 3. tail (teeyl) ~ sayn 4.

2

dabo -dabtay / dabatay: (v) hunt by trapping; catch (kaj). 5. ka dabo imow: (expression) go after someone

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timo tidco ama sooho. Dabo timaha oo cidna ha sugin.

2

dabo: (fal) ugaadh dabin u dhigo. Dabo oo dubo ugaadha dibad laguma gaajoodo.

3

dabo: (fal) neef yar oo qaan ah, caano ku bukoo. Nayshii falanfalxadii bay ku dabatay. Dh: daabo.

4

dabo-da: (magac, dhedig, keli) halka ay lafdhabartu ku dhammaato ee xayawaanka qaarkii oo badkood dheeraata badhna gaabata. Lo'du dabadeeday daqsiga iskaga celisaa.

5

dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha wax uu ku idlaadaan. Arrin aan hor iyo dabo toona lahayn bay noo dhiibeen. Dh: billow, af.

6

dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha ka mid ah jirka noolaha ee xaarku ka soo baxo. Dabo iyo dhul is hurran, Dh: futo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dara-da)

2

(legdan) gacan qofka surka lagaga maro oo lagu ceejiyo, waana wax reebban (= daro waa dirir)

waa la naqliyay ✓

1

daro¹: m.dh 1. Tab awrtu u dagaasho oo ratigu luquntiisa dulmariyo luqunta ratiga kale isla markaana cududda ku dhegaayo. 2. Tab legdinta ka mid ah oo uu qof gacanta kaga maro qoorta qof kale.

2

daro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho. m.f.dh, darasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. strangle-hold (in wrestling)

waa la naqliyay ✓

-darada: (n) strangler (straangalar); specially, while wrestling —daree -yey / dareysay: (v) strangle (straangal)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) wax, wax kale ku kordhi.

2

daro: (fal) (ku ~) qof, qof kale u guuri.

3

daro: (fal) (isku ~) dhawr waxyaalood mar qudha isku qaado.

4

daro -da: (magac, dhedig, keli) hab ka mid ah qaabka la isu legdo, oo gacan qofka qoorta lagaga qabto oo lagu ceejiyo ama awrtu u dagaallanto oo qoortiisa iyo jeenigiisa hore inta u dhaxaysa uu geliyo luqunta awrka kale ee uu la dagaallamayo. Daro waa dirir. Dh: xuurto, qallaxato, darayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: strangle-hold (in wrestling)

2

lx: daro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: Its serious now.' (i.e., no longer play) [saying]

6

xv: Daro waa dirir.

7

key: daro

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Qalab daab u samaysasho. 2. (f.mg) Ku dhicid daab (dhasha xoolaha). Tusaale: “Waxartu waa daabatay”.

waa la naqliyay ✓

1

v. make a handle for something

2

daabo v. become sick, get diarrhea (of calves)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilmo maqal ah oo dhashay, dambar ama caano ku shuban. Nirigtii danbarkii bay ku daabatay.

2

daabo: (fal) daab la qabsado u samayso; gasho daab. Waranka daabo oo dagaalka aad.

waa la naqliyay ✓

1

dalbo¹: m.l.w eeg dalab².

2

dalbo²: f.g3 (-baday, -batay) 1 . Dalab sameyn (qof). 2. Ciidan amar siin. 3. Isu baaqid (turub).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-baday, -batay) 1. Dalab samayn (qof). 2. Ciidan amar siin. 3. Isu baaqid (turub). m.f.dh, dalbasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. apply for job; order, send away for; subscribe (to a magazine)

2

dalbo: m. n. having knock-knees, knock-kneed condition

waa la naqliyay ✓

1

-dalbaday / dalbatay: (v) apply (aplaay); order (oodher)

2

dalbo -dalbaha: (n) [plural of dalab] bow-leg (bow-leeg) ~ lugo kala-jeeda leh

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sheego waxa baahidaadu tahay ama aad doonayso. Dh: weyddiiso.

2

dalbo: (fal) turub u baaq. Dalbo turubka adigu marka hore.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) istijada ama biyaha lagu istijaqaato. Dh: darabyeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

darbi¹: m.l la-mid: derbi.

2

darbi²: f.g2 (-iyay, -isay) Cunto la iidaamay gacanta ku cunid. la-mid: sarbi.

waa la naqliyay ✓

1

v. eat with one's hands

2

darbi v. prepare

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) wall (woo/); partition (paarti-shiri) ~ derbi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garaac oo xanuuni.

2

darbi da: (magac, dhedig, keli) xisaabta ku dhufashada ee la isku badiyo. Dh: ku dhafasho.

3

darbi-ga: (magac, lab, keli) gidaar dheer oo dherer iyo dhumuc leh. Dh: gidaar.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-maday, -matay) Ku d.: wax, wax kale ku biirid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-maday, -matay) Ku d.: wax, wax kale ku biirid. m.f.dh, darmasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. mat

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale ku biir ama ku darsan.

2

darmo -da: (magac, dhedig, keli) bal la goglado oo maydho laga sameeyo ama iyada oo samaysan dibadda laga soo dhoofisto. Darmo xardhan ayay hooyo noo samaysay. Dh: bal, caw.

waa la naqliyay ✓

1

a: dermo ~ derin

2

de: mat

3

lx: darmo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: darmo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: darnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Darra-da)

2

Jaad dhoobada kamid ah oo timaha, nadaafo darteed, loo marsado oo inta lagu engejiyo laga mayro oo uskaga oo dhan ka saarta; xaraar; malaas; balaso; deeb; (ama tarro).

3

-darro: Tiraab ereyada qaarkood gadaal kaga dhega, ulajeeddadiisuna tahay: la'aan, yari, xumo...

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhoobo jilicsan oo timaha lagu nadiifiyo ama lagu qurxiyo; malaas; xaraar. la-mid: tarro.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): red clay (used for cleansing the hair)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciid gebiyadu yeeshaan oo inta la qooyo timaha la mariyo si ay nidiif u noqdaan injirtuna uga dhimato. Dh: malaas, xaraar.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Badar, caano, sonkor iyo wixi lamida wax godan in uga qaadasho. 2. (f.mg) Xaalad lagu sugnaa ka sii liidasho. 3. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku biirsasho. Tusaale: “Cali geeliisii laba halaad buu ku darsaday”. 4. Ku d.: wiil gabadh u guurin. 5. U d.: xaalad hore ee lagu noolaa ka maarmiwaayid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-saday, -satay) 1. (f.g) Badar, caano, sonkor iyo wixi lamida wax godan in uga qaadasho. 2. (f.mg) Xaalad lagu sugnaa ka sii liidasho. 3. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku biirsasho. Tusaale: Cali geeliisii laba halaad buu ku darsaday. 4. Ku d.: wiil gabadh u guurin. 5. U d.: xaalad hore ee lagu noolaa ka maarmiwaayid. m.f.dh, darsasho.

waa la naqliyay ✓

v. scoop up, dip for oneself

waa la naqliyay ✓

1

-darsaday / darsatay: (v) scoop (iskuup)', dip into.

2

isku darso - darsaday / darsatay: (v) have or take more; add for yourself ~ ku darso

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax meel ku jira weel godan, in kaga qaado.

2

darso: (fal) biirso; siyaadso. Lacagta kun ku darso.

3

darso: (fal) «u ~» cid ama wax kaa maqan u hiloobid.

waa la naqliyay ✓

1

de: scoop up, dip for oneself

2

lx: darso

3

pd: (darsaday)

4

ps: v3a=

5

key: darso

waa la naqliyay ✓

1

1. (Garba-da) Meel biyadhaca hoostiisa ka samaysanta oo biyuhu qotaan; galxiddigaale; gebiga biyuhu ka soo jabayaan laftiisa.

2

2. (Garba-ha) Xiddigaha daalallida ugu horreeya oo u dhexeeya dirirka iyo bayaxawda.

waa la naqliyay ✓

1

garbo¹: m.l Xiddigaha dallaallida u horreeya oo u dhexeeya dirirka iyo bayaxawda.

2

garbo²: m.dh Meel godan oo biyo ku jiraan oo qusur ah oo ay sameeyaan biyaha kor ka soo dhaca; galxiddigaale.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., pl. shoulders

2

garbo [feminine] n. steep bank, large ~ deep area hollowed out by water falling from above

3

garbo pr. n., loc. name of a star constellation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel tog ah oo daadmareen ah, gebiga dusheeda ka samaysma ee derbiga la moodo. Garbadaan ka daadegey intaan gurada loo boodin. Dh: laalley, galxiddigaale.

2

garbo -ha: (magac, lab, keli) xiddigaha daalallida ugu horreeya oo u dhexeeya dirirka iyo bayaxawda.

waa la naqliyay ✓

(Harbo) N Sericocomopsis pallida (S. Moore) Schinz. Amaranthaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Jarbo) C Dactyloctenium sp. Gramineae.

2

S, May Sporobolus helvolus (Trin) Th. Dur & Schinz. Gramineae.

3

S Phyllanthus somalensis Hutch. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg darbo².

waa la naqliyay ✓

/penalti/ (n) 1. ganaax (ciqaab) 2. rigoore (ganaaxa lugu xukumo khaladka ciyaar yahanka, oo ah darbo gool-walaha lugu laado).

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) darbo ku dhufasho. Dh: darbays.

2

darbayn-ta: (magac, dhedig, keli) qadin ama u daraansho kale oo dirireed doog.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gudbin xoog cid ugu tuurid. Magmaagid ka daa oo ku darbo. Dh: gudbid, kaynaanin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharaba-da)

2

1. Qoyaan sida dharabka u yar.

3

2. Waxtar yar; biid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax yar oo gasiin ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] dew; mist, light misty rain; small quantity; something of little importance

waa la naqliyay ✓

-da: (n) bit (bit); a small portion, little bit ~ xoogaa yar, inyar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qoyaan sida dharabka u yar oo caleemaha ku samaysma. Caleenta dharabo ayaa ka da'aysa. Dh: sayax.

waa la naqliyay ✓

1

de: dew; mist, light misty rain; [ext.] small quantity; [fig.] s.t. of little importance

2

lx: dharabo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: dharabo

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh u dhalatay midab cad oo u eg ka Carabta.

waa la naqliyay ✓

/karbon/ (n) curiyaha kaarboon, waa curiyaha dhuxushu ka kooban tahay.

waa la naqliyay ✓

/karbon/ (n) kaarboong (wal kiimiky eh oo walaaghi noolby luku helaw). Diamonds are carbon in the form of crystals.

waa la naqliyay ✓

m.dh Shimbir yar garbaha, ka madow, baalashana midab dahabi ah ku leh; caddadhuuni.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Dahaba, 'Goldie'

waa la naqliyay ✓

name-f Goldie; golden girl

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dahab lagu metaalay qurux iyo wanaag aawadood. dahabo-da: (magac, dhedig, keli) shimbir yar oo xoolaha iyo xawaanka badhkood garbaha ka cunta.

waa la naqliyay ✓

1

de: Dahaba, 'Goldie'

2

lx: Dahabo

3

ps: name-f

4

key: Dahabo

waa la naqliyay ✓

fk. Ka d.: dabadeed, kaddib. Tusaale: “Toban casho ka dambow buu iska tegey”.

waa la naqliyay ✓

fk. Ka d.: dabadeed, kaddib. Tusaale: Toban casho ka dambow buu iska tegey.

waa la naqliyay ✓

(fal) ha horrayne gadaal jir; xagga dambe ahaw. Dh: dambee.

waa la naqliyay ✓

1

(Daraja-da)

2

1. Heer; jago.

3

2. Tixgelis; muuno; magac.

waa la naqliyay ✓

1

darajo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Heer ama jago shaqo lagu gaaro. 2. Halbeeg saleedka heer kulka ama xaglaha. 3. Xushmo iyo qaddarin. 4. Dhibco imtixaan lagu helo.

2

darajo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. (xisaab) Summad: (°). Halbeeg lagu cabbiro xaglaha sallaxa ah, taasoo la mid ah 1/360 wareeg dhammaystiran ama 1/90 ka xagal qumman. 2. (xisaab) Jibbaarka doorsoome ku jira tibix. Tusaale ahaan tibixda 3y . Tibixda ah 3x y z darajadu waa wadarta jibbaarrada doorsoomayaasha oo ah 6. 3. (xisaab) Darajada tibxaale ama isle'eg: waa darajada tibixda leh darajada ugu sarreysa.

waa la naqliyay ✓

1

darajo¹: m.dh (-ooyin, m.l ) 1. Heer ama jago shaqo lagu gaaro. 2. Halbeeg saleedka heer kulka ama xaglaha. 3. Xushmo iyo qaddarin. 4. Dhibco imtixaan lagu helo.

2

darajo²: m.dh (-ooyin, m.l ) 1. (xisaab) Summad: (°). Halbeeg lagu cabbiro xaglaha sallaxa ah, taasoo la mid ah 1/360 wareeg dhammaystiran ama 1/90 ka xagal qumman. 2. (xisaab) Jibbaarka doorsoome ku jira tibix. Tusaale ahaan tibixda 3y . Tibixda ah 3x y z darajadu waa wadarta jibbaarrada doorsoomayaasha oo ah 6. 3. (xisaab) Darajada tibxaale ama isle'eg: waa darajada tibixda leh darajada ugu sarreysa.

waa la naqliyay ✓

Rank

waa la naqliyay ✓

f. n. rank, high position, grade

waa la naqliyay ✓

-darajada: (n) 1. grade (gareeydh)', rank (raank); position (posi-shin) ~ garaado. Ex: maxay derejadiisu tahay ? What is his rank? 2. respect (rispakt) ~ xurmo. 3. degree (digrii) ~ heer kul

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) heer ama meel la gaadho. Dh: heer.

waa la naqliyay ✓

1

cf: maqaan

2

de: rank, high position, grade

3

lx: darajo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: darajo

waa la naqliyay ✓

1

(Darata-da)

2

Cudur idaha ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur halis ah sambabada idaha ku dhaca oo diif iyo qufac badan leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur halis ah, sambabada idaha ku dhaca oo diif iyo qufac badan leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. disease afflicting sheep

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun ku dhaca xoolaha marka ay goonka cunaan ee ay xaaraan dhimashana ku timaaddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: disease afflicting sheep

2

lx: darato

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f

5

key: darato

waa la naqliyay ✓

1

(Darbad-da)

2

1. Badda kolka dabayshu gasho oo ay isku qarxato.

3

2. (kubbad) nabar; laad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Dabayl xoog leh oo ka dhacda badda. 2. Xumad badan. 3. la-mid: darbo¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Dabayl xoog leh oo ka dhacda badda. 2. Xumad badan. 3. la-mid: darbo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. gale force wind

2

darbad [feminine] n. single punch, shot, throw ~ kick; 'one go'

waa la naqliyay ✓

-da: (n) kick (kik) punch (panji) —darbee -yey / darbeysay: (v) kick (kik)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ku dhufashada cagta lagu dhufto kubbadda. Dh: laag.

2

darbad-da: (magac, dhedig, keli) xanuun qofka ku soo booda oo uu ku tago ama caafimaadkiisa waxyeello weyn u gaysta. Dh: qandho.

waa la naqliyay ✓

1

1. Wax walba loo dhammeeyey oo in wax lagu qabto ama laga qabto keliya suga haya; diyaarsan.

2

2. La qurxiyey.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, nayd) 1. Wax diyaar ah ahaansho. 2. Wax aleel lagu qurxiyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, nayd) 1. Wax diyaar ah ahaansho. 2. Wax aleel lagu qurxiyey ahaansho. m.f.dh, darbanaan.

waa la naqliyay ✓