darayamuus

-ka: (magac, lab, keli) weel hoosta quraarad ka ah oo qabowga ama kululaylka hadba kii lagu shubo xejiya. Dh: falaas, falaasad.

-ka: (magac, lab, keli) qallaxaynta awrku awr kale ku sameeyo. Darayayska yaanay awrtu isku bakhtiinine kala ilaali. Dh: darays, qallaxayn.

nickname; name-f peacock

-ka: (n) peacock (pii-kak)

-ka: (magac, lab, keli) shinbir aad u qurux badan oo leh baalal badan oo sida jeegaanta u kala baxa, midabyadeedana leh. Daa'uus la moodyeey qurux, dumar baad u sidataa.

(Jaamuus-ta)

Gisi.

m.dh 1. Lo' gisi. 2. Kabo raggu qaato adag, saan geri ka samaysan oo marka lagu socdo dhawaaqa.

f. n., [collective] foreign breed of cattle

cf: gesi ~ gisi

de: foreign breed of cattle

lx: jaamuus

pd: (-ta)

ps: n1-f-col

key: jaamuus

(Maamuus-ka)

Muuno; xurmo; sharaf; tixgelis; xushmo.

maamuus¹: m.l Xushmad; xurmo; wanaag. la-mid: naamuus¹.

maamuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si xushmad iyo wanaag leh u soo dhaweyn. la-mid: naamuus².

maamuus¹: m.l Xushmad; xurmo; wanaag. la-mid: naamuus.

maamuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si xushmad iyo wanaag leh u soo dhaweyn. m.f.dh, maamuusid. la-mid: naamuus.

m. n. honor, respect, esteem, prestige; good manners ~ behavior

maamuus v. respect, give respect

-ka: (n) high respect or honor; great privilege

maamuus -ay / tay: (v) honor (oo-nar); esteem (istiim); regard (ri-gaardh)-, respect (ris pakt)-, give reception

Rispetto

Respect

(fal) cid si wanaagsan oo sharaf iyo qaddarini ku jirto u soo dhawee ama ula dhaqan Culimada maamuus oo meel wanaagsan deji. Dh: xurmee, sharfi. Li: xumee.

maamuus-ta: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo qad-darin sharaf iyo muunad leh oo cid loo sameeyo. Dh: xurmayn. Li: xumayn.

naamuus¹: m.l la-mid: maamuus¹.

naamuus²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: maamuus².

(fal) cid kale maamuus oo tixgeli.

naamuus -ka: (magac, lab, keli) cid kale maamuusid oo tixgelin.

(Qaamuus-ka)

1. Buug af dhan ereyadi ku urursan yihiin iyagoo taxan oo sida alifku u kala horreeyo u kala horreeya oo mid walba macnihiisii iyo ulajeeddadiisii ku ag qoran tahay.

2. Buug qolo afkeed ku dhan yahay, isagoo ereyadiisu taxan yihiin, sida alifkana u kala horreeyaan, erey walbana erey kaloo shisheeye oo la macne ahi ku ag qoran yahay oo fasirayo (sida Soomaali/Carabi ama Ingiriis/Soomaali).

m.l (-syo, m.dh) Buug lagu ururiyey ereyo badan oo af leeyahay oo isugu xiga sida alifka u kala horreeyo, eray walbana ay ku hor qoranyihiin macnihiisa, qaabkiisa iyo wixi lamida.

m.l (-syo, m.dh) Buug lagu ururiyey ereyo badan oo af leeyahay oo isugu xiga sida alifka u kala horreeyo, eray walbana ay ku hor qoranyihiin macnihiisa, qaabkiisa iyo wixi lamida.

m. n. dictionary; encyclopedia

-ka: (n) dictionary (dik-shi-nari); encyclopaedia (en-saay-kola-piidhiya) ~ diksheenar

-ka: (magac, lab, keli) kitaab lagu ururiyo ereyada afka idaylkood ama badhkood oo inta si taxan la isku daba dhigo erey walba macnihiisa ama tarjamadiisa lagu hor qoro oo lagu qeexo Ereyga aad garan weydo macnihiisa qaamuuska ka eeg. Dh: ereykoobe, abwaan, digsooneer. Wa: qaamuusyo.

bw: Arabic

de: dictionary; encyclopedia

lx: qaamuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qaamuus

مُعْجَمٍ، قَامُوس

(Tarmuus-ka)

Termuus.

m.l (-syo, m.dh) Weel gudihiisa dhalo aan hawo lahayn ku jirto oo wixii lagu shubo xaaladdiisa ku haya in muddo ah. la-mid: termuus.

m.l (-syo, m.dh) Weel gudihiisa dhalo aan hawo lahayn ku jirto oo wixii lagu shubo xaaladdiisa ku haya in muddo ah. la-mid: termuus.

m. n. thermos

-ka: (n) thermos bottle or thermos (theer-mas) ~ termuus, falaash

-ka: (magac, lab, keli) weel shaaha lagu shubto, oo kulaylka iyo qabawgaba xajiya. Dh: teermuus, tallaagad yar.

a: termuus {Eng}

de: thermos

initial: t

lx: tarmuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: tarmuus

m.dh la-mid: daa'imin.

-ta: (magac, dhedig, keli) caado ka dhigasho oo wax ad had iyo goor samayso ka dhigid. Daa'imista runtu waa sharaf. Dh: daa'imid.

-ka: (magac, lab, keli) weel ama koob dhegle ah oo dheer xagga sarana af ballaadhan ku leh, xagga hoosana u yar. Dh: farasle, dabadhuub.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab awrtu u dagaallanto oo awrku intuu geliyo luqunta awrka kale qoortiisa iyo jilibkiisa inta u dhaxaysa shafkana dhulka dhigo.

-ka: (magac, lab, keli) cunto laga sameeyo kimis iyo muus la isku cajiimay oo la cuno.

m.l Baro badan oo isugu jira midabbo kala duwan.

(Canyayuus-ka)

Miro qare oo la dubey oo dabadeed la budeeyey.

m.l.u Iniino qare oo la dubay kaddibna la daqiijiyey.

m. n. fruit species, which is cooked and pounded up

-ka: (magac, lab, keli) midhaha qaraha oo inta la dubay, budo laga dhigay.

de: fruit sp., which is cooked and pounded up

lx: canyayuus

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: canyayuus

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg daqaqamid.

nickname-m drummer; professional, traditional dancer

(Galaayuus-ka)

Muusannow; dhaadasho; qaylo.

galaayuus¹: m.l 1. Qaylo, dhaadasho. 2. Olol iyo juuc badan oo ay nirguhu sameeyaan markay gaajoodaan.

galaayuus²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Qaylid, dhaadasho. 2. Nirgo gaajooday olol iyo juuc badan samayn.

m. n. pep talk, inspiring speech before battle; boasting before fighting

-ka: (magac, lab, keli) col gala cid ama degmo salowga iyo sawaxanka uu ka yeedhsiiyo ama ci' iyo qaylo is dabajoog ah. Galaayuuska qayladii baxdee, kor u gallayraysay. Dh: qaylo.

de: pep talk, inspiring speech before battle; boasting before fighting

lx: galaayuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: galaayuus

m.dh.u Ragga intiisa wax garadka ah ee la tixgeliyo; waayeel. la-mid: qamaamuur.

m.dh.u Ragga intiisa wax garadka ah ee la tixgeliyo; waayeel. la-mid: qamaamuur.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg jamaamiir.

v. abstain (in voting, etc.)

ka aammus m. n. abstention

-ay / tay: (v) 1. be silent from; become silent. 2. abstain from voting

-ta: (magacwadareed) eeg qabaabir.

-ka: (magac, lab, keli) cid ay ku dhacday nafaqo darro. Dabacayuun dababbuur ab ayey walaalo ahaayeen.

(Dabakafuul-ka)

Wiil baabuurka xoojiya oo meel walba u raaca, aan wadinse; wiil shufeerka hawsha baabuurka ka xiga.

m.l (-llo, m.dh) Wiil caawiya darawalka oo qaabilsan ilaalinta, nadiifinta iyo wixi lamida ee baabuurka.

m.l (-llo, m.dh) Wiil caawiya darawalka oo qaabilsan ilaalinta, nadiifinta iyo wixi lamida ee baabuurka.

v. climb on the back (of camel, truck, etc.)

dabakafuul m. n., [compound] boy helper on a truck ~ bus

-ka: (n) a boy who assists or helps the driver of a truck or a bus

-ka: (magac, lab, keli) wiil baabuurta ka xoogsada oo meel walba u raaca aanse wadin. Dh: kirishbey.

-ga: (magac, lab, keli) dameer yar oo hooyadaadii markuu jaqayo labada lugood dhexdooda ka nuuga.

m.l.kh D. ah: neef lo' ah oo aan sanka ka neefsan karin.

-ga: (magac, lab, keli) neef lo'da ka mid ah oo carrabdheer soo bixiya markuu harraado. Dhiinyar waa dabaylnuug.

dabaylnuug -ga: (magac, lab, keli) qof ama neef had iyo goor afka kala haya oo laydha cabba.

dakanaduug¹: m.l Baabi'inta la baabi'iyo godob dad u dhexeysey. la-mid: dakanaduugid.

dakanaduug²: f.g1 (-gay, -gtay) Godob dad u dhexaysay baabbi'in.

m.l Baabi'inta la baabi'iyo godob dad u dhexeysey.

-ga: (magac, lab, keli) heshiis lagu tirtirayo godob dad u dhexeysey.

m. n., [collective] protocol

-ka: (n) protocol (protokool); etiquette (etekeet)

-ka: (magac, lab, keli) anshaxa iyo qaabka cid loo qaabilo ee loo soo dhaweeyo.

de: protocol

lx: habmaamuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

syn: borotokool

key: habmaamuus

-ta: (magac, dhedig, keli) dugaagga inta aan wax dilan karin ee waxa kuwa waaweyni dishaan ku soo qamaama oo aan waxba ka tegin.

(Dabaiahas) C Commiphora alaticaulis Gillett & Vollesen. Burseraceae.

(Dabakarruub-ka)

Cudur lo'da ku dhaca.

m.l Cudur halis ah dhaqso u faafa, lo'da ku dhaca oo leh shuban badan oo dhiig la socdo iyo ilmayn; shiifow; beergooye; beerfur.

m.l Cudur halis ah dhaqso u faafa, lo'da ku dhaca oo leh shuban badan oo dhiig la socdo iyo ilmayn; shiifow; beergooye; beerfur.

m. n., [compound] disease of cattle

-ka: (n) a cow disease; diarrhea also diarrhoea (daay-riya) that affects cows

-ka: (magac, lab, keli) xanuun xoolaha ku dhaca gaar ahaan lo'da. Dabakarruub ayaa xoolihii dhammeeyey.

cf: dabo + ka + ruub

de: disease of cattle

lx: dabakarruub

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: dabakarruub

Loess

-ta: (magac, dhedig, keli) dabayl diiran oo qallalan oo ka dhacda dhinaca buurta ee duggaalka ah, waxaana aad loogu yagaan waadiga buurta Albasta woqooyi, halkaas oo uu magacu ka soo askunmay.

(fal) xoolo daranyada ka eeg. Xoolaha daranyadhaw. Dh: baylahdhaw. daranyadhaw -ga: (magac, lab, keli) wixii daranyo ama baylihid ah ka ilaalin.

(tilmaame) wax baylahsan oo daranyo qaba.

m.l la-mid: farayaraysasho.

-ga: (magac, lab, keli) farsamo aad u heer sarraysa wax u samayn ama u qurxin; si farshaxanimo ku jirto ugu nuux nuuxsado.

f.mg3 (-stay, -satay) Ku f.: wax si wanaagsan u farsamayn.

f.mg3 (-stay, -satay) Ku f.: wax si wanaagsan u farsamayn. m.f.dh, farayaraysasho.

v., [compound] do something carefully, meticulously ~ skillfully

(Garaammurux-a)

Wax cad iyo wax madow oo la isku daray; waxyaalo aan isu midab ekayn oo isku darsamay oo midab hor leh oo isku googgo'an yeeshay; (ama galaammurux).

m.l Waxyaalo aan isku midab ekayn oo isku darsamay oo midab hor leh oo isku googoo'an yeeshay. la-mid: galaammurux.

m. n. mixture of colors (resulting in a dull color, e.g., gray)

de: mixture of colors (resulting in a dull color, e.g., gray) See also: galaammurux

lx: garaammurux

pd: (-a)

ps: n0-m

key: garaammurux

-ka: (magac, lab, keli) dhagax gacan buuxis ah oo wax lagu aan'i karo. Wuxu ku dakhray dhagax waraabatuur ah. Dh: gacan buuxsi