darari — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-iyay, -isay) Neef xoola ah nafaqo uu ku dararo siin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef xoola ah nafaqo uu ku dararo siin. m.f.dh, dararin.

waa la naqliyay ✓

v. cause (an animal) to produce more milk

waa la naqliyay ✓

(fal) neef irmaan, caano badi.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause (an animal) to produce more milk (by grazing it well)

2

lx: darari

3

pd: (darariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: darari

waa la naqliyay ✓

1

(Dararid-da)

2

Darar yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg darar². la-mid: darar¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef irmaan, caano badan yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dararin-ta)

2

Darar ka keenid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg darari.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) neef irmaan, candhada caano ka buuxin. Daaqa badhkii ayaa dararinta kordhiya.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) neef irmaan, caano badan ka keenid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -iday, -isay) Xoolo cabbay oo la rabo in la rakaadiyo caws geyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -iday, -isay) Xoolo cabbay oo la rabo in la rakaadiyo caws geyn. m.f.dh, ararin.

waa la naqliyay ✓

m.l Xiddig xiddigaha ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caanaha ka soo daadi ama ka soo daa halka daloosha ee daarka la dhaho ee ku taalla aagaanka dhiisha. Daari ciirta inay baxday aan fiirinnee.

2

daari: (fal) caano inyar oo biya ah ku shub oo badhax. Dh: badhax.

3

daari-ga: (magac, lab, keli) madaha beeraha u dhaxeeya. Daariga beerta reer Cumar xooluhu yeyna soo dhaafin. Dh: xad, soohdin.

waa la naqliyay ✓

1

(Darar-ta)

2

(xoolo) kolka xooluhu jiilaalka ka baxaan oo roob degaan oo dhergaan, caano badan yeeladkooda.

waa la naqliyay ✓

1

darar¹: m.l 1. Caano badan oo candho xoolaad ku yaal. 2. la-mid: dararid.

2

darar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Neef xoolo ah candhadiisa caano badan ka muuqasho.

waa la naqliyay ✓

1

darar¹: m.l Caano badan oo candho xoolaad ku yaal.

2

darar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Neef xoolo ah candhadiisa caano badan ka muuqasho. m.f.dh, dararid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. renewed milk-production after drought

2

darar v. have ~ produce more milk

waa la naqliyay ✓

name-m prosperer (born during the good pasture season)

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) yield or supply; more milk

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef irmaan, caano badi barwaaqaw.

2

darar -ka: (magac, lab, keli) neef irmaan, caano badin iyo barwaaqoobid.

3

darar -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo irmaan oo intay cosob daaqeen caano badan candhadooda ku jiiraan. Dh: candhokar.

waa la naqliyay ✓

f. n. lack of

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaafad; aqal ka mid ah reero meel wada yaal. Dh: tarri.

waa la naqliyay ✓

1

de: lack of

2

lx: darri

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f

5

key: darri

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barar u yeelid (meel jirka ka mid ah). 2. Caano dhay ah, kuwa fadhi ah ku darid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Barar u yeelid (meel jirka ka mid ah). 2. Caano dhay ah, kuwa fadhi ah ku darid. m.f.dh, bararin.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax bararsan ka dhig; xanuuni oo barar u yeel. Shawdh ku barari.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: cararee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhumay baadi goobid. la-mid: daweri, dawri, deweri.

waa la naqliyay ✓

(fal) bari oo kolba sasabo wax u weydiiso. Dh: dawar.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Nooc jaadka ka mid ah oo Harar ka baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Nooc jaadka ka mid ah oo Harar ka baxa.

waa la naqliyay ✓

1

candhakar¹: m.l Weynaan iyo barar ka muuqda candho aad caano uga buuxsameen.

2

candhakar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Candho xoolaad aad u dararid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Candho xoolaad aad u dararid.

waa la naqliyay ✓

Daruur dararin

waa la naqliyay ✓

(Rio-dararis) N Scadoxsus multiflorus (Maryn) Raf. Amaryllidaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax sidii hore ka liita. Shalay sidii uu ahaa maanta wuu ka daran yahay. Li: wacan.

2

daran -ta: (magac, dhedig, keli) geed cawseed dhulka ciidda dhanaan ka baxa oo xooluhu ku jeelbeelaan. Geelu darantii kuma dararine waaba ka daray. Dh: hayn, xudhuun.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef irmaan dararin oo caano badan u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dardar³. la-mid: barbarid, berberid, dardar¹, derder¹, derderid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) biirbiirin.

2

dardarid -da: (magac, dhedig, keli) dareere ama wax kale oo weel ku jira, kolba in yar ka qaadid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) marka dareere ama wax kale, kolba intii la doono laga soo dhuranayo ama laga soo qaadanayo weelka uu ku jiro.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid qado siin.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax habeen ama aroor hore la qaban lahaa dib u dhig illaa duhurka ama barqada la gaadhayo. Li: guuri.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dharar.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhararsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid baraare siin (Eebbe).

waa la naqliyay ✓

1

(Barari) S Cissus aphylla Chiov. Vitaceae.

2

S Cissus quinquagularis Chiov. Vitaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qaadka soo baxaaya ee cusub, ee curdanka ah. Baraari weeye qaadku. Dh: fiil. Li: gahayr, garraad.

waa la naqliyay ✓

1

(Bararid-da)

2

Barar yeelasho; kabrarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg barar².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) barar yeelasho oo soo buurnaansho cudur ama nabar awgii. Bararidda waxa ugu wacan nabarkan cusub.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg barari.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun ama nabar wax barariya. Bararinta maxaa keenaya?

waa la naqliyay ✓

m.l Ciir in caano dhay ah lagu daray.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bararid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dadka tuugtuug; hadba qof bari oo isu mar in badan. Barbari dadka bal inay wax ku siiyaan.

2

barbari: (fal) (is ~) is barbari, dhinac isu badi. Isbarbari yaan lagu jiidhine.

3

barbari -da: (magac, dhedig, keli) geedgaab kulul, khudradda ka mid ah, lagu geedeeyo cuntada, leh iniinyo yaryar oo afka ku guba. Barbare ninkii beerta bay gubtaa. Dh: qaji, basbaas.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qurjad xumi. Dh: sinyari, lafyari, jidhyari, saryari.

waa la naqliyay ✓

1

(Cararid-da)

2

Wax laga baqo ama laga naxo ama si kale aan loo rabin, ka ordid; baxsasho; roorid, fakasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg carar². la-mid: carar¹ (1).

waa la naqliyay ✓

vl. n. running away

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cabsi darteed, xawli u socod. Dh: roorid, ordid, fakasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: running away

2

lx: cararid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f

5

key: cararid

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: cararayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cararsasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: da'yaraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ahaanta noole aan in badan soo jirin ama aan muddo dheer soo noolayn. Dh: da'rooni.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ciyaar ay wadajir u dheelaan ragga iyo haweenku ba oo caan ku ah gobolka Togdheer iyo meelo kale oo ka mid ah ciyaaraha aan durbaanka lahayn ee jiibta, jaanta iyo sacabka keliya lagu ciyaaro.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xiddig ka mid ah xidigaha cirka oo daruur u eg.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef dhalay dambar ka lisid.

waa la naqliyay ✓

v. milk the colostrum from an animal

waa la naqliyay ✓

(fal) neef, dambar ka lis. Saca liga dambari.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk the colostrum from an animal

2

lx: dambari

3

pd: (dambariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dambari

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: danyaraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) saboolnimo iyo hantiyari.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) duco iyo sadaqad cunto loo karsho. Dh: casuumad, daqar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xeedho cunto ah oo casuumad iyo duco ahaan loo kariyo oo subag iyo caano wixii la helaba lagu daro. Dh: taraaro.

waa la naqliyay ✓

1

de: renewed milk-production after drought

2

hm: 1

3

lx: darar

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f

6

key: darar_1

waa la naqliyay ✓

1

de: have ~ produce more milk (of animal that has had good pasture)

2

hm: 2

3

lx: darar

4

pd: (dararay)

5

ps: v1=intr

6

key: darar_2

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Neef xoolo ah darar ka maalid.

waa la naqliyay ✓

v. enable an animal to produce more milk for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) neef irmaan, caano badan gasho. Dh: badso.

waa la naqliyay ✓

1

de: enable an animal to produce more milk for oneself (as a result of grazing on rich pasture land)

2

lx: dararso

3

pd: (dararsaday)

4

ps: v3a=tr

5

key: dararso

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: dureeri. Nafley, meel ay tuurnayd ka dhaqaajin. 2. Hilib dareerin ka dhigid. 3. Si dhaqso ah oo aan hakad lahayn wax u akhrin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: dureeri. Nafley, meel ay tuurnayd ka dhaqaajin. 2. Hilib dareerin ka dhigid. 3. Si dhaqso ah oo aan hakad lahayn wax u akhrin. m.f.dh, dareerin.

waa la naqliyay ✓

v. pour something out, scatter; cause someone to leave a place

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xerada ka saar xoolaha. Dh: soofi, Li: hoy, xaree.

2

dareeri: (fal) haylaan ama wax kale oo ad samaynayso billaw oo samayntiisa gudagal.

waa la naqliyay ✓

1

de: pour s.t. out, scatter; cause s.o. to leave a place

2

lx: dareeri

3

pd: (dareeriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dareeri

waa la naqliyay ✓

1

(Daroori-ga)

2

Buuq iyo hadal aan milgo lahayn; hadaltiro iyo iska hadal miiran ah; doxore; duryan; tororog.

waa la naqliyay ✓

1

daroori¹: m.l Hadal tira badan oo aan micna lahayn. la-mid: darooryaan¹.

2

daroori²: f.mg1 (-ryay, -riday; -ryi) Ku hadlid hadal aan micno lahayn. la-mid: darooryaan².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. nonsense talk

2

daroori v. talk nonsense

waa la naqliyay ✓

1

(fal) roob da'sii oo wax darrooray ka dhig. Ilaahoow roobka noo daroori. Dh: darroori.

2

daroori-ga: (magac, lab, keli) codad dhaadheer oo isdaba jooga. Dh: tororog.

waa la naqliyay ✓

1

daruuri¹: m.l D. ah: wax nolosha aanay ka maarmin.

2

daruuri²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Isu d.: arrin ama meel si geesinnimo iyo degdeg leh u gelid. 2. U d.: wadaan, weel iyo wixi lamida ceel si degdeg ah ugu ridid.

waa la naqliyay ✓

1

daruuri¹: m.l D. ah: wax nolosha aanay ka maarmin.

2

daruuri²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Isu d.: arrin ama meel si geesinnimo iyo degdeg leh u gelid. 2. U d.: wadaan, weel iyo wixi lamida ceel si degdeg ah ugu ridid. m.f.dh, daruurin.

waa la naqliyay ✓

v. edge, sew a border onto

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) necessary (nese-sari); indispensable (in-dis-peen-sibal); something obligatory -

2

daruuri -ah: (adj) essential (esan-shal) needed (niidhidh); requisite (rek-wi-zit) ~ aasaasi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax lama huraan ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: edge, sew a border onto

2

lx: daruuri

3

pd: (daruuriyey)

4

ps: v2a=

5

key: daruuri

waa la naqliyay ✓

(fal) maro tol adigoo u adeegsanaya dun iyo makiinad. Dh: tol.

waa la naqliyay ✓