darar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Darar
(Darar-ta)
(xoolo) kolka xooluhu jiilaalka ka baxaan oo roob degaan oo dhergaan, caano badan yeeladkooda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darar
darar¹: m.l 1. Caano badan oo candho xoolaad ku yaal. 2. la-mid: dararid.
darar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Neef xoolo ah candhadiisa caano badan ka muuqasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
darar
darar¹: m.l Caano badan oo candho xoolaad ku yaal.
darar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Neef xoolo ah candhadiisa caano badan ka muuqasho. m.f.dh, dararid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darar
f. n. renewed milk-production after drought
darar v. have ~ produce more milk
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Darar
name-m prosperer (born during the good pasture season)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
darar
-ay / tay: (v) yield or supply; more milk
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darar
(fal) neef irmaan, caano badi barwaaqaw.
darar -ka: (magac, lab, keli) neef irmaan, caano badin iyo barwaaqoobid.
darar -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo irmaan oo intay cosob daaqeen caano badan candhadooda ku jiiraan. Dh: candhokar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darari
f.g2 (-iyay, -isay) Neef xoola ah nafaqo uu ku dararo siin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
darari
f.g2 (-iyay, -isay) Neef xoola ah nafaqo uu ku dararo siin. m.f.dh, dararin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darari
v. cause (an animal) to produce more milk
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darari
(fal) neef irmaan, caano badi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
darari
de: cause (an animal) to produce more milk (by grazing it well)
lx: darari
pd: (darariyey)
ps: v2a=tr
key: darari
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dardar
1. (Dardar-ka) a) Dad badan oo cumur ah xoog ku dhexmar; jibaax; jiiris; waxyeello, b) Weel, dhawr jeer, biyo, kd., la daro.
2. (Dardar-ta) Carcar, xanaf, xajiin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dardar
dardar¹: m.l la-mid: dardarid.
dardar²: m.dh 1. Xoog, karti iyo wixi lamida oo aan weli la isticmaalin; carcar. 2. Jiiridda wax la jiiro. 3. D. ah: dhabbe aad loo maro.
dardar³: f.g1 (-ray, -rtay) Wax jiirid; jibaaxid. la-mid: barbar², berber², derder³.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dardar
dardar¹: m.dh 1. Xoog, karti iyo wixi lamida oo aan weli la isticmaalin; carcar. 2. Jiiridda wax la jiiro. 3. D. ah: dhabbe aad loo maro.
dardar²: f.g1 (-ray, -rtay) Wax jiirid; jibaaxid. m.f.dh, dardarid. la-mid: berber.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dardar
v. knock down, strike against; rush through (a crowd), stampede
dardar v. draw water
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dardar
-ay/tay:(v) 1. run over; rush though 2. draw (<7roo); dip into repeatedly
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dardar
(fal) dareere weel yar weel weyn uu ku jiray ama meel kaga soo qaadqaad.
dardar: (fal) dad badan si miyir la'aan ah u jiidhiidh. Dh: derder.
dardar: (fal) (ka ~) sidii hore ka sii badbadi. Dh: badbadin.
dardar-ka: (magac, lab, keli) «ka ~» ka badbadin, kibir iyo isla tegidda meel sare.
dardar -ta: (magac, dhedig, keli) firfircooni iyo dhiirranaan isku jira oo aad ku hawl gashid. Dh: carcar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dharar
f.g1 (-ray, -rtay) Raagsasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dharar
f.g1 (-ray, -rtay) Raagsasho. m.f.dh, dhararid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dharar
v. wait anxiously ~ impatiently for
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dharar
de: wait anxiously ~ impatiently for
lx: dharar
pd: (dhararay)
ps: v1=tr
key: dharar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Arar
(Arar-ta)
1. Gogoldhigga doodda, hadalka qoran (buugag)
2. Daaqa la soo daajiyo xoolaha intaan ceelka la geyn oo biyaha la siin.
3. Hareer; agagaar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
arar
m.dh 1. Dhulka u dhow ee ku heeran ceel ama degaan. 2. Gogoldhigga loo sameeyo hadal ama qoraal. 3. Daaqidda ay xoolo la waraabshey soo daaqaan inta ayan rakaadan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
arar
m.dh 1. Dhulka u dhow ee ku heeran ceel ama degaan. 2. Gogoldhigga loo sameeyo hadal ama qoraal. 3. Daaqidda ay xoolo la waraabshey soo daaqaan inta ayan rakaadan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
arar
f. n. grazing before drinking; preliminaries, preface, introduction; vicinity, surroundings
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
arar
-ta: (n) preface (perefas)-, an introductory section, as of a book, essay or speech ~ horudhac
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
arar
-ta: (magac, dhedig, keli) daaqa la soo daajiyo xoolaha inta aanan ceelka la geyn oo biyaha la siin. Dh: araar, horudhac, hordhac.
arar -ta: (magac, dhedig, keli) gogoldhigga hadal ama qoraal aan weli dulucdiisii la gaadhin.
arar -ta: (magac, dhedig, keli) agagaarka iyo hareerta meel ama wax kale. Dh: dhinac, araro.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
arar
cf: hordhac, soobandhig
de: grazing before drinking; preliminaries, preface, introduction; vicinity, surroundings
lx: arar
pd: (-ta)
ps: n2-f, n1-f
key: arar
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daar
(Daar-ta)
Aqal dhagax laga dhisay; sar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daar
daar¹: m.l 1. Xabad. 2. (-rar, m.l) Daloolka yar ee haruubka dhiisha ama haanta. 3. (-rar, m.l) Cuf yar oo la geliyo daloolka haruubka dhiisha ama haanta. 4. Hilib jiir ah oo sararta inteeda dambe ee araxda xigta saaran.
daar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd.
dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daar
dąar: m.dh (-ro, m.l) Guri, shub, dhagax, jaajuur iyo wixi lamida ka samaysan; sar.
daar: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax shidid (dab); wax ifid (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Taabasho; maagid; daandaansi. 3. Qof dilid; qof rayd. m.f.dh, daarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daar
f. n. stone house ~ building
daar v. light, kindle, ignite
daar v. touch, strike; annoy ~ disturb someone
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Daar
nickname; name-m igniter; ignite, instigate
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daar
-ay/tay: (v) turn on (teen on)-, switch on. Ex: nalka daar; turn on the light bulb ~ shid. 2. kindle (kin-dhal)-, ignite (ignaayt)
daar -ta: (n) stone house ~ sar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Daar
magac loo baxsho wiil u dhashay reer gabdho badan oo hooyadii u aragtay in uu yahay dabdaare ama iftiinshide.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daar
(fal) dab, nal iyo wixii la mid ah oo densan, shid ama noolee. Dabka innoo daar dhaxan baa jirtee. Dh: huri.
daar: (fal) cid kale, farogelin kula kac. Kuma daaree ha i daarin. Dh: gardarrayso.
daar: (fal) koox wax u billow sida ciyaar, legdin ama orod. Xantaysiga noo daar Daahiraw.
daar-ka: (magac, lab, keli) dalool yar oo loo yeelo daboolka dhiilaha caanaha lagu lulo oo qori ama maydhax iyo wixii la mid ah lagu juqaalo. Marka la rabo in la ogaado ciirtu inay cagaartay ama baxday, intii laga qaado juqaalka ayaa caanaha lagu soo dhiijiyaa ama lagu soo daariyaa gacanta si looga fiiriyo inay subag dhashay iyo in kale ciirtu. Daarka juf caauhu yaanay daadanine.
daar -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wareegsan oo weelasha qaarkood sida dhiilaha, dabool looga dhigo oo afkooga la le'egaysiiyo.
daar -ka: (magac, lab, keli) meel halbawle ah oo jidhka ka tirsan. Dh: halbowle.
daar-ka: (magac, lab, keli) maddiil aad u afbadan oo wax lagu jaro. Dh: muus, sakiin, mandiil.
daar -ka: (magac, lab, keli) sal dhinaca dhulka xiga u ballaadhan oo gorfaha dabaqyada iyo wixii la mid ah, xagga danbe lagaga tolo si ay ugu joogsadaan. Marakabka daarka waxa loogu tolay meel ha joogsado e. Dh: sariirta.
daar-ka: (magac, lab, keli) hilib jiidh ah oo sararta inteeda dambe ee adhaxda xigta saaran.
daar-ta: (magac, dhedig, keli) dhisme ka samaysan dhagax. Nin daar ku jiraa daruur ma arkee, illeyn xalay roobkii baa da'ay.
daar-ta: (magac, dhedig, keli) caano ama dareere kale, wax yar oo laga shubo.
daar-ta: (magac, dhedig, keli) sallaanka meesha malabku ku jiro lagu fuulo ama lagu gaaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Barar
(Barar-ka)
Oogada, oo cudur ama nabar ku dhacay darteed la buurata; kabrar; fuur.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
barar
barar¹: m.l Buurashada meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurato.
barar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
barar
barar¹: m.l Buurashada meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurato.
barar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel jirka ka mid ah caalir awgeed la buurasho. m.f.dh, bararid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
barar
v. swell (up)
barar: vl. n. swelling
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
barar
-ka: (n) the condition of being swollen; swell (isweel); bulge (boolji); distension (dis-teen-shin)
barar: -ay/tay: (v) become sv ollen (iswoolen)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
barar
(fal) meel jidhka ah, soo kuusan nabar ama xanuun awgii. Boogtii way barartay.
barar -ka: (magac, lab, keli) jidhka noolaha oo xanuun ama nabar soo gaadhay dartiis la soo fooca, la soo kuusma, dhiigga oo guntama, meel isugu taga. Barar ciyil maha.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
barar
ورم
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Carar
(Carar-ka)
1. Orod baqdini ku jirto; baxsad; roor; fakad.
2. Dhiin dhirta laga sameeyo oo wax lagu midabeeyo; asal, aglool.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
carar
carar¹: m.l 1. la-mid: cararid. Orod baqdin leh. 2. Dhiin meyraxda dhirta qaarkeed laga sameeyo oo wax lagu aslo; asal; aglool.
carar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Orod baqdin ku jirto ordid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
carar
carar¹: m.l 1. la-mid: cararid. Orod baqdin leh. 2. Dhiin meyraxda dhirta qaarkeed laga sameeyo oo wax lagu aslo; asal; aglool.
carar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Orod baqdin ku jirto ordid. m.f.dh, cararid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
carar
v. run away, flee, rush off ~ away, escape; avoid
carar vl. n. running away, flight
carar m. n., [collective] vegetable dye
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
carar
-ay / tay: (v) flee (/zZn); escape (iskeyp); run away; take to flight;; desert ~ baxso
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
carar
(fal) xawli u soco cabsi ama wax kale dartood. Dh: orod, caymad. Li: joogso, istaag.
carar -ka: (magac, lab, keli) diir dhirta laga jafo oo inta biyo lagu qooyo wax lagu midabeeyo. Dh: asal.
carar -ka: (magac, lab, keli) socod xawli ah oo cabsi ku jirto. Adigu ba caqlaad leedahaye, carar maxaa dhaama? Dh: orod, fakad, baxsad. Li: istaagid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabar
(Dabar-ka)
1. Xarig gaaban oo xoolaha addimmada lagaga xiro kolka la lisa hayo (sida lo'da) ama la doona hayo inayan fogaan ama baxsan (sida geela); seeto.
2. Midab cawl ah oo ilkaha ku samaysma.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabar
dabar¹: m.l (-rro/-bro, m.dh) 1. Xarig gaaban, xaskul ka samaysan oo awrka labada lugood ee hore looga xiro si uusan u foogaan. 2. Xarig ama suun jilcan oo saca labada lugood ee dambe looga xiro marka la maalayo. 3. Midab casaan ah oo ilkaha dadka qaarkii yeeshaan.
dabar²: m.dh (kiimika) Awoodda isdhexgalka ee isku qabata laba atam ama in ka badan ama koox atammo ah. Xooggaga dhaliya dabarradu waxay u kala duwanaan karaan kuwo aad u dabacsan oo molikuyuullada dhexmara (ilaa 0.1 kJ mol-1) iyo kuwo ah dabarro kimikaad oo laxaad badan (ilaa 10 3 kJ mol-1).
dabar³: f.g1 (-bray, -bartay; -bri) Sac ama geel dabar ku xirid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dabar
dabar¹: m.l (-rro/-bro, m.dh) 1. Xarig gaaban, xaskul ka samaysan oo awrka labada lugood ee hore looga xiro si uusan u foogaan. 2. Xarig ama suun jilcan oo saca labada lugood ee dambe looga xiro marka la maalayo. 3. Midab casaan ah oo ilkaha dadka qaarkii yeeshaan.
dabar²: m.dh (kiim.) Awoodda isdhexgalka ee isku qabata laba atam ama in ka badan ama koox atammo ah. Xooggaga dhaliya dabarradu waxay u kala duwanaan karaan kuwo aad u dabacsan oo molikuyuullada dhexmara (ilaa 0.1 kJ mol-1) iyo kuwo ah dabarro kimikaad oo laxaad badan (ilaa 10 3 kJ mol-1). m.f.dh, dabrid².
dabar³: f.g1 (-bray, -bartay; -bri) Sac ama geel dabar ku xirid. m.f.dh, dabrid.
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Dabar
Connective
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dabar
m. n. hobble rope for camels; fetters, manacles, chains
dabar v. hobble (a camel), tether, tie up, fetter, chain
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Dabar
name-m hopple robe; fetter, manacle
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dabar
-ka: (n) plaque (palaak)-, plaque on a tooth surface
dabar -ka: (n) shackle (shaakaiy fetter (fe-tar); the hobble of an animal ~ seeto
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabar
(fal) awr ama wax kale, xadhig labada addin ee hore kaga xidh.
dabar -ka: (magac, lab, keli) midab cawl guduud ah oo ilkaha ku samaysma. Gabar ilkaha dabar ku leh ayuu Guuleed guursaday.
dabar -ka: (magac, lab, keli) xadhig gaaban oo xoolaha addimada lagaga xidho badina awrta ama lo'da. Dabar iyo silsilad haysa, wuxuu soofka xoolahaba, kaga soocan yahay waaye.
dabar -ka: (magac, lab, keli) awoodda isku haysa labo atam.
dabar -ta: (magac, dhedig, keli) erey saynis ah oo uu macnihiisu yahay, awoodda isdhexgalka ee isku qabata labo atam ama in ka badan ama koox atammo ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dacar
(Dacar-ta)
1. Geed yar oo jaadad badan ah oo leh caleemo hilib leh oo dhinacyada qodxo ku leh, iyo laan dheer (baaldacar) oo baarkiisa dhabaq ka samaysmo; caleemaha, dhacaan aad u xaraar oo laysku daweeyo baa laga lisaa; sibir.
2. Dhacaan xaraar oo cawl ah ama cagaar, oo inta beerka ka yimaada, heerkutaasha ku urura; xammeeti.
3. Wixii qush ah oo caloosha ku jira oo layska dacarfaalo; qaras.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dacar
dacar¹: m.l Dhismo weyn oo dusha ka dedan dhinacyadana ka furan oo laga dhiso qabuuraha wadaaddada waaweyn oo marka la siyaaranayo dadku harsado.
dacar²: m.dh 1. Geed yar oo jaadad badan ah oo leh caleemo hilib leh oo dhinacyada qodxo ku leh, iyo laan dheer (baaldacar) oo baarkiisa dhabaq ka samaysmo; caleemaha, dhacaan aad u xaraar oo laysku daweeyo baa laga lisaa; sibir. 2. Dhacaan xaraar oo cawl ah ama cagaar, oo inta beerka ka yimaada, beerkutaasha ku urura; xammeeti. 3. Wixii qush ah oo caloosha ku jira oo layska dacarfaalo; qaras.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dacar
m.dh 1. Geed yar oo jaadad badan ah oo leh caleemo hilib leh oo dhinacyada qodxo ku leh, iyo laan dheer (baaldacar) oo baarkiisa dhabaq ka samaysmo; caleemaha, dhacaan aad u xaraar oo laysku daweeyo baa laga lisaa; sibir. 2. Dhacaan xaraar oo cawl ah ama cagaar, oo inta beerka ka yimaada, beerkutaasha ku urura; xammeeti. 3. Wixii qush ah oo caloosha ku jira oo layska dacarfaalo; qaras.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dacar
f. n., [collective] bitter aloe; bitter stuff; bile
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
DACAR
[DA-AR] Aloe 03
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DACAR
(Da-ar) N Aloe breviscapa Reynolds & Bally. Liliaceae.
N Aloe somaliensis W. Watson. Liliaceae.
May Aloe microdonta Chiov. Liliaceae.
N Aloe scobinifolia Reynolds & Bally. Liliaceae.
N Aloe megala cantha Bak. Liliaceae.
May Aloe ruspoliana Bak. Liliaceae.
N Aloe steudneri Schweinf. Liliaceae.
S Aloe pirottae Berger. Liliaceae.
N Asparagus asiaticus L. Liliaceae.
S Crinum somalense Chiov. Amaryllidaceae.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Dacar
nickname; name-m bitter
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dacar
-ta: (n) 1. bitter aloe (bitar-alow) 2. constipation (konis-tipeey-shin) ~ qaras.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Dacar
magac wiil la rajaynayo in uu noqdo mid adag oo aanu cadaawuhu soo haweysan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dacar
(tilmaame) wax aad u qadhaadh. Dh: xadhaadh. Li: macaan, malab.
dacar-ta: (magac, dhedig, keli) geed gaaban oo leh dhego kala sarsarreeya oo waaweyn. Dheecaanka ka baxa dhegihiisu waa qadhaadh, daawo ahaanna waa loo isticmaalaa.
dacar -ta: (magac, dhedig, keli) cillad xanuun ah oo ku dhacda caloosha, qushka caloolsha ku jira ee layska dacarbixiyo. Rag damac iyo dacari kama dhammaato. Dh: qaras.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dacar
cf: qaras, qush, sibir
de: bitter aloe; bitter stuff; bile
lx: dacar
pd: (-ta)
ps: n-f-col
key: dacar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dadar
-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah noocyada jaadka oo ka baxa meel magacaa leh. Dadar baan soo iibsaday duhurkii.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dahar
(Dahar-ta)
1. Daar, sar.
2. Geed weyn oo aan qorraxood ahayne harac ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dahar
m.l (dahar, m.dh) 1. Geed weyn oo harac ah. 2. Dhismo hoos leh, qabriyada laga ag dhiso oo Quraanka lagu akhriyo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dahar
f. n. house, building
dahar [feminine] n., [collective] tree species
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dahar
-ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo hadh fiican leh. Dahar baan hadhgalay. Dh: damal.
dahar-ka: (magac, lab, keli) dhisme lagu sameeyo xabaalaha.
dahar-ta: (magac, dhedig, keli) daar ama sar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dakar
m.l (-rro, m.dh) Xubinta taranka ee ragga; gus.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dakar
m.l (-rro, m.dh) Xubinta taranka ee ragga; gus.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dakar
-ka: (magac, lab, keli) nooc fiican oo fooxa ka mid ah.
dakar-ka: (magac, lab, keli) buuryada ragga.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dalar
(fal) wax qurxi oo dheeh u yeel.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daqar
(Daqar-ka)
Nabar madaxa ku dhaca oo lafta caddeeya, ama jebsha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daqar
daqar¹: m.l (-rro, m.dh) Dhaawac madaxa gaara oo aan lafta jebin. la-mid: dakhar¹.
daqar²: f.g1 (-qray, -qartay; -qri) Qof, dhaawac aan lafta jebin madaxa ka gaarsiin. la-mid: dakhar².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daqar
daqar¹: m.l (-rro, m.dh) Dhaawac madaxa gaara oo aan lafta jebin.
daqar²: f.g1 (-qray, -qartay; -qri) Qof, dhaawac aan lafta jebin madaxa ka gaarsiin. m.f.dh, daqrid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daqar
m. n. wound on the scalp; concussion
daqar v. wound someone on the head
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daqar
-ka: (n) bump (bamp), head injury; concussion (kon-kashan)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daqar
(fal) cid kale, madaxa wax kaga dhufo oo dhaawac gaadhsii. Dh: dakhar.
daqar-ka: (magac, lab, keli) dhaawaca qof madaxa laga gaadhsiiyo. Dh: dakhar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Darab
1. (Darab-ka) a) Wax la fali doono, intaan la bilaabin, oo wax laysugu sii duwo oo waxa loo baahan doono loo soo dhoweeyo; diyaar. b) Istijo. c) Cabbir dhulka iyo beeraha lagu cabbiro, d) (weel, kd.) qurxin.
2. (Darab-ta) Daribta hilibka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darab
darab¹: m.l 1. Dhaqidda la dhaqo meelaha kaadida iyo saxaradu soo maraan; istanyo. 2. (-yo, m.dh) Cabir dhulka beeraha lagu cabiro (oo afar jibaal ah) oo le'eg 25 mitir. 3. Saxaro. 4. In yar oo biyo ah oo lagu istinjoon karo. 5. Dun, aleel, kuul iyo wixi lamida oo weelka lagu qurxiyo. 6. Hanti yar oo laga bixiyo gabar la guursaday oo hooyadeed la siiyo.
darab²: m.dh 1. Toorrey, billaawe iyo wixi lamida daabkooda meesha ugu sarreysa ee quruxda loogu talagalay. 2. la-mid: darib.
darab³: f.g1 (-rbay, -rabtay; -rbi) 1. Wax diyaarin. 2. Weel aleelayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
darab
darab¹: m.l 1. Dhaqidda la dhaqo meelaha kaadida iyo saxaradu soo maraan; istanyo. 2. (-yo, m.dh) Cabir dhulka beeraha lagu cabiro (oo afar jibaal ah) oo le'eg 25 mitir. 3. Saxaro. 4. In yar oo biyo ah oo lagu istinjoon karo. 5. Dun, aleel, kuul iyo wixi lamida oo weelka lagu qurxiyo. 6. Hanti yar oo laga bixiyo gabar la guursaday oo hooyadeed la siiyo.
darab²: f.g1 (-rbay, -rabtay; -rbi) 1. Wax diyaarin. 2. Weel aleelayn. m.f.dh, darbid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darab
vl. n. ablution, washing one's anus ~ private parts after defecating ~ urinating; water used for this function
darab m. n. (adj.): preparation; ready, prepared
darab v. prepare, make something ready; embellish, decorate
darab m. n. measure of land (about 1/4 hectare)
darab [feminine] n., [collective] fat of the meat
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
darab
-ka: (n) 1. washing or cleansing of the private parts after one's excretion [urination or moving one's bowels] before the prayer; ablution (abluushari) ~ istijo. 2. a piece of farmland, quarter of a hectare ~ jibaal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darab
-ka: (magac, lab, keli) cabbir dhulka beeraha lagu cabiro oo u dhigma 25 mitir.
darab -ka: (magac, lab, keli) neef xoola ah nafaqo uu ku dararo siin.
darab -ta: (magac, dhedig, keli) hilibka geela marka laga reebo afarta addin iyo luqunta inta kale ee cad magoolka ah. Dh: darib.
darab -ta: (magac, dhedig, keli) biyaha lagu istijoodo marka saxaro ama kaadi kaa timaad.
darab -ta: (magac, dhedig, keli) toorrey, billaawe ama wax kale oo la mid ah, daabkooda meesha ugu sarreysa ee quruxda loogu talagalay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daraf
(Daraf-ka, Daraf-ta)
Dhinac, dacal; doc; baal; gees; barbar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daraf
m. l/dh (-rfo, m. l/-fyo, m.dh) 1. Meesha wax ugu baallaysa. 2. Labada kobood ee casaamka ah ee derinta dacalladeeda lagu tolo middood.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daraf
m.l/dh (-rfo, m.l/-fyo, m.dh) 1. Meesha wax ugu baallaysa. 2. Labada kobood ee casaamka ah ee derinta dacalladeeda lagu tolo middood.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daraf
m. n., [collective], [collective] edge, side, corner, direction; limit, extremity; party (to a contract)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daraf
-ka: (n) 1. comer (koorner)~ gees 2. side (saaydhy edge (eej) ~ dacal, hareer, doc
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daraf
-ka: (magac, lab, keli) hareerta walax ama meesha ugu baallaysa. Dh: dacal, dhinac, fay, barbar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daraf
de: edge, side, corner, direction; limit, extremity; party (to a contract)
lx: daraf
pd: (-ka ~ -ta Pl: darfo (/ha), duruuf (ta))
ps: n2-m, n3-f, n8-m/f
key: daraf
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daran
1. Weyn; saamays culus leh; (wax daran) wax xun; (nin daran - nin waxtar weyn leh; nin rag ah).
2. (Daran-ta) Geed yar oo jaadad badan ah oo dhooddida iyo dibirka ka baxa oo dhanaan oo geelu jecel yahay oo ku darmado, dadkuna qaarkeed, buruqda ka cuno (darankutaal).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daran
daran¹: m.dh Geed yar, jaadad badan oo dhooddida iyo dibirka ka baxa oo dhanaan, geelu ku jeelbaxo leh.
daran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ku d.: wax, wax kale ku qasan noqosho. la-mid: darsan².
daran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax karti badan ahaansho (qof). 2. Wax dhibaato badan ahaansho. 3. Ku d.: wax, wax kale ku qasan ahaansho. 4. Ku d.: qof balwad aad u isticmaala ahaansho. 5. U d.: wax cid dhibaateeya ahaansho. la-mid: darsan³.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daran
daran¹: m.dh Geed yar, jaadad badan oo dhooddida iyo dibirka ka baxa oo dhanaan, geelu ku jeelbaxo leh.
daran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ku d.: wax, wax kale ku qasan noqosho. m.f.dh, darmid. la-mid: darsan.
daran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax karti badan ahaansho (qof). 2. Wax dhibaato badan ahaansho. 3. Ku d.: wax, wax kale ku qasan ahaansho. 4. Ku d.: qof balwad aad u isticmaala ahaansho. 5. U d.: wax cid dhibaateeya ahaansho. m.f.dh, darnaan. la-mid: darsan.