ereyga

daraad

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Daraad

DHAN

Dar; Aw-.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daraad

DHAN

m.dh. fk la-mid: dar².

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

daraad

DHAN

m.dh.fk D.day, d.daa iyo wixi lamida. la-mid: dar². daraasad m.dh la-mid: daraaso, diraaso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daraad

DHAN

f. n. sake, reason

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daraad

DHAN
1

-da: (n) sake (seek)

2

daraaddaa: for your sake;

3

daraaddiis: for his sake;

4

daraadday: for my sake

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daraad

DHAN

-ka: (magac, lab, keli) magaca loo yaqaan goodirka lab markuu yeriska yahay. Daraad baan ugaadhsi ku dilay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

daraad

DHAN
1

bw: sabab

2

de: sake, reason

3

lx: daraad

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f

6

syn: ajli

7

key: daraad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daragad

DHAFAN

m.dh la-mid: dargad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

darraad

DHAFAN

m.dh la-mid: dorraad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

darraad

DHAFAN

f. n. the day before yesterday

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

darraad

DHAFAN

-da: (magac, dhedig keli) maalinkii shalay maalinkii ka horreeyey. Darraad ayaan safar ka imid. Dh: dorraato.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

darraad

DHAFAN
1

a: dorraad

2

de: the day before yesterday

3

lx: darraad

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-time

6

key: darraad

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baraad

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) dareenka wax lagu kala garto. Dh: dareen, ogaansho, miyir.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

caraad

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) cid kale wax ku guubaabin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Da'aad

DHAFAN
1

(Da'aad-da)

2

Da'; fil.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

da'aad

DHAFAN

m.dh la-mid: da'¹ (1).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

da'aad

DHAFAN

-da: (n) age (eeyy)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

da'aad

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) eeg da'.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

da'aad

DHAFAN
1

de: age

2

lx: da'aad

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

syn: fil

6

key: da'aad

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dabaad

DHAFAN

(fal) sibiisha saca ka boor si uu u godlado ama ilmaha u oggolaado. Saca dabaad ha godladee. Dh: boor.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dalaad

DHAFAN

m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir waaweyn lahayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dalaad

DHAFAN

m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir waaweyn lahayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daraaf

DHAFAN

m.l Nuqul, bartilmaan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daraaf

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) qoraal in dib loo eego u baahan oo aan dhammaystirnayn. Dh: qabyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Darbad

DHAFAN
1

(Darbad-da)

2

1. Badda kolka dabayshu gasho oo ay isku qarxato.

3

2. (kubbad) nabar; laad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

darbad

DHAFAN

m.dh (-do, m.l) 1. Dabayl xoog leh oo ka dhacda badda. 2. Xumad badan. 3. la-mid: darbo¹.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

darbad

DHAFAN

m.dh (-do, m.l) 1. Dabayl xoog leh oo ka dhacda badda. 2. Xumad badan. 3. la-mid: darbo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

darbad

DHAFAN
1

f. n. gale force wind

2

darbad [feminine] n. single punch, shot, throw ~ kick; 'one go'

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

darbad

DHAFAN

-da: (n) kick (kik) punch (panji) —darbee -yey / darbeysay: (v) kick (kik)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

darbad

DHAFAN
1

-da: (magac, dhedig, keli) ku dhufashada cagta lagu dhufto kubbadda. Dh: laag.

2

darbad-da: (magac, dhedig, keli) xanuun qofka ku soo booda oo uu ku tago ama caafimaadkiisa waxyeello weyn u gaysta. Dh: qandho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dargad

DHAFAN
1

(Dargad-da)

2

Sariir lagu seexdo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dargad

DHAFAN

m.dh (-do, m.l) 1. Dhisme dhulka ka kacsan oo kaneecada laga fuulo ama miraha lagu qallajiyo. 2. Sariir yar oo ilmaha dhashay la seexiyo. la-mid: daragad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dargad

DHAFAN

m.dh (-do, m.l) 1. Dhisme dhulka ka kacsan oo kaneecada laga fuulo ama miraha lagu qallajiyo. 2. Sariir yar oo ilmaha dhashay la seexiyo. la-mid: daragad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dargad

DHAFAN

f. n. elevated bed

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dargad

DHAFAN

-da: (magac, dhedig, keli) aqal afargeesood ah oo shirib iyo dhoobo ka samaysan oo hayjadaha laga dhisto. Dh: derged, girgid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

dargad

DHAFAN
1

de: elevated bed used during the rainy season

2

lx: dargad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: dargad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Darmad

DHAFAN
1

(Darmad-ka)

2

1. (geel, kd.) daran daaqid.

3

2. (ku darmad, isku darmad) Ku biirid; ku kordhid; midoobid.

4

3. (midab) madow iyo beey isku darsan ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

darmad

DHAFAN
1

darmad¹: m.l 1. Midab guduud oo madow xigeen ah oo xooluhu yeeshaan. 2. la-mid: darmasho.

2

darmad²: m.dh (-do, m.l) Koor boodaanta ka yar, aleelkana ka weyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

darmad

DHAFAN
1

m. n. sickness from grazing on poisonous plants

2

darmad m. n., [abstract] dark gray (color)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

darmad

DHAFAN
1

-ka: (magac, lab, keli) geel, geed daran daagid.

2

darmad -ka: (magac, lab, keli) midab madow iyo bey isugu jira. Midabka saca dhalay waa darmad.

3

darmad -ka: (magac, lab, keli) labo wax iyo in ka badan oo is dhexgasha; xoolo ku bira xoolo kale.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Darsad

DHAFAN
1

(Darsad-ka)

2

Darsasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

darsad

DHAFAN

m.l la-mid: tarsad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

darsad

DHAFAN

vl. n. act of scooping up

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

darsad

DHAFAN
1

-ka: (magac, lab, keli) fandhaal, malqaacad, qude iyo wixii la mid ah, wax meel ku jira, in kaga qaadasho. Dh: qaadasho.

2

darsad -ka: (magac, lab, keli) wax horay loo haystay oo muddo laga maqnaa u baahasho oo heliddiisa u hiloobid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

darsad

DHAFAN
1

de: act of scooping up

2

lx: darsad

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2-m

5

key: darsad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

darxad

DHAFAN

m.dh (-do, m.l) Tarash; xiddo.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

darxad

DHAFAN

-da: (magac, dhedig, keli) wax lagu qurxiyo tarashka iyo xiddaha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dawaad

DHAFAN
1

(Dawaad-da)

2

1. Weelka khadda lagu shubo.

3

2. Madow khadda u eg oo awrtu qadaadka ku yeelato; (ama tawaad).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dawaad

DHAFAN

m.dh 1. Khad. 2. Weelka khadda lagu shubto. 3. Madow khadka u eg oo awrka qoorka ahi ku yeelato qadaadka. la-mid: tawaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dawaad

DHAFAN

m.dh 1. Khad. 2. Weelka khadda lagu shubto. 3. Madow khadka u eg oo awrka qoorka ahi ku yeelato qadaadka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

dawaad

DHAFAN

f. n. small container, ink well, inkpot; ink

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

DAWAAD

DHAFAN
1

Inchiostro

2

Ink

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dawaad

DHAFAN
1

-da: (magac, dhedig keli) dhidid madow oo awrka qoodha ah qadaadka ku yeesho oo labada dhegood inta u dhaxaysa ka dareera. Dh: tawaad.

2

dawaad -da: (magac, dhedig, keli) dareere midab madaw leh oo wax lagu qoro oo dhuxul ama wax kale laga sameeyo ee dawaadda lagu shubo ee looxa lagu qoro. Dh: khad, anqaas, tawaad.

3

dawaad -da: (magac, dheddeg, keli) weel yar oo cudh yar iyo gudo wareegsan leh oo anqaasta lagu shubto, ka baxa geed dhuljiif ah oo caleen balballaadhan leh, weel khadeed. Dawaaddii iga jabtay markaan kufay. Dh: tawaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

dawaad

DHAFAN
1

bw: Arabic

2

de: small container, ink well, inkpot; ink

3

lx: dawaad

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: dawaad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Garaad

DHAFAN
1

(Garaad-ka)

2

1. Kartida wax garashada; maan; kas; caqli; laab; xirgi; dhimir; maskax; fiiro; dhugmo.

3

2. (-) Nin qolo u madax ah; ugaas; iimaan; wabar; beeldaaje; boqor; suldaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

garaad

DHAFAN

m.l Kartida maskaxdu u leedahay waxgarashada; caqli; dhug.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

gąraad

DHAFAN

m.l (-dyo, m.dh) Nin qolo madax u ah; ugaas; wabar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

garaad

DHAFAN
1

m.l Kartida maskaxdu u leedahay waxgarashada; caqli; dhug.

2

gąraad: m.l (-dyo, m.dh) Nin qolo madax u ah; ugaas; wabar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

garaad

DHAFAN
1

m. n., [abstract] understanding, judgement, wisdom; mind, sense, thought, intelligence

2

garaad m. n. chief, leader

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]

Garaad

DHAFAN

name-m understanding, judgement, wisdom; mind, sense, thought, intelligence; chief, leader (title of leadership & respect)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

garaad

DHAFAN

-ka: (n) the human consciousness; mind (maayndh); brain (bareeyn); intellect (iintalekti) ~ maan-ka, xis —garaadka dahsoon: (adj) subconscious (sabkoon-shas) —ku garaadsaday / garaadsatay: (v) become aware at childhood; remember from childhood

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Garaad

DHAFAN
1

Coscienza

2

Conscience

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

haraad

DHAFAN

(fal) oon oo biyo u baaho. Dh: harraad, oon.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Saraad

DHAFAN
1

(Saraad-da)

2

Saad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

saraad

DHAFAN
1

saraad¹: m.dh 1. Wax dhici doona oo la sii sheego. 2. Calaamado iyo dhacdooyin tusmeeya wax dhici doona.

2

saraad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Wax dhici doona mala-awaalid. 2. Dhacdooyin tilmaamid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

saraad

DHAFAN
1

f. n. prediction, premonition, prophecy; anticipation, foresight

2

saraad v. predict, foretell, prophesy; foresee, anticipate

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

SARAAD

DHAFAN

(Sarad) N Maytenus undata (Thunb.) Blakelock. Celastraceae.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

saraad

DHAFAN
1

-ka: (magac, lab, keli) wax la filayo dhicistiisa, astaamaha ka soo horreeya ee sii sheega, siday wax noqon doonaan oo la sii sheego, wax dhici doona, astaamaha soo hormara.

2

saraad -ka: (magac, ab, keli) hadal lagu sii mala'awaalo oo siday wax noqon doonaan lagu sheego.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

yaraad

DHAFAN

-ka: (magac, lab, keli) wax yar noqosho; soo koobmid. Yaraadka biyaaha roob la'aantaa ugu wacan. Dh: yaraan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aawo

DHAABAN
1

(Aawa-da)

2

Daraad; dar; aw.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ajli

DHAABAN
1

(Ajli-ga)

2

Sabab; daraad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aw

DHAABAN
1

Aw: (Aw-ga)

2

1. Awoowe hore; ab.

3

2. Qof cilmi iyo kasmo gaar ah leh; wadaad.

4

Aw: (Aw-geed; aw-giis) daraad; dar; aawo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Culaab

DHAABAN
1

(Culaab-ta)

2

Baariga hoos u dhacaya oo wax waliba ku hayaan waxa sida, jiidashada dhulka daraaddeed; culays.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dar

DHAABAN
1

1. (Dar-ka) a) Yeelka xoolaha lagu shubo mid kamid ah oo ka samaysan harag weyn oo wareegsan oo gadow leh; b) meelo dhisan oo loogu talaggalay in biyuhu ku soo ururaan ama lagu shubto; qabaal; berked. c) Dad; duul.

2

2. (Dar-ta) Daraad; aw.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dharsid

DHAABAN
1

(Dharsid-da)

2

1. Camashood; xanaaqid; dhirfid; carasho; dhiidhiyid.

3

2. (oogada dadka) jilcid, debcid gabow daraaddi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gorros

DHAABAN
1

(Gorros-ka)

2

Madaxa oo hoos loo laallaadsho, islahadal darti; gebida oo la rogto, feker daraaddi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Idiin

DHAABAN
1

1. Uyaalka qofka lala hadla hayo oo koox ah; dartiin; daraaddiin.

2

2. (Idiin-ta) Haragga megedda laga dhigo oo aad loo jilciyo; maas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Tiin

DHAABAN
1

(Tiin-ka)

2

1. Miro yaryar oo macaan badan oo gudaha ku leh gan ubax ah; waxay lee yihiin dalool yar oo uurka iyo afka isu haya; wax ka bisayldhaafi og, oo sidaas daraaddeed, waa la engejiyaa.

3

2. Geedka mirahaasi ka baxaan.

4

3. Geed dhulka kulul iyo lamaddegaannada ka baxa oo aan caleemo lahayn oo laamihiisu ka samaysan yihiin xubno bagbagafsan oo wada buruq ah oo korka iska saarsaaran oo qodxo ku wada rogan yihiin; wuxuu dhalaa miro qaabka ugaxda leh oo kolkay bislaadaan aad u guduudan oo iyagana qodxo ku rogan yihiin; qurcis; tiin-hindi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Xagaldaaco

DHAABAN
1

(Xagaldaaca-da)

2

Lugta oo xagasha ka daacda ama ka laabanta, baari ama culays ay qaadi weydey daraaddeed (ama xagalkaddaaco).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

af

DHAABAN
1

af¹: m.l (afaf, m.l) 1. Xubinta nafleydu ay wax ku cunto oo bushimaha, carrabka iyo ilkuhu ay ku yaalliin. 2. Dhinaca ay middidu wax goyso. 3. Waddo, tog, xarig iyo wixi lamida dacalka ay ka bilowdaan. 4. Wax guda leh meesha wax looga shubi ama gelin karo. 5. A. leh: sida fiican ee birta la adeegsadaa wax u goyso.

2

af²: m.l (afaf, m.l) 1. (naxwe) Hadal ay bulsho u adeegsato sidii ay isku wargaarsiin lahayd, luqad. 2. A. guud: af ka dhexeeya ummad isku qaran ah, waxaana loo adeegsadaa siiba xagga warbaahinta iyo waxbarashada; a. qoraal: qaab afeedka la adeegsado marka wax la qorayo, kaasoo u dhow ama la xariira qaabka suugaanta, sidaa daraaddeed wuu ka adagyahay, siiba xagga weereynta, qaabka afka ee tiraab ahaan loo adeegsado; a. tirabeed: qaab afeedka la adeegsado marka si caadi ah loo hadlayo; a. maldahan: hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ay ku dhex qarsoontahay; wuxuuna xallad u yeela siiba hadalka suugaanta.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ajli

DHAABAN

m.l 1. Sabab; daraad. 2. A.gay, a.gaa iyo wixi lamida: daraadday, daraaddaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aragti-haraa

DHAABAN

m.dh (-iyo ..., m.dh) (xisaab) Aragtida loo tibaaxo isle'egta f(x) = (xa) gx+f(a) taas oo micnaheedu yahay haddii tibxaale f(x) ee doorsoome x, loo qaybiyo (xa), oo a ay tahay madoorsoome; tibixda haraaga waxa ay le'eg tahay qiimaha tibxaalaha marka x = a. Tibxaalaha sare f(1) = 2+3-1-4= 0, sidaa daraadeed (x-1) waa isir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aragti-isir

DHAABAN

m.dh (-iyo ..., m.dh) (xisaab) Xaaladda ay (x-a) ku noqonayso isirka tibxaalaha f(x) ee doorsoome x, haddii iyo haddii oo keliya f(a) = 0. Tusale ahaan, haddii f(x) = x +x-6 = 0 f(-3) = 9-3-6= 0; f(2) = 4+2-6 = 0. Sidaa daraadeed isirrada f(x) waa (x-2) iyo (x+3). Aragtida isirka waxa laga soo diiray aragtida haraaga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dar

DHAABAN
1

dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.

2

dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.

3

dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

u

DHAABAN
1

u¹: m.dh (u') Xarafka labaatanaad ee alifba'da af Soomaaliga, waana shaqal.

2

u²: h (naxwe) Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa: a) qurub la xiriira jiho la aado. Tusaale: “Halkaa u orod!”; b) qurub la xiriira qofka loo aado. Tusaale: “Cali baan u tagay”; c) qurub la xiriira qof ama shay daraaddiis wax loo sameeyo. Tusaale: “Naagta aqal u dhis!”; d) qurub la xiriira habka ama sababta wax loo sameeyo. Tusaale: “Si wanaagsan u samee!”, “Maxaad u soo iibsatay?”; e) ugu: qurubyo lagu cabbiro kalasarraynta. Tusaale: “Wiilasha asaga ayaa ugu wanaagsan”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xeerka sayn

DHAABAN

m.l (xisaab) Saddex-xagal kasta saamiga dhererka dhinaca marka loo eego saynka xagasha ka horjeedda dhinacaasi waa isku mid dhammaan saddexda dhinac. Sidaa daraadeed saddex-xagal dhinacyadiisu ay yihiin a, biyo c, xaglihiisuna ay yihiin A, B iyo C. Jidka waa a = b = c taas oo ay tahay dhinaca kahorjeeda xagasha A, b-tahay dhinaca kahorjeeda xagasha B iyo c-na tahay dhinaca ka horjeeda xagasha C.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

af

DHAABAN
1

af¹: m.l (afaf, m.l) 1. Xubinta nafleydu ay wax ku cunto oo bushimaha, carrabka iyo ilkuhu ay ku yaalliin. 2. Dhinaca ay middidu wax goyso. 3.Waddo, tog, xarig iyo wixi lamida dacalka ay kabilowdaan. 4. Wax guda leh meesha wax looga shubi ama gelin karo.

2

5. A. leh: sida fiican ee birta la adeegsadaa wax u goyso.

3

af²: m.l (afaf, m.l) 1. (naxwe) Hadal ay bulsho u adeegsato sidii ay isku wargaarsiin lahayd, luqad. 2. A. guud: af ka dhexeeya ummad isku qaran ah, waxaana loo adeegsadaa siiba xagga warbaahinta iyo waxbarashada; a. qoraal: qaab afeedka la adeegsado marka wax la qorayo, kaasoo u dhow ama la xariira qaabka suugaanta, sidaa daraaddeed wuu ka adagyahay, siiba xagga weereynta, qaabka afka ee tiraab ahaan loo adeegsado; a. tirabeed: qaab afeedka la adeegsado marka si caadi ah loo hadlayo; a. maldahan: hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ay ku dhex qarsoontahay; wuxuuna xallad u yeela siiba hadalka suugaanta.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ajli

DHAABAN

m.l 1. Sabab; daraad. 2. Ajligay, ajligaa iyo wixi lamida: daraadday, daraaddaa. Tusaale: Ajligaaga ayaan u sameeyey arrintaas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

aragti-isir

DHAABAN

m.dh (-iyo ..., m.dh) (xisaab) Xaaladda ay (x-a) ku noqonayso isirka tibxaalaha f(x) ee doorsoome x, haddii iyo haddii oo keliya f(a) = 0. Tusale ahaan, haddii f(x) = x +x-6 = 0 f(-3) = 9-3-6= 0; f(2) = 4+2-6 = 0. Sidaa daraadeed isirrada f(x) waa (x-2) iyo (x+3). Aragtida isirka waxa laga soo diiray aragtida haraaga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

dafiraad

DHAFANDHAAF

m.dh la-mid: dafirid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

dafiraad

DHAFANDHAAF

m.dh la-mid: dafir¹

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

dafiraad

DHAFANDHAAF

-da: (n) refusal to admit; denial (dinaayel)', negation (negeeyshin) ~ abnegation (abnigayshan) ~ inkiraad.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

dafiraad

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) waxjiritaankiisa ama samayntiisa mugdi gelin. Dh: inkiraad, asaraar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

daraasad

DHAFANDHAAF

m.dh la-mid: daraaso, diraaso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

daraasad

DHAFANDHAAF

f. n. study, studying, learning; lecture

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

daraasad

DHAFANDHAAF

-da: (n) 1. study (istadhi)-, curricula; courses of study -manhaj. 2. investigation (investageey-shin); inspection (inispek-shiriy, research ~ diraasad, baaritaan, baaris

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

daraasad

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) cilmibaadhis lagu sameeyo mawduuc gaar ah oo si cilmiyaysan dhan walba looga eego. Dh: diraasad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

daraasad

DHAFANDHAAF
1

a: daraaso (/da) [n6-f]

2

cf: diraaso

3

de: study, studying, learning; lecture

4

lx: daraasad

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f

7

xv: Arabic

8

key: daraasad

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

darancad

DHAFANDHAAF

m.l/dh Nooc daranta ka mid ah oo meelaha cusbada badan ka baxda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

afaraad

DHAFANDHAAF

m.l/dh.t.j Tirada jagaale, keeda u dhigma afarta. la-mid: afraad.

waa la naqliyay ✓