daraad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daraad
Dar; Aw-.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daraad
m.dh. fk la-mid: dar².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daraad
m.dh.fk D.day, d.daa iyo wixi lamida. la-mid: dar². daraasad m.dh la-mid: daraaso, diraaso.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daraad
f. n. sake, reason
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daraad
-da: (n) sake (seek)
daraaddaa: for your sake;
daraaddiis: for his sake;
daraadday: for my sake
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daraad
-ka: (magac, lab, keli) magaca loo yaqaan goodirka lab markuu yeriska yahay. Daraad baan ugaadhsi ku dilay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daraad
bw: sabab
de: sake, reason
lx: daraad
pd: (-da)
ps: n0-f
syn: ajli
key: daraad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daragad
m.dh la-mid: dargad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darraad
m.dh la-mid: dorraad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darraad
f. n. the day before yesterday
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darraad
-da: (magac, dhedig keli) maalinkii shalay maalinkii ka horreeyey. Darraad ayaan safar ka imid. Dh: dorraato.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
darraad
a: dorraad
de: the day before yesterday
lx: darraad
pd: (-da)
ps: n0-f-time
key: darraad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baraad
-ka: (magac, lab, keli) dareenka wax lagu kala garto. Dh: dareen, ogaansho, miyir.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caraad
-ka: (magac, lab, keli) cid kale wax ku guubaabin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Da'aad
(Da'aad-da)
Da'; fil.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
da'aad
m.dh la-mid: da'¹ (1).
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
da'aad
-da: (n) age (eeyy)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
da'aad
-ka: (magac, lab, keli) eeg da'.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
da'aad
de: age
lx: da'aad
pd: (-da)
ps: n2a-f
syn: fil
key: da'aad
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dabaad
(fal) sibiisha saca ka boor si uu u godlado ama ilmaha u oggolaado. Saca dabaad ha godladee. Dh: boor.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dalaad
m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir waaweyn lahayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dalaad
m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir waaweyn lahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daraaf
m.l Nuqul, bartilmaan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daraaf
-ka: (magac, lab, keli) qoraal in dib loo eego u baahan oo aan dhammaystirnayn. Dh: qabyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Darbad
(Darbad-da)
1. Badda kolka dabayshu gasho oo ay isku qarxato.
2. (kubbad) nabar; laad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darbad
m.dh (-do, m.l) 1. Dabayl xoog leh oo ka dhacda badda. 2. Xumad badan. 3. la-mid: darbo¹.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
darbad
m.dh (-do, m.l) 1. Dabayl xoog leh oo ka dhacda badda. 2. Xumad badan. 3. la-mid: darbo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darbad
f. n. gale force wind
darbad [feminine] n. single punch, shot, throw ~ kick; 'one go'
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
darbad
-da: (n) kick (kik) punch (panji) —darbee -yey / darbeysay: (v) kick (kik)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darbad
-da: (magac, dhedig, keli) ku dhufashada cagta lagu dhufto kubbadda. Dh: laag.
darbad-da: (magac, dhedig, keli) xanuun qofka ku soo booda oo uu ku tago ama caafimaadkiisa waxyeello weyn u gaysta. Dh: qandho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dargad
(Dargad-da)
Sariir lagu seexdo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dargad
m.dh (-do, m.l) 1. Dhisme dhulka ka kacsan oo kaneecada laga fuulo ama miraha lagu qallajiyo. 2. Sariir yar oo ilmaha dhashay la seexiyo. la-mid: daragad.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dargad
m.dh (-do, m.l) 1. Dhisme dhulka ka kacsan oo kaneecada laga fuulo ama miraha lagu qallajiyo. 2. Sariir yar oo ilmaha dhashay la seexiyo. la-mid: daragad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dargad
f. n. elevated bed
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dargad
-da: (magac, dhedig, keli) aqal afargeesood ah oo shirib iyo dhoobo ka samaysan oo hayjadaha laga dhisto. Dh: derged, girgid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dargad
de: elevated bed used during the rainy season
lx: dargad
pd: (-da)
ps: n1-f
key: dargad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Darmad
(Darmad-ka)
1. (geel, kd.) daran daaqid.
2. (ku darmad, isku darmad) Ku biirid; ku kordhid; midoobid.
3. (midab) madow iyo beey isku darsan ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darmad
darmad¹: m.l 1. Midab guduud oo madow xigeen ah oo xooluhu yeeshaan. 2. la-mid: darmasho.
darmad²: m.dh (-do, m.l) Koor boodaanta ka yar, aleelkana ka weyn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darmad
m. n. sickness from grazing on poisonous plants
darmad m. n., [abstract] dark gray (color)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darmad
-ka: (magac, lab, keli) geel, geed daran daagid.
darmad -ka: (magac, lab, keli) midab madow iyo bey isugu jira. Midabka saca dhalay waa darmad.
darmad -ka: (magac, lab, keli) labo wax iyo in ka badan oo is dhexgasha; xoolo ku bira xoolo kale.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Darsad
(Darsad-ka)
Darsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darsad
m.l la-mid: tarsad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darsad
vl. n. act of scooping up
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darsad
-ka: (magac, lab, keli) fandhaal, malqaacad, qude iyo wixii la mid ah, wax meel ku jira, in kaga qaadasho. Dh: qaadasho.
darsad -ka: (magac, lab, keli) wax horay loo haystay oo muddo laga maqnaa u baahasho oo heliddiisa u hiloobid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
darsad
de: act of scooping up
lx: darsad
pd: (-ka)
ps: vn2-m
key: darsad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darxad
m.dh (-do, m.l) Tarash; xiddo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darxad
-da: (magac, dhedig, keli) wax lagu qurxiyo tarashka iyo xiddaha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dawaad
(Dawaad-da)
1. Weelka khadda lagu shubo.
2. Madow khadda u eg oo awrtu qadaadka ku yeelato; (ama tawaad).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dawaad
m.dh 1. Khad. 2. Weelka khadda lagu shubto. 3. Madow khadka u eg oo awrka qoorka ahi ku yeelato qadaadka. la-mid: tawaad.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dawaad
m.dh 1. Khad. 2. Weelka khadda lagu shubto. 3. Madow khadka u eg oo awrka qoorka ahi ku yeelato qadaadka.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dawaad
f. n. small container, ink well, inkpot; ink
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
DAWAAD
Inchiostro
Ink
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dawaad
-da: (magac, dhedig keli) dhidid madow oo awrka qoodha ah qadaadka ku yeesho oo labada dhegood inta u dhaxaysa ka dareera. Dh: tawaad.
dawaad -da: (magac, dhedig, keli) dareere midab madaw leh oo wax lagu qoro oo dhuxul ama wax kale laga sameeyo ee dawaadda lagu shubo ee looxa lagu qoro. Dh: khad, anqaas, tawaad.
dawaad -da: (magac, dheddeg, keli) weel yar oo cudh yar iyo gudo wareegsan leh oo anqaasta lagu shubto, ka baxa geed dhuljiif ah oo caleen balballaadhan leh, weel khadeed. Dawaaddii iga jabtay markaan kufay. Dh: tawaad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dawaad
bw: Arabic
de: small container, ink well, inkpot; ink
lx: dawaad
pd: (-da)
ps: n1-f
key: dawaad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Garaad
(Garaad-ka)
1. Kartida wax garashada; maan; kas; caqli; laab; xirgi; dhimir; maskax; fiiro; dhugmo.
2. (-) Nin qolo u madax ah; ugaas; iimaan; wabar; beeldaaje; boqor; suldaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaad
m.l Kartida maskaxdu u leedahay waxgarashada; caqli; dhug.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gąraad
m.l (-dyo, m.dh) Nin qolo madax u ah; ugaas; wabar.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
garaad
m.l Kartida maskaxdu u leedahay waxgarashada; caqli; dhug.
gąraad: m.l (-dyo, m.dh) Nin qolo madax u ah; ugaas; wabar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garaad
m. n., [abstract] understanding, judgement, wisdom; mind, sense, thought, intelligence
garaad m. n. chief, leader
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Garaad
name-m understanding, judgement, wisdom; mind, sense, thought, intelligence; chief, leader (title of leadership & respect)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
garaad
-ka: (n) the human consciousness; mind (maayndh); brain (bareeyn); intellect (iintalekti) ~ maan-ka, xis —garaadka dahsoon: (adj) subconscious (sabkoon-shas) —ku garaadsaday / garaadsatay: (v) become aware at childhood; remember from childhood
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Garaad
Coscienza
Conscience
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haraad
(fal) oon oo biyo u baaho. Dh: harraad, oon.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Saraad
(Saraad-da)
Saad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
saraad
saraad¹: m.dh 1. Wax dhici doona oo la sii sheego. 2. Calaamado iyo dhacdooyin tusmeeya wax dhici doona.
saraad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Wax dhici doona mala-awaalid. 2. Dhacdooyin tilmaamid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
saraad
f. n. prediction, premonition, prophecy; anticipation, foresight
saraad v. predict, foretell, prophesy; foresee, anticipate
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
SARAAD
(Sarad) N Maytenus undata (Thunb.) Blakelock. Celastraceae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
saraad
-ka: (magac, lab, keli) wax la filayo dhicistiisa, astaamaha ka soo horreeya ee sii sheega, siday wax noqon doonaan oo la sii sheego, wax dhici doona, astaamaha soo hormara.
saraad -ka: (magac, ab, keli) hadal lagu sii mala'awaalo oo siday wax noqon doonaan lagu sheego.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yaraad
-ka: (magac, lab, keli) wax yar noqosho; soo koobmid. Yaraadka biyaaha roob la'aantaa ugu wacan. Dh: yaraan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aawo
(Aawa-da)
Daraad; dar; aw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ajli
(Ajli-ga)
Sabab; daraad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aw
Aw: (Aw-ga)
1. Awoowe hore; ab.
2. Qof cilmi iyo kasmo gaar ah leh; wadaad.
Aw: (Aw-geed; aw-giis) daraad; dar; aawo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Culaab
(Culaab-ta)
Baariga hoos u dhacaya oo wax waliba ku hayaan waxa sida, jiidashada dhulka daraaddeed; culays.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dar
1. (Dar-ka) a) Yeelka xoolaha lagu shubo mid kamid ah oo ka samaysan harag weyn oo wareegsan oo gadow leh; b) meelo dhisan oo loogu talaggalay in biyuhu ku soo ururaan ama lagu shubto; qabaal; berked. c) Dad; duul.
2. (Dar-ta) Daraad; aw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dharsid
(Dharsid-da)
1. Camashood; xanaaqid; dhirfid; carasho; dhiidhiyid.
2. (oogada dadka) jilcid, debcid gabow daraaddi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gorros
(Gorros-ka)
Madaxa oo hoos loo laallaadsho, islahadal darti; gebida oo la rogto, feker daraaddi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Idiin
1. Uyaalka qofka lala hadla hayo oo koox ah; dartiin; daraaddiin.
2. (Idiin-ta) Haragga megedda laga dhigo oo aad loo jilciyo; maas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Tiin
(Tiin-ka)
1. Miro yaryar oo macaan badan oo gudaha ku leh gan ubax ah; waxay lee yihiin dalool yar oo uurka iyo afka isu haya; wax ka bisayldhaafi og, oo sidaas daraaddeed, waa la engejiyaa.
2. Geedka mirahaasi ka baxaan.
3. Geed dhulka kulul iyo lamaddegaannada ka baxa oo aan caleemo lahayn oo laamihiisu ka samaysan yihiin xubno bagbagafsan oo wada buruq ah oo korka iska saarsaaran oo qodxo ku wada rogan yihiin; wuxuu dhalaa miro qaabka ugaxda leh oo kolkay bislaadaan aad u guduudan oo iyagana qodxo ku rogan yihiin; qurcis; tiin-hindi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xagaldaaco
(Xagaldaaca-da)
Lugta oo xagasha ka daacda ama ka laabanta, baari ama culays ay qaadi weydey daraaddeed (ama xagalkaddaaco).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
af
af¹: m.l (afaf, m.l) 1. Xubinta nafleydu ay wax ku cunto oo bushimaha, carrabka iyo ilkuhu ay ku yaalliin. 2. Dhinaca ay middidu wax goyso. 3. Waddo, tog, xarig iyo wixi lamida dacalka ay ka bilowdaan. 4. Wax guda leh meesha wax looga shubi ama gelin karo. 5. A. leh: sida fiican ee birta la adeegsadaa wax u goyso.
af²: m.l (afaf, m.l) 1. (naxwe) Hadal ay bulsho u adeegsato sidii ay isku wargaarsiin lahayd, luqad. 2. A. guud: af ka dhexeeya ummad isku qaran ah, waxaana loo adeegsadaa siiba xagga warbaahinta iyo waxbarashada; a. qoraal: qaab afeedka la adeegsado marka wax la qorayo, kaasoo u dhow ama la xariira qaabka suugaanta, sidaa daraaddeed wuu ka adagyahay, siiba xagga weereynta, qaabka afka ee tiraab ahaan loo adeegsado; a. tirabeed: qaab afeedka la adeegsado marka si caadi ah loo hadlayo; a. maldahan: hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ay ku dhex qarsoontahay; wuxuuna xallad u yeela siiba hadalka suugaanta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ajli
m.l 1. Sabab; daraad. 2. A.gay, a.gaa iyo wixi lamida: daraadday, daraaddaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aragti-haraa
m.dh (-iyo ..., m.dh) (xisaab) Aragtida loo tibaaxo isle'egta f(x) = (xa) gx+f(a) taas oo micnaheedu yahay haddii tibxaale f(x) ee doorsoome x, loo qaybiyo (xa), oo a ay tahay madoorsoome; tibixda haraaga waxa ay le'eg tahay qiimaha tibxaalaha marka x = a. Tibxaalaha sare f(1) = 2+3-1-4= 0, sidaa daraadeed (x-1) waa isir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aragti-isir
m.dh (-iyo ..., m.dh) (xisaab) Xaaladda ay (x-a) ku noqonayso isirka tibxaalaha f(x) ee doorsoome x, haddii iyo haddii oo keliya f(a) = 0. Tusale ahaan, haddii f(x) = x +x-6 = 0 f(-3) = 9-3-6= 0; f(2) = 4+2-6 = 0. Sidaa daraadeed isirrada f(x) waa (x-2) iyo (x+3). Aragtida isirka waxa laga soo diiray aragtida haraaga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dar
dar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Weel ka sameysan bir, qori, harag oo xoolaha biyo loogu shubo. 2. Dhisme dhagax iyo shamiinto ka samaysan oo xoolaha biyo loogu shubo. 3. In xoolo ah oo isku mar ka wada cabta. 4. D. ah: dadkii hore.
dar²: m.dh.fk 1. D.tay, d.taa iyo wixi lamida: awgay, awgaa iyo wixi lamida. 2. D. Alle: Alle dartiis, si niyadsam ah. la-mid: daraad.
dar³: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Badar, biyo, caano iyo wixi lamida oo meel ku jira weel in yar uga qaadid. 2. (f.g) Middi, waran iyo wixi lamida wax ku mudid. 3. (f.mg) Ka d.: xaal wax ku sugnaayeen si ka xun noqosho. 4. (f.mg) Ku d.: wax, wax kale ku kordhin. 5. (f.mg) Ku d.: nin iyo naag isu guurin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
u
u¹: m.dh (u') Xarafka labaatanaad ee alifba'da af Soomaaliga, waana shaqal.
u²: h (naxwe) Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa: a) qurub la xiriira jiho la aado. Tusaale: “Halkaa u orod!”; b) qurub la xiriira qofka loo aado. Tusaale: “Cali baan u tagay”; c) qurub la xiriira qof ama shay daraaddiis wax loo sameeyo. Tusaale: “Naagta aqal u dhis!”; d) qurub la xiriira habka ama sababta wax loo sameeyo. Tusaale: “Si wanaagsan u samee!”, “Maxaad u soo iibsatay?”; e) ugu: qurubyo lagu cabbiro kalasarraynta. Tusaale: “Wiilasha asaga ayaa ugu wanaagsan”.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xeerka sayn
m.l (xisaab) Saddex-xagal kasta saamiga dhererka dhinaca marka loo eego saynka xagasha ka horjeedda dhinacaasi waa isku mid dhammaan saddexda dhinac. Sidaa daraadeed saddex-xagal dhinacyadiisu ay yihiin a, biyo c, xaglihiisuna ay yihiin A, B iyo C. Jidka waa a = b = c taas oo ay tahay dhinaca kahorjeeda xagasha A, b-tahay dhinaca kahorjeeda xagasha B iyo c-na tahay dhinaca ka horjeeda xagasha C.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
af
af¹: m.l (afaf, m.l) 1. Xubinta nafleydu ay wax ku cunto oo bushimaha, carrabka iyo ilkuhu ay ku yaalliin. 2. Dhinaca ay middidu wax goyso. 3.Waddo, tog, xarig iyo wixi lamida dacalka ay kabilowdaan. 4. Wax guda leh meesha wax looga shubi ama gelin karo.
5. A. leh: sida fiican ee birta la adeegsadaa wax u goyso.
af²: m.l (afaf, m.l) 1. (naxwe) Hadal ay bulsho u adeegsato sidii ay isku wargaarsiin lahayd, luqad. 2. A. guud: af ka dhexeeya ummad isku qaran ah, waxaana loo adeegsadaa siiba xagga warbaahinta iyo waxbarashada; a. qoraal: qaab afeedka la adeegsado marka wax la qorayo, kaasoo u dhow ama la xariira qaabka suugaanta, sidaa daraaddeed wuu ka adagyahay, siiba xagga weereynta, qaabka afka ee tiraab ahaan loo adeegsado; a. tirabeed: qaab afeedka la adeegsado marka si caadi ah loo hadlayo; a. maldahan: hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ay ku dhex qarsoontahay; wuxuuna xallad u yeela siiba hadalka suugaanta.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ajli
m.l 1. Sabab; daraad. 2. Ajligay, ajligaa iyo wixi lamida: daraadday, daraaddaa. Tusaale: Ajligaaga ayaan u sameeyey arrintaas.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aragti-isir
m.dh (-iyo ..., m.dh) (xisaab) Xaaladda ay (x-a) ku noqonayso isirka tibxaalaha f(x) ee doorsoome x, haddii iyo haddii oo keliya f(a) = 0. Tusale ahaan, haddii f(x) = x +x-6 = 0 f(-3) = 9-3-6= 0; f(2) = 4+2-6 = 0. Sidaa daraadeed isirrada f(x) waa (x-2) iyo (x+3). Aragtida isirka waxa laga soo diiray aragtida haraaga.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dafiraad
m.dh la-mid: dafirid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dafiraad
m.dh la-mid: dafir¹
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dafiraad
-da: (n) refusal to admit; denial (dinaayel)', negation (negeeyshin) ~ abnegation (abnigayshan) ~ inkiraad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dafiraad
-da: (magac, dhedig, keli) waxjiritaankiisa ama samayntiisa mugdi gelin. Dh: inkiraad, asaraar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daraasad
m.dh la-mid: daraaso, diraaso.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daraasad
f. n. study, studying, learning; lecture
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daraasad
-da: (n) 1. study (istadhi)-, curricula; courses of study -manhaj. 2. investigation (investageey-shin); inspection (inispek-shiriy, research ~ diraasad, baaritaan, baaris
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daraasad
-da: (magac, dhedig, keli) cilmibaadhis lagu sameeyo mawduuc gaar ah oo si cilmiyaysan dhan walba looga eego. Dh: diraasad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
daraasad
a: daraaso (/da) [n6-f]
cf: diraaso
de: study, studying, learning; lecture
lx: daraasad
pd: (-da)
ps: n1-f
xv: Arabic
key: daraasad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darancad
m.l/dh Nooc daranta ka mid ah oo meelaha cusbada badan ka baxda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
afaraad
m.l/dh.t.j Tirada jagaale, keeda u dhigma afarta. la-mid: afraad.