daqran — Macnaha & Turjumaada

Madaxa dhaawac lafta waxyeela kaga dhacay; daqar ku dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

daqran¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax madaxa dhaawac ka gaarey noqosho (qof).

2

daqran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax madaxa daqar ka gaarey ahaansho (qof).

waa la naqliyay ✓

1

daqran¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax madaxa dhaawac ka gaarey noqosho (qof). m.f.dh, daqramid.

2

daqran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax madaxa daqar ka gaarey ahaansho (qof). m.f.dh, daqranaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] wounded on the head (with the bones of the cranium fractured ~ laid bare)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof madaxiisa nabar soo gaadhay. Dh: dakhran.

waa la naqliyay ✓

1

de: wounded on the head (with the bones of the cranium fractured ~ laid bare)

2

lx: daqran

3

nt: daqran (daqramay) [v1=inch]; rw: daqar

4

pd: (daqranaa)

5

ps: adj-der

6

key: daqran

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qnay/-qmay, -qantay; -qni/-qmi) la-mid: danaq.

waa la naqliyay ✓

v. aggravate a wound (as by touching); hurt ~ injure someone

waa la naqliyay ✓

1

a: damaq, damqi

2

de: aggravate a wound (as by touching); hurt ~ injure s.o.

3

lx: daqan

4

pd: (daqnay ~ daqmay)

5

ps: v1=tr

6

key: daqan

waa la naqliyay ✓

1

1. Weyn; saamays culus leh; (wax daran) wax xun; (nin daran - nin waxtar weyn leh; nin rag ah).

2

2. (Daran-ta) Geed yar oo jaadad badan ah oo dhooddida iyo dibirka ka baxa oo dhanaan oo geelu jecel yahay oo ku darmado, dadkuna qaarkeed, buruqda ka cuno (darankutaal).

waa la naqliyay ✓

1

daran¹: m.dh Geed yar, jaadad badan oo dhooddida iyo dibirka ka baxa oo dhanaan, geelu ku jeelbaxo leh.

2

daran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ku d.: wax, wax kale ku qasan noqosho. la-mid: darsan².

3

daran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax karti badan ahaansho (qof). 2. Wax dhibaato badan ahaansho. 3. Ku d.: wax, wax kale ku qasan ahaansho. 4. Ku d.: qof balwad aad u isticmaala ahaansho. 5. U d.: wax cid dhibaateeya ahaansho. la-mid: darsan³.

waa la naqliyay ✓

1

daran¹: m.dh Geed yar, jaadad badan oo dhooddida iyo dibirka ka baxa oo dhanaan, geelu ku jeelbaxo leh.

2

daran²: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ku d.: wax, wax kale ku qasan noqosho. m.f.dh, darmid. la-mid: darsan.

3

daran³: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax karti badan ahaansho (qof). 2. Wax dhibaato badan ahaansho. 3. Ku d.: wax, wax kale ku qasan ahaansho. 4. Ku d.: qof balwad aad u isticmaala ahaansho. 5. U d.: wax cid dhibaateeya ahaansho. m.f.dh, darnaan. la-mid: darsan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] bad, serious, tough, formidable; worse, worst

2

daran [feminine] n. small plant species growing on hard ground; it has a salty flavor and is eaten by camels

waa la naqliyay ✓

1

(Daran) N Limonium somalorum (Vierh) Hutch & Bruce. Plumbaginaceae.

2

C Limonium cylindrifolium (Forsk) Cuf. Plumbaginaceae.

3

N Selaginella yemensis (SW.)Spring. Selaginellaceae.

4

C,S Moringa longituba Engl. Moringaceae.

5

N Salsola pycnophylla Brenan. Chenopodiaceae.

6

N Sphaerocoma hookeri T. Anders. Caryophyllaceae.

7

N Zygophyllum album L. Zygophyllaceae.

8

N Trianthema crystallina (Forsk) Vahl. Aizoaceae.

9

N Trianthema salsoloides Oliv. Aizoaceae.

10

N Zygophyllum prismaticum Chiov. Zygphyllaceae.

11

C Zygophyllum simplex L Zygophyllaceae.

12

C,N Zygophyllum somalense Hadidi Zygophyllaceae.

13

N Suaeda micromeris Brenan. Chenopodiaceae.

14

N Suaeda fruticosa (L) Forsk. Chenopodiaceae.

15

N Portulaca foliosa Ker.-Gawl. Portulacaceae.

16

NN, Bari, C Lagenantha nogalensis Chiov. Chenopodiaceae.

waa la naqliyay ✓

-darnaa / darnayd: (adj) 1. severe (se-viyar) bad (baadh), serious (siiri-yas); tough (taf) harsh (haarsh)~ si daran. 2. daran -ta: (n) small salty plant eaten by camels ]

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax sidii hore ka liita. Shalay sidii uu ahaa maanta wuu ka daran yahay. Li: wacan.

2

daran -ta: (magac, dhedig, keli) geed cawseed dhulka ciidda dhanaan ka baxa oo xooluhu ku jeelbeelaan. Geelu darantii kuma dararine waaba ka daray. Dh: hayn, xudhuun.

waa la naqliyay ✓

La ifiyey; ifa haya; shidan.

waa la naqliyay ✓

1

daaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Wax la shiday noqosho (dab); wax la ifay noqosho (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Wax hadlay ama muuqday noqosho (raadiyo, telefishan iyo wixi lamida).

2

daaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax la shiday ahaansho (dab); wax la ifay ahaansho (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Wax hadlay ama muuqday ahaansho (raadiyo, telefishan iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

daaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Wax la shiday noqosho (dab); wax la ifay noqosho (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Wax hadlay ama muuqday noqosho (raadiyo, telefishan iyo wixi lamida). m.f.dh, daarmid.

2

daaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax la shiday ahaansho (dab); wax la ifay ahaansho (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Wax hadlay ama muuqday ahaansho (raadiyo, telefishan iyo wixi lamida). m.f.dh, daarnaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] lit, ignited

2

daaran [inchoative] v. catch fire, be ignited

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax shidan ama holcaya. Dabku wuu daaranyahaye wax innoogu kariya.

waa la naqliyay ✓

Dabar ku xiran yahay; seetaysan.

waa la naqliyay ✓

1

dabran¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax dabar ku xirmay noqosho (nafley).

2

dabran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dabray ahaansho (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

dabran¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax dabar ku xirmay noqosho (nafley).

2

dabran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dabray ahaansho (nafley). m.f.dh, dabranaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hobbled, tethered, chained

waa la naqliyay ✓

name-f hoppled; fetted; chained

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax labada lugood ee hore ka xidhan. Awr dabran ma aragteen?

waa la naqliyay ✓

1

de: hobbled, tethered, chained rw: dabar

2

lx: dabran

3

pd: (dabranaa)

4

ps: adj-der

5

key: dabran

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: daqranaan.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: daqranaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daqran¹. la-mid: dakhramid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daqran². la-mid: dakhranaan, dakhranaansho, daqranaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: daqranaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg daqranaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: daqran

2

de: break ~ fracture one's skull

3

lx: lafoob

4

pd: (lafoobay)

5

ps: v1=inch

6

key: lafoob

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar hore doogtii Waxba yaan la duur'xulin, af deexdoow isha ha dabin, daaraantu waa taa.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) astaan ah nuxurka ay hadal ujeedadiisu tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabrayn-ta)

2

Weerar dabro ah dib u celin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dabree.

waa la naqliyay ✓

vl. n. state of being ambushed

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) weerar aan tudhaad lahay ku qaadis.

waa la naqliyay ✓

1

de: state of being ambushed

2

lx: dabrayn

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: dabrayn

waa la naqliyay ✓

m.l.kh la-mid: dafshaan.

waa la naqliyay ✓

1

dakhran¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: daqran¹.

2

dakhran²: f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: daqran².

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid nabar madaxa kaga dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

(Daqaqan-ka)

2

Dhaqdhaqaaq gaabin iyo tabar yariyi ku jirto sida kan carruurta.

waa la naqliyay ✓

1

daqaqan¹: m.l Socod meel aan guriga ka fogeyn lagu gaaro; faalal. la-mid: daqaqamid.

2

daqaqan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) U d.: Meel aan guriga ka fogeyn socod ku gaarid.

waa la naqliyay ✓

v. toddle, walk haltingly

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaq ay gaabin iyo tabaryari ku jirto sida ka carruurta.

waa la naqliyay ✓

1

de: toddle, walk haltingly

2

lx: daqaqan

3

pd: (daqaqamay)

4

ps: v1=

5

key: daqaqan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qudhacu markuu weynaado ee ay qodaxdiisu noqoto mid soo laaban sida ta cadaadda oo kale.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dayriyay ahaansho (ilmo).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dayriyay ahaansho (ilmo). m.f.dh, dayrsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] disowned by one's parents, driven from one's home (of a son)

waa la naqliyay ✓

1

de: disowned by one's parents, driven from one's home (of a son)

2

lx: dayrsan

3

pd: (dayrsanaa)

4

ps: adj-der

5

key: dayrsan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) eeg dhaaraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqtan-ka)

2

Tartan.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqtan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Tartanka meel la dhaqaysanayo lagu tartamo. 2. la-mid: dhaqtamid. la-mid: dhugtan¹.

2

dhaqtan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dhaqaysi ku tartamid. la-mid: dhugtan².

waa la naqliyay ✓

v. compete, have a competition with each other

waa la naqliyay ✓

1

de: compete, have a competition with each other

2

lx: dhaqtan

3

pd: (dhaqtamay)

4

ps: v1=recip

5

key: dhaqtan

waa la naqliyay ✓

Xumi laga ilaaliyey; la dhawray; xannaanaysan; hufan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xafiday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xafiday ahaansho. m.f.dh, dhawrnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] protected

waa la naqliyay ✓

dhawrnaa dhawrnayd: (adj) protected (poro-tektidh); preserved (piri-zeervidh); secured (si-kiyuuridh); saved (seeyfidh xafidan

waa la naqliyay ✓

1

Riservato

2

Reserved

waa la naqliyay ✓

1

de: protected

2

lx: dhawran

3

pd: (dhawrnaa)

4

ps: adj-der

5

key: dhawran

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Qare, bocor, iyo wixi lamida wax dhoqor loo yeelay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

La xaqiray; la liidey.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xaqiray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xaqiray ahaansho. m.f.dh, xaqirnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] despised

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la xaqiray ah; bahdilan oo liita ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: despised

2

initial: x

3

lx: xaqiran

4

pd: (xaqirnaa)

5

ps: adj-der

6

key: xaqiran

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inan bulshaawi ah oo cayaaraha iyo kulamada ku fiican laakiin hanti lumis ah.

2

aqan -ka: (magac, lab, keli) dibindaabyada noolaha lab uu ku geysto dhallinyaranimada. Markuu luqunmadoobow ratuhu laacdan baranaayo, isagaa u laandeyro badan laqanka xoolaade.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daan-ka) Afka labadiisa lafood oo ad'adag oo ilkuhu ku yaalliin, middood.

2

2. (Daan-ta) Gow; qar; af.

waa la naqliyay ✓

1

daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.

2

daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.

3

daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.

waa la naqliyay ✓

1

daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.

2

daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.

3

daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.

waa la naqliyay ✓

Bank

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lower jaw; cheek

2

daan [feminine] n. cliff; edge; block (area)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cheek (jiik); lower jaw ~ dhaban

2

daan -ta: (n) corner; edge. Ex: daanta galbeed; western corner

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) lafaha ilkuhu ay ku rakiban yihiin iyo hilibka isa saaran ee wejiga labadiisa dhan. Dogonta daanka jebi. Wa: daaman.

2

daan-ta: (magac, dhedig, keli) labada dhinac ee webi, buur iyo waxii la mid ah leedahay midkood. Daanta galbeed ee webiga shabeelle ayey biyuhu ku fataheen. Dh: bog, dhinac, doc, qar, baal, deg, dhaban, barbar.

waa la naqliyay ✓

/dhaarn/ (v) tol-tolid (hunhumid).

waa la naqliyay ✓

1

(Aaran-ka)

2

1. Qaalmaha yaryar oo geela; qaan.

3

2. Doog iyo barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Geela intiisa aan weli gaarin da'dii uu ku rimi ama wax ku rimin lahaa. 2. Doog iyo barwaaqo badan. 3. Aa. ah: meel doog badan leh. 4. Aa. ah: waqti doog iyo barwaaqo leh.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Geela intiisa aan weli gaarin da'dii uu ku rimi ama wax ku rimin lahaa. 2. Doog iyo barwaaqo badan. 3. Aa. ah: meel doog badan leh. 4. Aa. ah: waqti doog iyo barwaaqo leh.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] abundance of water and green grass; prosperity, flourishing natural environment

2

aaran m. n., [collective] young camels who are no longer sucklings, camel youth

waa la naqliyay ✓

1

aaran-ah: (adj) 1. prosperous (paros-peras); well-to-do; good time. Ex: sannad aaran ah; a prosperous year. 2. evergreen (evergriin). Ex: dhul aaran ah; an evergreen land

2

aaran: 2 -ka: (n) young camels

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) xoolaha inta qaanka ah ee aan weli curan ama la raran, gaar ahaan geela. Aaran dib u hadhay, aar ha laayee, awr xun baa dhalay. Dh: aalo, ulul, aadhan, qaan.

2

aaran -ka: (magac, lab, keli) xilliga dooggu aad u qawlo ee xooluhu barqofadhiisi noqdaan. Aaran iyo abaari Allow kuu maso, uunkana u kala roon. Dh: deegaan, barwaaqo. Li: abaar.

3

aaran-ka: (magac, lab, keli) roob dhul ballaadhan ka da'ay oo aad loogu barwaaqaystay. Waxa noo da'ay aaran aad noo doojiyay. Dh: mahiigaan, roob.

waa la naqliyay ✓

Karaamaysan; calman.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax amar la siiyay ahaansho (cid). 2. La khaliifay ahaansho (qof).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax amar la siiyay ahaansho (cid). 2. La khaliifay ahaansho (qof). m.f.dh, amranaan.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Amran

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] authorized; blessed, endowed with divine blessing; possessing supernatural power

waa la naqliyay ✓

name-f blessed; authorized; endowed with divine blessing; possessing supernatural power. Syn: Amarre

waa la naqliyay ✓

magaca gabadh la rajaynayo in ay noqoto mid waaliddadeeda u hoggaansan ama gabadh iyada oo yar sida dadka waaweyn u dhaqanta.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid amar la siiyay oo wax la faray. Askarigu waa qof amran. Dh: hoggaansan.

2

amran: (tilmaame) mid karaamaysan; mid lala jiro; qof la weheliyo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: Amran

3

hm: 2

4

lx: Amran

5

ps: name-f

6

key: Amran_2

waa la naqliyay ✓

1

v., sg., present habitual: I know

2

aqaan v., sg., neg., present habitual: I don't know

3

aqaan v., sg., subject case, present habitual: it is I who know

4

aqaan v., sg., relative form, present habitual: that I know ...

waa la naqliyay ✓

(v) I know. Ex: Ma taqaan? Haa, waan aqaan; did you know him? yes, I know him

waa la naqliyay ✓