Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

f. n. drink

waa la naqliyay ✓

1

(Danio) N Hildebrandtia somalensis Peter. Convolvulaceae.

2

N Hildebrandtia africana Vatke. Convolvulaceae.

3

N Hildebrandtia vilosa Hutch & Bruce. Convolvulaceae.

4

N Hildebrantia sericea Hutch & Bruce. Convolvulaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhanya-da)

2

Wax la dhamo guud ahaan; dhamitaan; cabbitaan; dhamis.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sharaab.

waa la naqliyay ✓

vl. n. beverage, drink; drinking

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waxa la dhamo oo dhan. Dh: dhamitaan, dhanniin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhan (3)

2

de: beverage, drink; drinking

3

lx: dhanyo

4

pd: (/da)

5

ps: vn-f

6

key: dhanyo

waa la naqliyay ✓

1

(Dana-da)

2

1. Caanaha la lula hayo xoogaa kamid ah oo intaan caanaha subagga laga bixin, qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo; waxaa la qabaa in dad ku sancan yahay oo haddii danada la siiyo, haantu subag badan dhalayso.

3

2. Caano yar oo geel oo caanaha la lula hayo lagu daro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dani. 2. In yar oo caano dhanaan ah oo gundhig looga dhigo caano la rabo in ay dhaqso u gorooraan. 3. In yar oo caano ah oo laga shubo caano la lulayo oo la siiyo qof la rumaysanyahay in uu u sancanyahay oo ay haantu subag badan dhalayso. 4. Biyo yar oo lagu daro caano la lulayo marka ay firfiraan.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): milk halfway through the butter-making process; additional milk added during churning

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) caanaha la lulayo xoogaa ka mid ah oo intaan caanaha subagga la gala bixin qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo. Waxa la aamminsanyahay in dadka qaar u sancan yahay haddii danada la siiyo ay haantu subag badan bixin doonto. Faarax dano ayaa loo shubay. Dh: sankuriix.

2

dano -da: (magac, dhedig, keli) caano yar oo lagu dhanaaniyo kuwa dhayda ah. Dano caanaha ku dar.

3

dano -da: (magac, dhedig, keli) geed u eg cinka kase waaweyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk halfway through the butter-making process; additional milk added during churning

2

lx: dano

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-mass

5

key: dano

waa la naqliyay ✓

1

(Daya-da)

2

Dawaco; dawo (ama deyo).

waa la naqliyay ✓

1

dayo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Caleenta quraca, siiba intay weli qoyantahay. 2. la-mid: dawaco.

2

dayo²: f.g/mg3 (-yday, -yatay) 1. (f.g) Ka d.: wax meel ka raadsasho. 2. (f.g) Ka d.: wax, wax kale ka dhex xulasho. 3. (f.mg) Ku d.: qof, qof kale wax uu sameeyey ka daba samayn.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-yday, -yatay) 1. (f.g) Ka d.: wax meel ka raadsasho. 2. (f.g) Ka d.: wax, wax kale ka dhex xulasho. 3. (f.mg) Ku d.: qof, qof kale wax uu sameeyey ka daba samayn. m.f.dh, dayasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. jackal

2

dayo pron., det, pl. our [exclusive.]

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xayawaan duurjoog ah oo dhogor cawlan leh eydana u eg. Naa dayo, dayo caliyeey dabkaa ba'. Dh: dacawo, dawaco.

waa la naqliyay ✓

1

(Canya-da)

2

Cagcagaar biyo badan oo la cuno; cayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cagaar yar, dhanaan, ka baxa meelaha ciidda jilcan leh oo la cuno. la-mid: cayo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] vegetable species

waa la naqliyay ✓

[ANYO] Portulaca sp. aff. wightiana 01

waa la naqliyay ✓

1

(Anyo) All.Som. Portulaca oleracea L. Portulacaceae.

2

S Portulaca quadrifida L. Portulacaceae.

3

C Portulaca sp. aff. P. wightiana Wight&Arn. Portulacaceae

4

N,S Chenopodium murale L. Chenopodiaceae.

5

N,C Gynandropsis gynandra (L) Bria. Capparidaceae.

6

S,C Zaleya pentandra (L) Jeffrey. Aizoaceae.

7

N Cleome kelleriana (Schinz) Gilg&Bened. Capparidaceae.

8

S,C,N Vahlia somalensis Chiov. Crassulaceae.

9

C,N Gisekia pharnaceoides L. Aizoaceae.

10

N Flaveria trinervia (Spreng) Mohr. Compositae.

11

S Boerhavia diffusa L. Nyctaginaceae.

waa la naqliyay ✓

-canyada: (n) small plant with a sour test

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caleen cagaar ah oo biyo badan leh oo la cuno. Dh: calyo, cayo.

waa la naqliyay ✓

1

a: cayo

2

de: vegetable sp.

3

lx: canyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: canyo

waa la naqliyay ✓

m.dh Garabsiin waayidda cid hiillo u baahnayd.

waa la naqliyay ✓

s.m. - waxyeello.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-qaday, -qatay) Boog, nabar iyo wixi lamida wax dhiig ama dhacaan laga keenay noqosho. la-mid: damqo, daqmo, daqno.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-qaday, -qatay) Boog, nabar iyo wixi lamida wax dhiig ama dhacaan laga keenay noqosho. m.f.dh, danqasho. la-mid: damqo.

waa la naqliyay ✓

v. hurt an already sore spot ~ wounded area again

waa la naqliyay ✓

(fal) meel nabar ku yaallo, dhib cusubi ha ku gaadho. Dh: damqo.

waa la naqliyay ✓

1

a: daqno

2

de: hurt an already sore spot ~ wounded area again

3

lx: danqo

4

pd: (danqaday)

5

ps: v3a=

6

key: danqo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed cawsaad laga sameeyo rarada oo u eg maadha.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadanya-da)

2

Cuncun oogada lala xoqo; xajiin; caaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cuncun oogada laga dareemo. la-mid: cadayo¹, canaanyo, cananyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cuncun oogada laga dareemo. la-mid: cadayo, canaanyo, cananyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. itching, skin irritation

waa la naqliyay ✓

-cadanyada: (n) intense irritation and itching of skin; an allergic reaction; allergy (al-lerji) ~ canaanyo, xajiin

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cuncun oogada xajiin ku abuura oo qofku isxoqo.

waa la naqliyay ✓

1

de: itching, skin irritation

2

lx: cadanyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: cadanyo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Qof, dan u gaar ah fushasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Qof, dan u gaar ah fushasho. m.f.dh, danaysasho.

waa la naqliyay ✓

v.auto: follow after one's interests, be opportunistic

waa la naqliyay ✓

-danaystay / danaysatay: (v) 1. be opportunistic (opar-junistik) 2. use something for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) dantaada ka raaco. Dantaada u dibjir oo danayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: follow after one's interests, be opportunistic

2

lx: danayso

3

pd: (danaystay)

4

ps: v3b=auto

5

key: danayso

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: danyaraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dad aan xoolo badan haysan ama caydhba ah. Dh: danlay, caydh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dacdarro.

waa la naqliyay ✓

1

(Darengno) S Tephrosia nubica (Boiss) Bak. Papilionaceae.

2

S Tephrosia polyphylla (Chiov.)Gillett. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baylah iyo dayac hanti ku dhaca. Xoolaha ha daranyeyn ee ilaali. Dh: baylah.

waa la naqliyay ✓

1

de: that I am / he is doing (X)

2

lx: -anayo

3

ps: v3-1sg/3m-rel-prpg

4

key: -anayo

waa la naqliyay ✓

(Bagno) May, S Bleparispermum fruticosum Klatt. Compositae.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (tilmaame) naag aan wanaagga iyo xumaanta kala aqoon oo doqon ah.

2

caanyo -da: (magac, dhedig, keli) farsamaxumi aan wax si fiica loo qaban.

3

caanyo -da: (magac, dhedig, keli) eeg caanyeys.

waa la naqliyay ✓

Qow weyn

waa la naqliyay ✓

/kaanyan/ (n) waadi (tog dheer oo badanaa webi kasoo burqada).

waa la naqliyay ✓

/kaanyan/ (n) waathy (tog).

waa la naqliyay ✓

1

(Daanga-da)

2

Galley la saloolay: salool; qaloon.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galley ama messeggo la saloolay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galley ama messeggo la saloolay.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] popped grain (such as corn, wheat, lentils)

waa la naqliyay ✓

-daangada: (n) popcorn (paap-koorn) ~ salool, qaloon

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) galley la saloolay. Daango iyo bigays baan ku cuwaaftay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaloon, salool

2

de: popped grain (such as corn, wheat, lentils)

3

lx: daango

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: daango

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waxyeello weyn oo la is gaadhsiiyo. Daanno ayaa labada nin kala gaadhay shalay. Dh: dhibaato.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-yaday, -yatay) Neef, dacay ku xirasho (qof). la-mid: dacayeyso.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] people; the people

waa la naqliyay ✓

1

de: people; the people

2

lx: dadyow

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-m-col

5

key: dadyow

waa la naqliyay ✓

1

(Danayn-ta)

2

Dan u gelid; dan u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg danee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax u soo jeedid iyo fiiro u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dan iyo fiiro gaar ah u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Cid hiillo u baahnayd oo garab la siin waayey noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

danyar¹: m.dh.u Qof dhaqaalihiisu liito oo aan heli karin wax nolol maalmeedkiisa dhaafsiisan. la-mid: dabyar.

2

danyar²: f.mg4 (-raa, -rayd) Qof dhaqaalihiisu liito oo aan heli karin wax dhaafsiisan nolol maalmeedka ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Qof dhaqaalihiisu liito oo aan heli karin wax nolol maalmeedkiisa dhaafsiisan. la-mid: dabyar.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] the poor, people of modest economic circumstances

2

danyar [compound] adj., (ie. n., adj.): poor, economically weak

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) poor (puur) person; economically poor person ~ reer tabareed

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) dadka inta haynta yar ee saboolka ah. Dh: danlay.

waa la naqliyay ✓

v. borrow

waa la naqliyay ✓

1

de: borrow

2

lx: daynso

3

pd: (daynsaday)

4

ps: v3a=

5

see: deynso

6

key: daynso

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaaya-ha)

2

Xubnaha aragga; labada indhood.

waa la naqliyay ✓

m.l Xubnaha aragga; indhaha.

waa la naqliyay ✓

m.l Xubnaha aragga; indhaha.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl., [collective] eyes; vision, sight; enlightenment, knowledge

waa la naqliyay ✓

(Daio) C,N Crotalaria saltiana Andr. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

name-f eyes; vision; sight; enlightenment, knowledge

waa la naqliyay ✓

-dhaayaha: (n) sight (saayt); eyes (aayis), vision (vi-shin) ~ aragti

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh aad loo jecel yahay oo lagu tilmaamay in ay dhaayaha oo kale tahay qaalinimqdeeda aawadeed.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) xubnaha jidhka kuwa wax lagu aragno. Dh: indho.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhaay

2

de: eyes; vision, sight; [ext.] enlightenment, knowledge

3

lx: dhaayo

4

pd: (/ha)

5

ps: n1-m-pl/col

6

key: dhaayo

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalya-da)

2

Dad wada dhashay ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xiriirka ka dhexeeya dad dhalasho wadaaga.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xiriirka ka dhexeeya dad dhalasho wadaaga.

waa la naqliyay ✓

f. n. family, lineage

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kel) tafiirta iyo inta ay sii dhaleen ee waalidka loo yahay. Odayga carruurtiisii iyo dhalyadiisii ayaa tiro dhaafay. Dh: tafiir, farcan.

waa la naqliyay ✓

1

de: family, lineage

2

lx: dhalyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dhalyo

waa la naqliyay ✓

m.dh Hab qof fadhiyaa uu maro jilbaha iyo dhabarka isugu xiro oo ku nasta.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) koox yar oo millateri ah oo sirdoon ahaan wax u kormeeraysa. Dh: dooyo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Duniya

waa la naqliyay ✓

name-f worldly; lit: very beautiful and very gentle

waa la naqliyay ✓