danyaqaan

(Afyaqaan-ka)

1. Af gaar ah yaqaan.

2. Cilmiga afafka aqoon weyn ku leh.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cilmiga afafka aqoon u leh. 2. Qof codkar ah.

m.l (-nno, m.dh) 1. Qof cilmiga afafka aqoon u leh. 2. Qof codkar ah.

m. n., [compound] linguist, polyglot; skillful speaker

-ka: (n) linguist (linguwist); a specialist in linguistics

-ka: (magac, lab, keli) qofka afafka iyo ku hadalkooda aadka u yaqaan ama cilmiga afafka ku xeeldheer; aqoonyahanka afafka.

de: linguist, polyglot; skillful speaker

lx: afyaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: afyaqaan

m.f.dh eeg da'yar². la-mid: da'yaraansho, da'yari, da'yaro.

-ta: (magac, dhedig, keli) cimri kooban oo aan badnayn jirid. Li: da'weynaan.

-ka: (magac, lab, keli) halka ama sida ay dantu ku jirto ka faanid. Dh: hanfade. dankafaanid -da: (magac, dhedig, keli) sida danta xaqiiqdeedu tahay ka faanid.

(Danla'aan-ta)

Aan dani ku jirin; muraad la'aan.

m.dh Seegseeg iyo shaqo la'aan.

m.dh Seegseeg iyo shaqo la'aan.

f. n., [abstract] lack of interest, aimlessness

-ta: (magac, dhedig, keli) qof aan dan iyo waxkorodhsi aan ku xisaabtamin. Dh: madaneyste.

de: lack of interest, aimlessness

lx: danla'aan

pd: (-ta)

ps: n1-f-abs

key: danla'aan

m. n. pain

de: pain

lx: danqadaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: danqadaan

m.f.dh eeg dansan. la-mid: dansanaansho, densanaan, densanaan -sho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab, laydh ama wax la mid ah bakhtiisan ahaan. Dh: densanaan.

-ka: (magac, lab, keli) qof jidadka la maro iyo dariiqyada aad u yaqaan. Ninka dalxiisiyaha ahi waa dowyagaan. Dh: dawyaqaan.

m.l (-nno, m.dh) 1. Nin xeerarka iyo dhaqammada bulshada ku xeeldheer. 2. Qof sharciga dawliga ah aqoon u leh.

m.l (-nno, m.dh) 1. Nin xeerarka iyo dhaqammada bulshada ku xeeldheer. 2. Qof sharciga dawliga ah aqoon u leh.

m. n., [compound] arbitrator, judge, lawyer, attorney

-ka: (n) 1. lawyer (loo-yer), attorney (atooni) ~ qareen, looyer. 2. judge (jaaj) ~ xaakim

magac loo baxsho wiil la rajaynayo in uu noqdo xaakin caddaaladda iyo sinnaanta ku faro adag oo ilaaliya.

-ka: (magac, lab, keli) qof xeeryaqaan ah oo garsoorka ku xeel dheer.

garyaqaan -ka: (magac, lab, keli) qofka u dooda eedaysanaha. Dacwaddaada ayaa kaaga garyaqaan ah? Dh: qareen, wakiil.

de: arbitrator, judge, lawyer, attorney

lx: garyaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

xe: So they went together to a man who was a judge.

xv: Nin gar-yaqaan ah baana la isula tegey.

key: garyaqaan

قاضٍ مُحَامٍ

m.f.dh eeg qanyar. la-mid: qanyaraansho.

-ka: (magac, lab, keli) nin yaqaanna sida ragga loola dhaqmo. Ragyagaan rag is ma diidaan. Dh: ninkalkaal.

-ka: (magac, lab, keli) qof xeelad ama tab yaqaan.

(Waxyaqaan-ka)

Qof aqoon badan leh; waxgarad.

m.l waxgarad.

m. n., [compound] specialist, expert, knowledgeable ~ skilled person

-ka: (magac, lab, keli) waxgarad; qof aqoon badan leh; aqoonyahan, qof cilmi yaqaan. Cumar waa nin waxyaqaan ah. Dh: caalim. Li: jaahil.

cf: waxgarad

de: specialist, expert, knowledgeable ~ skilled person

initial: w

lx: waxyaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: waxyaqaan

-ka: (magac, lab, keli) eg dantiigarad.

m.l.kh H. ah: qof cod kar ah.

m.l.kh H. ah: qof cod kar ah.

m. n., [compound] orator, good speaker, just, upright person

-ka: (magac, lab, keli) qof hadal, si wanaagsan u jeedin kara oo dadka kale qancin kara. Dh: fasiix.

de: orator, good speaker, just, upright person

lx: hadalyaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: hadalyaqaan

-ka: (magac, lab, keli) qofka leh aqoon sanco, aqoon xirfadeed oo wax lagu suubbin karo. Dh: farsamayagaan.

-ka: (magac, lab, keli) qof u hadla qof kale ama difaaca maxkamad horteeda.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan sidii habboonayd loo ilaalin ahaan. Dh: baylahsanaan, laayacnaan, dayacnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la dabbaqay oo sidii uu ahaa loo fuliyay ahaan.

m.f.dh eeg danaysan. la-mid: danaysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid dan qaba ahaan.

m.f.dh eeg dhanaan³. la-mid: dhanaanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhandhanka ciirta yeelasho; wax dhanaan oo sida cusbada u dhandhamaya ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) ci'da waraabaha. Xalay warraabaha dharraqaankiisa ayaan ka seexan weynay. Dh: qaloonbi, golomis.

-ka: (magac, lab, keli) qof dhirta aad u kala yagaan oo magacdeeda iyo manfacaddeedaba kala yaqaan. Dh: geedayaqaan.

m.f.dh eeg idansan. la-mid: idansanaansho.

-ka: (magac, lab, keli) qof ama wax kale oo aan aqoon gaar ah loo lahayn.

m.dh eeg maanyar. la-mid: maanyaraansho, maanyari, maanyaro.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maangaabnaan

m.l Qof ciyaarta shaxda aad u yaqaan.

(tilmaame) meel la daaqay oo aan cosob ahayn. Dhul daaqan baa reerkii la dejiyey.

(Dayaan-ka)

1. Sharqan ama hugun weyn oo ka yimaada dayuurad kacaysa, durbaan la tuma hayo, kd.

2. Madaxwareerka la moodo in madaxa gudihiisa wax ka yeera hayaan; daryaan.

dayaan¹: m.l 1. Sharqan ama hugun weyn oo ka yimaada durbaan la tumayo, xoolo ama dad badan oo meel isugu yimid. 2. Cod dheer oo buuraha, daaraha, qararka iyo wixi lamida ay soo celiyaan markuu ku dhacay kaddib. la-mid: daryaan¹, diryaan¹, diyaan¹.

dayaan²: m.l (fiisikis) Noqodka hir jabaq ee dul (gebi ama buur) xoogaa innaga fog ay soo celisay, oo ka laciifsan jabaqdii asalka ahayd. Faraqa waqtiga ee ayoonka iyo jabaqda asalka ah, waxa ay muujisaa fogaanta gebiga ama buurta iyo wixi lamida.

dayaan³: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Durbaan, dhul iyo wixi lamida sharqan, hugun weyn ka yeerid. la-mid: daryaan², diryaan², diyaan².

dayaan¹: m.l 1. Sharqan ama hugun weyn oo ka yimaada durbaan la tumayo, xoolo ama dad badan oo meel isugu yimid. 2. Cod dheer oo buuraha, daaraha, qararka iyo wixi lamida ay soo celiyaan markuu ku dhacay kaddib. la-mid: daryaan, diryaan.

dayaan²: m.l (fiisikis) Noqodka hir jabaq ee dul (gebi ama buur) xoogaa innaga fog ay soo celisay, oo ka laciifsan jabaqdii asalka ahayd. Faraqa waqtiga ee ayoonka iyo jabaqda asalka ah, waxa ay muujisaa fogaanta gebiga ama buurta iyo wixi lamida. m.f.dh, dayaamid.

v. rumble, make a loud noise

dayaan v. become dizzy

-ka: (n) 1. echo (eekow) ~ jabaq-celis. 2. —dayaan dayaamay/ dayaantay: (v) disoriented (dis-oori-yentidh); dizzy (diisi); feel dizzy ~ dayoob. Ex: waan dayaamay; I become dizzy

magac ka mid ah magacda Ilaahay oo uu macnihiisu yahay 'kelidii waare'.

-ka: (magac, lab, keli) dhawaaq dheer oo meel ka baxa. Dh: cod, daryaan.

dayaan -ka: (magac, lab, keli) jabaqnoqodka shanqadha ee ay soo celiyaan walxaha jabaq magudbiyayaasha ah sida darbi, qar laageed ama babac buureed.

v., pl., present habitual: we know

naqaan v., pl., neg., present habitual: we don't know

naqaan v., pl., subject case, present habitual: it is we who know

v., present habitual: he knows

yaqaan: v., neg., present habitual: he does not know

yaqaan: v., relative form, , present habitual: that he knows

yaqaan: v., subject case, present habitual: it is ... who knows / know

-yaqaanay / taqaanay: (v) know (hoow); —way taqaan: she knows —waan naqaan: we know —way yaqaaniin: they know

(dabakar) xagga dambe ka raaca magacda kolka in aad wax loo yaqaan la caddaynayo.

-ka: (magac, lab, keli) xero ood yar oo khafiif ah leh oo xoolo lagu xareeyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar hore doogtii Waxba yaan la duur'xulin, af deexdoow isha ha dabin, daaraantu waa taa.

* (Dandaan-ka)

Dhagax weyn oo culus; case; dhadhaab.

m.l (-nno, m.dh) Dhagax weyn.

m. n. boulder, heavy stone

-ka: (n) large rock; boulder (bowldhar) ~ dhagax-wayn

-ka: (magac, lab, keli) dhagax weyn oo culus. Dh: dhadhaab, dhardhaar.

de: boulder, heavy stone

lx: dandaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: dandaan

danqaab¹: m.l Waxyeello. la-mid: danqaabid.

danqaab²: f.g1 (-bay, -btay) Cid waxyeello gaarsiin.

(fal) wax aan kolkiisii horeba si wanaag- san u joogin, taabo oo dangar.

danqaab-ka: (magac, lab, keli) taabasho la taabto wax kolka horeba aan luga adag ku joogin. Dh: danqaro, daarid.

(Daqaqan-ka)

Dhaqdhaqaaq gaabin iyo tabar yariyi ku jirto sida kan carruurta.

daqaqan¹: m.l Socod meel aan guriga ka fogeyn lagu gaaro; faalal. la-mid: daqaqamid.

daqaqan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) U d.: Meel aan guriga ka fogeyn socod ku gaarid.

v. toddle, walk haltingly

-ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaq ay gaabin iyo tabaryari ku jirto sida ka carruurta.

de: toddle, walk haltingly

lx: daqaqan

pd: (daqaqamay)

ps: v1=

key: daqaqan

daryaan¹: m.l la-mid: dayaan¹.

daryaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami)) la-mid: dayaan².

(fal) qaylo, guux ama qarax aad u weyn samee.

Aan sidii la rabey wax u ilaaliya oo dhawra lahayn; aan dan loo gelin ee laysku laday; la dayacay.

f.mg1 (-cnaa, -cnayd) Wax la dayacay ahaansho. la-mid: dayacsan.