dantiiyaqaan

-ka: (magac, lab, keli) eeg dantiigarad.

(Bartiyaqaan-ka)

Qofka wixiisa keliya yaqaan oo dadka aan wax ku darsan; aan hantidiisa wax ka bixin dadka kalena, wax ka doonin; muudal, dhabcal, masuug.

m.l (-nno, m.dh) Qof hantidiisa ama camalkiisa ku dheggan oo aan sida ku habboon uga faa'idaysan.

m.l (-nno, m.dh) Qof hantidiisa ama camalkiisa ku dheggan oo aan sida ku habboon uga faa'idaysan.

m. n., [compound] (adj.): opportunist, egoist; overprotective, conservative; ambitious

-ka: (magac, lab, keli) qofka wixiisa oo keliya ku tashada cidna wax ku darsan, hantidiisa bixin, ruuxna wax ka doonin.

de: opportunist, egoist; [atr.] overprotective, conservative; ambitious Lit: one who knows his interest

lx: bartiyaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: bartiyaqaan

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoon badan u leh dabaynta ama korontada. Dabyaqaan nalka ha sameeyee innoogu yeedha.

(Dalyaqaan-ka)

Qof dal bartay oo aad u yaqaan.

m.l.kh (-nno, m.dh) D. ah: qof dal dabeecaddiisa, degaankiisa iyo wixi lamida aqoon u leh.

m. n., [compound] scout, one who knows the country

-ka: (magac, lab, keli) qof dalka iyo duruufihiisa aad u kala yaqaanna. Dh: dalaqoon, dhulyaqaan, dalmar.

de: scout, one who knows the country

lx: dalyaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: dalyaqaan

m.f.dh eeg danyar². la-mid: danyari, danyaro.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo hanti yaraan. Dh: danleynimo.

-ka: (magac, lab, keli) qof aqoon qotodheer u leh daawada. Dh: dawoyaqaan.

-ka: (magac, lab, keli) qof dhirta aad u kala yagaan oo magacdeeda iyo manfacaddeedaba kala yaqaan. Dh: geedayaqaan.

-ka: (magac, lab, keli) qofka dantiisa ilaashada oo aan ku dheelin. Dh: dantiiyaqaan. Li: dantiimooge.

-ka: (magac, lab, keli) qof aammin ah oo waxa uu qabanayo Alle dartii ugu dhaqaaqa. Dh: taqi, Allayaqaan.

-ka: (magac, lab, keli) qofka leh aqoon sanco, aqoon xirfadeed oo wax lagu suubbin karo. Dh: farsamayagaan.

محدث

m.f.dh eeg dhallinyar². la-mid: dhallinyar¹, dhallinyaraansho, dhallinyari

-ta: (magac, dhedig, keli) da' yar oo aan weli duqoobin ahaan.

m.f.dh eeg tartiibsan. la-mid: tartiibsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la hagaajiyay oo si toolmoon loo dhigay ahaan. tartiibsanaansho -ha: (magac, lab, keli) wax la hagaajiyay oo si toolmoon loo dhigay ahaansho.

m.f.dh eeg wansiixsan. la-mid: wansiixsanaansho.

لُغَوِيِّ

m.f.dh eeg da'yar². la-mid: da'yaraansho, da'yari, da'yaro.

-ta: (magac, dhedig, keli) cimri kooban oo aan badnayn jirid. Li: da'weynaan.

-ka: (magac, lab, keli) halka ama sida ay dantu ku jirto ka faanid. Dh: hanfade. dankafaanid -da: (magac, dhedig, keli) sida danta xaqiiqdeedu tahay ka faanid.

(Danla'aan-ta)

Aan dani ku jirin; muraad la'aan.

m.dh Seegseeg iyo shaqo la'aan.

m.dh Seegseeg iyo shaqo la'aan.

f. n., [abstract] lack of interest, aimlessness

-ta: (magac, dhedig, keli) qof aan dan iyo waxkorodhsi aan ku xisaabtamin. Dh: madaneyste.

de: lack of interest, aimlessness

lx: danla'aan

pd: (-ta)

ps: n1-f-abs

key: danla'aan

m. n. pain

de: pain

lx: danqadaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: danqadaan

m.f.dh eeg dansan. la-mid: dansanaansho, densanaan, densanaan -sho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab, laydh ama wax la mid ah bakhtiisan ahaan. Dh: densanaan.

-ka: (magac, lab, keli) qof jidadka la maro iyo dariiqyada aad u yaqaan. Ninka dalxiisiyaha ahi waa dowyagaan. Dh: dawyaqaan.

m.l (-nno, m.dh) 1. Nin xeerarka iyo dhaqammada bulshada ku xeeldheer. 2. Qof sharciga dawliga ah aqoon u leh.

m.l (-nno, m.dh) 1. Nin xeerarka iyo dhaqammada bulshada ku xeeldheer. 2. Qof sharciga dawliga ah aqoon u leh.

m. n., [compound] arbitrator, judge, lawyer, attorney

-ka: (n) 1. lawyer (loo-yer), attorney (atooni) ~ qareen, looyer. 2. judge (jaaj) ~ xaakim

magac loo baxsho wiil la rajaynayo in uu noqdo xaakin caddaaladda iyo sinnaanta ku faro adag oo ilaaliya.

-ka: (magac, lab, keli) qof xeeryaqaan ah oo garsoorka ku xeel dheer.

garyaqaan -ka: (magac, lab, keli) qofka u dooda eedaysanaha. Dacwaddaada ayaa kaaga garyaqaan ah? Dh: qareen, wakiil.

de: arbitrator, judge, lawyer, attorney

lx: garyaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

xe: So they went together to a man who was a judge.

xv: Nin gar-yaqaan ah baana la isula tegey.

key: garyaqaan

قاضٍ مُحَامٍ

m.l Qof dal mareen ah oo waddooyinka si fiican u kala yaqaan; dalyaqaan.

m. n., [compound] street-wise person, one who knows his way around; judge, wise man

-ka: (magac, lab, keli) qof garanaya wadada iyo hawlaheeda. Dh: dowyaqaan.

de: street-wise person, one who knows his way around; [ext.] judge, wiseman

lx: jidyaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: jidyaqaan

m.f.dh eeg nisyar. la-mid: nisyaraansho.

m.f.dh eeg qanyar. la-mid: qanyaraansho.

-ka: (magac, lab, keli) nin yaqaanna sida ragga loola dhaqmo. Ragyagaan rag is ma diidaan. Dh: ninkalkaal.

-ka: (magac, lab, keli) qof xeelad ama tab yaqaan.

(Waxyaqaan-ka)

Qof aqoon badan leh; waxgarad.

m.l waxgarad.

m. n., [compound] specialist, expert, knowledgeable ~ skilled person

-ka: (magac, lab, keli) waxgarad; qof aqoon badan leh; aqoonyahan, qof cilmi yaqaan. Cumar waa nin waxyaqaan ah. Dh: caalim. Li: jaahil.

cf: waxgarad

de: specialist, expert, knowledgeable ~ skilled person

initial: w

lx: waxyaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: waxyaqaan

-ka: (magac, lab, keli) qofka Rabbi kacabsiga badan. Sheekh Cismaan, qof Allayaqaan ah buu ahaa. Dh: taqi.

m.f.dh eeg catiiran. la-mid: catiirnaansho.

m.f.dh eeg daliiqan. la-mid: daliiqnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) si aan habboonayn, wax u cunid. Dh: mamsanaan.

-ka: (magac, lab, keli) ciyitaanka fardaha.

m.f.dh eeg danaysan. la-mid: danaysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid dan qaba ahaan.

m.f.dh eeg dariiran. la-mid: dariirnaansho.

m.f.dh eeg hantaaqee. la-mid: hataaqayn, hintaaqayn, nitaaqayn.

-ta: (magac, dheidg, keli) qof weyn ama daallan, dhibaato gaadhsiin.

-ka: (magac, lab, keli) qof ama wax kale oo aan aqoon gaar ah loo lahayn.

La satiyeeyey; sati leh ama loo yeelay.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la satiyeeyey ahaansho.

der. [adjective] having ~ set in a woven container (of bowl)

(tilmaame) la satiyeeyey; sati leh ama loo yeelay.

de: having ~ set in a woven container (of bowl)

initial: s

lx: satiyaysan

pd: (satiyaysnaa)

ps: adj-der

key: satiyaysan

/antikuwaariyan/ (adj) alaab qadiim ah oo aan saas suuqa looga helin; taariikh hore leh. e.g. My brother owns an antiquarian book shop in London.

(Banii'aadan-ka)

Dad; insi; aadane.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aadmi.

m.l.u Dadka Eebehay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. la-mid: baniiaadmi, benii-aadan, benii-aadmi, biniiaadan.

m.l.u Dadka Eebehay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. la-mid: banii-aadmi, benii-aadan, binii-aadan.

m. n., [collective] human beings, humanity, mankind; people

-ta: (magac, dhedig, keli) mid aan noolayn ahaan.

baqtiisnaan -ta: (magac, dhedig, keli) dab iyo wixii la mid ah oo aan shidnayn ahaan. Dh: densanaan. Li: daarnaan, shidnaan.

m.f.dh eeg dangeysan. la-mid: dangeysnaansho.

m.f.dh eeg dhiigyar. la-mid: dhiigyaraansho, dhiigyari, dhiigyaro.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof dhiiggu ka yaryahay ahaan. Dh: dhiigli'i.

m.l.kh H. ah: qof cod kar ah.

m.l.kh H. ah: qof cod kar ah.

m. n., [compound] orator, good speaker, just, upright person

-ka: (magac, lab, keli) qof hadal, si wanaagsan u jeedin kara oo dadka kale qancin kara. Dh: fasiix.

de: orator, good speaker, just, upright person

lx: hadalyaqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: hadalyaqaan

m.f.dh eeg hanjiidan la-mid: hanjiidnaansho.

(Hantiwadaag-ga)

1. Hab siyaaso iyo dhaqaale isugu jira oo qaba in wixii wax soo saara ama lagu soo saaro oo dhan (dhulka, shaqada, hantida, ...) xoogsatadu lahaato oo ilaaliso oo gacanta ku hayso, si mujtamacu u helo oo u gaaro sinnaan buuxda, xag siyaasadeed, iyo xag dhaqaale, iyo xag bulsho intaba.

2. Dhaqdhaqaaq ama xisbi siyaasadeed oo ujeeddadaas leh.

3. (Hantiwadaag-cilmi) Hantiwadaagga, sida Marks iyo Lenin u arkeen oo u habeeyeen.

~ Ishtiraakiyad; hawlwadaag.

m.l Hab dhaqan-dhaqaale oo qalabka waxsoosaarka iyo waxa la soo saaraba dadweynuhu u simanyahay.

m.l Hab dhaqan-dhaqaale oo qalabka waxsoosaarka iyo waxa la soo saaraba dadweynuhu u simanyahay.

m. n., [compound] socialism; socialist