danqaqamid

(fal) meel aan fogayn u dhaqaaq oo faalal.

daqaqam: (fal) si ay haliilid ku jirto wax u doon.

(Dakaamid-da)

(fardo) dakaan noqosho; tabargabid.

m.f.dh eeg dakaan². la-mid: dakaamo (2), dakaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) fardo dekaan. noqosho oo daalid. Dh: digleyn, dekaamid, tabargabid.

(Dalqamid-da)

Hadal badan shubid.

m.f.dh eeg dalqan². la-mid: dalqan¹ (2), dulqami, dulqan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) cabsi amal xummad darteed oo qofku war badan fiirsasho la'aan iska sheego. Xummaddu dalqamid bay qofka ku riddaa.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax culus, iyadoo dhulka in yar laga hinjinayo la socosho. la-mid: daddaami.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax culus, iyadoo dhulka in yar laga hinjinayo la socosho. m.f.dh, dandaamin. la-mid: daddaami.

v. lift (a heavy weight)

(fal) qaad wax culus oo walwaal. Dandaami danbiilka. Dh: wandaami, wandaafi.

de: lift (a heavy weight)

lx: dandaami

pd: (dandaamiyey)

ps: v2a=tr

see: daddaami

key: dandaami

(Daqramid-da)

Madax ka lafoobid, dhaawac ama nabar ku dhacay darti.

m.f.dh eeg daqran¹. la-mid: dakhramid.

-da: (magac, dhedig, keli) madaxa oo uu qofka dhaawac ka gaadho. Dh: dakhramid.

(Dayaamid-da)

Dayaan ka yeerid; daryaamid.

m.f.dh eeg dayaan². la-mid: daryaamid, diryaamid, diyaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dayaan iyo qaylo samayn. Buuraha ayaa dayaamiddu xoog ugu soo baxdaa.

m.f.dh eeg qaaqan.

-da: (magac, dhedig, keli) dadka gaar ahaan dhallinyarta xoogga leh, hub qaadid.

dabqaadid -da: (magac, dhedig, keli) (u ~) kala labo qolo oo is haysa oo heshiisiin. Dabqaadidda labada beelood ayaa wada?

-da: (magac, dhedig, keli) wax ku mammanaan oo aad u danayn. Dh: mamid. daddaamin -ta: (magac, dhedig, keli) cid wax ku mamsiin oo jecleysiin.

-da: (magac, dhedig, keli) dal dalkisii laga riixo oo dad kali ka qaataan. Dh: dalqaadis.

(Dandaamin-ta)

Dandaan qaadid; wax sida dandaanka u culus qaadid; walwaalid.

m.f.dh eeg dandaami. la-mid: daddaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka wax culus oo aan la sidi karin qof walwaalayo. Dh: dandaamis.

m.dh la-mid: dayaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dareemidda madaxwareer. Dh: diryaamid.

daryaamid-da: (magac, dhedig, keli) samaynta sanqadh ama hugun weyn. Dh: diryaamid. daryaan: (fal) dareen madaxwareer la moodo in madaxa gudihiisa ha kaa sanqadho.

m.f.dh eeg dhanaan².

m.f.dh eeg gangaan. la-mid: ganguumid.

-da: (magac, dhedig, keli) aroos iyo wax la mid ah, diyaarin ama unkid.

m.dh la-mid: hanqaarmid.

m.f.dh eeg harqaan².

m.f.dh eeg marqaan². la-mid: murqaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) fayaamid oo wax mirqaan ku jira ahaan. Dh: mirqaamid, murqaamid, fayaamid.

(Daandaamid-da)

Daandaan noqosho.

m.f.dh eeg daandaan². la-mid: daandaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax kugu dhacay dartiis, la wareerid. Dh: daandaamis.

-da: (magac, dhedig, keli) dirir galid. Askarta dagaalamid ayaa loo tababaraa. Dh: diririd, dagaallamid.

m.f.dh eeg dhanqalan². la-mid: dhankalmid, dhanqalcid.

(Hanqaarmid-da)

Meel wax loo doontay ama lagu malayna hayey, wax ka soo waayid, ku soo hungoobid; ku luggo'id; (ama hanqarmid).

m.f.dh eeg hanqaaran². la-mid: hanqaaran¹, hanqaran¹, hanqarmid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel wax loo doontay ama lagu malaynayey wax ka soo waayid; ku soo hungoobid; ku hankaagid.

(Daacaqurmid-da)

Daacaqurun ku dhicid.

m.f.dh eeg daacaqurun². la-mid: dacwashiirid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg daacqudhmid.

(Dagaallamid-da)

Dagaal iskula kicid; wax isyeelid; diririd; xarbiyid.

m.f.dh eeg dagaallan². la-mid: dagaallan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) labo dhinac, dagaal iskula kicid. Dh: diririd, xarbiyid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhul laga. qaado dadkii lahaa.

-da: (magac, dhedig, keli) arrimo isdhinac yaalla tan dantu ku jirto qudha raacid.

m.f.dh eeg dardarsan.

-da: (magac, dhedig, keli) is dhex galid oo isku mulmulaaqmid.

m.dh la-mid: dhanqalmid.

m.f.dh eeg dhantaalan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) mid kala dhiman oo ay wax u dhimanyihiin ahaan.

m.f.dh eeg daaran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dab, nal ama wax kale, shidmid oo if bildhaamaya bixin. Tiriiggu daarmiddii wuu iska diiday: Dh: daarmis, shidmid, ifid.

(Dabaqad-da)

Dadka inta isku martabad ah oo isku raacday ama xirfad ama shaqo ama xag dhaqaale.

m.dh (-do, m.l) Qayb bulsho ka mid ah oo isku dan ah.

m.dh (-do, m.l) Qayb bulsho ka mid ah oo isku dan ah.

f. n. rank, category; social class

-da: (n) social class; classes (kalaas) ~ dabaqad mujtamac

-da: (magac, dhedig, keli) dadka inta isku martabada ah oo isku raacada xirfad ama shaqo ama xag dhaqaale. Dabaqad hoose ayaad tahay.

dabaqad -da: (magac, dhedig, keli) guryo la iska dul dhisay inta isku midka ah ee isla siman. Dh dabaq.

bw: Arabic

cf: heer

de: rank, category; social class

lx: dabaqad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: dabaqad

(Dabqaad-ka)

Weel yar oo laga sameeyo dhoobo ama dhagax jilicsan ama wax kale oo sariir iyo dheg la qabto leh, oo dabka lagu rito, dhirta udgoonna lagu shido; idan.

m.l (-dyo, m.dh) Qalab yar oo sida badan dhagax jilicsan ama dhoobo ka samayan oo fooxa lagu shito.

m.l (-dyo, m.dh) Qalab yar oo sida badan dhagax jilicsan ama dhoobo ka samayan oo fooxa lagu shito.

m. n., [compound] incense burner

(fal) u kala labo dhinac oo dagaal ama is afgaranwaa ka dhexeeyo u kala wargee. Odayaal baa u kala dabqaadaya labada beelood ee dagaallamaya. Dh: heshiisii, dhexdhexaadi.

dabqaad -ka: (magac, lab, keli) hub gurasho oo dagaal isku diyaarin. Dh: is'hubayn.

dabqaad-ka: (magac, lab, keli) weel yar oo laga sameeyo dhoobo ama dhagaxburbur la qoray oo sariir iyo dheg la qabto leh, dabkana lagu rito oo dhirta udgoon lugu shito. Dabqaad keen aan fooxa ku ridee. Dh: idan.

dabqaad: (tilmaame) inta da'yarta ah ee awoodda u leh inay dagaalka tagto. Labaatan nin oo dabqaad ah reerka ma wada joogaan. Dh: gaashaanqaad, hubqaad.

de: incense burner

lx: dabqaad

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

syn: idan

key: dabqaad

(Dadqaad-ka)

Libaax ama dugaag kale oo dadka cuna.

m.l (-dyo/-ddo, m.dh) D. ah: libaax ama waraabe halis ah oo hilibka dadka ku nool.

m. n., [compound] dangerous wild animal, savage beast; killer, cannibal

-ka: (n) beast that eats human beings

-ka: (magac, lab, keli) libaax dadka cuna.

de: dangerous wild animal, savage beast; killer, cannibal Contrast: daddil

lx: dadqaad

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: dadqaad

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Ka d.: qof wax uu ogyahay in uu sheego ku khasbid. 2. Ku d.: si qasab ah cid afka wax uga siin.

(Danaani-ga)

1. Yeer weyn oo culus oo guuxda sida tan ka yeerta madfaca la ridey.

2. Cida dameeraha.

danaani: f.mg2 (-iyay, -isay) U d.: dad si danaana ah gacan ku siin.

dąnaani¹: m.l 1. Soo noqoshada dhawaaqa marka uu ku dhaco qararka darbiyada iyo wixi lamida. 2. Buuq ama bulaan ka soo baxa dad badan ama xoolo iyo wixi lamida. 3. Cida dameeraha; durruqaan. la-mid: dannaanni¹.

dąnaani²: f.mg1 (-nyay, -niday; -nyi) Qar, derbi iyo wixi lamida dhawaaq soo celin. la-mid: dannaanni².

danaani: f.mg2 (-iyay, -isay) U d.: dad si danaana ah gacan ku siin. m.f.dh, danaanin.

dąnaani: m.l 1. Soo noqoshada dhawaaqa marka uu ku dhaco qararka darbiyada iyo wixi lamida. 2. Buuq ama bulaan ka soo baxa dad badan ama xoolo iyo wixi lamida. 3. Cida dameeraha; durruqaan. la-mid: dannaanni.

m. n. braying (of a donkey), neighing (of a horse)

danaani m. n. large container

(fal) dad ama qof oo is haya midkood la jir. Dh: hiili.

danaani: (tilmaame) qof cidda uu garanayo ugu hiiliya gar iyo gardarro labadaba.

(Dananid-da)

Ciyidda fardaha; sida faras u ciyid.

m.f.dh eeg danan². la-mid: danan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) ciyidda faraska.

danqaab¹: m.l Waxyeello. la-mid: danqaabid.

danqaab²: f.g1 (-bay, -btay) Cid waxyeello gaarsiin.

(fal) wax aan kolkiisii horeba si wanaag- san u joogin, taabo oo dangar.

danqaab-ka: (magac, lab, keli) taabasho la taabto wax kolka horeba aan luga adag ku joogin. Dh: danqaro, daarid.

(Daqaqan-ka)

Dhaqdhaqaaq gaabin iyo tabar yariyi ku jirto sida kan carruurta.

daqaqan¹: m.l Socod meel aan guriga ka fogeyn lagu gaaro; faalal. la-mid: daqaqamid.

daqaqan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) U d.: Meel aan guriga ka fogeyn socod ku gaarid.

v. toddle, walk haltingly

-ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaq ay gaabin iyo tabaryari ku jirto sida ka carruurta.