dangarad

-ka: (magac, lab, keli) neef hadda uun dhalay, dambar maalid. Dh: dambarsad. danbarsad -ka: (magac, lab, keli) meherad aad in badan ka shaqaysay natiijo fiican ka gaadhid.

m.l la-mid: maangarasho.

-ka: (magac, lab, keli) qof waxa uu qof kali maanka ku hayo sii garta isaga oon loo sheegin. Hooyo waa maangarad oo waxa ilmeheedu u baahan yahay iyada oon loo sheegayn ayay garataa. Dh: indheergarad.

(Daarad-da)

Ardaa kor ka awdan oo aqalka ku dhegsan oo harsad iyo dano kaleba lagu qabsado; daash.

m.dh (-do, m.l) 1. Qolka fadhiga ee guriga. 2. Barxadda guriga hortiisa ku taal.

m.dh (-do, m.l) 1. Qolka fadhiga ee guriga. 2. Barxadda guriga hortiisa ku taal.

f. n. fence, compound, veranda

-da: (n) courtyard (koort-yaadh)-, yard (yaadh); balcony (baal-kani), porch (poorj) ~ deyr

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka bannaan ee qololka hortooda ah ee aan waxba ka dhisnayn ee badanaa lagu leydhsadaa marka qololka laga soo baxo. Boqor daaraddii laguma xanto. Dh: ardaa, barxad.

daarad-ka: (magac, lab, keli) weel qiyaas leh oo ka samaysan caw oo lagu miiso midhaha beeraha. Daarad baa loogu miisay hadhuudhkii.

cf: daash

de: fence, compound, veranda

lx: daarad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: daarad

-ka: (magac, lab, keli) nabar damqasho oo wax gaadhsiin. Dh: damqasho.

m.l la-mid: afgarasho.

Code

Code

vl. n. understanding

-ka: (n) understand (ander-istand) ~ fahan. -Syn: apprehend, comprehend, grasp

-ka: (magac, lab, keli) erey sir ah oo dad gaar ah ka dhexeeya. Badanaa, waxa la adeegsadaa marka dagaal lagu jiro ama xaalad cabsi leh la marayo. Afgaradkeennu maanta waa 'waraabe'. Dh: afjaaq.

afgarad-ka: (magac, lab, keli) baaq ciidanka u gaar ah oo uu dhambaallada isugu diro. Dh: afgarasho.

afgarad -ka: (magac, lab, keli) «is ~ heshiis iyo iswaafaqid; isfahan. Dh: isfahan.

de: understanding

lx: afgarad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: afgarad

angaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax la angaray noqosho.

angaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la angaray ahaansho.

m.f.dh eeg angar². la-mid: angar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ka tegitaan; ka dhaqaaqitaan.

(Aygarad-ka)

Wax garan og; fiiro dheer; aan la dagi karin; ayda loo qoda hayo durba garta.

m.l Qof caqli badan oo aan la dagi karin.

m. n. perceptive, alert person

-ka: (magac, lab, keli) qof fiiro dheer oo mustaqbalka saadaaliya; qof waxgarad ah oo fiiro dheer; qof aan la dagi karin.

de: perceptive, alert person

lx: aygarad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

syn: fiiro dheer

key: aygarad

(Wagarad-ka)

Wegered.

m.l (-dyo, m.dh) Suun kooraha fardaha docdiisa ka laadlaada, oo inta hoos iyo faraska boggiisa la soo mariyo, kooraha docdiisa kale afka loo suro ama si kale oo xoog leh loogu xiro, oo kooraha xejiya. la-mid: wegered.

m. n. horse's girth-strap

-ka: (magac, lab, keli) eeg wegered.

de: horse's girth-strap

initial: w

lx: wagarad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

see: wegered

key: wagarad

-ka: (magac, lab, keli) marka uu qof samaynayo aqoonkorodhsi deegaanno kala duwan oo waddankiisa ka mid ah ama ka baxsan waddankiisa. Dalbarad ma habaabo. Dh: dalmar.

(fal) wax aad rabto, si tukubo ah ugu dhaqaaq. Dh: daqaqan.

m.dh (-do, m.l) Abitey.

m.dh (-do, m.l) Abitey.

-da: (magac, dhedig, keli) qalab dharka lagu tolo. Shamiiska dawaarad ii mari. Dh: dawaar.

m.dh la-mid: dayuurad.

-da: (n) airplane (eer-paleeynn); aeroplane (eero-paleeyn); aircraft (eer-karaaft); airliner (eer-laayner) ~ dayuurad, diyaarad

-da: (magac, dhedig, keli) gaadiidka cirka duula kan ugu caansan. Dayaaradda xiimiyeey xaawaay; xaggaa bari ma isku raacnaa. Dh: dayuurad, diyaarad.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax fangar leh ahaansho. la-mid: fongoran (2).

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax fangar leh ahaansho. m.f.dh, fangarnaan. la-mid: fongoran.

m.f.dh eeg fangar².

(Mandarad-da)

Muraayad; biladdaye.

m.dh (-do, m.l) 1. Muraayad. 2. Guri dabaq ah.

f. n. mirror, looking glass; spectacles, eyeglasses

-da: (n) mirror (mirar) ~ muraayad

-da: (magac, dhedig, keli) shay quraarad ballaadhan oo dhinac ka ranjiyeysan ah oo la isku daawado la iskana dhex arko. Kolkaan gadhka iska xiirayo mandarad baan isku eegaa. Dh: muraayad, minyaarad.

mandarad -da: (magac, dhedig, keli) dhisme iskor saarsaaran oo dheer oo aqallo ama xafiisyo ah. Waxan leenahay mandarad labaatan dabaq ah. Dh: bandarad, fooq. Li: buul, daso.

de: mirror, looking glass; [pl] spectacles, eyeglasses

lx: mandarad

pd: (-da)

ps: n1-f

syn: biladdaye, muraayad

key: mandarad

(Waxgarad-ka)

Wax garta; caaqil; waxyaqaan.

m.l 1. Qof garaad ama caqli leh; waxyaqaan. 2. Dad garaad leh.

m.l 1. Qof garaad ama caqli leh; waxyaqaan. 2. Dad garaad leh.

m. n., [collective], (adj.): intelligent person; wise, understanding

-ka: (n) responsible person; grown-up; adult; mature person ~ waayeel

-ka: (magac, lab, keli) qof caaqil ah; waxyaqaan; qof ama dad aqoon ahaan iyo garaad ahaanba ugu roon cidda halkaa joogta. Waxgaradka dalku waxay ku taliyeen in nabadaynta lagu fara adkaado.

cf: waxyaqaan, xeeldheere {C}

de: intelligent person; [atr.] wise, understanding

initial: w

lx: waxgarad

pd: (-ka)

ps: n2a-m, n7-m

key: waxgarad

-ka: (magac, lab, keli) qofka dantiisa ilaashada oo aan ku dheelin. Dh: dantiiyaqaan. Li: dantiimooge.

m.dh Madax wareer.

m.dh Madax wareer.

-da: (magac, dhedig, keli) dadaxwareer iyo dawakhaad.

m.l.kh D. ah: dhal xoolaad oo markaa billaabay cunidda caws, caleen iyo wixi lamida.

m. n., [compound] baby animal learning to graze for the first time

-ka: (magac, lab, keli), ah: dhal xoolaad oo markaa billaabay cunidda caws, caleen iyo wixii la mid ah.

de: baby animal learning to graze for the first time

lx: daaqbarad

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: daaqbarad

m.l la-mid: dambarsasho.

-ka: (magac, lab, keli) neef ishin ah oo dhalay danbar ka maalid. Dh: danbarsad.

-a: (magac, lab, keli) labo arrimood oo is dhinac yaalla tan dantu ku jirto oo keliya doorbidid.

m.f.dh eeg danyar². la-mid: danyari, danyaro.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo hanti yaraan. Dh: danleynimo.

m.l la-mid: dhabxanag.

-ga: (magac, lab, keli) afka gudihiisa, inta ka sarraysa carrabka ee fuqa sare. Dh: dhamxalag, dhanxanag, langadhax.

(Dharaarad-ka)

Dharaarasho.

m.l 1. Qado. 2. la-mid: dharaarasho.

vl. n. spending the day; day-time meal

-ka: (magac, lab, keli) eeg dharaarasho.

a: dharaarasho (/da) [n6-f]

de: spending the day; [ext.] day-time meal

lx: dharaarad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: dharaarad

[DHINGARAS] Coffea rhamnifolia 11, (?) Asepalum eriantherum 10

-ka: (magac, lab, keli) qayb maskaxda ka mid ah. Faysal halgaraadka ayaa nabar ka gaadhay. Dh: maskaxgaraad.

-da: (magac, dhedig, keli) dhisme qudbad dheer oo dhuuban ah oo masaajidyada laga ag taago aadna loo qurxiyo oo makarafoonnadan la dul saaro. Masjidka mannaarad looma sameyn. Wa: mannaarado.

-da: (magac, dhedig, keli) qof dhedig oo aan saaxi ahayn, maraanad ah. Dh: sacsacad, sawaabad.

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar 25 hog ah oo labo qof wada ciyaarto oo goobo dhexe 'soddoh' leh; bub.

-ka: (magac, lab, keli) garasho iyo qaraabo wax ku bixin. Dh: wejigarad.

(Xanbaarad-da)

Xanbaarasho.

-ka: (magac, lab, keli) dhabarka wax ku qaadad; dusha wax saarad. Dh: xambaarad.

m.l la-mid: danfariisasho.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Dangararo dareemid (qof).

-da: (magac, dhedig, keli) arrimo isdhinac yaalla tan dantu ku jirto qudha raacid.

-ga: (magac, lab, keli) qofka aan waxba maqlin ee dhagaha adag ee is naba marka wax loo dirsanayo.

(Xangaruufad-ka)

Xangaruufasho.

m.l la-mid: xangaruufasho.

-ka: (magac, lab, keli) cidiyaha wax ku xagasho oo ku jeexid. Dh: xagad, xagatin.

m.dh (-do, m.l) Liid maro ah oo qurxin awgeed loogu tolo dacallada maryaha la xirto iyo daahyada.

m.dh (-do, m.l) Liid maro ah oo qurxin awgeed loogu tolo dacallada maryaha la xirto iyo daahyada.

f. n. edge ~ border of an Arab robe

-da (n) comer (koor-ner); edge (eej) ~ daraf, gees

-da: (magac, dhedig, keli) guntiga afkiisa hoose. Dh: xayn.

aarad -da: (magac, dhedig, keli) liid midabaysan oo maryaha la xidho ama daahyada afkooda hoose lagu qurxiyo. Wa: aaraddo.

de: edge ~ border of an Arab robe

lx: aarad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: aarad

-da: (magac, dhedig, keli) qiyaas ahaan, xagal caws ama caleen ah. Agaad bay Maryan maqasha u soo gurtay.

(magac'uyaal) lagu asteeyo qofka koowaad ee hadlaha ah oo keli ah. Waa 'aniga' iyo 'ayaad' oo la isku daray. Ma anaad aabbahaa i moodaysay?