danbeeya — Macnaha & Turjumaada

Danbe.

waa la naqliyay ✓

v., subject case, [adverb] behind, after, next

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) mid, wax kale oo dhiggiisa ah ka gadaaleeya ama gadaal marsan. Dh: danbe.

waa la naqliyay ✓

1

de: behind, after, next

2

lx: danbeeya

3

ps: v2b-subj / adv

4

key: danbeeya

waa la naqliyay ✓

*(xiddigo) meereyaasha qorraxda (sayaariinta) kan ugu danbeeya oo ugu fog, haddii xagga qorraxda laga eego; wuxuu qorraxda u jiraa 6000 (lix kun) oo malyuun oo km., meelahaas.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cadaad-da) Geed qodxo yaryar oo qarqaroofsan leh oo xabag wanaagsan dhala.

2

2. (Cadaad-ka) Xiddigga lixaha ka danbeeya; galgaal; laxmar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaadi-ga)

2

(xoolo) weligood aad u danbeeya kolka la soconayo; dib u hara; aan caarad ahayn; haraa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabayaaqa-da)

2

Wax badanki tegey in yar oo weli ka danbaysa; (sii) dhammaadka; qaarka ugu danbeeya; hadhiis.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaayin-ka)

2

1. Qoyaanka ku sii danbeeya cawska.

3

2. Dufan; dux.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqaya-da)

2

Xoolo inta waa hore dhalay, sii gura haya oo caano yari ku danbeeyaan; gibbaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dibbad-ka)

2

1. Dibbasho; dhixid.

3

2. Habeenka bisha dayaxa ugu danbeeya oo dayuxu qarsoomo oo uusan soo bixin; (ama dubbad).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dirir-ka) Xiddig if weyn oo naafaha ugu danbeeya; wuxuu u dhexeeyaa dirirday iyo garbo.

2

2. (Dirir-ta) dagaal, colaad, islayn, fara'isasaar, xarbi.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabow-ga)

2

Filka dadka iyo nafleyda iyo dhirta, qarka ugu danbeeya; duqow; odaynimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Geeddan-ka)

2

1. Colka danbeeya oo cadowga, laga yaabo inuu gadaal ka yimaado, celiya; raacdarreeb.

3

2. Dib u hara; danbeeya; dabaadi, haraa.

waa la naqliyay ✓

1

(Gowsdanbeed-ka)

2

Gowsaha gowska ugu danbeeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Guruddanbays-ka)

2

Carruurta kan ugu dhalasho danbeeya, oo aan aabbihi iyo hooyadi cid ka danbaysa dhalin; (ama garuddanbays).

waa la naqliyay ✓

1

(Hidda-ha)

2

1. Dhaqan fil weyn oo waa uu abuurmay iyo cid laga dhaxlay la illaawey oo aan taariikhdu sheegi karin (xeer, caado, sheeko, maahmaah, kd.) oo qolo ama tol u gaar ah, oo facba faca ka danbeeya gaarsiiyo oo u dawiyo.

3

2. Dhur; sinji; dir.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaamacad-da)

2

Dugsiyada wax laga barto kan ugu danbeeya oo ugu sarreeya oo doktoornimada markhaatigeeda laga qaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaatima-da)

2

Waxa ama sida wax waliba ku dhammaadaan, ku danbeeyaan; cirib; ciribdanbeed.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan kala baxsanayn; la isku laabay; aan fidsanayn; godan; qalloocan;

2

2. Aan weli dhicin ama wax laga qaban; aan weli iman; haray; danbeeya.

waa la naqliyay ✓

1

1. Meel kore suran.

2

2. Aan weli iman ama soo degin.

3

3. (arrin) aan weli wax laga qaban; laaban; heehaaba haya; danbeeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Moosin-ka)

2

1. Dabayl xilli ku socota oo ka dhacda Badweynta Hindi iyo Aasiyada Koofure. Waa labo: mid koofur-galbeed oo dhacda afar bilood (Maajo-Agosto) oo labo bilood oo celcelis ahi (tangambili) ku xigaan (Setember-Oktoobar) iyo mid woqooyi-bari oo iyana afar bilood dhacda (Nofember-Febraayo) oo iyadana ay ka danbeeyaan labo kale oo bilood oo celcelis ah (Maarso-Abriil).

3

2. Xilli; waqti.

waa la naqliyay ✓

1

(Sugid-da)

2

1. Wax la hubo ka dhigid; shaki ka saarid; runta gaarid, xaqiijin.

3

2. (°) Wax danbeeya ama iman doona, meel u joogsasho taniyo intay ka yimaadaan; dhawrid; korasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax socda ama isdaba taagan ugu gadaalee. Dh: danbee.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f lie down and rest with pleasure; peaceful and prosperous. Lit: she who rests and enjoys her life without calamities

waa la naqliyay ✓

1

(Danbeed-ka)

2

Xoolaha afarta naas leh, labada naas oo xagga lugaha xiga, midkiiba.

waa la naqliyay ✓

m. n. rear

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) rear (riir) ~ dambeed

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha inta afarta naas leh, labadooda naas ee danbe. Danbeed bay beeshay qaalintii curadda ahayd. Dh: dambeed.

waa la naqliyay ✓

1

de: rear

2

lx: danbeed

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: dambeed

6

key: danbeed

waa la naqliyay ✓

(Dansei) C Caesalpinia olygophylla Harms. Caesalpinaceae.

waa la naqliyay ✓

name-f fire-feeder

waa la naqliyay ✓

Electrometer

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dab ku rid ama shid. Dabee girgiraha.

2

dabee: (fal) tamar ka buuxi adiga oo adeegsanaya koronto. Ii dabee taleefoonka. Dh: danabee.

waa la naqliyay ✓

Xagga gadaale xiga; dib; danbeeya.

waa la naqliyay ✓

adv-loc/time: behind, after, next; last, recent

waa la naqliyay ✓

1

(adv) behind (bi-haayndh); next (nekest) ~ dambe, gadaal

2

kan danbe: the next

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xagga gadaal xiga; xagga danbe. Ninka danbe sii shaaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: behind, after, next; last, recent

2

lx: danbe

3

ps: adv-loc/time

4

see: dambe

5

key: danbe

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-neeyay, -naysay) 1. Caano la lulayo biyo yar ku darid. 2. Wax tixgelin dheeraad ah siin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-neeyay, -naysay) 1. Caano la lulayo biyo yar ku darid. 2. Wax tixgelin dheeraad ah siin. m.f.dh, danayn.

waa la naqliyay ✓

v. interest someone, engage one's interest

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ku lexejecloo oo fiiro gaar ah u yeelo. Dh: danay

waa la naqliyay ✓

1

de: interest s.o., engage one's interest

2

lx: danee

3

pd: (daneeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: danee

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed cawsaad laga sameeyo rarada oo u eg maadha.

waa la naqliyay ✓

Jatropha tropaeolifolia 01

waa la naqliyay ✓

1

(Abey)

2

C Jatropha tropaeolifolia Pax. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabeeb-ta)

2

Hadal la tooxdo; dabuub; dood.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hadal dood ah. la-mid: dabuub (1).

waa la naqliyay ✓

m.dh Hadal dood ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. argument

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) marka aad wax caddaysid ama aad soo bandhigtid. Dabeeb hadalka oo ka gudub ararta dheer. Dh: dabuub, dood, baan.

waa la naqliyay ✓

1

de: argument

2

lx: dabeeb

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: dabeeb

waa la naqliyay ✓

1

(Dabeec-a)

2

Abuur; dhalan; baxaalli; sansaan; falfal; (ama dabeeco, dabeecad, dabci)

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: dabci¹. 2. Xiriir ka dhexeeya laba qof ama ka badan oo saaxiib ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. nature, character, behavior, temperament

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) sida qofba Ilaahay u abuuray dhaqan iyo baaxaalli ahaan. Xirsi waa wiil dabeec wanaagsan. Dh: dabeecad, dabci.

waa la naqliyay ✓

1

a: dabeecad (da) [n1-f]

2

cf: siiro

3

de: nature, character, behavior, temperament

4

lx: dabeec

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m

7

key: dabeec

waa la naqliyay ✓

1

dabeer¹: m.l la-mid: dameer¹.

2

dabeer²: m.dh la-mid: dameer².

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) (daawo) Cudur dadku isu gudbiyo oo uu keeno fiirus kuna dhaca maskaxda iyo xangullaha. Fiirusku wuxu raaca saxarada qof fiiruska qaba, sidaas darteed cudurku wuxuu ku badanyahay meesha nadaafaddu ay ku yartahay, nooca dhicisooba ee cudurkaas waxa keliya oo jirrada cunaha iyo xiidmaha astaamuhuna waxay noqonayaan oo keliya caloosha oo qasanta ama durey sidiis; cudurka dabeysha oo aan curyaannimada gaarin wuxu leeyahay muruqyada oo adkaada gaar ahaan kuwa surka iyo dhabarka cudurka dabeysha oo curyaannimada wata waa ka tiro yaryahay midka aan sare ku soo sheegnay, noociisa sahlanna waxa la socda itaaldarro muruqyada ama curyaannimo. Cudurka dabeysha ee ku dhaca maskaxda waxa curyaama muruqyada neefsashada taas oo keeni karta dhiibaato neefsasho. la-mid: dabayl¹ (5).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) (daaw.) Cudur dadku isu gudbiyo oo uu keeno fiirus kuna dhaca maskaxda iyo xangullaha. Fiirusku wuxu raaca saxarada qof fiiruska qaba, sidaas darteed cudurku wuxuu ku badanyahay meesha nadaafaddu ay ku yartahay, nooca dhicisooba ee cudurkaas waxa keliya oo jirrada cunaha iyo xiidmaha astaamuhuna waxay noqonayaan oo keliya caloosha oo qasanta ama durey sidiis; cudurka dabeysha oo aan curyaannimada gaarin wuxu leeyahay muruqyada oo adkaada gaar ahaan kuwa surka iyo dhabarka cudurka dabeysha oo curyaannimada wata waa ka tiro yaryahay midka aan sare ku soo sheegnay, noociisa sahlanna waxa la socda itaaldarro muruqyada ama curyaannimo. Cudurka dabeysha ee ku dhaca maskaxda waxa curyaama muruqyada neefsashada taas oo keeni karta dhiibaato neefsasho. la-mid: dabayl¹: (5).

waa la naqliyay ✓

Wind

waa la naqliyay ✓

m.dh Dad hub haysta.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dad hub haysta.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magacwadareed) ciidanka intiisa sidata hubka ee aan waranlaha ahayn. Rag dabley ah ayaa lagu arkay duleedka reerka.

2

dabley -da: (magacwadareed) askar ciidan ah oo derejadoodu tahay dable illaa laba'alifle. Siyaad waa sarkaal hurin dabley ah hoggaamiya.

3

dabley -da: (magac, dhedig, keli) jirrida geedka dacartu marka uu qalalo oo dabka si dhaqso ah u qabsan karo. Dabley innoo soo gura iyadaa dabka qabsan oge.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-beeyay, -baysay) 1. Ka d.: wax, wax kale gadaashooda socosho ama taagnaan. 2. Ka d.: cid xushmadeyn.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-beeyay, -baysay) 1. Ka d.: wax, wax kale gadaashooda socosho ama taagnaan. 2. Ka d.: cid xushmadeyn. m.f.dh, dambayn.

waa la naqliyay ✓

v. be last, behind, backwards; make final ~ late

waa la naqliyay ✓

see [eeg] ka dambee

waa la naqliyay ✓

(fal) xagga danbe jir; ha horrayne gadaal jir. Iga danbeeyoow daba canjalaf. Dh: danbee.

waa la naqliyay ✓

1

de: be last, behind, backwards; make final ~ late

2

lx: dambee

3

pd: (dambeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: dambee

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-geeyay, -geysay) Cid hiillo u baahnayd oo garab la siin waayey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

Caesalpinia oligophylla 01

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -baysay) 1. Kubbad si xoog leh u laadid. 2. Khayaano faa'iido weyn ku helid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -baysay) 1. Kubbad si xoog leh u laadid. 2. Khayaano faa'iido weyn ku helid. m.f.dh, darbayn.

waa la naqliyay ✓

v. kick (in football); defeat, win

waa la naqliyay ✓

1

de: kick (in football); [ext.] defeat, win

2

lx: darbee

3

pd: (darbeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: darbee

waa la naqliyay ✓

v. leave (some food) on one's plate

waa la naqliyay ✓

-yey / hanbeysay: (v) to not empty the dish; leave some food on the dish [plate] ~ hambee

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg hanbay.

waa la naqliyay ✓

1

a: hambee

2

de: leave (some food) on one's plate

3

lx: hanbee

4

pd: (hanbeeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: hanbee

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Neef ari ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Wanei) May, S Manilkara mochisia (Bak.) Dubard. Sapotaceae.

2

May Manilkara sulcata (Eng).) Dubard. Sapotaceae.

3

S Mimusops somalensis Chiov. Sapotaceae.

4

May, S Suregada procera (Prain) Croizat. Euphorbiaceae.

5

May Sarcostemma adogense Hiern. Asclepiadaceae.

6

May Afzelia quazensis Welw. Caesalpinaceae.

waa la naqliyay ✓

Antenna

waa la naqliyay ✓

antenna

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar dumarka u gaar ah oo ay ciyaaraan marwooyinka guurkoodu cusub yahay. Careeya waxa lagu jiibiyaa: careeyo careeyadeeniiyey, careeyo waa nimay raacdaa.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) U d.: Cid, hadal u jeedin.

waa la naqliyay ✓

v. argue

waa la naqliyay ✓

(fal) dood badan jeedso. Dabeebo oo ha xanaaqine.

waa la naqliyay ✓

1

de: argue

2

lx: dabeebo

3

pd: (dabeebtay)

4

ps: v3b=

5

key: dabeebo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dabci¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dabci.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhalan ay dadku ku kala duwan yihiin oo baaxaalliga xidhiidh la leh. Suubban waa gabadh dabeeco fiican. Dh: camal, dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabweyn-ta)

2

1. Dabka lagu dagaallamo kiisa waaweyn oo culculus.

3

2. Colka dabka jaadkaas ah haysta oo ku dagaallama.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hub culus oo lagu dagaalamo. 2. Col hub culus ku dagaalama. la-mid: debweyn.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective], [compound] heavy artillery

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ciidanka goobta madaafiicda. Dabwaynta ayaan ka mid ahay.

2

dabweyn -ta: (magac, dhedig, keli) hub culus oo lagu dagaallamo. Dh: debweyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: heavy artillery

2

lx: dabweyn

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-col-cmp

5

key: dabweyn

waa la naqliyay ✓

m.l (-ddo/-dyo, m.dh) (xisaab)Ururka xubnaha dambe ee lammaaneyaal horsan ee xiriir. Guud ahaan waa ururka leh tirsaneyaal ee la dhigo dhidibka taagan (dhidibtay) ee garaaf.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ddo/-dyo, m.dh) (xisaab)Ururka xubnaha dambe ee lammaaneyaal horsan ee xiriir. Guud ahaan waa ururka leh tirsaneyaal ee la dhigo dhidibka taagan (dhidibtay) ee garaaf.

waa la naqliyay ✓