danabays — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) eeg danabayn. danabaysan: (tilmaame) walax ama atam la danabeeyay.

waa la naqliyay ✓

(fal) walax, hir danab u yeel.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) danbaynta wax loogu danbeeyo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg danabee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax danab ridaya, ka yeelid. Birlabta ayaa kaalin weyn ku leh danabaynta.

2

danabayn -ta: (magac, dhedig, keli) walxaha aan lahayn danab, danab u yeelid. Walxuhu way u kala nugul yihiin danabaynta.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la danabeeyey ahaansho (bir).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la danabeeyey ahaansho (bir).

waa la naqliyay ✓

1

(Diirad-da)

2

Qalab saacadda qaabkeeda leh oo afarta docood (woqooyi, galbeed, koofur, bari) ku qoran yihiin oo laga garto; waxay leedahay irbad danabaysan oo weligeed afkeedu xagga woqooyi u jeedo.

waa la naqliyay ✓

1

(Jac-da)

2

1. Xoog aan muuqan oo ka dhasha kolka waxyaalaha qaarkood la isku xoqo ama kulaylkoodu is gaaro ama ay danabaysan yihiin ama ay xoog isu soo jiitaan ama u kala cararaan oo u kala filqadaan, wuxuuna lee yahay saamays daran oo u eg fallaaro olola haya oo yaaca haya; koronto.

3

2. Biyaha roobka oo danabku kululeeyo.

4

3. Danab; wiriq.

5

4. Ceeb weyn.

waa la naqliyay ✓

Jaci saamaysay; danabaysan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg danabaysan. la-mid: danabaysnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: danabaysnaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Hirar tamareedka ka dhasha saxaro danabaysan iyo badada danab iyo badada birlabta ee la xiriira. Hirarka kaah birlabdanabeedku uma baahdaan dululaati ay ku dhex baahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg danabaysan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Hirar tamareedka ka dhasha saxaro danabaysan iyo badada danab iyo badada birlabta ee la xiriira. Hirarka kaah birlabdanabeedku uma baahdaan dululaati ay ku dhex baahaan.

waa la naqliyay ✓

agg. - korontaysan, danabaysan.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) bedka ama inta danabaysan ee ku wareegsan birdanabta.

2

birlabdanabow -ga: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah fisigiska oo lagu derso badadka danabka, dhaq dhaqaaqa danabaynta iyo birlabta ee ka dhasha danabayntaas; birlabnimada ay dhaliso maayada qulquldanabeedku.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la danabeeyey oo shuxnad kooraan loo yeelay ahaan. Saqafta kolka lagu feedho danabaysnaan ayaa laga dareemaa.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg danabaysan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) roob, iftiin badan muuji oo walalaclay.

2

hillaac-a: (magac, lab, keli) iftiin cirka ka wac yidhaa oo onkodka ka horreeya marka roobku aad u da'ayo. Waxa uu ka dhashaa labo daruurood oo danabaysan isku dhacooda, qarax ka dhex samaysma oo ay la onkodaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hirar tamareedka ka dhasha saxaro danabaysan iyo badada danab iyo badada birlabta ee la xiriira. Hirarka kaah birlabdanabeedku uma baahdaan dululaati ay ku dhex baahaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) agab goorsheegta u qaab eg oo afarta docood ama jaho (woqooyi, galbeed, koonfur iyo bari) ku dhigan yihiin oo lagu tilmaansado. Waxay leedahay irbad danabaysan oo caaraddeedu tilmaamto dhanka woqooyi.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hirarka ay biyaha badu sameeyaan markay socdaan. Dh: waddac.

2

mawjad -da: (magac, dhedig, keli) hirarka danabaysan ee hawada dhex sabbeeyaa inta ay saray u kacaan iyo masaafada ay goyn karaan xilli xadaysan. Dh: hir.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hirar ay biyaha badu sameeyaan markay socdaan. Mowjad xoog badan baa, i muquurtoo, mijihii baan, meel la waayee. Dh: mawjad, waddac.

2

mowjad -da: (magac, dhedig, keli) hirarka danabaysan ee hawada dhex sabbeeyaa inta ay saray u kacaan iyo masaafada ay goyn karaan xilli xadaysan. Wararka waxad ka dhagaysataan mowjadaha gaagaaban. Dh: hir.

waa la naqliyay ✓

électrique, adj. - danabaysan; koronto ah ama leh.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dannabee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aabayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dab u yeelis. Dabays badan weli umaad yeelin birtan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dan iyo fiiro gaar ah u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Danbas-ka)

2

Budada cad ama beeyga ah oo meeshii dab lagu shiday ku harta; xaabada gubatay oo bastay.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): ash, ashes

waa la naqliyay ✓

-ka: (n), ash (aash); soot (suut) ~ bambas, dambas; Ex: dambas sigaar; cigarette ash

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) budada ka hadha dab la shiday. Dh: dambas.

waa la naqliyay ✓

1

de: ash, ashes

2

lx: danbas

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-mass

5

see: dambas

6

key: danbas

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xagga danbe marid. Dh: danbays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga danbe marid. Dh: danbays, gadaalayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg habayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaaabayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabo gurasho. Meel magaalo ka fog ayaa xaabays lagu yagaan. Dh: qoryays, xaabays.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg Carabayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dalayn u samayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qallaxaynta awrku awr kale ku sameeyo. Darayayska yaanay awrtu isku bakhtiinine kala ilaali. Dh: darays, qallaxayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qalabayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg salabayn.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, dhedig, keli) (is ~) Carab ahaan isu urursasho; Carab ahaan isu raacid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: casabaysasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, dhedig, keli) eeg casabaysad.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Cid casabo ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

v.auto: take a person as one's relative

waa la naqliyay ✓

(fal) casabo ahaan ugu dhawow qaraabo iyo xigtanimo ugu dhawow. Dh: xigtayso, qaraabayso, cashiirayso.

waa la naqliyay ✓

1

cf: cashiiraysi, cashiiro

2

de: take a person as one's relative

3

lx: casabayso

4

pd: (casabaystay)

5

ps: v3b=auto

6

key: casabayso

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) marka qofku ugaadhsi tago, dabashada duurjoogta.

waa la naqliyay ✓

(fal) ugaadhso duurjoogta. Dabatayso intaad dadka tuugi lahayd.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof dacwadayn. Dacwayska aad igu waddo iga jooji denbi kaama geline.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qalab loo adeegsado in lagu muujiyo in ay walaxi danabaysan tahay iyo in kale.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daxalaysasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) midhidh ku dhaca biraha marka dheelka loo dhigo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Bir ama xadiid-sulub, daxal yeelasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Bir ama xadiid-sulub, daxal yeelasho. m.f.dh, daxalaysasho.

waa la naqliyay ✓

v. become rusty, get covered with rust

waa la naqliyay ✓

(fal) midhidh yeelo; wax daxal leh nogo.

waa la naqliyay ✓

1

de: become rusty, get covered with rust

2

lx: daxalayso

3

pd: (daxalaystay)

4

ps: v3b=intr

5

key: daxalayso

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) farsamo salaadda lagu bannaysto oo lagu daahirsado haddii biyo la waayo ama la isticmaali kari waayo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: galabaysasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg galabaysad.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Ku g.: galab meel joogid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Ku g.: galab meel joogid. m.f.dh, galabaysasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) ilaa gellinka danbe ee maalinta, meel wax ku sug.

waa la naqliyay ✓

1

(Halabaysi-ga)

2

Halabaysad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: halabaysasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg halabaysad.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) 1. Timo halab ah samaysasho. 2. Xoolo la soo dhacay hilib ka qalasho.

waa la naqliyay ✓

v.auto: steal ~ take possession of stray animals

waa la naqliyay ✓

(fal) timaha xabbad xabbad iskugu tidco ama iskugu sooho oo halab yeelo. Dh: xamro.

waa la naqliyay ✓

1

de: steal ~ take possession of stray animals

2

lx: halabayso

3

nt: halabaysad (ka) [vn-m], halabaysasho (/da) [vn-f], halabaysi (ga) [vn-m]

4

pd: (halabaystay)

5

ps: v3b=auto

6

key: halabayso

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ladqabayn.

waa la naqliyay ✓

vl. n. soothing ~ settling (a quarrel, negative questions)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg ladqabayn. ladqabee: (fal) cid kale, dhagar ku samee; mardabee; sir; laqdabee.

waa la naqliyay ✓

1

a: ladqabayn (ta) [vn-f]

2

de: soothing ~ settling (a quarrel, negative questions)

3

lx: ladqabays

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

key: ladqabays

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maraabayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg mardabayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg udaabdeys.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) ceel leh karkaarro ama qori.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arrin ama talo curi; arrin hindis oo taabbage-lintiisa qorshee. Talaan aabay lahaa, tusmaan gaadhsii lahaa, tilmaan abid baan lahaa. Dh: astay, aabee, qorshay, dheego.

2

aabay: (fal) wax u aabbayeel; tixgeli oo aabbee. Aabay waalidkaaga ajar baa ku jiree. Dh: aabee, aabbayeel.

waa la naqliyay ✓

(fal) beytari iyo wixii la mid ah, danab u yeel oo tamari. Dh: dabee, jaajgaree, danabay.

waa la naqliyay ✓

1

(Danab-ka)

2

1. Gantaal xoog ah oo jacaysan oo ololaysa oo ka soo dillaacda kolka daruuraha da'a hayaa inta isjiiraan qarxadaan oo onkod iyo hillaac isku daraan; wiriq, biriq.

waa la naqliyay ✓

1

danab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. Biriq. 2. Birdanab. 3. Qof ama wax dadka soo jiita.

2

danab²: m.l (-byo, m.dh) (fiisikis) Barashada ifafaalaha saldanab ha ahaado danabneg ama mid qulqulaya.

waa la naqliyay ✓

1

danab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. Biriq. 2. Birdanab. 3. Qof ama wax dadka soo jiita.

2

danab²: m.l (-byo, m.dh) (fiisikis) Barashada ifafaalaha saldanab ha ahaado danabneg ama mid qulqulaya.

waa la naqliyay ✓

Electricity

waa la naqliyay ✓

1

m. n. thunderbolt, thunder; electricity; calamity

2

danab sare n. phr. high voltage

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. thunder (thandhar) ~ onkad, hugac. 2. electricity (i-lek-i tirisiti) ~ koronto

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gantaal xoog leh oo danabaysan oo ka dhasha hirarka istaabta ee roobka da'aya oo onkod ama hanqadh iyo hillaac isku dara. Dh: biriq, wiri, jac, bidhiq.

2

danab -ka: (magac, lab, keli) nooc tamarta ka mid ah oo korontada, bayteriga iyo wixii la mid ah ay leeyihiin. Fiilanadani waa danab togane ah.

3

danab -ka: (magac, lab, keli) xiis danabaysan oo dhaliye ka soo baxa. Danab ma leh fiiladani.

4

danab -ka: (magac, lab, keli) tamarduleed ka dhalata jiritaanka iyo socodmaaxa elektoroonno taasoo isku muujisa habab badan: isjiidasho, kaladid, birlabeed ifid iyo raadkuleed.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gugac ~ guguc; jac, koronto

2

de: thunderbolt, thunder; [ext.] electricity; [fig.] calamity

3

lx: danab

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: danab

waa la naqliyay ✓

1

(Nabas-ta)

2

Maryaha dumarka oo la garraarsado, laabkooda hore oo caloosha ku abbaaran; gol.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meesha u dhexeysa jidhka iyo marada dumarku garraarsadaan ee ku abbaaran caloosha. 2. Timaha ka baxa gumaarka dadka; bisqan. la-mid: namas.

waa la naqliyay ✓

f. n. pocket part of traditional woman's body-cloth

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) woman's chest

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) marada haweenku xidhaan ee ah saddexqayda qaybteeda dhexda ay ka soo laabaan inta ka hoosaysa eo shushubka leh Saddexgayddan nabasteedu si habsan bay u soo baxdaa. Dh: xanjeer, xanjaad.

2

nabas -ta: (magac, dhedig, keli) timaha saaran kubinta taranka ee dumarka. Nabasku waxay dabooshaa xubinta taranka. Dh: bisqin, shicirad, bisqan.

waa la naqliyay ✓

1

a: namas

2

de: pocket part of traditional woman's body-cloth (covering the belly and in which items are carried)

3

lx: nabas

4

pd: (-ta)

5

ps: n2a-f

6

key: nabas

waa la naqliyay ✓

1

(Aabayn-ta)

2

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

3

2. (weel) xoolayn.

waa la naqliyay ✓