dan — Macnaha & Turjumaada

1

(Dan-ta)

2

Wax qof, kd., wax ugu jiraan ama u roon ama saameeya (dheef, hawl, muraad, arrin, ...).

waa la naqliyay ✓

1

dan: m.dh (-no, m.l) 1. Ujeddo qof doorbido in ay faa'ido ugu jirto fal sameyntiisa. 2. D. u geli: wax ama qof tixgelin gaar ah siin. 3. Bannaan.

2

dąn: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dab, nal iyo wixi lamida bakhtiyid. la-mid: den.

waa la naqliyay ✓

1

dan: m.dh (-no, m.l) 1. Ujeddo qof doorbido in ay faa'ido ugu jirto fal sameyntiisa. 2. D. u geli: wax ama qof tixgelin gaar ah siin. 3. Bannaan.

2

dąn f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dab, nal iyo wixi lamida bakhtiyid. m.f.dh, damid. la-mid: den.

waa la naqliyay ✓

1

deictic, suf. this, these

2

dan [inchoative] v. be extinguished, die (out); stall (as engine)

3

dan [feminine] n. interest, aim, objective

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) aim (eeym); purpose (par-pas); interest (in-tarest); intention (in-teen-shin); objective (ob-jak-tiv) ~ ujeedo. Ex: maxaad danayinaysaa? what is your intention?

waa la naqliyay ✓

1

Scopo

2

Purpose

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kaste oo uu qofku u arko inuu noloshiisa lagamammaarmaan u yahay oo aanu qofku dhaafi karin. Dani waa seeto.

2

dan-ta: (magac, dhedig, keli) magaca loo yaqaan garanuugtu kolka ay tahay koox isla socota.

waa la naqliyay ✓

1

(Aabayeelid-da)

2

U dan gelid; tixgelin.

waa la naqliyay ✓

1

(Aaba-ha)

2

Tixgelis; danayn; aabayeel.

waa la naqliyay ✓

1

(Aakhir-ka)

2

Kan danbe.

waa la naqliyay ✓

1

(Aakhira-da)

2

Meesha iyo nolosha danbe oo lagu noolaan doono, kolka adduunka laga tago.

waa la naqliyay ✓

1

(Aayatiin-ka)

2

Waxtar aan durba dhalane, waa danbe, oo iyadana loo baahan yahay, la filana hayo oo loogu talaggalo; waxtar raaga; cirib-danbeed; meecaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Aayid-da)

2

Wax raagey ama dib loo dhigay, waa danbe oo loo baahan yahay, waxtarkooda helid, ku tabkicid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.

2

2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).

waa la naqliyay ✓

1

(Abaaji-ga)

2

Lumid waa danbe la tabo; tasow.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaarikeentay-da, Abaarikeentay-ga)

2

Dad aan dhulka ku dhalan oo waa danbe dalaw ku yimid; gadaalka'imaad; kooyto (ab'ogaa iyo abaarikeentay).

waa la naqliyay ✓

1

(Afaggaal-ka, Afaggaa-sha)

2

Toddobada xiddigood oo raqaha, tan ugu danbaysa; waxay u dhexaysaa nuguushi-cad tyo naafcadde.

waa la naqliyay ✓

1

(Akademiya-ha)

2

1. Urur ama maamul ka kooban dad wada waxyaqaan, oo dantoodu tahay inay kor u qaadaan aqoonta dhaqanka, suugaanta, falsamida, fanka iyo cilmiga.

3

2. Dugsi sare oo waxyaalo gaar ah laga barto, sida carbiska iyo tababbarka ciidammada, muusikada, farshaxannimada, ... (ama akademiyada).

waa la naqliyay ✓

1

(Amminla'-da)

2

1. Xilliyada sannaddu u qaybsan tahay midkood.

3

2. Diraacda qaarkeeda danbe.

4

3. Roob-Garas.

waa la naqliyay ✓

1

(Ardaa-ga)

2

Dhul bannaan oo guryaha ka horreeya oo derbi ama teed ku wareegsan yahay; meel duggaal laga dhigo oo kor ka furan oo la fariisto ama la seexdo ama dano kale lagu qabsado.

waa la naqliyay ✓

1

(Argaggixisa-da)

2

1. Dad ama urur, argaggixin ku doonta danohooda, siiba kuwa siyaasadeed.

3

2. Wax lala argaggaxo oo dhan.

waa la naqliyay ✓

1

(Arrafa-da)

2

Bilaha Muslinka oo dayaxa tan ugu danbaysa oo Xajka la guto (Carrafo).

waa la naqliyay ✓

1

(Bahwadaag-ta)

2

1. Walaalo hooyo ka dhexayso ama isku bah ah.

3

2. Baho waaweyn oo is gaashaanbuursada ama iskaashi ka dhexeeyo ama dano kale wadaaga.

waa la naqliyay ✓

1

(Barandi-ga)

2

Cayaariyaasha danbe xargohooda.

waa la naqliyay ✓

1

(Bas-ka)

2

1. Geerida qofku tiis u dhinto ee aan la dilin.

3

2. Wax gubasho ku dhammaaday oo danbas noqday.

waa la naqliyay ✓

1

(Basid-da)

2

Bas noqosho; danbasoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Berri-da)

2

Maalinta la joogo, tan ka danbaysa oo soo socota; maalinta maanta iyo saaddanbe u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Libaaxa tan dheddig; gool. 2. Ugaarta ama dugaagga intooda laayaanka ah. 3. Koox libaaxyo ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Libaaxa tan dheddig; gool. 2. Ugaarta ama dugaagga intooda laayaanka ah. 3. Koox libaaxyo ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) libaaxa tiisa dhedig. Dh: gool.

2

adan-ta: (magacwadareed) koox libaaxyo ah; tiro libaaxyo ah oo saddex ka badan.

3

adan -ta: (magacwadareed) dugaagga intooda laayaanka ah oo wax disha.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daan-ka) Afka labadiisa lafood oo ad'adag oo ilkuhu ku yaalliin, middood.

2

2. (Daan-ta) Gow; qar; af.

waa la naqliyay ✓

1

daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.

2

daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.

3

daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.

waa la naqliyay ✓

1

daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.

2

daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.

3

daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.

waa la naqliyay ✓

Bank

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lower jaw; cheek

2

daan [feminine] n. cliff; edge; block (area)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cheek (jiik); lower jaw ~ dhaban

2

daan -ta: (n) corner; edge. Ex: daanta galbeed; western corner

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) lafaha ilkuhu ay ku rakiban yihiin iyo hilibka isa saaran ee wejiga labadiisa dhan. Dogonta daanka jebi. Wa: daaman.

2

daan-ta: (magac, dhedig, keli) labada dhinac ee webi, buur iyo waxii la mid ah leedahay midkood. Daanta galbeed ee webiga shabeelle ayey biyuhu ku fataheen. Dh: bog, dhinac, doc, qar, baal, deg, dhaban, barbar.

waa la naqliyay ✓

/dhaam/ (v) 1. nacalad ku tuurid (nacladid) (v) 2. xumayn (hallayn) (adj) 3. aad u daran (aad iyo aad ah) (n) 4. wax-yarna (in-yarna).

waa la naqliyay ✓

v.tr., (condemn to eternal torments in the future world) cadaab; a damned man, nin la cadaabay.

waa la naqliyay ✓

1

dani¹: m.l Qof mas'uul ka ah baabuur, bas iyo wixi lamida. la-mid: deni.

2

dani²: m.dh Geed weyn, ciinka iyo dharkeenka ay isku bahyihiin oo ceelasha, guryaha, waraha iyo wixi lamida deyr looga dhigo; dano.

waa la naqliyay ✓

1

dani¹: m.l Qof mas'uul ka ah baabuur, bas iyo wixi lamida. la-mid: deni.

2

dani²: m.dh Geed weyn, ciinka iyo dharkeenka ay isku bahyihiin oo ceelasha, guryaha, waraha iyo wixi lamida deyr looga dhigo; dano.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) male iyo mala'awaal aan xaqiiqo ku fadhiyin. Doob dani baa dilay. Dh: danni.

waa la naqliyay ✓

/dhank/ (adj) qaboow oo engegan (wax qaboow oo qalalan).

waa la naqliyay ✓

1

(Dana-da)

2

1. Caanaha la lula hayo xoogaa kamid ah oo intaan caanaha subagga laga bixin, qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo; waxaa la qabaa in dad ku sancan yahay oo haddii danada la siiyo, haantu subag badan dhalayso.

3

2. Caano yar oo geel oo caanaha la lula hayo lagu daro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dani. 2. In yar oo caano dhanaan ah oo gundhig looga dhigo caano la rabo in ay dhaqso u gorooraan. 3. In yar oo caano ah oo laga shubo caano la lulayo oo la siiyo qof la rumaysanyahay in uu u sancanyahay oo ay haantu subag badan dhalayso. 4. Biyo yar oo lagu daro caano la lulayo marka ay firfiraan.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): milk halfway through the butter-making process; additional milk added during churning

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) caanaha la lulayo xoogaa ka mid ah oo intaan caanaha subagga la gala bixin qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo. Waxa la aamminsanyahay in dadka qaar u sancan yahay haddii danada la siiyo ay haantu subag badan bixin doonto. Faarax dano ayaa loo shubay. Dh: sankuriix.

2

dano -da: (magac, dhedig, keli) caano yar oo lagu dhanaaniyo kuwa dhayda ah. Dano caanaha ku dar.

3

dano -da: (magac, dhedig, keli) geed u eg cinka kase waaweyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: milk halfway through the butter-making process; additional milk added during churning

2

lx: dano

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-mass

5

key: dano

waa la naqliyay ✓

dans, prep. - gudaha (isticmaalid garo badan oo kale bay leedahay.

waa la naqliyay ✓

/dhaarn/ (v) tol-tolid (hunhumid).

waa la naqliyay ✓

Waaberi

waa la naqliyay ✓

/dhoon/ (n) 1. waabberi (waabari) (v) 2. waabberyid (aroor noqosho).

waa la naqliyay ✓

n., (the break of day) arooryo, -adi, gabbal soo bax, -ki, soo bex.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: deyn².

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: deyn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo ama lacag lagugu leeyahay oo aad cid kale ka soo amaahatay. Dh: amaah.

waa la naqliyay ✓

/dhiin/ (n) 1. hormuud jaamacadeed (n) 1. madax kaniisadeed.

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan wax ka maqnayn; idil.

2

2. (Dhan-ka) Dhinac; gees; xag; barbar; doc.

waa la naqliyay ✓

1

dhan¹: m.l 1. Dhinac, gees. 2. Erey lagu isticmaalo ereyada lammane ah oo cabbidda micneeya. Tusaale: “Caana dh.”.

2

dhan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Caano cabbid.

3

dhan³: f.mg4 (-ammaa, -ammayd) Wax aan wax ka dhinnayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhan¹: m.l 1. Dhinac, gees. 2. Erey lagu isticmaalo ereyada lammane ah oo cabbidda micneeya. Tusaale: Caana dhan.

2

dhan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Caano cabbid. m.f.dh, dhamid.

3

dhan³: f.mg4 (-ammaa, -ammayd) Wax aan wax ka dhinnayn ahaansho. m.f.dh, dhammaan.

waa la naqliyay ✓

1

num., [adjective] all, entire, whole, complete

2

dhan m. n., loc. side; direction, way; portion, part

3

dhan v. drink (milk)

waa la naqliyay ✓

1

(adj) 1. all (oo/); whole (hool); entire (en-taayer) ~ dhammaan. Ex: waddanka oo dhan: the whole country. 2. dhan -ka:(n) direction. Ex: dhankee u socotaa? In which direction are you going?

2

dhan -dhamay / dhantay: (v) drink milk. Ex. caanuu dhamay; he drank milk

waa la naqliyay ✓

1

Completo

2

Complete

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano afka ku shubo oo liq. Caano dhay ah dhan. Dh: cab.

2

dhan: (ereycodeed) lagu cabbiro jabaqda birta.

3

dhan -ka: (magac, lab, keli) dhinac ama barbar. Dhanka aad iga xigtaa la iiga soo dhacay. Dh: gees.

waa la naqliyay ✓

1

(Idan-ka)

2

1. Oggolaad; rukhso.

3

2. Weel yar oo inta dhuxulo nool lagu guro, dhirta udgoon oo la shito lagu qiiqiyo; dabqaad; (ama idin).

waa la naqliyay ✓

1

idan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Oggolaansho, rukhso. 2. Qalab ka samaysan dhagax jilicsan ama dhoobo oo inta dhuxulo nool lagu guro dhirta udgoon lagu shito; dabqaad; idin.

2

idan²: f.g1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax samayntooda cid fasax u siin.

waa la naqliyay ✓

1

idan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Oggolaansho, rukhso. 2. Qalab ka samaysan dhagax jilicsan ama

2

idan²: dhoobo oo inta dhuxulo nool lagu guro dhirta udgoon lagu shito; dabqaad; idin.

3

idan²: f.g1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax samayntooda cid fasax u siin. m.f.dh, idmid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. permission, authorization

2

idan: v. permit, authorize, give permission

3

idan: m. n. incense-burner

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) permission (peermi-shin); consent (konsent) ~ fasax, ogolaasho, —Syn: authorization, leave, license, sanction.

2

idan -idmay / idantay: (v) authorize (ootharaayz)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) amar ku bixi; oggolaansho sii. Hadduu Eebbe idmo hawshu si dhib yar bay noogu dhammaan.

2

idan -ka: (magac, lab, keli) girgire yar oo waxyaabaha udgoon lagu shito. Dh: dabqaad.

3

idan -ka: (magac, lab, keli) isha qaybteeda madow ee lagu arko. Odayga idankuu caad ka fuulay. Dh: wiil, inan.

4

idan-ka: (magac, lab, keli) u fasaxid in la suubbiyo hawl ama arrin. Dh: oggolaansho.

waa la naqliyay ✓

qr.diid la-mid: aan².

waa la naqliyay ✓

1

pron., sg. I, me

2

an class-prosg. let me ..., may I ...

3

an class-pro, pl. let us ~ let's ...; may we [excl.] ...

waa la naqliyay ✓

/an/ (deter) waxaa laga hor mariyaa kalmadaha Ingiriisiga ee shaqalka ka bilowda ama u dhawaaqa eg sida 'a'

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) tilmaamaya qofka koowaad ee hadlaha ah oo wadar lala hadluhuna ku jiro ah. Bal an billawno sheekada. Dh: han, aan.

2

an: (qurub) xidhiidhiye ah oo loo adeegsado diidmada. Qamiis an i le'egayn baan iibsaday. Dh: aan, anan, aanan.

waa la naqliyay ✓

1

an, n.m. - Sanad; Sannad.

2

l'an prochain - Sannadka soo socda (dambe)

3

l'an dernier - Sannadki hore (tagay)

4

animal d'un an - Xoolaha ay da' doodu ka dhexaysa hal ilaa labo sano.

waa la naqliyay ✓

prep. - ka (vengo da casa: gurigaan ka imid).

waa la naqliyay ✓

(naxwe) qodob magacyada dhedig ee kelida ah qaarkood iyo kuwa lab oo wadarta ah qaarkood raaca oo qeexa cayntooda. Sida roob kaliil da'oo, dunida maansheeyey. Wadaaddada u sheega lama helo wax aan cidi ku hawshoone.

waa la naqliyay ✓

1

(suffix) [at end of nouns] this ... Ex: gabadhan: this girl. Gurigan; this house

2

—an: (suffix)-, changes some verbs to adjective. Ex: daaran; lightened, dansan; turned off

waa la naqliyay ✓

(Aniga; aan; i; ii - annaga; innaga; aannu; na; noo) qofka hadla haya ama wax qora haya.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale: 'Meel aan ku nasto ayaan doonayaa' 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale: 'Miyaan fadhigii la qaban?', 'Yaan lacag la siin!', 'Wiilka aan imaanini waa Cali'. la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale "Meel aan ku nasto ayaan doonayaa" 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale "Miyaan fadhigii la qaban?", "Yaan lacag la siin!", "Wiilka aan imaanini waa Cali". la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

1

aan: (pronoun) 1. me (mii); I (aay); us (aas); we (wii) used the speaking or writing person or persons ~ aannu. Ex: aan wax kuu sheego; let me tell something. 2. (clause pronoun) may I..., can I or let me ~ an. Ex: aan tago; let me go. Buuggaan aan qaato? can I take this book? Biyahaan aan cabbo? may I drink this water?

2

aan (suffix) I.. to the.. Ex: baankaan aadayaa; I am going to the bank

3

aan: (adverb) 1. used to express negation; not (nat); im-; in-; un-; il- Ex: aan faraxsanayn; unhappy. 2. suffix: (gadaalgale) -less: without; lacking. Ex: eedla'aan: blameless 3. -ness or -ment suffix: (gadaalgale) state; quality; condition; or degree of nouns derived from adjectives. Ex: aasnaan -ta; the state of being buried

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) tilmaamaya qofka koowaad ee hadlaha ah. Waxa aan ahay macallin, buug aan doonayay ayaan helay.

2

aan: (qurub) xidhiidhiye loo adeegsado diidmada. Dh: an, anan, aanan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Ban-ka) Dhul bannaan oo aan dhir lahayn.

2

2. (Ban-ta) (saxaro) catoolbax.

3

3. (kir iyo ban) cay xun; qurmuun.

waa la naqliyay ✓

1

ban¹: m.l (-nan, m.l) Dhul bannaan oo aan dhir la hargalo lahayn.

2

ban²: m.dh Saxarro jilicsan; shuban.

waa la naqliyay ✓

1

ban¹: m.l (-nan, m.l) Dhul bannaan oo aan dhir la hargalo lahayn.

2

ban²: m.dh Saxarro jilicsan; shuban.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. field, plain, plateau; stage; out of doors

2

ban: [feminine] n., [collective] diarrhea

waa la naqliyay ✓

/baan/bans, banning, banned;(v) mamnuucid ama joojin. e.g. kat is banned in Saudi Arabia.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) savanna (savaana); a flat grassland

2

ban: -ka: (n) diarrhea also diarrhoea (dhaaye riya); watery feces ~ shuban

waa la naqliyay ✓

/baan/ (v) reebow, hiring (sakar hiring). The government banned the cutting of trees for charcoal.

waa la naqliyay ✓

1

erey lagu dhaho qofka marka hadalkiisa la naco ama uu ku hadlo wax loo bogin. Dh: kir, mash, akh, uf.

2

ban -ka: (magac, lab, keli) dhul ballaadhan oo oomane ah; dhul aan geedo lahayn oo bannaan ah. Ban aan biyo lahayn, oon baa loogu dhintaa. Dh: bayaxaw. Wa: banan.

3

ban-ta: (magac, dhedig, keli) saxaro badan oo jilicsan oo qof buka soo dhaafta. Bantii baa dhaaftay odayga ee ka hagaaji. Dh: shuban, caloolbax.

waa la naqliyay ✓

ban, n.m. - gobolada boqor maamusho;

waa la naqliyay ✓

1

(Can-ka)

2

Labada cad oo hilibka ah oo wejiga labadiisa dhinac ku yaal, midkood; waxay u dhexeeyaan isha iyo qalka hoose, ama sanka iyo dhegta.

waa la naqliyay ✓

m.l (caman, m.l) Labada cad ee hilibka ah oo ku yaal wejiga labadiisa dhinac midkood, waxay u dhexeeyaan isha iyo qalka hoose, ama sanka iyo dhegta.

waa la naqliyay ✓

m.l (caman, m.l) Labada cad ee hilibka ah oo ku yaal wejiga labadiisa dhinac midkood, waxay u dhexeeyaan isha iyo qalka hoose, ama sanka iyo dhegta.

waa la naqliyay ✓

m. n. cheek

waa la naqliyay ✓

/kaan/ 1. awooda; karaya (n) 2. daasad; koonbo; qasac.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. caman-ka] cheek (jiik)

waa la naqliyay ✓

/kaan/ (v) 1. kary kory, yibaadow (awoothow). I can speak English. (n) 2. koobby amy koomby, (glaas), weel.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labada docood ee afka midkood. Cankana maalin baan idin gashaday sida caddiimeede. Dh: daan

waa la naqliyay ✓