dameerayn

(Dheerayn-ta)

1. Wax dheereeya ahaansho; orod badi.

2. Wax dheer ka dhigid; dhererka u kordhin.

3. (ka dheerayn) a) Tartanka ka orod badin; dhiqid. b) Ka fogayn; ka durkin. c) Labo is le'ekaa midkood, dhererka wax ugu darid.

m.f.dh eeg dheeree. la-mid: dheerays.

(Hareerayn-ta)

Hareeraha ka marid; xerayn.

m.f.dh eeg hareeree.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac walba ka marid: hareeraha ka marid. Tuugga hareerayn baa lagu qabtaa. Dh: xerayn, hareerays.

(Dhaleecayn-ta)

Dhaleeco ku ceebayn.

m.f.dh eeg dhaleecee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dacaayad iyo hadallo wax dhimaal ah cid ka fidin oo dadka gaadhsiin. Dhaleecaynta ka daa ninku ceeb ma lehee. Dh: fadeexadayn, ceebayn.

(Dameer-ka, Dameer-ta)

Nafley, gammaanka kamid ah oo dadka la dhaqma; faraskuu u eg yahay wuxuuse lee yahay dhego dheerdheer iyo guud gaaban iyo gafuur cad, midabkiisuna beey buu u badan yahay (ama dabeer, dammeer)

dameer¹: m.l (-rro, m.dh) Labka gammaan la rarto, ka yar faraska, leh dhegodhaadheer, guud gaaban iyo midab bey ah. la-mid: dabeer¹, dammeer¹.

dameer²: m.dh (-ro, m.dh) Dheddigga gammaan la rarto, ka yar faraska, leh dhego dhaadheer, guud gaaban iyo midab bey ah. la-mid: dabeer², dammeer².

dameer¹: m.l (-rro, m.dh) Labka gammaan la rarto, ka yar faraska, leh dhegodhaadheer, guud gaaban iyo midab bey ah. la-mid: dammeer.

dameer²: m.dh (-ro, m.dh) Dheddigga gammaan la rarto, ka yar faraska, leh dhego dhaadheer, guud gaaban iyo midab bey ah. la-mid: dammeer.

m. n. donkey (male), ass

dameer [feminine] n. donkey (female), jenny

-ka: (n) 1. donkey (dhoonki); ass (aas). 2. stupid person

(I) Asino, generico;

(E) Donkey, Jackass

(S) DAMEER (S. g: Damèr)

-ka: (magac, lab, keli) jaad gammaanka ka mid ah oo la rarto. Dameer ma hadhsado habartiina ma hadhiyo.

dameer -ta: (magac, dhedig, keli) dameeraha tooda dhedig. Dameeri kolba dhaan raacday.

dameer -ta: (magac, dhedig, keli) jaad cayayaanka yaryar ka mid ah oo qolof madow leh. Markay waxoogaa socotoba dabada dhulka ku dhufdhufata. Dameerta waxa la arkaa xilli roobaadka iyo rayska.

حِمَارِ

(Darayn-ta)

(legdan) daro ku qabasho.

m.f.dh eeg daree.

-ta: (magac, dhedig, keli) dar u yeelid. Darayn la'aan ceel duunyo lagama waraabiyo. Dh: darays.

(Dabrayn-ta)

Weerar dabro ah dib u celin.

m.f.dh eeg dabree.

vl. n. state of being ambushed

-ta: (magac, dhedig, keli) weerar aan tudhaad lahay ku qaadis.

de: state of being ambushed

lx: dabrayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: dabrayn

m.f.dh eeg dambee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga danbe jirid. Dh: danbayn.

vl. n. remainder, the one left; the end

de: remainder, the one left; the end

lx: dambeyn

pd: (-ta)

ps: vn2-f

xe: but at the end ...

xv: dambeyntiise

key: dambeyn

m.dh la-mid: dameerow.

(fal) wax gaaban, mid dheer ka dhig. dheeray: (fal) wax dhow, meel fog gaadhsii.

(Meelayn-ta)

(wax, qof) Meel dhigid, u yeelid, ku ogaansho.

m.f.dh eeg meelee.

-ta: (n) placement (paleeys mant)

Da archiviare

To file away

Archiviazione; conservazione

Filing; conservation

-ta: (magac, dhedig, keli) meel lagu ogaado u samayn oo u diyaarin. Dh: meelays.

meelayn-ta: (magac, dhedig, keli) xil ama shaqo qof u diyaarin. Dh: balaasayn, meelays, shaqaysiin.

m.f.dh eeg meeree.

-ta: (magac, dhedig, keli) meerameerow samayn oo isku duurid. Meereynta waa lagu wareeraa.

-ta: (magac, dhedig, keli) guursasho oo qoys oday iyo islaan ah samayn.

reerayn-ta: (magac, dhedig, keli) inan gudniin fircooni ah qudan furid oo dadabgal u diyaarin.

m.dh la-mid: seerid.

-ta: (magac, dhedig, keli) seere ka dhigid Seerayntu nabaadguurkana wax bay ka tartaa.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax afmeer loo yeelay ahaansho (weel kolay ah).

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax afmeer loo yeelay ahaansho (weel kolay ah). m.f.dh, afmeernaan.

(Aleelayn-ta)

Aleel ku samayn, qurxin darteed.

m.f.dh eeg aleelee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aleel ku qurxin; aleel ku kor samayn. Aleelaynta weelashu waa farshaxan ay Soomaalidu hidde u leedahay.

(fal) mid la wada arkayo oo muuqda, noqo; caan noqo. Nin warkiisu carceerayoo, wanaaggiisu cad beelayoo, noqo cawri ka baaqday. Dh: muuqo, caanbax. Li: qarsoon.

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Qof aan indhaha si fiican wax uga arag noqosho.

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Qof aan indhaha si fiican wax uga arag noqosho. m.f.dh, caweermid.

v. be partially blind, have impaired vision because of trauma ~ illness

(tilmaame) mid cawaran.

de: be partially blind, have impaired vision because of trauma ~ illness

lx: caweeran

pd: (caweeramay)

ps: v1=

key: caweeran

(Dacarayn-ta)

Dacar ka dhigid; xaraarin.

m.f.dh eeg dacaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qadhaadh ka dhigid. Dh: qadhaadhayn, khadhaadhayn, xadhaadhayn. Li: macaanayn, sonkarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qurxin oodheehid ama jalayn. Dh: dalays.

de: donkey (male), ass

hm: 1

lx: dameer

pd: (-ka)

ps: n2-m, n5-m

xe: He works hard [lit: like a donkey].

xv: Sida dameerkuu u shaqeeyaa.

key: dameer_1

de: donkey (female), jenny

hm: 2

lx: dameer

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: dameer_2

m. n. owner of a donkey

de: owner of a donkey

lx: dameerle

pd: (/ha)

ps: n7-m, n5b-m

key: dameerle

(Dameerow-ga)

Xanuun afka ku dhaca; qun; majin; xoqad.

m.l Cudurrada carrabka ku dhaca mid ka mid ah. la-mid: dameero.

m.l Cudurrada carrabka ku dhaca mid ka mid ah. la-mid: dameero.

m. n. swelling of the thyroid glands

-ga: (magac, lab, keli) xanuun afka ku dhaca. Dh: dameero.

cf: majin, xoqad

de: swelling of the thyroid glands

lx: dameerow

pd: (-ga)

ps: n-m

key: dameerow

(Dareerin-ta)

1. (xoolo, biyo, kd.) meel ka kaxayn oo meel kale u dhaqaajin.

2. (hilib) daliigo dheerdheer ka dhigid.

3. (hadal, akhris) tixid; matin.

dareerin¹: m.f.dh eeg dareeri. la-mid: dareeris¹, dureerin.

dareerin²: m.dh (xisaab) Wadarta tibxaha ee susun. Guud ahaan, waa tibaax leh sansaanka ah x1 + x2 + x3 + x4 +... taas oo x1 ay yihiin tirooyin maanagal ah ama murakab ah (series).

m.dh (xisaab) Wadarta tibxaha ee susun. Guud ahaan, waa tibaax leh sansaanka ah x1 + x2 + x3 + x4 +... taas oo x1 ay yihiin tirooyin maanagal ah ama murakab ah (series).

Series

-ta: (magac, dhedig, keli) kaxaynta xoolaha laga saaro xerada oo la soofgeeyo. Dh: soofin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof, wax aanu qabin saarid.

m.f.dh eeg dheefee.

(Dheeraan-ta)

Dheeraansho.

m.f.dh eeg dheer². la-mid: dheeraansho, dheeri².

f. n., [abstract] height, tallness, depth; state of being long, tall ~ deep

-ta: (n) tallness (toolnas); depth (depth)-, [opposite of gaabnaan]

-ta: (magac, dhedig, keli) korid oo mar walba in ku biirid. Dh: korid.

dheeraan-ta: (magac, dhedig, keli) wax halka la joogo ka fog oo intii u jiray ka sii durugsan ahaan.

de: height, tallness, depth; state of being long, tall ~ deep

lx: dheeraan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: dheeraan

m.l la-mid: dheerayn.

f. n. speed, velocity; onslaught, charge; elongation

-ta: (n) 1. the act of speeding or moving fast 2. elongation (i-loon-geey-shin)

a: dheerayn ~ dheereyn

de: speed, velocity; onslaught, charge; elongation

lx: dheereyn

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: dheereyn

(fal) dhinacyada ka gal oo xeray.

-ta: (magac, dhedig, keli) samirsiin; samrin.

m.f.dh eeg dambasee. la-mid: bambasayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dambas ku darid ama ku dul daadin.

m.f.dh eeg damradee.

-ta: (magac, dhedig, keli) libaaxbadeed ama wax kale, damrad ku ganid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto duco looga jeedo, karin. Xilliga barwaaqada ah daraaraynta beereleydu waa joogto. Dh: casuumadayn, daraarays, ducayn.

(Daruurayn-ta)

(cir) daruur soo yeelasho, ku soo gurid.

m.f.dh eeg daruuree.

-ta: (magac, dhedig, keli) cirka oo daruuro yeesha.

m.l (xisaab) Shaxan joometiriyeed oo ku dul meeran ama wareegsan kuna oodan shaxan joometiriyeed ee kale. Tusaale ahaan: goobo ayaa lagu dul sawiri karaa geesaha labajibbaarane, markaa goobadu waa shaxan dulmeeran ah labajibbaaranuhuna waa dhexmeeran (eeg dhexmeeran).

m.l (xisaab) Shaxan joometiriyeed oo ku dul meeran ama wareegsan kuna oodan shaxan joometiriyeed ee kale. Tusaale ahaan: goobo ayaa lagu dul sawiri karaa geesaha labajibbaarane, markaa goobadu waa shaxan dulmeeran ah labajibbaaranuhuna waa dhexmeeran (eeg dhexmeeran).

(Fadeexayn-ta)

Ceeb weyn u yeelid ama ku sheegid; facsharid.

m.f.dh eeg fadeexee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, ceeb iyo kashifaad u geysad. Dh: ceebayn, canbaarayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hareerayn.