daloola — Macnaha & Turjumaada

Dalool ku yaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalool-ka)

2

1. Meel furan oo aalaa wareegsan.

3

2. Saddex meelood oo meel; ⅓ ama 1/3.

waa la naqliyay ✓

1

dalool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Meel yar furan, wareegsan oo wax ka bannaan. 2. Saddex qaybood oo wax loo qaybshay middood. la-mid: duleel¹.

2

dalool²: m.l (-lo, m.dh) (baayoloji) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasanka unug noolkaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareerayaal kale, dheecaan ama saxarro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihi in dhowr dalool oo yaryar.

3

dalool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Meel yar, furan, wareegsan, bannaan yeelasho (wax). la-mid: duleel².

waa la naqliyay ✓

1

dalool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Meel yar furan, wareegsan oo wax ka bannaan. 2. Saddex qaybood oo wax loo qaybshay middood. la-mid: duleel.

2

dalool²: m.l (-lo, m.dh) (baay.) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasanka unug noolkaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareerayaal kale, dheecaan ama saxarro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihi in dhowr dalool oo yaryar.

waa la naqliyay ✓

Aperture, Hollow, Slit

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hole, opening, aperture; socket; tab; keyhole; calibre (of gun)

2

dalool : fraction

3

dalool [inchoative] v. be perforated, get a hole in

waa la naqliyay ✓

(Dalol) S Talinum portulacifolium (Forsk) Asch & Schweinf. Portulacaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hole (hool); gap (gaap); opening (owpenin) ~hog, duleel. Ex: jeebkaygu waa daloolaa; there is a hole in my pocket —daloolshan: (adj) drilled (diriiled); bored (booridh) daloolsan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel furan oo badanaa wareegsan.

waa la naqliyay ✓

جوف

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dalool u yeelid. la-mid: duleeli.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dalool u yeelid. m.f.dh, daloolin. la-mid: duleeli.

waa la naqliyay ✓

v. pierce, put a hole in(to)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make a hole or opening in; pierce (piris); perforate (peer-fareeyi); drill (diriil) ~ duleeli, qod

waa la naqliyay ✓

(fal) walax meel daloosha u yeel. Dalooli gidaarka oo daah ku xidh.

waa la naqliyay ✓

1

a: duleeli

2

de: pierce, put a hole in(to)

3

lx: dalooli

4

pd: (dalooliyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: dalooli

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fur bannaan oo didaar ama dul xidhan ku dhextaal. Masaftu salka ayay daloolo yar ku leedahay. Dh: fur.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuumood-ka)

2

Geed laamihiisu dhexda ka wada daloolaan oo dadku badanaa dhuumo ka jarto.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhuun-ka) Naf; ruux; qof.

2

2. (Dhuun-ta) a) Ul ama bir dhuuban ama wax kaloo la mid ah oo dhexda ka daloola oo biyaha iyo wixii la mid ahi dhex maraan. b) Hunguriga cad; cunaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Durbaan-ka)

2

Qalab cayaaraha lagu tunto; wuxuu ka samaysan yahay qalab xoldhan oo af ama labada afba ka daloola oo harag ama xuub xalleefsani ku rogan yahay oo sacabbada lagu garaaco; reeme.

waa la naqliyay ✓

1

(Goof-ka)

2

1. Kob beer ahaan jirtey, oo inta wax ka bixi waayeen dayska daayey oo caws keliyihi ka baxo; beer kagguur ah.

3

2. Ceel engegey.

4

3. Webi biyihii mari jirey ka leexdeen oo engegey.

5

4. Il dhacday oo godkii oo daloolaa haray.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaanad-da)

2

Qori dheer oo madaxiisa ballaaran oo daloola shukaanta afkeeda kore oo fiiqan la gesho, madaxiisa kalena shukaanhayuhu gacanta ku hayo oo doonnida ku duwduwo.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaysaraan-ta)

2

Geed cawska lagu tiriyo; waa dheer yahay, laamihiisuna waa ulo dheerdheer oo xubno leh oo sida dhuumihii, dhexda ka daloola; waxyaalaha laga waxeeyo lama tirin karo; waxaa kamid ah: maacuunka iyo gurgurka guriga, kuraas, kolayo, dhuumo, dhis wax lagu dhiso, gogol, daahyo, ubaxa iyo laamihiisa curdanka ah oo la cuno...; (ama qaysaraan).

waa la naqliyay ✓

1

(Lo'-da)

2

Xoolaha dadku dhaqdo, jaadka ugu waxtar badan; waa calannaqsataa; waxay leedahay calool afar qol ah, geeso dhexda ka daloola iyo qoobab; qaarkeed tuur bay leedahay; waxa dadku ku qabo waxaa ka mid ah: hilib, harag, caano, subag, baacug, waxyaalo laysku daweeyo iyo waxyaalo kale oo aan la tirin karin (geeso, lafo, seedo, mergiyo, sayn, dhiig, uus, kd. oo midba waxtar gaar ah lee yahay).

waa la naqliyay ✓

1

baanso¹: m.dh Geed leh laamo dhaadheer oo xubno leh oo sida dhuumihii dhexda ka daloola, waxaana loo isticmaalaa dhismaha, samaynta dambiilaha qaarkood, iyo wixi lamida; qaysaraan.

2

baanso²: f.mg3 (-saday, -satay) Qof buka ama dhaawac ah baan siisasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geed cawska lagu tiriyo oo leh laamo dhaadheer, oo xubno leh oo sida dhuumaha dhexda ka daloola, waxyaalo badanna laga sameeyo, oo ka baxa agagaarka webiga.

waa la naqliyay ✓

1

dhaab¹: m.dh (-bab, m.l) 1. Qori, bir iyo wixi lamida oo dhul xoog ugu mudan si uu u xajiyo dhismo iyo wixi lamida. 2. Daloolada xanjada ka sameysan ee shinnidu malabka ku keydsato; kabar.

2

dhaab²: f.g1 (-bay, -btay) Qof, bir, iyo wixi lamida dhulka xoog ugu mudid si uu u xajiyo dhismo iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

dhuun¹: m.l 1. Caano si aad ah u suusacay. 2. Malax. 3. Dh.kayga, dh.kaaga iyo wixi lamida: naftayda, naftaada iyo wixi lamida.

2

dhuun²: m.dh (-uumo, m.l) 1. Tuubada cuntada caloosha geysa; hunguri. 2. Bir, caag iyo wixi lamida dhexda ka daloola, oo hooraha lagu nuugo. 3. Jid toosan oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

faddhac¹: m.l.kh F. ah: go'idda wax cadad ka go'aan ee uu yeesho meelo daloola.

2

faddhac²: f.mg1 (-cay, -cday; -dhici) Wax, cadad meelo daloola u yeela ka go'id.

waa la naqliyay ✓

m.l (muus.) Durbaan laba af ka daloola oo harag xallafsan ku rogan.

waa la naqliyay ✓

1

juudaan¹: m.l Cudur halis ah oo dadka oogadiisa googooya.

2

juudaan²: m.l (daawo) Cudur muddo dheer oo uu keeno “mycobacterium leprae”. Wuxuu wax yeelleeyaa maqaarka, dareemayasha iyo xuubka gudaha ka mara xubnaha daloola (mucous membrane). Waxaa laga helaa dalalka cimilada kulul, si toos ah ayaa la isaga qaada.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (u) Daloola ku yaal doonida miilkeeda dambe iyo madaxa shukaanta. 2. Kala k.: wax kala duwan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qori dheer oo masaxiisa ballaaran oo daloola shukaanta afkeeda kore oo fiiqan la gesho, madaxiisa kalena shukaanhayuhu gacanta ku hayo oo doonida ku duduwo.

waa la naqliyay ✓

1

kabar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Janfar, jeefaar; dhalfo. 2. Qalab qori ama bir ka sameysan lehna albaab iyo khaanado, dharka iyo wixi lamida lagu rito; armaajo.

2

kabar²: m.dh Daloolada xanjada ka sameysan ee shinnidu malabka ku keydsato.

waa la naqliyay ✓

1

kuul¹: m.dh (-lo, m.l) Iniinyo kulkulucsan oo dhalo iyo wixi lamida ka sameysan, dhexdana ka daloola oo inta dun lagu taxo qoorta haweenku ku xirtaan, si ay ugu xarragoodaan.

2

kuul²: f.g1 (-uulay, -uushay) Khad madow indho marin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof daloolada sanqada iin ku leh oo aan coodkiisu bayaan ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Madoobaashada maqaarka iyo xuubabka daboola daloolalada jirka: indhaha, afka, futada, siilka iyo wixi lamida. Waxaana keena oksijiinka oo ku yaraada dhiigga.

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) drilled (diriiled); bored (booridh)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel afka dabool ka saarad. Dh: aabbudhad.

waa la naqliyay ✓

Dabool korka laga saaray; la qariyey; aan muuqan.

waa la naqliyay ✓

1

daboolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay) 1. Weel iyo wixi lamida wax la daboolay noqosho. 2. Wax muuqaalkooda wax kale qariyey noqosho.

2

daboolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la daboolay ahaansho (weel iyo wixi lamida.) 2. Wax muuqaalkooda wax kale qariyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

daboolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay) 1. Weel iyo wixi lamida wax la daboolay noqosho. 2. Wax muuqaalkooda wax kale qariyey noqosho. m.f.dh, daboolmid.

2

daboolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax la daboolay ahaansho (weel iyo wixi lamida.) 2. Wax muuqaalkooda wax kale qariyey ahaansho. m.f.dh, daboolnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] covered

waa la naqliyay ✓

-daboolnaa / daboolnayd: (adj) capped (kapidh); covered (kavaridh); something covered

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax qarsoon ama dabool afka laga saaray. Af daboolan waa dahab. Dh: aabbudhan, aabburan.

waa la naqliyay ✓

1

de: covered

2

lx: daboolan

3

pd: (daboolnaa)

4

ps: adj-der

5

key: daboolan

waa la naqliyay ✓

m.l Qof dalbo leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof dalbo leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. person with knock-knees

waa la naqliyay ✓

-ha: (n) bow-legged (bow-legidh) male ~ qof luujo leh

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof dalbo leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: person with knock-knees

2

lx: dalboole

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dalboole

waa la naqliyay ✓

f. n. shortcomings, defects

waa la naqliyay ✓

1

a: duleel

2

de: hole, opening, aperture; socket; tab; keyhole; calibre (of gun) something which is hollow or empty

3

hm: 1

4

lx: dalool

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: dalool_1

waa la naqliyay ✓

1

de: [FRACTION FORMATIVE]

2

hm: 2

3

lx: dalool

4

pd: (-ka)

5

ps: num-phrase

6

xe: two thirds

7

xv: saddex dalool laba

8

key: dalool_2

waa la naqliyay ✓

1

de: be perforated, get a hole in

2

hm: 3

3

lx: dalool

4

pd: (daloolay)

5

ps: v1=inch

6

xe: pierced, with a hole in

7

xv: daloola

8

key: dalool_3

waa la naqliyay ✓

1

(Daloolid-da)

2

Dalool ku oollaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dalool³. la-mid: duleelid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka daloola oo fur leh ahaan. Koobka daloolidda waan ku ogaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Daloolin-ta)

2

Dalool u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dalooli. la-mid: duleelin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel furu yeelid. Dh: daloolis.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalol) N Chascanum sessilifolium (Vatke) Moldenke. Verbenaceae.

2

N Clerodendrum myricoides (Hochst) Vatke. Verbenaceae.

3

N Plectranthus barbatus Andrews. Labiatae.

4

N Plectranthus cicatricosus (Hutch & Bruce)? Labiatae.

5

May, S Plectranthus igniarius (Schweinf) Agnew. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

La galoolay; duuban.

waa la naqliyay ✓

1

galoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax la galoolay noqosho.

2

galoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax galoolay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] wrapped around, curved, folded over

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) acoiled or ringleted [the hair, for example]; curly (kuurli) ~ galgaloolan Ex: tima galoolan; curly hair

waa la naqliyay ✓

1

de: wrapped around, curved, folded over

2

lx: galoolan

3

pd: (galoolnaa)

4

ps: adj-der

5

key: galoolan

waa la naqliyay ✓

1

(Saloolad-ka)

2

Saloolasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: saloolasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nafleyda qaarkeed inta ay labada lugood laysku taago, labada jeenina, laamaha sare lagu qabsado, is dheerayn, si meel kore loo gaaro oo wax looga daaqo. Dh: saloogad, saloolasho.

2

saloolad -ka: (magac, lab, keli) saloogad; saloolasho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] parched

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid la saloolay.

waa la naqliyay ✓

1

de: parched

2

initial: s

3

lx: saloolan

4

pd: (saloolnaa)

5

ps: adj-der

6

key: saloolan

waa la naqliyay ✓

1

(Alool-ka)

2

Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (aloollo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m. n. mat of woven cane (also used as a curtain)

waa la naqliyay ✓

(Alol) N Typha angustifolia L. Typhaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shey dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geedka duurka laamihiisa oo jil lagu marriimo. Badanaa aqalka ayaa lagu kala ilaxidhaa. Abeeso alool ku duuban baan dilay. Wa: aloollo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mat of woven cane (also used as a curtain)

2

lx: alool

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: alool

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) filasho wax la heli doono. Dh: naruuro, rajo, niyaayiro.

waa la naqliyay ✓

pron. and preposition: to ~ for someone ... with (X)

waa la naqliyay ✓

(preposition) for.. Ex: maxaa loola jeedaa?; what is meant for?

waa la naqliyay ✓

1

de: to ~ for someone ... with (X) = la + u + la

2

lx: loola

3

ps: pro + prep

4

key: loola

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) eeg alool.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) timaha aan adkayn laakiin bistana aan ahayn oo kolka ay qoyaanna kala fida kolka ay engegaanna soo urura.

2

balool -ka: (magac, lab, keli) ubaxa duurka. Geelu balool buu daaqay. Dh: bul.

waa la naqliyay ✓

1

(Caloo-sha)

2

1. Xubin iskujoogga cunnadu marto kamid ah; waxay u eg tahay kolay yar waxayna ku jirtaa uurka, kolka bogga la dhaafo; hawsheedu waa inay cunnada inta dhacaammo kala gaar ah oo ay leedahay ku darto, jilciso oo xiidmaha u gudbiso; kubo.

3

2. Uur.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Xubinta dheefshiidka nafleyda oo isku xirta hunguriga iyo xiidmaha. 2. Qaybta jilicsan oo u dhexeysa laabxuunshada iyo gummaarka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Xubinta dheefshiidka nafleyda oo isku xirta hunguriga iyo xiidmaha. 2. Qaybta jilicsan oo u dhexeysa laabxuunshada iyo gummaarka.

waa la naqliyay ✓

f. n. stomach

waa la naqliyay ✓

-caloosha:(n) stomach (istoomak); abdomen (aab-doo-men); belly (beeli); tummy (tam-i)

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) xubin ka mid ah xubnaha dheefshiidka. Waa kolay yar oo ku yaalla bogga, hawsheeda na waxa ka mid ah, in cuntada soo dhexgasha ay dheecaamo kala jaad ah ku talliijiso oo ku jilciso oo ay dabeed xiidmaha u sii gudbiso.

waa la naqliyay ✓

بَطنُ

waa la naqliyay ✓

1

(Dabool-ka)

2

Wixii wax qarsha: weel yar oo weel weyn afka laga saaro; huwis.

waa la naqliyay ✓

1

dabool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qalab afka laga saaro weelasha si aysan wax ugu dhicin. 2. la-mid: daboolid.

2

dabool²: m.dh Gudin weyn.

3

dabool³: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel iyo wixi lamida si ayan wax ugu dhicin afka wax ka saarid. 2. Wax muuqaalkooda qarin. Tusaale: “Daruur baa cirka dabooshay”.

waa la naqliyay ✓

1

dabool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qalab afka laga saaro weelasha si aysan wax ugu dhicin. 2. la-mid: daboolid.

2

dabool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel iyo wixi lamida si ayan wax ugu dhicin afka wax ka saarid. 2. Wax muuqaalkooda qarin. Tusaale: Daruur baa cirka dabooshay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lid, cover

2

dabool v. cover, close; disguise

waa la naqliyay ✓