dalool — Macnaha & Turjumaada

1

(Dalool-ka)

2

1. Meel furan oo aalaa wareegsan.

3

2. Saddex meelood oo meel; ⅓ ama 1/3.

waa la naqliyay ✓

1

dalool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Meel yar furan, wareegsan oo wax ka bannaan. 2. Saddex qaybood oo wax loo qaybshay middood. la-mid: duleel¹.

2

dalool²: m.l (-lo, m.dh) (baayoloji) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasanka unug noolkaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareerayaal kale, dheecaan ama saxarro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihi in dhowr dalool oo yaryar.

3

dalool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Meel yar, furan, wareegsan, bannaan yeelasho (wax). la-mid: duleel².

waa la naqliyay ✓

1

dalool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Meel yar furan, wareegsan oo wax ka bannaan. 2. Saddex qaybood oo wax loo qaybshay middood. la-mid: duleel.

2

dalool²: m.l (-lo, m.dh) (baay.) Dalool ku dhex yaallo saytobalaasanka unug noolkaas oo ay ka buuxaan hawo, biyo, dareerayaal kale, dheecaan ama saxarro cunto ah. Unugyada dhirta, had iyo jeer waxay leeyihiin dalool weyn oo keliya, laakiin unugyada xayawaanku inta badan waxay leeyihi in dhowr dalool oo yaryar.

waa la naqliyay ✓

Aperture, Hollow, Slit

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hole, opening, aperture; socket; tab; keyhole; calibre (of gun)

2

dalool : fraction

3

dalool [inchoative] v. be perforated, get a hole in

waa la naqliyay ✓

(Dalol) S Talinum portulacifolium (Forsk) Asch & Schweinf. Portulacaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hole (hool); gap (gaap); opening (owpenin) ~hog, duleel. Ex: jeebkaygu waa daloolaa; there is a hole in my pocket —daloolshan: (adj) drilled (diriiled); bored (booridh) daloolsan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel furan oo badanaa wareegsan.

waa la naqliyay ✓

جوف

waa la naqliyay ✓

Dalool ku yaal.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dalool u yeelid. la-mid: duleeli.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dalool u yeelid. m.f.dh, daloolin. la-mid: duleeli.

waa la naqliyay ✓

v. pierce, put a hole in(to)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make a hole or opening in; pierce (piris); perforate (peer-fareeyi); drill (diriil) ~ duleeli, qod

waa la naqliyay ✓

(fal) walax meel daloosha u yeel. Dalooli gidaarka oo daah ku xidh.

waa la naqliyay ✓

1

a: duleeli

2

de: pierce, put a hole in(to)

3

lx: dalooli

4

pd: (dalooliyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: dalooli

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fur bannaan oo didaar ama dul xidhan ku dhextaal. Masaftu salka ayay daloolo yar ku leedahay. Dh: fur.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaloo-sha)

2

Magac guud oo kooba dhir isku bah ah: geedquwaax, hadi, dhunkaal, kd.

waa la naqliyay ✓

m.dh Magac guud oo kulmiya geednugeylka.

waa la naqliyay ✓

m.dh Magac guud oo kulmiya geednugeylka.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] tree species, with thick resin; its sweet roots are chewed

waa la naqliyay ✓

1

(Dalol) N Chascanum sessilifolium (Vatke) Moldenke. Verbenaceae.

2

N Clerodendrum myricoides (Hochst) Vatke. Verbenaceae.

3

N Plectranthus barbatus Andrews. Labiatae.

4

N Plectranthus cicatricosus (Hutch & Bruce)? Labiatae.

5

May, S Plectranthus igniarius (Schweinf) Agnew. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) udubbo dhaadheer Dhigo iyo dhalool lagama guro.

2

dhalool -sha: (magac, dhedig, keli) geed ka baxa ciidda suubaanka ah oo laf jilicsan oo tiiraha sawaabisa. Dhaloosha caleenteed riyahaa jecel.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hadi; dhunkaal

2

de: tree sp., with thick resin; its sweet roots are chewed

3

lx: dhalool

4

pd: (/sha)

5

ps: n-f-col

6

key: dhalool

waa la naqliyay ✓

1

(Alool-ka)

2

Jaad dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geed duur la yiraahdo ulihiisa, oo inta la sayo, jil lagu marriimo, oo badanaa qolalka lagu kala ilaxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (aloollo, m.dh) Nooc dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo ulaha geed-duurka oo lagu seexdo ama guryaha lagu ilxiro.

waa la naqliyay ✓

m. n. mat of woven cane (also used as a curtain)

waa la naqliyay ✓

(Alol) N Typha angustifolia L. Typhaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shey dadabta aqalka ka mid ah oo laga sameeyo geedka duurka laamihiisa oo jil lagu marriimo. Badanaa aqalka ayaa lagu kala ilaxidhaa. Abeeso alool ku duuban baan dilay. Wa: aloollo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mat of woven cane (also used as a curtain)

2

lx: alool

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: alool

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) timaha aan adkayn laakiin bistana aan ahayn oo kolka ay qoyaanna kala fida kolka ay engegaanna soo urura.

2

balool -ka: (magac, lab, keli) ubaxa duurka. Geelu balool buu daaqay. Dh: bul.

waa la naqliyay ✓

1

(Caloo-sha)

2

1. Xubin iskujoogga cunnadu marto kamid ah; waxay u eg tahay kolay yar waxayna ku jirtaa uurka, kolka bogga la dhaafo; hawsheedu waa inay cunnada inta dhacaammo kala gaar ah oo ay leedahay ku darto, jilciso oo xiidmaha u gudbiso; kubo.

3

2. Uur.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Xubinta dheefshiidka nafleyda oo isku xirta hunguriga iyo xiidmaha. 2. Qaybta jilicsan oo u dhexeysa laabxuunshada iyo gummaarka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Xubinta dheefshiidka nafleyda oo isku xirta hunguriga iyo xiidmaha. 2. Qaybta jilicsan oo u dhexeysa laabxuunshada iyo gummaarka.

waa la naqliyay ✓

f. n. stomach

waa la naqliyay ✓

-caloosha:(n) stomach (istoomak); abdomen (aab-doo-men); belly (beeli); tummy (tam-i)

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) xubin ka mid ah xubnaha dheefshiidka. Waa kolay yar oo ku yaalla bogga, hawsheeda na waxa ka mid ah, in cuntada soo dhexgasha ay dheecaamo kala jaad ah ku talliijiso oo ku jilciso oo ay dabeed xiidmaha u sii gudbiso.

waa la naqliyay ✓

بَطنُ

waa la naqliyay ✓

1

(Dabool-ka)

2

Wixii wax qarsha: weel yar oo weel weyn afka laga saaro; huwis.

waa la naqliyay ✓

1

dabool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qalab afka laga saaro weelasha si aysan wax ugu dhicin. 2. la-mid: daboolid.

2

dabool²: m.dh Gudin weyn.

3

dabool³: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel iyo wixi lamida si ayan wax ugu dhicin afka wax ka saarid. 2. Wax muuqaalkooda qarin. Tusaale: “Daruur baa cirka dabooshay”.

waa la naqliyay ✓

1

dabool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Qalab afka laga saaro weelasha si aysan wax ugu dhicin. 2. la-mid: daboolid.

2

dabool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Weel iyo wixi lamida si ayan wax ugu dhicin afka wax ka saarid. 2. Wax muuqaalkooda qarin. Tusaale: Daruur baa cirka dabooshay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lid, cover

2

dabool v. cover, close; disguise

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cover (havar); lid (lidh); cap (kaap); cozy (kowsi) ~ fur hado, dahaar aabbur

2

dabool -ay / dabooshay: (v) put a cover or covering on

waa la naqliyay ✓

1

Copertura

2

Cover

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax muuqda qari ama weel afkiisu furan yahay wax saar. Caanaha dabool daqsigu yaanu geline. Dh: aabbudh.

2

dabool -ka: (magac, lab, keli) weel yar oo weel weyn afka laga saaro si waxa ku jira aanu cayayaanku u gelin ama saxar ugu dhicin ama aanu u qaboobin. Daboolka saar xeedhada. Dh: afsaar, aabbu.

waa la naqliyay ✓

(fal) dalool yeelo; lahaw duleel. Daloofta ka tol gandiga.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Galool-ka) Geed qodax leh oo sarmaanta u eg; wuxuu lee yahay laamo toostoosan oo qalab badan laga jaro (udbo, dhigo, hangoollo, ulo, ...) mayrax laga sameeyo kebdo, xargo; asal wax lagu aslo sida shaahana loo cabbo.

2

2. (Galoo-sha) Mindhicirka qaarki.

waa la naqliyay ✓

1

galool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Geed weyn, qaydarka la bah ah, laf adag, mayrax adag iyo asal wanaagsan leh. 2. Duub wareegsan oo liifad, tubaako iyo wixi lamida ka sameysan. 3. Xidid hab gaar ah loo wareejiyay oo sagaarada lagu dabo.

2

galool²: m.dh 1. Qayb ka mid ah mindhicirta nafleyda. 2. Qayb ka mid ah debinka ugaarta loo dhigo.

3

galool³: f.g1 (-oolay, -ooshay) Xarig iyo wixi lamida dhawr jeer isku wareejin si duub looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

galool¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Geed weyn, qaydarka la bah ah, laf adag, mayrax adag iyo asal wanaagsan leh. 2. Duub wareegsan oo liifad, tubaako iyo wixi lamida ka sameysan. 3. Xidid hab gaar ah loo wareejiyay oo sagaarada lagu dabo.

2

galool²: m.dh 1. Qayb ka mid ah mindhicirta nafleyda. 2. Qayb ka mid ah debinka ugaarta loo dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

v. wrap (around), curve

2

galool m. n., [collective] acacia tree species

3

galool [feminine] n., [collective] bends ~ folds of the intestine

waa la naqliyay ✓

(Galol) All.Som. Acacia bussei Sjoestedt. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m curve, wrap; acacia tree specie

waa la naqliyay ✓

1

-ay / galooshay: (v) twist (tuwist); curl (kurel)

2

galool -ka (n) name of a tree

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo qodaxdiisu cambuul leedahay oo laga goosto ulaha, udbaha, iyo wixii la mid ah. Maydhaxdiisana, waxa laga sameeyaa asal iyo maydhax liilsan oo wax lagu samaysto.

waa la naqliyay ✓

1

(Salool-ka)

2

Badar raran kulul ama oomaar lagu dubey; qaloon; daango.

waa la naqliyay ✓

1

salool¹: m.l 1. Hilib odkac ah oo subaggii laga miiray. 2. Badar, raran kulul ama dufan lagu dubay.

2

salool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) Hilib salool ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hilib odkac ah oo subaggii laga miiray. 2. Badar, raran kulul ama dufan lagu dubay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): parched corn, popcorn

2

salool v. parch (corn); make popcorn

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) popcorn (paap-koori) ~ daango

waa la naqliyay ✓

1

(fal) badar siiba arabbikhi, raran iyo wixii la mid ah, ku kululee ama oomaar ku dub. Dh: qaloon.

2

salool -ka: (magac, lab, keli) badar raran kulul ama oomaar lagu dubay. Dh: qaloon, daango.

waa la naqliyay ✓

1

(Badhan-ka)

2

Geed, wax yar ah, oo xalleefsan oo wareegsan oo dhexda daloollo ku leh, oo dharka lagu kor tolo oo inta ilaha (daldaloollada) laysu suro, dacallada isku qabta oo isku xira; guluus.

waa la naqliyay ✓

1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

1

(Cimil-ka)

2

1. Waab yar oo awdan oo dugaagga la dila hayo loo dhisto oo loo galo: waxaa laga dhisaa kob bahal wax ku diley agteeda oo laga toogan karo.

3

2. * Meelaha colka dagaallamaa dhisto oo daloollo yaryar oo cadowga laga toogto loo yeelo; kuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Daldalool-ka)

2

Meelo badan daloollo kaga yaalliin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dariishad-da)

2

Daloollada loo yeelo aqallada, kd., oo iftiinka iyo neecawdu kasoo galaan; khalfad; shabaako, daaqad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhexmarid-da)

2

Wax badan oo meel wada jooga ama meel ku wada yaal (dad, xoolo, dhir, bad, kd.) ama gudo leh (aqal, kd.) ama dalool (dhuun, kd.) dhexdood marid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhukay-ga)

2

Dhegdheg dhegta daloolkeeda dibadxigeenka ah ku yaal oo ka yimaada qanjirro daloolka u dhow: wixii waxyeello leh oo dhegta soo gala buu celiyaa inta ayan reemaha dhegta soo gaarin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuumood-ka)

2

Geed laamihiisu dhexda ka wada daloolaan oo dadku badanaa dhuumo ka jarto.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhuun-ka) Naf; ruux; qof.

2

2. (Dhuun-ta) a) Ul ama bir dhuuban ama wax kaloo la mid ah oo dhexda ka daloola oo biyaha iyo wixii la mid ahi dhex maraan. b) Hunguriga cad; cunaha.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dul-ka) a) Labada dalool oo sanka ku yaal, midkiiba. b) Dalool yar sida kan irbadda.

2

2. (Du-sha) a) Oogada dadka, kd., korkeeda; kor; dhabar, b) Dhibaha oo loo adkaysto; adkaysiinyo; dhabar'adayg; dulqaad; sabir, c) Dhul sarreeya; dullo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dulalaati-ga)

2

Dalool ka muuqda geedo jiq ah ama wax la mid ah, dhexdood; (ama dululaati).

waa la naqliyay ✓

1

(Durbaan-ka)

2

Qalab cayaaraha lagu tunto; wuxuu ka samaysan yahay qalab xoldhan oo af ama labada afba ka daloola oo harag ama xuub xalleefsani ku rogan yahay oo sacabbada lagu garaaco; reeme.

waa la naqliyay ✓

1

(Faagasha-da)

2

1. (xoolo) qodashada ay jeenyaha dhulka ku qotaan oo ciidda sayriyaan, caro darteed, kolkay isu jixina hayaan oo is guula hayaan, dagaalka ka hor.

3

2. God ama dalool dhulka ka samaysasho; qodasho.

waa la naqliyay ✓

1

1. Meel oogada kamid ah, dalool ama nabar yar lagaga sameeyey; (nabar) af yar loo yeelay.

2

2. Farriin loo dhiibey; wax lagu qaybshey.

waa la naqliyay ✓

1

(Farid-da)

2

1. Hadal ama farriin qof qof ugu dhiibid.

3

2. Qof ku adkayn inuu wax sameeyo ama fuliyo ama yeelo.

4

3. (oogada dadka, kd.) dalool ama nabar yar oo af leh, waxa ku jira ka soo bixin; meel wax ku jiraan af yar u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Farriiqid-da)

2

Wax biyabbiyo ah dalool ama dillaac yar, xoog uga soo bixid; dhiiqsamid.

waa la naqliyay ✓

1

(Firinbi-ga)

2

Qalab yar oo la afuufo oo laga keeno yeer aad u fiiqan oo dheer, oo u eg tan ka timaadda kolka ilkaha dhexdooda laga fooryo ama dalool yar inta bushimaha loo dhoweeyo xoog loo afuufo; seeri.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof dalbo leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof dalbo leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. person with knock-knees

waa la naqliyay ✓

-ha: (n) bow-legged (bow-legidh) male ~ qof luujo leh

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof dalbo leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: person with knock-knees

2

lx: dalboole

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dalboole

waa la naqliyay ✓

f. n. shortcomings, defects

waa la naqliyay ✓

1

a: duleel

2

de: hole, opening, aperture; socket; tab; keyhole; calibre (of gun) something which is hollow or empty

3

hm: 1

4

lx: dalool

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: dalool_1

waa la naqliyay ✓

1

de: [FRACTION FORMATIVE]

2

hm: 2

3

lx: dalool

4

pd: (-ka)

5

ps: num-phrase

6

xe: two thirds

7

xv: saddex dalool laba

8

key: dalool_2

waa la naqliyay ✓

1

de: be perforated, get a hole in

2

hm: 3

3

lx: dalool

4

pd: (daloolay)

5

ps: v1=inch

6

xe: pierced, with a hole in

7

xv: daloola

8

key: dalool_3

waa la naqliyay ✓

1

(Daloolid-da)

2

Dalool ku oollaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dalool³. la-mid: duleelid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka daloola oo fur leh ahaan. Koobka daloolidda waan ku ogaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Daloolin-ta)

2

Dalool u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dalooli. la-mid: duleelin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel furu yeelid. Dh: daloolis.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalol) N Chascanum sessilifolium (Vatke) Moldenke. Verbenaceae.

2

N Clerodendrum myricoides (Hochst) Vatke. Verbenaceae.

3

N Plectranthus barbatus Andrews. Labiatae.

4

N Plectranthus cicatricosus (Hutch & Bruce)? Labiatae.

5

May, S Plectranthus igniarius (Schweinf) Agnew. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

m.l Cudur candhada geela ku dhaca oo ibaha xira. la-mid: daboolo, ibadaboole, ibadaboolo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, dhedig) neefka xoolaha ay dabadu ka go'an tahay. Awrkii daboole ayaa geelii ku qooqay

waa la naqliyay ✓

1

(Daboola-da)

2

Cudur geela candhada kaga dhaca oo uu la candhabeelo; ibadaboolo.

waa la naqliyay ✓