dalluug

-ha: (magac, lab, keli) eeg magallooti.

(fal) si qalluub ah oo yuuban noqo.

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Ceel, god iyo wixi lamida aasid. 2. Wax baabbi'in.

(fal) jilci ama liili sida saan iyo wixii la mid ah. Daguug saanta adigu. Dh: megdi.

daguug: (fal) wax muuqda aas oo god intaad ku riddo gari ku daguug godka bakhtiga yaan dib loo arkine. Dh: aas.

daguug: (fal) (ka ~) wax meel laga gororiyay ama ku daatay oo dareere ahaa, aad uga tirtirid.

daguug -a: (magac, lab, keli) bakaaro xaar lo'aad ka samaysan oo hadhuudhka lagu kaydiyo. Daguug ma daahiro. Dh: bukaar.

-ta: (magac, dhedig, keli) god ama meel kale oo hoos u dheer oo halis ah. Dh: dalluun.

mid ka mid ah koox ama hurin xiddigo ah oo tiradoodu tahay qiyaastii boqol kun oo milyan oo walxood gorraxduna ku jirto. Dh: habarjiid.

maluug-ga: (magac, lab, keli) muuqaal durugsan oo aan la sixi karayn waxa uu yahay oo inta beeraha la dhextaago qof loo ekeysiiyo. Dh: tuhun. Li: hubaal.

maluug -ta: (magac, dhedig, keli) tuhun aan markhaati iyo caddayn kale midna loo hayn. Dh: matatuul.

(Saluug-ga)

Wax laysa siiyey oo la diido ama laga xumaado inta loo qaato inay yar yihiin; qawad.

saluug¹: m.l Qawadidda qof wax la siiyey ka qawado.

saluug²: f.g1 (-gay, -gtay) Qof wax la siiyey ka qawadid.

saluug¹: m.l Qawadidda qof wax la siiyey ka qawado.

saluug²: f.g1 (-gay, -gtay) Qof wax la siiyey ka qawadid. m.f.dh, saluugid.

m. n. refusal of ~ dissatisfaction with something (as a gift)

saluug v. reject, decline; refuse ~ despise a gift

-ay / tay: (v) be unwilling to accept or receive something because it fell short of expectations; not meeting expectations; be disappointed. —saluug -a: (n) disappointment (dis-a-pooyn-menty, discontent (dis-kon-teni)

(fal) diid oo ha oggolaan. Dh: qawed, mansuug, qanbi.

saluug -ga: (magac, lab, keli) wax lagu siiyay ama laguu soo wado oo laga hanweynaado oo la diido. Dh: qawad, mansuug.

m.l Xilli roob shuux ahi ka da'o xeebaha gobollada koonfureed, taasoo ku beegan dhammaadka dabshidka.

m.l Xilli roob shuux ahi ka da'o xeebaha gobollada koonfureed, taasoo ku beegan dhammaadka dabshidka.

-ga: (magac, lab, keli) roob shuux ah oo ka da'a xeebaha gobollada koonfureed, wuxuuna ku beegan yahay dhammaadka dabshidka.

dacluus¹: m.l 1. Faqri. 2. la-mid: dacluusid.

dacluus²: f.mg1 (-say, -stay) Faqri noqosho (qof).

m. n., [abstract] misery, poverty

dacluus [inchoative] v. become impoverished; be sick, get weak ~ feeble

(fal) baahi iyo saboolnimo ha ku saamayso.

dacluus-ka: (magac, lab, keli) baahi iyo saboolnimo.

(fal) gogol ama wax la mid ah duub. Dh: duub, Li: fidi.

falluuq: (fal) wax ama meel, in weyn ka goo, adiga oo gudun iyo wax la mid ah adeegsanaya.

falluuq-a: (magac, lab, keli) gogol iyo wixii la mid ah duubid ama laalaabid. Dh: rafacid.

falluuq-a: (magac, lab, keli) dildillaacinta shay si aan nidaamsanayn oo foolxun kolba dhinac looga gooyo. Qorigii xeedhada laga qori lahaabaad falluuq u yeeshay. Dh: falfalluuq.

(Kalluun-ka)

Nafley dhiig qabow oo jaadad badan ah oo biyaha ku dhex nool: wuxuu lee yahay lafdhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal (qoomishaashyo; waaf) oo uu ka neefsado, iyo dhego (tuuro); qaar waa yaryar oo waa kalluunka dhabta ah (huduf, tebediin, tarraaqad) qaarna waa waaweyn oo waa libaax-badeedka (saraacimo, shiriid, godgoddo) iyo kuwo kale (neberi, geelmaanyo); mallaay.

m.l.u (cilmiga naflayda) Nafley dhiig qabow leh oo jaadad badan, wuxuu leeyahay laf dhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal, biyaha ayuu ku dhex nool yahay, hilibkiisana waa la cunaa; mallaay.

m.l.u (cilmiga naflayda) Nafley dhiig qabow leh oo jaadad badan, wuxuu leeyahay laf dhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal, biyaha ayuu ku dhex nool yahay, hilibkiisana waa la cunaa; mallaay.

m. n. fish

-ka: (n) fish (fish) ~ mallaay

Pesce

Fish

-ka: (magac, lab, keli) noole dhiig qabow oo noocyo badan leh oo badda ku jira. Dh: mallay. Wa: kalluuno.

bw: guduudo {N}

de: fish

lx: kalluun

pd: (-ka)

ps: n2-m-enum

syn: mallaay

key: kalluun

-da: (magac, dhedig, keli) miid jilicsan oo macaan oo la muudsado. Waxan xaramka ka keenay timir malluud ah. Dh: miid.

malluud -da: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geed dhexaadka oo geelu cuno oo jecelyahay xididkiisana wax lagu dabiibo. Malluudda ayaan wax ku daaweeyaa.

(fal) laba shay iyo wax ka badan isku dhex laaq. Daqiiqda iyo beedka isku malluuq. Dh: laaq, mulaaq. Li: kalasaar.

malluuq: (fal) si foolxun oo karkaran u tol. Irbadda qaado oo adu maluuq waad baran doontaa tolmaha e. Dh: malmalluuq.

malluuq-a: (magac, lab, keli) wax aan si fican isugu duubnayn oo tuuro leh.

qalluud¹: m.l Si miskiinnimo ah oo la isu muujiyo (qof). la-mid: galluub¹.

qalluud²: f.mg1 (-day, -dday) Si miskiinnimo ah isu muujin (qof). la-mid: galluub².

-ka: (magac, lab, keli) si miskiinnimo ah oo la isu muujiyo (qof). Dh: galluub.

qalluud: (fal) si miskiinnimo ah isu muujin.

qalluul¹: m.dh Qarsashada cid wax ay qaybinaysay wax ka qarsato.

qalluul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Cid qaybineysay wax ka qarsasho.

(fal) cid wax ay qaybineysay wax ka qarsasho.

qalluul -ka: (magac, lab, keli) qarsashada cid wax ay qaybinaysay wax ka qarsato.

(fal) si xun u goo oo dhan fongor ugu yeel.

xalluuf: (fal) walax adag korka ka xaadi. Kabadhku hadduu albaabka gali waayo in yar ka xalluuf.

-ka: (magac, lab, keli) cid la geeyo meel aanu rabin oo ka fog.

-ta: (magac, dhedig, keli) isugeynta xiddigaha dayaxu la fadhiisto. Mahalluugtoo isdabotaal, danbo-same habeen tiro, deelleeyda socotaa.

-da: (magac, dhedig, keli) si tuuratuura leh oon isku sinnayn u tolid. Marada malluugidda ka bi'i. Dh: malmalluuqid, cucuyubid.

-ta: (magac, dhedig, keli) muuqaal dad u eg oo meel ka muuqda. Beerta matalluugu samee qof ha la moodee. Dh: magallooti.

(fal) si kala durdurugsan u tol oo halluuq. Dh: halluuq.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ay ciyaaraan haweenka ay da'doodu dhexdhexaadka tahay waana ciyaar haweenka u gaar ah, qalabka lagu ciyaaro durbaan.

m.l.kh D. ah: neef lo' ah oo aan sanka ka neefsan karin.

-ga: (magac, lab, keli) neef lo'da ka mid ah oo carrabdheer soo bixiya markuu harraado. Dhiinyar waa dabaylnuug.

dabaylnuug -ga: (magac, lab, keli) qof ama neef had iyo goor afka kala haya oo laydha cabba.

1. (Duug-ga) (maro, kd.) Aan cusbayn; wax badan laga joogo waagii la sameeyey.

2. (Duug-ta) Qof dhintay, xabaalid, aasid.

duug¹: m.l Wax muddo badan lagu dhaqmayey.

duug²: m.l (taar.) (qadiim) Waxay tilmaamaysa waayadii hore, xilliyadii Masaaridii hore, Giriiga, iyo Roomaanka.

duug³: m.dh 1. Xoolaha la qalo marka qof dhinto; axan; qoriqaad. 2. la-mid: duugid.

duug⁴: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax xabaalid. 2. Qof muruqyadu xanuunayaan u daliigid. 3. Harag iyo wixi lamida jilcin. 4. Geellisid.

duug¹: m.l Wax muddo badan lagu dhaqmayey.

duug²: m.l (taar.) (qadiim) Waxay tilmaamaysa waayadii hore, xilliyadii Masaaridii hore, Giriiga, iyo Roomaanka.

duug³: m.dh Xoolaha la qalo marka qof dhinto; axan; qoriqaad.

duug⁴: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Wax xabaalid. 2. Qof muruqyadu xanuunayaan u daliigid. 3. Harag iyo wixi lamida jilcin. 4. Geellisid. m.f.dh, duugid.

v. bury

duug [feminine] n. funeral, burial

duug m. n. (adj.): worn out object, something used; second-hand; very old

duug v. massage, rub

-ah: (adj) used (yuusdh); secondhand ~ la isticmaalay

duug -ay / tay: (v) 1. bury (been); place in the ground ~ aas. 2. massage (ma-saash)-, knead (niidh)-, massage to relax the muscles ~ daliig

duug -ta: (n) burial (beeriyal)-, funeral (fiyuu-naral) ~ duugis, aas

(fal) meel jidhka ka mid ah gacanta ku jijibi.

duug: (fal) neef xoolo ah oo caano badan ku leh ka lis.

duug: (fal) wax, yaanuu muuqane qari oo intaad god u qoddo ciidda ku rog.

duug: (fal) qof geeriyooday xabaal oo meel qodan ku aas. Dh: aas, xabaal.

duug-ga: (magac, lab, keli) wax in badan jirey oo gaboobay. Dh: hun, gabow. Li: cusub, da'yar.

duug -ta: (magac, dhedig, keli) kharashka ku baxa aaska meydka.

afuug¹: m.l Caws ka jaridda beer la geed qaaday. la-mid: afuugid.

afuug²: f.g1 (-gay, -gtay) Beer la geed qaaday caws ka jarid. la-mid: afruug².

m.l Caws ka jaridda beer la geed qaaday. la-mid: afuugid.

aguug¹: m.l la-mid: aguugid.

aguug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Cid, ceel, god iyo wixi lamida duugid. 2. Isku a.: dad yoobsan ahaansho.

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Cid, ceel, god iyo wixi lamida duugid. 2. Isku a.: dad yoobsan ahaansho. m.f.dh, aguugid.

v. move in a group ~ mass

-ga: (magac, lab, keli) socod habqan ah oo la is dhex socdo. Aguuggaad ka garataa, sidduu u harraaday geelu. Dh: aguuj.

de: move in a group ~ mass

lx: aguug

nt: aguug (ga) [vn-m], aguugid (da) [vn-f]

pd: (aguugay)

ps: v1=intr

key: aguug

-ka: (magac, lab, keli) marka arabikhida oo ku taal sabuulkeeda lagu kariyo.

-ka: (magac, lab, keli) god dheer oo qarandi qodday. Aluun buu ku dhacay odaygii. Dh: hog, dalluun.

m.dh Wax alla wixii sarreeya (cir).

m.l Miraha la beerto ee la cuno.

m.l Miraha la beerto ee la cuno.

m. n. crop

-ga: (n) crop (karoop) ~ dhirta beeraha, sarac

-ga: (magac, lab, keli) tacabka beeraha midhaha ka soo go'a. Wixii dalag ii baxay waan libiyey

de: crop

lx: dalag

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: dalag

-da: (magac, dhedig, keli) filasho wax la heli doono. Dh: naruuro, rajo, niyaayiro.

-da: (magac, dhedig, keli) caddayn kaa badbaadisa denbi lagugu qaadi lahaa. Dallo malaha aakhiro haddaan loo kitaab deyine.

/dhaali/ (v) waqti-dhumin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dalam.

(Dhuug-ga)

Cayayaan duula oo qaniinyo kulul oo geela cuna; gendi; riibi.

dhuug¹: m.l.u Cayayaan ay fowfowlaha isku bahyihiin, leh af dhuuban oo uu dhiigga xoolaha kaga nuugo, geeluna dhukaanka ka qaado.

dhuug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Biyo iyo wixi lamida afka ama qalab kale, ku soo jiidid. 2. Sigaar cabid. la-mid: dhuuq.

dhuug¹: m.l.u Cayayaan ay fowfowlaha isku bahyihiin, leh af dhuuban oo uu dhiigga xoolaha kaga nuugo, geeluna dhukaanka ka qaado.

dhuug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Biyo iyo wixi lamida afka ama qalab kale, ku soo jiidid. 2. Sigaar cabid. m.f.dh, dhuugid. la-mid: dhuuq.

m. n., [collective] tse-tse fly

dhuug v. sip, suck in, inhale; smoke (tobacco)

-ga: (n) tsetse fly, also tzetze fly; a two-winged bloodsucking African fly

dhuug -ay / tay: (n) suck (sak); suckle (sakal); absorb (ab soorb) ~ nuug, dhuuq

(fal) nuug. Dhuug naaska. Dh: jaq.

dhuug-ga: (magac, lab, keli) cayayaan diqsiga waaweyn u eg oo waxa uu qaniino dhiigga ka jaqa. Dh: gendi, riibi.

n. phr. he ... another [.]

de: he ... another [FOCUS] = kale + baa + uu

lx: kaluu

ps: np + focus

key: kaluu