dali — Macnaha & Turjumaada

-ga: (magac, lab, keli) meel haadaan ah oo laga dhaco. Daliga ha ka dhicine iska jir. Dh: haadaan, dalaw, gebi, qaw.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof ama nafley noog ku ridid. 2. Qof wax uu u baahanyahay u raadin. m.f.dh, daalin.

waa la naqliyay ✓

v. tire, make tired

waa la naqliyay ✓

(fal) wax tabar daran ka dhig. Dh: nooji.

waa la naqliyay ✓

1

de: tire, make tired

2

lx: daali

3

pd: (daaliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: daali

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dal².

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) noole ilimaqabatay ah oo ku dulnool xayawaanka jimidhka weyn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ceel wadaan u ridid (qof).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ceel wadaan u ridid (qof). m.f.dh, dalwin.

waa la naqliyay ✓

(fal) dawlis ku dhaami. Waar kaalay ceelka noo dalwi. Dh: dawlis.

waa la naqliyay ✓

1

dawli¹: m.l la-mid: dowli¹.

2

dawli²: f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dowli².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. well-rope, water-cord

2

dawli: adj., [expression] governmental

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) 1. governmental (gavar-mental) Ex: xukun dawli ah; governmental law ~ dowli. 2. dawli -ga: (n) rope (roop), especially one used to bring water out of wells ~ xarig

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) waax dawladda ka mid ah ama wax la xidhiidha dawladda.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhali-ga)

2

Xubinta dheddiggu ka dhalo; dasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhali¹: m.l Afka hore ee xubinta taranta dhiddigoodka.

2

dhali²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dheddig foolanaya ilmo ka soo qabasho. 2. Ciyaar kubbadeed dhibco ka keenid (qof).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dheddig foolanaya ilmo ka soo qabasho. 2. Ciyaar kubbadeed dhibco ka keenid (qof ). m.f.dh, dhalin.

waa la naqliyay ✓

Generate

waa la naqliyay ✓

1

v. cause, bring about; create, originate; deliver (a baby), beget (a child); score (a goal)

2

dhali m. n. womb

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. assist [a woman] in giving birth; deliver (diliver) ~ ka dhali. Ex: dhakhtarkee ilmaha kaa dhaliyey? which doctor delivered your baby? 2. (v) score (iskoor); gain [a point] in a game or contest. Ex: laba gool buu dhaliyey; he scored two goals. 3. generate (jena-reeyt)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka ummuli oo wax foolanaya dhalmada ku caawi. Ri'da ka dhali.

2

dhali: (fal) ciyaar halkii la doonayay gaadh oo duq keen. Dhali dhali walaal goolka.

3

dhali: (fal) fikrad, mashruuc iyo wixii la mid ah keen oo abuur. Dh: curi, badac, abuur.

4

dhali: (fal) (ka ~) xubnaha faraha dhac ka sii adoo laabaya.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aroor-ka) a) Biyo doonasho (xoolo). b) Hoos aadid; degitaan; jeexniin; daliig qodan.

2

2. (Aroor-ta) Kolka waagu beryo; waabberi; arooryo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cagafcagaf-ka, Cagafcagaf-ta)

2

Gaari xoog badan oo wax jiida: wuxuu dhinacyada ku lee yahay labo daliigood oo waaweyn oo bir ah oo ballaaran oo garangaro ilko leh ku kor rogmada, si uu dhulka qarfada ah ama ciidda leh u maro; gaari, wax lagu qardajeexo leh, oo dhan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cawl-ka) Midab casiin-ka-warqab ah.

2

2. (Caw-sha) Ugaarta waaweyn jaad kamid ah; waxay leedahay: midab cawl ah oo uurka iyo barida ka cad, daliig madow oo wejiga bartankiisa (geesaha taniyo sanka) ku dhilan; geeso marka hore dib u rogan oo kol labaad horay u soo rogmada.

waa la naqliyay ✓

1

(Daliig-ta)

2

1. Xarriiq; diillin; jiitin.

3

2. Wax yaryar oo dhuuban oo dheer.

waa la naqliyay ✓

1

(Daliigid-da)

2

1. Faraha ku tuujin; duugid.

3

2. (ku daliigid) Ul ama wax kale oo sida daliigta u toosan, ku dhufasho, ku jiidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Daliil-ka)

2

1. Wax wax lagu rumaysto; marag; markhaati.

3

2. Xun; liid.

waa la naqliyay ✓

1

(Daliilnima-da)

2

Liidnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dareerin-ta)

2

1. (xoolo, biyo, kd.) meel ka kaxayn oo meel kale u dhaqaajin.

3

2. (hilib) daliigo dheerdheer ka dhigid.

4

3. (hadal, akhris) tixid; matin.

waa la naqliyay ✓

1

(Deera-da)

2

Jaad ugaarta kamid ah oo yaryar oo dheereeya; dhabarka iyo caloosha dhexdooda, daliig ballaaran oo madow bay ku leedahay, raxan raxan bayna weligeed isu raacdaa; eelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhamaaja-da)

2

Iskuddar qoyan oo badanaa layiig ah oo nabarrada lagu dhayo ama muruqyada iyo jirxanuunka kale la marsho oo lagu daliigo, ama inta dhir udgoon lagu daro, lagu dhaashado; (ama dhammaajo, dhamoojo).

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoor-ka)

2

Hab carruurta yaryar loogu xiiro - xagga reer-miyiga qaarki - oo daliig dheer oo timo ah oo is haysa foodda taniyo qadaadka loo reebo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhud-da)

2

1. Daliigo miiqan ama soohan, oo inta laysku jebsho, xargaha laga sameeyo, middood.

3

2. Suuman ama xargo, qalab ka kooban yahay, midkood.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuub-ka)

2

1. Waxyaalo dhawr ah oo laysku xiray ama laysku duubay; xirmo.

3

2. Daliig mayrax ah ama wax la mid ah.

4

3. Sacab muggi; dhererto; xantoobo.

5

4. Ubaxa docihiisa middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Diillin-ta)

2

Xarriiq; jiitin; daliig; dildil.

waa la naqliyay ✓

1

(Dildi-sha)

2

Daliig; jiitin; xarriiq; (badanaa waa koox: dildilo).

waa la naqliyay ✓

1

(Diriq-a)

2

Liilammo ama daliigo ad'adag oo xaskusha tuman iyo cawda feeran iyo wixii la mid ah laga reebo oo laga soo dhexsaaro.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Duluc-a) Dhuub ama daliig ama xarig yar oo dharka qaarki iyo kolayada, kd.t afkooda tolan la dhexgeliyo oo lagu roorsho kolka la xirayo.

2

2. (Duluc-da) a) Danta iyo ulajeeddada dhabta ah oo hadalka lagu hadlayaa u dhaca hayo. b) Waxa buug ama sheeko ama hadal kale ku saabsan yahay; ulajeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Duugid-da)

2

1. Suun ama wax la mid ah oo la jilciyo inta suunduuge ama qalab kale wax lagaga qabto.

3

2. (qof) tuujin: daliigid.

4

3. Dhulka dhexdiisa ku qarin; xabaalid; aasid.

waa la naqliyay ✓

1

(Faraq-a)

2

1. Daliigo yaryar oo badan oo laamaha geeduhu yeeshaan; raamo.

3

2. Dun soohan ama wax u eg oo maryaha dacalkooda iyo alaabadii kaloo la qurxina hayo loo yeelo oo laga lullulo; bul; taarash.

4

3. Farqi.

waa la naqliyay ✓

1

(Farow-ga)

2

1. Gammaanka jaad kamid ah oo Afrika keliya laga helo; wuxuu lee yahay oogo cad oo daliigo madmadow oo dheerdheeri ku wada dhilan yihiin.

3

2. Xoolaha aad u naaxa oo dhinacyada laallaab iyo daliigo ku yeesha.

4

3. Xararka rarada, kd., lagu dhigo jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) talo iyo arrin moolis, maaray.

waa la naqliyay ✓

1

(Dal-ka)

2

Dhul yar ama weyn oo seere la yaqaan leh oo la deggan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

dal¹: m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.

2

dal²: f.g1 (-alay, -ashay) Harag rogob ka gurid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.

waa la naqliyay ✓

m. n. country, land, territory, state

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) country (kaantari); land (laandh); territory (tera-tori), state (isteeyt) ~ waddan

waa la naqliyay ✓

1

Paese

2

Country

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel busho ku wada nooshahay oo uu maamul iyo dhaqan ama nidaam yaallo. Dh: waddan.

waa la naqliyay ✓

name: Ali

waa la naqliyay ✓

name-m exalted, high, lofty; the fourth Caliph of Islam (656-661) Cf: Caliyow

waa la naqliyay ✓

1

de: Ali

2

lx: Cali

3

ps: name-m

4

key: Cali

waa la naqliyay ✓

/dheyl/ (n) waadi-yar.

waa la naqliyay ✓

n., (a valley) far, -ti.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dab, nal iyo wixi lamida bakhtin. 2. Dhibaato xasilin. la-mid: demi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dab, nal iyo wixi lamida bakhtin. 2. Dhibaato xasilin. m.dh, damin. la-mid: demi.

waa la naqliyay ✓

v. extinguish, put out; turn off (light ~ engine)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) switch off (iswiij of)', put out (put awt), turn off (teen of); extinguish (ikistingguwiish) ~ bakhtii

waa la naqliyay ✓

(fal) bakhtii dab, laydh baxaya ama matoor guuxaya. Nalka gaadhiga dami. Dh: bakhtii. Li: daar.

waa la naqliyay ✓

1

a: demi

2

de: extinguish, put out; turn off (light ~ engine) rw: dan

3

lx: dami

4

pd: (damiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: dami

waa la naqliyay ✓

1

dani¹: m.l Qof mas'uul ka ah baabuur, bas iyo wixi lamida. la-mid: deni.

2

dani²: m.dh Geed weyn, ciinka iyo dharkeenka ay isku bahyihiin oo ceelasha, guryaha, waraha iyo wixi lamida deyr looga dhigo; dano.

waa la naqliyay ✓

1

dani¹: m.l Qof mas'uul ka ah baabuur, bas iyo wixi lamida. la-mid: deni.

2

dani²: m.dh Geed weyn, ciinka iyo dharkeenka ay isku bahyihiin oo ceelasha, guryaha, waraha iyo wixi lamida deyr looga dhigo; dano.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) male iyo mala'awaal aan xaqiiqo ku fadhiyin. Doob dani baa dilay. Dh: danni.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel godan oo sagxad ballaadhan ku dhex taal. Dameerku sidii loo rarayay ayuu dhabarka dari ku yeeshay. Dh: deri, godni. Li: tuur.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel fog u gudbin.

waa la naqliyay ✓

v. send ~ throw a long way

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ku soo gaadhay, meel kale oo fog u gudbi. Dh: gudbi.

waa la naqliyay ✓

1

de: send ~ throw a long way

2

lx: dawi

3

pd: (dawiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dawi

waa la naqliyay ✓

1

(Deli-ga)

2

Meel laga dhaco; jar; gebi; haadaan; dalow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.l) Meel laga dhaco oo hoobad ah; dalow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.l) Meel laga dhaco oo hoobad ah; dalow.

waa la naqliyay ✓

m. n. pitfall; covered hole

waa la naqliyay ✓

/dheli/ (n) dukaan gada cunto diyaarsan (delicatessen, oo la soo gaabiyey).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel jar ah, dheer hoose oo laga dhaco ama wax laga rido ama tuuroba. Deli lagama tuuree, dib intaan isula rogay, la dul tegay rikoodhkii. Dalidda haka dhici ka soo nogo. Dh: gebi, haadaan, jar, qaw, qorrof.

2

deli-ga: (magac, lab, keli) qoorta inteeda dambe. Deligaa i xanuunaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: pitfall; covered hole

2

lx: deli

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: deli

waa la naqliyay ✓

m.l Jaad geedaha ka mid ah oo jiinka webiyada ka baxa.

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) place inside; put in; insert (inseert); cause to penetrate (penatareeyf); pierce (piryes) or enter (in ter) ~ geli

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ilmo caano u diidid.

waa la naqliyay ✓

v. deprive (a child) of nourshment

waa la naqliyay ✓

(fal) qadi maqasha oo caanaha u diid. Dh: qadi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: jalo

2

de: deprive (a child) of nourshment

3

lx: jali

4

pd: (jaliyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: jali

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: keli².

waa la naqliyay ✓

1

Solo

2

Alone

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mid ah; aan la wehelin; keli.

waa la naqliyay ✓

1

lali¹: m.dh (-iyo, m.dh) Fiidmeer.

2

lali²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax duulin.

waa la naqliyay ✓

v. throw, launch, cause to fly

waa la naqliyay ✓

-yey say: (v) throw with force; launch (loonj); hurl (heeral); fling (filing)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tuur oo hawada dhexdeeda mari. Dh: duuli, bidi, buubi, heehaabi.

2

lali: (fal) wax meel ka dul tuuro. Xadhigga aqalka ka dul lali.

3

lali: (fal) wax hawada duula kici ha duulee.

4

lali-da: (magac, dhedig, keli) eeg fiidmeer.

waa la naqliyay ✓

1

de: throw, launch, cause to fly

2

lx: lali

3

pd: (laliyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: lali

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. U t.: cid meel xukumid. 2. Ka t.: meel xukunkeeda qabsasho. 3. Ku t.: arrin talo ka bixin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. U t.: cid meel xukumid. 2. Ka t.: meel xukunkeeda qabsasho. 3. Ku t.: arrin talo ka bixin. m.f.dh, talin.

waa la naqliyay ✓

v. rule, govern, be the head, administer

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) 1. give or offer advice; advise (adh-veeyz) ~ la tali. 2. give an order; issue a command. 3. rule (ruul) ~ xukun

2

la tali -yey / say: (v) give or offer advice; advise (adh-veeyz)-, counsel (kawn-sal) ~ talo sii

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arrin guul horseeda keen; talo keen oo dhiib. Dh: arrimi.

2

tali: (fal) xukunka qaad oo caddee go'aanka.

3

tali: (fal) (u ~) maammule u noqo.

waa la naqliyay ✓

1

de: rule, govern, be the head, administer

2

initial: t

3

lx: tali

4

pd: (taliyey)

5

ps: v2a=intr

6

key: tali

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: weli¹.

waa la naqliyay ✓

adj., subject case: each (one)

waa la naqliyay ✓

déjà.

waa la naqliyay ✓

name-f Saint (Arb)

waa la naqliyay ✓