dale — Macnaha & Turjumaada

/dheyl/ (n) waadi-yar.

waa la naqliyay ✓

n., (a valley) far, -ti.

waa la naqliyay ✓

1

* (Dabla-ha)

2

1. Xubin xoogga dabka sida kamid ah oo aan alifyo iyo xiddigo weli qaadan; askari.

3

2. Buntukh ama dab kale haysta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Askari aan derajo lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Askari aan derajo lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. private, soldier who carries firearms; constable

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m private soldier who carries firearms; constable

waa la naqliyay ✓

-ha: (n) 1. a soldier who holds the lowest rank in the army; private (pareey-vit). 2. an armed man

waa la naqliyay ✓

1

Soldato

2

Soldier

waa la naqliyay ✓

magaca wiil lagu naanaysay askari dable ah oo aan ahayn sarkaal.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) askari aan wax derejo ah lahayn. Ducaysane wiilkayow, anoo da'yar baan ku dhalay, dablaan ku soo korshoo, dedaal baa igu badnaa. Dh: dhibboo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: waranle (soldier armed with a spear), alifle (junior officer)

2

de: private, soldier who carries firearms; constable

3

lx: dable

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m, n5b-m

6

key: dable

waa la naqliyay ✓

nickname-m snatcher; taker of things forcibly

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil degdeg badan ama xoog wax ku qaata.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Wax cusboonaysiin ama qurxin. 2. Guri, meel ay hawo ka soo gasho u yeelid. 3. Dhul wax lagu beeri jiray in muddo ah nasin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) 1. Wax cusboonaysiin ama qurxin. 2. Guri, meel ay hawo ka soo gasho u yeelid. 3. Dhul wax lagu beeri jiray in muddo ah nasin. m.f.dh, dalayn.

waa la naqliyay ✓

v. found a country, establish a nation; decorate

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gal u samee. Kitaabka dalee. Dh: galee.

2

dalee: (fal) dhul wax lagu beeri jiray in muddo ah. nasi.

waa la naqliyay ✓

1

de: found a country, establish a nation; decorate

2

lx: dalee

3

pd: (daleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: dalee

waa la naqliyay ✓

1

(Dalqa-ha)

2

Dalqo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dalqo.

waa la naqliyay ✓

m. n. uvula

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhanxanagga halka ugu danbaysa intaan hunguriga la gaadhin, cadka yar ee ku yaalla lana jaro. Dh: dalgo, hilibdalqe.

waa la naqliyay ✓

1

de: uvula

2

lx: dalqe

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dalqe

waa la naqliyay ✓

1

(Dalee-sha)

2

Aan cidi joogin; cidla'; bannaan; dalleen.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dalee.

waa la naqliyay ✓

Daleel aroor

waa la naqliyay ✓

1

(Dalen) C Cyperus crassipes Vahl. Cyperaceae.

2

C Cenchrus ciliaris L. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

(Sassaghe) S Chasmanthera dependens Hochst. Menispermaceae.

2

S Rhyncosia minima (L) DC. Papilionaceae.

3

S Dalechampia scandens L. Euphorbiaceae.

4

S Ipomoea plebeia R.Br. Convolvulaceae.

5

S Operculina turpethum (L) S. Manso. Convolvulaceae.

waa la naqliyay ✓

(Sef-dalei) S Saccharum spontaneum L. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

(Hayab) N Samolus valerandi L. Primulaceae.

2

N Dalechampia scandens L. Euphorbiaceae.

3

N Cocculus pendulus (J. R. &G. Forst.) Diels Menispermaceae.

4

N Leptadenia arborea (Forsk) Schweinf. Asclepiadaceae.

5

N Pergularia daema (Forsk) Chiov. Asclepiadaceae.

6

N Pentarrinum insipidum E.Mey. Asclepiadaceae.

7

N Pentatropis cynanchoides R. Br. Asclepiadaceae.

8

N Pentatropis nivalis (J.F.Gmel.) Field & Wood. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) fragile (faraajayl), delicate (dalekeeyt), breakable, brittle ~ burburi-og

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo leh ka jirid oo ban ka dhigid. Dh: daleedayn.

2

banayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan furid. Dh: bannayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan oon aqal iyo geed midna ku oollin. Jagadii weli waa bugcad oo ma dhisin. Dh: daleed, bogcad.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.

2

dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.

3

dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel aan geed iyo guri midna ku oollin oo bannaan ah. Dh: daleel.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aan jirin ama meel madhan ah. Afdaleel ah weeyaan waxaad iigu amraysaaye.

2

daleel-sha: (magac, dhedig, keli) wax aan ciidan lahayn oo dayacan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ooddu ka gaaban tahay ama aanay ka adkayn oo laga dhici karo. Daleen buu dhurwaagu ka soo booday.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ood gabsasho si looga dhaco. Oodda daleensiga ka daa. Dh: gaabin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel ooddu ka gaaban tahay ama aysan ka adkayn oo laga dhici karo. Xerada halkaa daleensan ood soo saar. Dh: huddo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tiro dad ah oo kooban oo col sahan u ah.

2

dooyo-da: (magac, dhedig, keli) geed cawsaad aan dhaadheerayn oo jilicsan kana baxa balliyada iyo buurahaba. Sicii dooggii, dooyo meersaday, daleel ma habsado.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gabbaad dhaxanta ama cadceedda laga galo. Dh: dugsi. Li: daleed.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel bannaan ama baylahsan oo col ama dugaag ka soo geli karo. Dh: daleed.

waa la naqliyay ✓

1

(Dal-ka)

2

Dhul yar ama weyn oo seere la yaqaan leh oo la deggan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

dal¹: m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.

2

dal²: f.g1 (-alay, -ashay) Harag rogob ka gurid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Dhul soohdin loo yaqaan leh oo la degganyahay; waddan.

waa la naqliyay ✓

m. n. country, land, territory, state

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) country (kaantari); land (laandh); territory (tera-tori), state (isteeyt) ~ waddan

waa la naqliyay ✓

1

Paese

2

Country

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel busho ku wada nooshahay oo uu maamul iyo dhaqan ama nidaam yaallo. Dh: waddan.

waa la naqliyay ✓

-aale: Erey ulajeeddadiisu u dhowdahay kasta, walba, alla (sida had iyo goor-aale, wax alla ama wax allaale).

waa la naqliyay ✓

m.l Geed lugtool ahaan u baxa, sida qasabka, galleyda, maseggada, qaysaraanta iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) geed meelaha biyo badan laga beerto oo jiriidisa laga tuujiyo sonkor, loona yaqaan aalesonkor.

2

aale -ha: (magac, lab, keli) qaranka hadhuudhka kiisa quwaaxa macaan ee la muudsado leh. Dh: kiinje.

waa la naqliyay ✓

/beyl/bales, baling, baled;(adj) 1. raso, wax is kor-kor saaran (taalo).

waa la naqliyay ✓

/beyl/ (n) wal lys sasaary amy ly kuusy. He stored the bales of clothes in the closet.

waa la naqliyay ✓

n., (of goods) xidhmo alaabo ah, xidhmadi.

waa la naqliyay ✓

nickname-m deceiver, cheater, ambusher

waa la naqliyay ✓

magaca wiil dhashay isaga oo aanay hooyadii wax fool ah yeelan oo aan lagu talo galin.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) shey wax kaa qariya ama daah kaaga noqda. Dh: daah.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel haadaan ah oo laga dhaco. Daliga ha ka dhicine iska jir. Dh: haadaan, dalaw, gebi, qaw.

waa la naqliyay ✓

/dheym/ (n) naag.

waa la naqliyay ✓

dame, n.f. - Naagta la qabo; Gabadh (la sharfo).

waa la naqliyay ✓

/dheer/ (v) 1. ku dhiirrasho (ku indha-adaygid) (v) 2. ku carayn (la taxadiyid) (n) 3. taxadi (carayn).

waa la naqliyay ✓

v.tr. - siin, dhiibid, bixin.

waa la naqliyay ✓

v.., (be not afraid of) ha biqin, sababo; do not dare, ka xishoo, baq.

waa la naqliyay ✓

Taariikh

waa la naqliyay ✓

/dheyt/ (n) 1. taariikh (n) 2. timir (n) 3. ballan (n) 4. shukaansi.

waa la naqliyay ✓

Taariikh

waa la naqliyay ✓

n., (time of an event) ayaan, -ti; (the fruit of the date tree), timir, -ti; nice and clean date, barni, -di, xallaawi, -gi, sacmaran, -ti; wild dates, maydo, -adi.

waa la naqliyay ✓

/dheys/ (v) 1. dawakhid (wareerid) (n) 2. dawakh (wareer, wax kala-garanwaa).

waa la naqliyay ✓

1

(Dila-ha)

2

Kan wax diley, ama wax dilid badan; dilaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Kan wax dilay, ama wax dilid badan. la-mid: dilaa.

waa la naqliyay ✓

m. n. killer, murderer

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg dilaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: killer, murderer

2

lx: dile

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dile

waa la naqliyay ✓

/dhowl/ (n) 1. lacag caawimaad ah oo dawladdu siiso dadka shaqo la'aanta ah; sadaqo (v) 2. sadaqo bixin.

waa la naqliyay ✓

1

fale¹: m.l (-layaal, m.l/dh) Walax kimikeed oo isbeddel keena.

2

fale²: m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Yeelaha weerta.

waa la naqliyay ✓

1

fale¹: m.l (-layaal, m.l/dh) (kiim.) Walax kimikeed oo isbeddel keena.

2

fale²: m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Yeelaha weerta. faleebbo m.dh (-ooyin, m.l) (daaw.) Hoore ka kooban, dawo, cusbo, fitimiinno, sonkor oo qof cunto qaadan waayey lagu mudo.

waa la naqliyay ✓

m. n. doer, one who acts; subject {grammar}

waa la naqliyay ✓

-falaha: (n) doer (duu-wer); man or woman of action ~ sameeye

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qofka dadka fala ama sixra. Fale waa nin danbaabay. Dh: saaxir.

2

fale -ha: (magac, lab, keli) yeelaha falka. Falaha falku waa ninkan fadhiya meesha.

waa la naqliyay ✓

1

de: doer, one who acts; subject {grammar}

2

lx: fale

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

syn: yeele

6

key: fale

waa la naqliyay ✓

1

(Gala-ha)

2

1. Cudur dadka, kd., ku dhaca.

3

2. Gebiga togga; dhuuxa togga inta u dhow.

4

3. Gole; ardaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Cudur ku dhaca xubnaha taranka ee dadka, oo keena dhabar xanuun iyo dhalmo la'aan; jabto. 2. Dabayl xoog leh. 3. Gebi tog.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Cudur ku dhaca xubnaha taranka ee dadka, oo keena dhabar xanuun iyo dhalmo la'aan; jabto. 2. Dabayl xoog leh. 3. Gebi tog.

waa la naqliyay ✓

Dell

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bubo, chronic swelling of lymph gland; gonorrhea

2

gale m. n. escarpment of river bed; open space for meeting; enclosure for guests, veranda

waa la naqliyay ✓

/geyl/ (n) dabayl xoog-badan, xanfar.

waa la naqliyay ✓

-galaha: (n) disease that affects genital and urinary tracts; gonorrhea (gano riya) ~ jabto

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) cudur ku dhaca xubnaha taranka ee dadka, oo keena dhabarxanuun iyo dhalmo la'aan. Dh: jabti, jabto.

2

gale-ha: (magac, lab, keli) dabayl xoog leh.

3

gale-ha: (magac, lab, keli) dixaha iyo togagga inta u dhow ee dhirta badan bixisa.

4

gale -ha: (magac, lab, keli) meel bannaan ama dhis ku wareegsan yahay oo korka ka bannaan oo la isugu yimaado. Dh: gole.

waa la naqliyay ✓

gale, n.f. - cadho; cudur oogada ku dhaca

waa la naqliyay ✓

n., dabayl, -shi.

waa la naqliyay ✓

/heyl/ (adj) aad u-fiyoow (caafimaad qaba).

waa la naqliyay ✓

hâle, n.m. - casaan; midabka dadka mediterranianka ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

1. (qof, wax) aan ahayn, midka laga hadlay ama laysla yaqaan ama la magacaabay; ka duwan; aan lammid ahayn; hor leh.

2

2. (oo kale) U eg; lammid.

waa la naqliyay ✓

s. 1. Dheeraad ah, aan la mid ahayn. 2. Oo k.: sidiis, camal. Tusaale: “Waa aabbihiis oo kale”. la-mid: aleto.

waa la naqliyay ✓

s. 1. Dheeraad ah, aan la mid ahayn. 2. Oo k.: sidiis, camal. Tusaale: Waa aabbihiis oo kale. la-mid: kaleto.

waa la naqliyay ✓

attributive [adjective] other, another; else

waa la naqliyay ✓

autre, différent.

waa la naqliyay ✓

/keyl/ (n) nooc kaabajk'a ka mid ah (khudrad caleemeheeda la karsado).

waa la naqliyay ✓