daldal — Macnaha & Turjumaada

1

(Daldal-ka)

2

1. Gurgur; diqdiqo.

3

2. (°) Deldel.

waa la naqliyay ✓

1

daldal¹: m.l la-mid: daldalid.

2

daldal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Alaab iyo wixi lamida meel ka gurid iyadoo hadba in la qaadayo. 2. Wax si xad-dhaaf ah u cunid ama cabbid.

3

dąldal¹: m.l la-mid: dąldalid.

4

dąldal²: f.g1 (-alay, -ashay) Xarig siriq leh oo meel sare ka soo laalaada qof ku merjin. la-mid: deldel².

waa la naqliyay ✓

1

f.g1 (-alay, -ashay) 1. Alaab iyo wixi lamida meel ka gurid iyadoo hadba in la qaadayo. 2. Wax si xad-dhaaf ah u cunid ama cabbid. m.f.dh, daldalid.

2

dąldal: f.g1 (-alay, -ashay) Xarig siriq leh oo meel sare ka soo laalaada qof ku merjin. m.f.dh, dąldalid. la-mid: deldel.

waa la naqliyay ✓

1

v. move things (one by one); fill completely

2

daldal v. hang, lynch

waa la naqliyay ✓

1

-ay / daldashay: (v) 1. move things one by one 2. hang (hang); kill by hanging ~ daldalid

2

daldal -ay / daldashay: (v) hang (haang); crucify, lynch

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u gur si isdabajoog ah oo u qaadqaad.

2

daldal: (fal) iska hadal, iska duryan. Dh: doxoroow.

3

daldal: (fal) cunto si nasashala'aan ah u cun. Afka ku daldal bariiska oo waxba ha u reebin.

4

daldal: (fal) meel ka soo laadlaadi. Laba nin baa xalay xerada askarta lagu daldalay. Dh: deldel.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ashay, -alatay) Wax meel wada yaal hadba in ka qaadasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ashay, -alatay) Wax meel wada yaal hadba in ka qaadasho. m.f.dh, daldalasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) si isdaba joog ah wax u guro. Daldalo alaabtaada barrito.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. countries, nations

waa la naqliyay ✓

name-m moans, groan. Syn: Talal

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [plural of dal] countries (kaanatris) ~ see [eeg] dal

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil oohin badan oo reema.

waa la naqliyay ✓

1

de: countries, nations

2

lx: dalal

3

pd: (-ka)

4

ps: n4-m-pl

5

key: dalal

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) ceel cid badani aanay ka cabbayn. Dh: firaaqo.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax dhulka ku daadsan gurgur. Daldal midhaha daadsan dhulka. Dh: diqdiqay.

waa la naqliyay ✓

1

dallal¹: m.l Jeesjees.

2

dallal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Cid ku jeesjeesid.

waa la naqliyay ✓

1

(Badhan-ka)

2

Geed, wax yar ah, oo xalleefsan oo wareegsan oo dhexda daloollo ku leh, oo dharka lagu kor tolo oo inta ilaha (daldaloollada) laysu suro, dacallada isku qabta oo isku xira; guluus.

waa la naqliyay ✓

1

(Boos-ka)

2

1. Aad u gaboobey oo tabar yareeyey; daldaloollo iyo nabarro filweynidu keentay.

3

2. Midab (faras); boosay.

waa la naqliyay ✓

1

(Daldalool-ka)

2

Meelo badan daloollo kaga yaalliin.

waa la naqliyay ✓

1

(Daldaloolid-da)

2

Daldaloollo badan lahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Daldaloolin-ta)

2

Meelo badan daldaloollo uga yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Deldel-ka)

2

Si gaar ah oo dadka loo dilo; inta surka siriq lagaga roorsho baa geed dheer ama meel loo dhisay, laga soo laallaadshaa (ama daldal).

waa la naqliyay ✓

1

(Faddhicid-da)

2

Faddhac yeelasho: daldalooshamid; googgo'id.

waa la naqliyay ✓

1

(Faseexad-da)

2

Biro xalxalleefsan oo isasuran oo leh daldaloollo qodbo laga geliyo; waxaa layskula dhejiyaa alaabada la furo oo la xiro siiba qalbacyada albaabbada, khalfadaha, santuukhyada.

waa la naqliyay ✓

1

(Habay-ga)

2

Weel cusub oo la tolay (gocoy), kolka biyo ama wax kale oo la mid ah lagu shubo, sii deynta uu sii daayo, oo dhibcuhu aayar aayar, daldaloollada tolmada uga soo baxbaxaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Hudaanhuta-da)

2

Wax hoos isaga daldaloola.

waa la naqliyay ✓

1

(I-sha)

2

1. Xubinta aragga oo dadka iyo nafleyda kale; dhaayaha wax lagu arko middood; (koox: indho).

3

2. Daldaloollada yaryar oo dhulka oo biyuhu ka soo burqadaan; (koox: ilo)

4

3. Siriq; (koox: ilo).

5

4. (senen) kartida ishu cid wax ku yeeli karto; dhabato.

6

5. Aqoon, waxgarasho, ilbax (nin il leh).

7

6. Dabool iniinaha badarka doc kaga dhegsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Isfanji-ga)

2

1. Nafley yar oo badda ku nool, oo leh oogo jilicsan oo daldaloosha.

3

2. Oogada bahalkaas oo inta la nadiifiyo waxyaalo badan lagu qabsado.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiriirica-da)

2

Firiiric yaryar oo daldaloollada oogada ka soo yaaca, kolka dhaxan la dareemo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kuu-sha)

2

Iniino dhalo ah ama wax kale oo dhexda ka daldaloola oo inta dun lagu taxo, surka lagu xirto oo lagu xarragoodo.

waa la naqliyay ✓

1

(Mirrijin-ta)

2

Neef xoolo ah oo aan candhadiisa caano danbe ku harin, naasihiisa daldaliigid bal in wax ka soo dhacaan; dharqin.

waa la naqliyay ✓

1

(Nishaab-ka)

2

1. Sida wax loo rido ama aan wax loola waayin aqoonteeda; toog; dhaqays; shabbaax; shiish; liishaan; abbaar.

3

2. Daldaloollada loo yeelo xuddurrada iyo kuudadka lagu dagaallamo oo dad gudaha ku jiraa, ka toogtaan colka dibadda jooga.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaadda-da)

2

1. Fandhaal; macalgad.

3

2. Bir yar oo wareegsan ama afargees ah, oo badanaa dhexda carrab yar oo af dhuuban ku leh, oo suumanka iyo wixii la mid ah inta madax lagaga xiro, madaxa kale daldaloolladiisa la suro oo lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

1

(Ricir-ta)

2

Lafo gaaggaaban oo xoog leh oo dhexda ka daldaloola oo korka iska saarsaaran oo lafdhabartu (xiriir) ka samaysan tahay, middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Tusbax-a)

2

Xabbado ama iniino kulkulucsan oo sida kuwa kuusha u daldaloola oo u taxan oo wadaaddada iyo qofkii kale oo doonayaa qaato oo ku werdiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalandal-ka)

2

Tallaabo-baradka dhallaanka.

waa la naqliyay ✓

1

dalandal¹: m.l 1. D. ah: ilmo socod barad. 2. la-mid: dalandalid.

2

dalandal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Ilmo, socod barasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. staggering, tottering

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tallaababbaradka dhallaanka. Dh: socodbarad.

waa la naqliyay ✓

1

de: staggering, tottering

2

lx: dalandal

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2-m

5

key: dalandal

waa la naqliyay ✓

1

bw: gurgur

2

de: move things (one by one); fill completely

3

hm: 1

4

lx: daldal

5

pd: (daldalay)

6

ps: v1=

7

syn: diqdiqo

8

key: daldal_1

waa la naqliyay ✓

1

de: hang, lynch

2

hm: 2

3

lx: daldal

4

pd: (daldalay)

5

ps: v1=tr

6

see: deldel

7

key: daldal_2

waa la naqliyay ✓

1

daldalan¹: m.l Hadal badan oo aan nuxur lahayn.

2

daldalan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) D./iska d.: hadal badan oo aan macno lahayn ku hadlid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la deldelay ahaansho. la-mid: deldelan.

waa la naqliyay ✓

1

dąldalan f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la deldelay ahaansho. m.f.dh, daldalnaan. la-mid: deldelan.

2

daldalan: daldalan¹: m.l Hadal badan oo aan nuxur lahayn. daldalan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) D./iska d.: hadal badan oo aan macno lahayn ku hadlid. m.f.dh, daldalmid.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] moved one after an other

2

daldalan m. n. talkativeness, talking a lot

waa la naqliyay ✓

(fal) hadal is daba joog ah oo joojin lahayn u weydid. Dh: duryan.

waa la naqliyay ✓

1

(Daldalid-da)

2

1. Gurgurid; diqdiqayn.

3

2. () Deldelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daldal². la-mid: daldal¹.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dąldal². la-mid: dąldal¹, daldalaad, deldel¹, deldelaad, deldelid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhulka daadsan gurgurid. Dh: diqdiqayn

2

daldalid-da: (magac, dhedig, keli) hadal farabbadan oo aan kala joogsi lahayn wadid. Dh: dhurmid, daldalan.

3

daldalid-da: (magac, dhedig, keli) cunto si nasasho aan lahayn u cunid. Daldalidda cuntada haku saxan.

4

daldalid -da: (magac, dhedig, keli) meel ka soo laadlaadin. Dh: deldelid.

waa la naqliyay ✓

شنق

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gurid alaab loo guro oo kolba qayb la qaado. Daldalis baan ku dhamaynnay alaabtii. Dh: guris.

waa la naqliyay ✓

v. give birth (together ~ many times)

waa la naqliyay ✓

1

de: give birth (together ~ many times)

2

lx: dhaldhal

3

pd: (dhaldhalay)

4

ps: v1=pl

5

key: dhaldhal

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dallaal-ka) Qofka dadka wax kala gadana haya dhexgala oo isu geeya oo heshiisiiya oo hawl ka qaata.

2

2. (Dallaa-sha) Aan ciriiri ahayn; waxa ku jira si wanaagsan ugu filan; ballaaran.

waa la naqliyay ✓

1

dallaal: m.dh.kh 1. D. ah: meel barwaaqo ama biyo leh oo aan lagu badnayn. 2. D. ah: aan ciriiri ahayn; waxa ku jira si wanaagsan ugu filan; ballaaran.

2

dąllaal¹: m.l (-llo/-liin, m.dh) 1. Qof shaqadiisu tahay in uu dadka wax u kala iibiyo. 2. Hantida qof dadka wax u kala iibiya qarash ahaan u qaato. la-mid: dillaal¹, dullaal¹.

3

dąllaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Dad wax u kala iibin.

waa la naqliyay ✓

1

dąllaal¹: m.l (-llo/-liin, m.dh) 1. Qof shaqadiisu tahay in uu dadka wax u kala iibiyo. 2. Hantida qof dadka wax u kala iibiya qarash ahaan u qaato. la-mid: dillaal, dullaal.

2

dąllaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Dad wax u kala iibin. m.f.dh, dąllaalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. middleman, broker, intermediary

2

dallaal v. act as a broker ~ middleman

3

dallaal [feminine] n. wide, roomy place

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. broker (barooker); middle man (midhal maari) ~ dillaal, dullaal. 2. —dallaasha: (n) not crowded; roomy place

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) meel aan buuq iyo ciriiri midna lahayn. Dh: shabako.

2

dallaal-ka: (magac, lab, keli) qofka dadka wax kala gadanaya u dhexeeya oo isu geeya, hawlfudaydinna ka qaata. Dh: dillaal.

3

dallaal -sha: (magac, dhedig, keli) meel biyo leh oo barwaaqo ah.

4

dallaal -sha: (magac, dhedig, keli) aan ciriiri ahayn; waxa ku jira si wanaagsan ugu filan. Dh: ballaaran.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalaal-ka)

2

Muuqaal ifa haya; bidhaan.

waa la naqliyay ✓

1

dhalaal¹: m.l Iftiin indhaha qabto oo ka baxa walxaha qaarkood marka ilays ku dhaco. la-mid: dhalal¹.

2

dhalaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. Muuqaal ifaaya yeelasho. 2. Dareere noqosho (adke). 3. Ka soo dh.: qof, hawl loo xilsaaray sidii la rabey u fulin. la-mid: dhalal².

waa la naqliyay ✓

1

dhalaal¹: m.l Iftiin indhaha qabto oo ka baxa walxaha qaarkood marka ilays ku dhaco. la-mid: dhalal.

2

dhalaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. Muuqaal ifaaya yeelasho. 2. Dareere noqosho (adke). 3. Ka soo dh.: qof, hawl loo xilsaaray sidii la rabey u fulin. m.f.dh, dhalaalid. la-mid: dhalal.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. brightness, shine, splendor, sparkle

2

dhalaal v. shine, be bright; melt, liquify

waa la naqliyay ✓

-ay / dhalaashay: (v) 1. melt (melti) 2. shine (shaayn) 3. dhalaal -ka: (n) brightness (baraaytnes); shine (shaayn); sparkle (ispaar-kal) ~ birbiriq —dhalaalaya: (adj) shiny (shaayni); shining ~ bir-birqaya

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iftiin yar oo aan isha wax yeelin bixi. Dh: if.

2

dhalaal: (fal) walax adag, milan oo dareere isku beddel. Dh: milan, shiilan.

3

dhalaal -ka: (magac, lab, keli) in yar oo caano ah oo weel guntii ama bilaale ku jira. Ilmaha yar ayaa dhalaalkii ka heemiyay.

4

dhalaal -ka: (magac, lab, keli) midab iftiin leh oo walacleeya. Habeen gurcud ah ayaan dhalaal toosh meel ka arkay. Dh: iftiin.

5

dhalaal -ka: (magac, lab, keli) isbeddelduleedka uu adke iskugu geddiyo hoor.

waa la naqliyay ✓

بَرِيقَ، لَمَعَانِ

waa la naqliyay ✓

m.l.kh K. ah: neef kol keliya dhalay; marcurad.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] animal that gave birth only once

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah oo hal mar dhala ama xilligii la filayay.

waa la naqliyay ✓

1

de: animal that gave birth only once

2

lx: kaldhal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: kaldhal

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay) Xanuun la taahid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay) Xanuun la taahid. m.f.dh, alalid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qayli; cod dheer oo la maqlo samee.

2

alal-ka: (magac, lab, keli) ceel durugsan oo geelu in badan u socdo u kallihid. Dh: hoosubax.

waa la naqliyay ✓

1

(Daal-ka)

2

1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.

3

2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.

2

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

3

dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.

4

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

2

dąal²: m.l (daaw.) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah. m.f.dh, daalid.

3

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid. m.f.dh, dąalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] fatigue, tiredness

2

daal v. be tired, tire, get fatigued

3

daal m. n., [collective] bean species

4

daal m. n. eyeglasses; magnifying glass

waa la naqliyay ✓

1

-ay / daashay: (v) become tire or fatigued; tire (taayar)-, fatigue (fatiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost) ~ noog

2

daal -ka: (n) tiredness (taayidh-nes) exhaustion (ig-zoos-shen); jade (jeeydh) ~ noog

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qabo hawl is dabajoog ah oo tacab iyo burbur dareen. Marti daashay baa duleedka fadhida. Dh: noog, dakaan.

2

daal -ka: (magac, lab, keli) hawl iyo nasassho la'aan darteed oo lala tabar beelo. Daal dabadii baa la dhergaa. Dh: noog.

3

daal -ka: (magac, lab, keli) dhalo iyo wixii la mid ah oo bikaaco ah, iftiinka soo gala ururisa ama faafisa dabadeedna gudbisa. Waxa loo kaalmaystaa xoojinta aragga. Daalku faa'iido badan ayuu leeyahay.

4

daal -ka: (magac, lab, keli) iniinyo jaadadka digirta ka mid ah oo qaab wareegsan leh. Waxaan arkay meel daal ka baxay.

waa la naqliyay ✓

تَعَبِ لُغُوب

waa la naqliyay ✓

1

(Alaal-ka)

2

Aan meesha uusan aqoon iyo dadka uusan aqoon ka qaloon; qof galgal badan oo dhiirran.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

n (adj.): aggressive person; forward, outgoing, sociable

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cida neef xoolo qalaad ku dhex lumay oo ka qaloonaya. Dh: baadi, kayd.

2

alaal -ka: (magac, lab, keli) qofka dhiirran ee aan maagin.

waa la naqliyay ✓

1

de: aggressive person; [atr.] forward, outgoing, sociable

2

lx: alaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n -m

5

key: alaal

waa la naqliyay ✓

1

(Calal-ka)

2

(dhar) maro aad u duugowdey ama cad yar oo kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Maro aad duug u ah. 2. Cad maro ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Maro aad duug u ah. 2. Cad maro ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. old cloth

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. calalada] 1. rag (raag); a piece of used cloth. 2. threadbare or tattered clothing ~ maro duug ah

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maro aad u duugowdey ama cad yar oo ka mid ah. Calal ayaad xidhan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: old cloth

2

lx: calal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: calal

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dacal-ka) Gees, doc, cirif.

2

2. (Daca-sha) Laallaadka dhegta;

3

3. Summadda dhegta.

waa la naqliyay ✓

1

dacal¹: m.l (-llo, m.dh) Daraf, dhinac, cirif.

2

dacal²: m.dh (-lo, m.l) Summad xoolaha loo yeelo oo dhegta dhinaceeda hoose la jeexo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Daraf, dhinac, cirif.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. edge, corner, side; hem, bottom part of garments

2

dacal [feminine] n. earlobe

3

dacal [feminine] n. mark on the ear (of livestock)

waa la naqliyay ✓