daldaf — Macnaha & Turjumaada

(fal) wax dhulka ku daadsan gurgur. Daldal midhaha daadsan dhulka. Dh: diqdiqay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dafdaf-ta)

2

Fudayd hadba meel aan laysu dirsan ama aan layska dooneyn lagu dhaco.

waa la naqliyay ✓

m.dh Fal aan deggenaan lahayn ee qof ku kaco.

waa la naqliyay ✓

m.dh Fal aan deggenaan lahayn ee qof ku kaco.

waa la naqliyay ✓

f. n. bluff, imposture; behavior that is out of place

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) hyperactivity (haay-per-ak-tiiviti);

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) fudayd dartiis hadba meel aan habboonayn faraha la gelid. Cabdi wuu dafdaf badan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: bluff, imposture; behavior that is out of place

2

lx: dafdaf

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f

5

key: dafdaf

waa la naqliyay ✓

1

(Dalaaf-ka)

2

Nabsi la wareegey oo xumaaday; darxumo.

waa la naqliyay ✓

1

dalaaf¹: m.l 1. D. ah: xoolo ama dad darxumo iyo rafaad ka muuqdo. 2. D. ah: ceel biyihii ka gureen. 3. la-mid: dalaafid.

2

dalaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Dad ama xoolo, wax darxumo iyo rafaad ka muuqdo noqosho. 2. Ceel, biyo ka gurid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. D. ah: xoolo ama dad darxumo iyo rafaad ka muuqdo. 2. D. ah: ceel biyihii ka gureen. 3. la-mid: dalaafid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] bad luck

2

dalaaf v. have bad luck

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nabsi ad gashay dartii la darxumoo oo baahi la taagdarraw. Dh: dhibaatoo.

2

dalaaf -ka: (magac, lab, keli) ceel biyihii ka gudheen oo goof ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Daldal-ka)

2

1. Gurgur; diqdiqo.

3

2. (°) Deldel.

waa la naqliyay ✓

1

daldal¹: m.l la-mid: daldalid.

2

daldal²: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Alaab iyo wixi lamida meel ka gurid iyadoo hadba in la qaadayo. 2. Wax si xad-dhaaf ah u cunid ama cabbid.

3

dąldal¹: m.l la-mid: dąldalid.

4

dąldal²: f.g1 (-alay, -ashay) Xarig siriq leh oo meel sare ka soo laalaada qof ku merjin. la-mid: deldel².

waa la naqliyay ✓

1

f.g1 (-alay, -ashay) 1. Alaab iyo wixi lamida meel ka gurid iyadoo hadba in la qaadayo. 2. Wax si xad-dhaaf ah u cunid ama cabbid. m.f.dh, daldalid.

2

dąldal: f.g1 (-alay, -ashay) Xarig siriq leh oo meel sare ka soo laalaada qof ku merjin. m.f.dh, dąldalid. la-mid: deldel.

waa la naqliyay ✓

1

v. move things (one by one); fill completely

2

daldal v. hang, lynch

waa la naqliyay ✓

1

-ay / daldashay: (v) 1. move things one by one 2. hang (hang); kill by hanging ~ daldalid

2

daldal -ay / daldashay: (v) hang (haang); crucify, lynch

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u gur si isdabajoog ah oo u qaadqaad.

2

daldal: (fal) iska hadal, iska duryan. Dh: doxoroow.

3

daldal: (fal) cunto si nasashala'aan ah u cun. Afka ku daldal bariiska oo waxba ha u reebin.

4

daldal: (fal) meel ka soo laadlaadi. Laba nin baa xalay xerada askarta lagu daldalay. Dh: deldel.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ashay, -alatay) Wax meel wada yaal hadba in ka qaadasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ashay, -alatay) Wax meel wada yaal hadba in ka qaadasho. m.f.dh, daldalasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) si isdaba joog ah wax u guro. Daldalo alaabtaada barrito.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nabsi haleelay dartiis la darxumaysan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xadgudubka aan qarsoonayn ee cid kale loo geysto.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaldhaf-ta)

2

Shanqar ka yeerta qofka socona haya kabihiisa, iyo ciddiyaha iyo cumaacumaha nafleyda qaarkeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sanqadha ka yeerta kabaha lagu soconayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. sound of footsteps ~ walking

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sangadha ka yeerta kabaha lagu soconayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: sound of footsteps ~ walking

2

lx: jaldhaf

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: jaldhaf

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daaf-ka) Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

2

2. (Daaf-ta) Doc, dhinac; barbar; gees; hoobad.

waa la naqliyay ✓

1

daaf: m.dh (-fo, m.l) Doc; dinac; hareer.

2

dąaf¹: m.l Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

3

dąaf²: m.l (daawo) Halamacoodka xuubka isha iyo baalasha kaasoo gaduuta oo barara soona daaya biyo ama malax.

4

dąaf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Daaf ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

daaf: m.dh (-fo, m.l) Doc; dinac; hareer.

2

dąaf¹: m.l Xanuun indhaha ku dhaca; bakooro.

3

dąaf²: m.l (daaw.) Halamacoodka xuubka isha iyo baalasha kaasoo gaduuta oo barara soona daaya biyo ama malax.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] purulent conjunctivitis (eye disease)

2

daaf v. have conjunctivitis

3

daaf [feminine] n., loc. side, corner; bottom of hill

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) eye disease; conjunctivitis (kon-jen-ten-veey-tis); pinkeye (pin-kaay)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indhaha xanuunka daafku hakaaga dhaco. Indhihiisa markaan arkay baan ku daafay Dh: bakoorow.

2

daaf -ka: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca indhaha oo la is qabadsiiyo, baqbaq iyo xafajo badanna u keena oo wax aad qori mooddaa indhaha dhex ordo. Dh: bakooro, qoridaaf.

3

daaf -ta: (magac, dhedig, keli) meesha aad joogto meel dhinac ka ah. Daaf uga joogso gaadhiga yaanu ku jiidhine. Dh: doc, gees, barbar, hoobad.

waa la naqliyay ✓

1

(Balaf-ka)

2

Biyaddiidka xoolaha.

waa la naqliyay ✓

1

balaf: m.dh War aan la hubin oo cidda sheegtay aan la aqoon.

2

bąlaf¹: m.l Neef xoolo ah oo biyo diido; biyodiid.

3

bąlaf²: f.g1 (-lfay, -laftay) la-mid: bąlfi.

waa la naqliyay ✓

v. refuse to drink (of camel ~ other animal)

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) sanqadha ka baxda marka walax ama lafi kala jabto.

2

balaf -ka: (magac, lab, keli) diiddo badan. Nin baahi qabaa balaf ma yeesho.

3

balaf -ta: (magac, dhedig, keli) war aan sugnayn ama si aan la hubin loo maqlo.

4

balaf -ta: (magac, dhedig, keli) quudhsiga iyo yasidda dadka kale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: balfin

2

de: refuse to drink (of camel or other animal)

3

lx: balaf

4

pd: (balfay)

5

ps: v1=

6

key: balaf

waa la naqliyay ✓

1

1. (Calaf-ka) Dheef xag Ilaah ka qoran: risiq; sed.

2

2. (Calaf-ta) Kab xun; jaqaaf; jaan.

waa la naqliyay ✓

1

calaf¹: m.l 1. Dheef xag Ilaah ka qoran; risiq. 2. Nasiib.

2

calaf²: m.dh (-lfo, m.l) Kab duug ah.

3

calaf³: f.g1 (-lfay, -laftay; -lfi) 1. U c.: Ilaah, cid wax risiq ugu dhigid. 2. U c.: Ilaah, cid wax nasiib ahaan u siin.

waa la naqliyay ✓

1

calaf¹: m.l 1. Dheef xag Ilaah ka qoran; risiq. 2. Nasiib.

2

calaf²: f.g1 (-lfay, -laftay; -lfi) 1. U c.: Ilaah, cid wax risiq ugu dhigid. 2. U c.: Ilaah, cid wax nasiib ahaan u siin. m.f.dh, calfid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] daily bread, sustenance

2

calaf [feminine] n. bad shoe, worn out shoes

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) fate (feyt)-, luck (lak) chance ~ nasiib. Ex: calafkaaga tijaabi; try your luck

2

calaf -ta: (n) old shoe; worn out shoe. Ex: kab calaf ah; an old shoe

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qayb Eebe kuu qoray oo aanad marna seegayn. Calaf diin goroyo ma qaaddo. Dh: kadab, nasiib.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dadab-ka) Gudub; babac.

2

2. (Dadab-ta) Wareeg; waageer; meegaar

waa la naqliyay ✓

1

dadab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. la-mid: dedeb. Si wax loo dhigo oo in yar ka leexsan jahadiisii hore, gudub. babac. 2. Si goynaysa jahada toosan ee ay wax u yaallaan. 3. D. ah: ilmo aan weli la gardaadin. 4. la-mid: dadbid.

2

dadab²: m.dh (-bo, m.l) 1. Ardaa quruxsan oo ay cid u dhisto nin gabar ka doonaya. 2. Rarada la saaro aqalka miyiga.

3

dadab³: f.g1 (-dbay, -dabtay; -dbi) Wax si goyneysa jahada toosan ee uu u yaal u dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

dadab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. la-mid: dedeb. Si wax loo dhigo oo in yar ka leexsan jahadiisii hore, gudub. babac. 2. Si goynaysa jahada toosan ee ay wax u yaallaan. 3. D. ah: ilmo aan weli la gardaadin.

2

dadab²: f.g1 (-dbay, -dabtay; -dbi) Wax si goyneysa jahada toosan ee uu u yaal u dhigid. m.f.dh, dadbid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. horizontal thing; newborn baby

2

dadab [feminine] n. area cordoned off, place designated for certain functions

3

dadab v. place as an obstacle; put something down across something else; hold a newsborn baby keeping its legs together

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) horizontal (hori-zantel); sideways (saaydh-weeys) ~ dadban, dhinac —dadab -ay / tay: (v) put or place sideways or horizontal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si dhinac ah u dhig. Dadab miiskan ku gudban afaafka. Dh: gudub, babbac.

2

dadab-ka: (magac, lab, keli) si leexsan oo aan toos ahayn. Kursigu si dadab ah ayuu u yaallaa. Dh: gudub.

3

dadab-ka: (magac, lab, keli) buur weyn.

4

dadab -ta: (magac, dhedig, keli) docda dhiska aqal-Soomaaliga. Goormaan dadab galaynaa. Dh: ilaxidh, daho, meegaar, dadabwareeg, waageer, aqal

waa la naqliyay ✓

1

dadan¹: m.dh la-mid: dedan¹.

2

dadan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: dedan².

3

dadan³: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) la-mid: dedan³.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah noocyada jaadka oo ka baxa meel magacaa leh. Dadar baan soo iibsaday duhurkii.

waa la naqliyay ✓

1

dala'¹: m.l la-mid: dhama'¹.

2

dala'²: f.mg1 (-l'ay, -la'day; -l'i) la-mid: dhama'².

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dalab-ka) Doonis; weyddiisad.

2

2. (Dalab-ta) Qaabxumo yar oo lugaha gasha; sinsinnaanta iyo toostoosnaanta baa ka ba'a.

waa la naqliyay ✓

1

dalab¹: m.l (-byo, m.dh) Codsi ballanqaad leh oo cid wax lagu weyddiisto.

2

dalab²: m.dh (-lbo, m.l) Qallooc yar oo lugaha gala oo labada law isu soo dhawaadaan.

3

dalab³: f.g1 (-lbay, -labtay; -lbi) Codsi ballanqaad leh oo wax lagu weyddiisanayo sameyn.

waa la naqliyay ✓

1

dalab¹: m.l (-byo, m.dh) Codsi ballanqaad leh oo cid wax lagu weyddiisto.

2

dalab²: m.dh (-lbo, m.l) Qallooc yar oo lugaha gala oo labada law isu soo dhawaadaan. m.l.w, dalbo¹.

3

dalab³: f.g1 (-lbay, -labtay; -lbi) Codsi ballanqaad leh oo wax lagu weyddiisanayo sameyn. m.f.dh, dalbid.

waa la naqliyay ✓

1

v. request, apply, order (e.g., at a restaurant)

2

dalab vl. n. request, order (for goods), statement, application, petition

3

dalab [feminine] n. knock-knee

waa la naqliyay ✓

nickname-m knock-knee

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) order (oodhar); demand (dimandh); request (rik-weest) ~ codso

2

dalab -ka: (n) order (oodhar); request (rik-weest) ~ codsi

3

dalab -ta: (n) [pl. dalbo] bow-leg (bow-leeg)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax codso aad rabtid inaad heshid. Waxa aan dalbaday casho ceela' ah. Dh: weydiiso.

2

dalab -ka: (magac, lab, keli) codsi af iyo qoraalba noqon kara oo ruux jago sare ah wax go'an lagaga codsado. Dalab soo qoro haddaad shaqo doontahay Dh: codsi, arji.

3

dalab -ka: (magac, lab, keli) meel maqaayad ah ama wax kale, cunto ama cabbitaan ka codsasho.

4

dalab-ta: (magac, dhedig, keli) qaabxumo lugaha gasha oo ay u qalloocsamaan dhanka gudaha.

waa la naqliyay ✓

(fal) kor u qaad. Jawaanka dalac. Dh: dallac.

waa la naqliyay ✓

m.l Miraha la beerto ee la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.l Miraha la beerto ee la cuno.

waa la naqliyay ✓

m. n. crop

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) crop (karoop) ~ dhirta beeraha, sarac

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) tacabka beeraha midhaha ka soo go'a. Wixii dalag ii baxay waan libiyey

waa la naqliyay ✓

1

de: crop

2

lx: dalag

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: dalag

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. countries, nations

waa la naqliyay ✓

name-m moans, groan. Syn: Talal

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [plural of dal] countries (kaanatris) ~ see [eeg] dal

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil oohin badan oo reema.

waa la naqliyay ✓

1

de: countries, nations

2

lx: dalal

3

pd: (-ka)

4

ps: n4-m-pl

5

key: dalal

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) la macno ah wax horay ugu dhacid. Ceelka dalam dheh. Dh: duluq.

2

dalam: (ereycodeed) la macno ah afka horay wax ugu rid. Cabadda kiniinka ah dalam sii.

3

dalam: (tilmaame) wax aad u dheer oo aan guntiisa la gaadhayn. Dh: uub.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax asqo hayso noqosho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax asqo hayso ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod tilmaama socod kedis ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. sudden ~ unexpected entrance

waa la naqliyay ✓

(v) enter quickly with permission or unexpectedly. Ex: dalaq buu soo yiri; he entered quickly

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) si degdeg ah meel ku gal ama ugu dhac. Dalaq dheh ceelka. Dh: muluq.

waa la naqliyay ✓

1

de: sudden ~ unexpected entrance

2

lx: dalaq

3

pd: (dheh)

4

ps: np-f-expr

5

key: dalaq

waa la naqliyay ✓

(fal) wax qurxi oo dheeh u yeel.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalaw-ga)

2

Dal kale iska aadid; dagaag.

waa la naqliyay ✓

1

dalaw¹: m.l 1. la-mid: dalow 1 (3). Baaldi. 2. la-mid: dalaaw¹.

2

dalaw²: f.mg1 (-laabay, -lawday) la-mid: dalaaw².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: dalow¹: . 2. Baaldi.

waa la naqliyay ✓

vl. n. immigration

waa la naqliyay ✓

(fal) dal kale iska aad.

waa la naqliyay ✓

1

a: dalow

2

de: immigration

3

lx: dalaw

4

pd: (-ga)

5

ps: vn2a-m

6

key: dalaw

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u fur meel bannaan oo iftiin iyo neecawba ka soo galaan. Dh: neecaabi.

2

dalay: (fal) walax, qurux u yeel.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) filasho wax la heli doono. Dh: naruuro, rajo, niyaayiro.

waa la naqliyay ✓

Delta

waa la naqliyay ✓

name-m name of a place, acacia tree

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qabow daran; dhaxan. 2. Weerar.

waa la naqliyay ✓

1

(Daraf-ka, Daraf-ta)

2

Dhinac, dacal; doc; baal; gees; barbar.

waa la naqliyay ✓

m. l/dh (-rfo, m. l/-fyo, m.dh) 1. Meesha wax ugu baallaysa. 2. Labada kobood ee casaamka ah ee derinta dacalladeeda lagu tolo middood.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-rfo, m.l/-fyo, m.dh) 1. Meesha wax ugu baallaysa. 2. Labada kobood ee casaamka ah ee derinta dacalladeeda lagu tolo middood.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective], [collective] edge, side, corner, direction; limit, extremity; party (to a contract)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. comer (koorner)~ gees 2. side (saaydhy edge (eej) ~ dacal, hareer, doc

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hareerta walax ama meesha ugu baallaysa. Dh: dacal, dhinac, fay, barbar.

waa la naqliyay ✓