dalandoolitaan

m.f.dh eeg dalandool². la-mid: dalandool¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) socoshada xilli aan munaasib ahayn oo kulul. Dh: dhalandhoolid.

-ka: (magac, lab, keli) hadal badan oo aan ujeeddo lahayn wadid. Dh: dhurmid.

daldalitaan -ka: (magac, lab, keli) si nasashala'aan ah cunto u cunitaan.

daldalitaan-ka: (magac, lab, keli) wax daadsan gurgurid. Dh: diqdiqayn.

-ka: (magac, lab, keli) maro iyo wax la mid ah, dalool lahaansho. Dh: daloolid.

m.f.dh eeg dhalandoorsan. la-mid: dhalandoorsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) si kale ahaan; dhalangeddisnaan, dhalanrognaan.

-ka: (magac, lab, keli) salsallaabid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg agloolid.

-ka: (magac, lab, keli) baqoolid waqti cadceeddu kulushahay, socoshada hadhimada dabadeed. Sii boqoolitaan baad tihiin. Dh: dhalandhoolitaan.

m.dh Cayayaan caanallusha la eg isku bahna yihiin oo hargaha iyo lafahaba xagata. la-mid: dalandoolyo.

m.dh la-mid: dalandoolli.

-ka: (magac, lab, keli) ka bogsashada cudur ku hayey. Dawoobitaankayga waxa sabab u ahaa qalitaankii aan in badan diidanaa.

-ka: (magac, lab, keli) magool soo saarid, dib u fiilid. Dh: fufitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qalaadin.

-ka: (magac, lab, keli) meel sare ka soo degitaan oo hoos uu dhaadhicitaan. Daaddegitaan ka hor buu inanku geedka ka soo dhacay. daaddehee: (fal) ilma yar socodka bar oo gacanta qaabo. Inantu yaanay kufine daadehee. Dh: daadihi.

m.f.dh eeg dhalandoori. la-mid: dhalandooris.

-ta: (magac, dhedig, keli) sidii uu ahaa ka beddelid oo si kale u samayn; abuurkiisii asalka ahaa doorin oo beddelid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg doodoonid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qalloocid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg abaaroobid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg calaacalid.

(Dabaddookhaan-ka)

Jaad bariiska kamid ah oo yaryar oo dhuudhuuban oo aad u wanaagsan.

m.l Jaad bariiska ka mid ah oo yaryar oo dhuudhuuban oo aad u wanaagsan.

m. n., (mass n.): rice species

-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah bariiska oo yaryar, dhuudhdhuuban oo dhadhan macaan leh. Dabaddookhaan baan shalay iyo darraad ba cunay.

cf: bariis

de: rice sp.

lx: dabaddookhaan

pd: (-ka)

ps: n-m-mass

key: dabaddookhaan

m.f.dh eeg dalaandalan. la-mid: dalaandalnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dalaandalaya ahaan.

m.f.dh eeg dhalandhooli. la-mid: dhalandhoolis.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dhalandooriyay ahaansho.

der. [adjective] changed in appearance ~ character

-aa: (adj) changed in form, character or culture

-ka: (magac, lab, keli) isbeddel ku dhaca shay oo wejigii lagu yaqaannay intuu ka beddelo weji kale oo cusub u yeela. Curiyuhu kolka uu curiye kale la falgalo waxa ku dhaca dhalandoorsan. Dh: dhalangeddis, dhalanrogmad.

dhalandoorsan: (tilmaame) sidii uu ahaa ka beddelan oo si kale u samaysan; abuurkiisii asalka ahaa ka beddelan. Dhallinyar dhalandoorsan ayaa dibadda ka timad. Dh: dhalanrogan.

dhalandoorsan: (fal) is beddel oo sidii lagugu yaqaan si ka duwan noqo. Dh: dhalanrogmo.

cf: dhaqandoorsan

de: changed in appearance ~ character

lx: dhalandoorsan

pd: (dhalandoorsanaa)

ps: adj-der

key: dhalandoorsan

-ka: (magac, lab, keli) eeg habaroobid.

-ka: (magac, lab, keli) doodoonitaan wax lumay la raadiyo.

-ka: (magac, lab, keli) tafiir go'itaanka; itaalbeelitaanka.

-ka: (magac, lab, keli) calaacalitaan oo cataabid.

-ka: (magac, lab, keli) ballanqaadis ah wax la fuliyo lagu heshiiyey. Ballanqaaditaan waa la sameeyey laakiin cid fulin Alle ayaa og. Dh: ballangelitaan.

-ka: (magac, lah, keli) baytimaalin iyo daadaadin siyaado ah.

-ka: (magac, lab, keli) sumcad riditaan; sharaf dhaawacitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bakaadid.

-ka: (magac, lab, keli) socoshada hadhimada dabadeed. Boqoolitaan ha ha gelin adiga oo badhi cabbay Dh: dhalandhoolitaan.

-ka: (magac, lab, keli) cabaad soo saarid; qaylin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caddilid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg canjilid.

-ka: (magac, lab, keli) wax waara oo weligii jira ahaan. Dunidan daa'imitaan loogama fadhiyo. Dh: waaritaan.

-ka: (magac, lab, keli) dhar iyo wixii la mid ah, xaradh ku samayn.

daabacitaan-ka: (magac, lab, keli) buug iyo wixi la mid ah, madbacad ku qoritaan. Daabacitaanka qaamuusku bil iyo badh buu qaadan karaa qoristiisuna sannado.

-ka: (magac, lab, keli) nijaasta iyo wasakhda ka maydhid, uskagga ka maydhid Daahiritaan baan ku ogaa masallaha.

f. n., [abstract] obscurity, hiddenness

de: obscurity, hiddenness

lx: daahsoonaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: daahsoonaan

-ka: (magac, lab, keli) soo daahiritaanka wax uu soo muuqasho. Soo daalicitaanka dayaxa ayuu safarku sugayaa. Dh: bixitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax, ilaalinta uu mudnaa siin la'aan. Daayacitaanka alaabtu waa ay ku baaba'daa. Dh: baylihin, daayicitaan, laayacitaan, dayicitaan. Li: daryeelitaan.

-ka: (magac, lab, keli) gaajo iyo diihaal dartood la qixitaan. Dagaagitaan bay ku noolyihiin iyo qoxootinnimo.

-ka: (magac, lab, keli) dahaadh u samayn. Alaabtani dahaaritaan ayey u baahan tahay. Dh: dahaadhitaan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Qof la dalaandalay ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Qof la dalaandalay ahaansho. m.f.dh, dalaandalnaan.

-ta: (magacn dhedig, keli) cid kale, si xannaano iyo dhawris leh u daaddihin. Dalaandali wixii taagdaran oo dhan.

(Daldaloolin-ta)

Meelo badan daldaloollo uga yeelid.

m.f.dh eeg daldalooli. la-mid: daldaloolis, dulduleelin, dulduleelis.

-ta: (magac, dhedig, keli) walax, meelo banbannaan u yeelid.

m.f.dh eeg dalooshan². la-mid: dalooshnaansho, duleeshnaan, duleeshnaansho.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhalankooda beddedid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhalankooda beddedid. m.f.dh, dhalandoorin.

v. change the physical appearance ~ character of someone

(fal) sidii uu ahaa ka beddel oo si kale u samee; abuurkiisii asalka ahaa doori oo beddel. Dhalandoori liinqarbooshka. Dh: dhalanrog.

de: change the physical appearance ~ character of s.o.

lx: dhalandoori

pd: (dhalandooriyey)

ps: v2a=tr

key: dhalandoori

m.f.dh eeg dhexnool. la-mid: dhexnoolaansho.

m.dh la-mid: gantoobnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanta wax gabdooban.

-ka: (magac, lab, keli) munuusitaan. Dh: munuusitaan.

-ka: (magac, lab, keli) hawl kansho u haysasho. Dh: jaanis, haleel, firaaqo.

-ka: (magac, lab, keli) si hamuun iyo doonis ah wax ugu gariirid.

-ka: (magac, lab, keli) selel dartii, u booditaan.

handaditaan -ka: (magac, lab, keli) cid kale, u cagajugleyn; u hanjebid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg maamulid.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax miyirkii ka lumay ahaansho (qof).

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax miyirkii ka lumay ahaansho (qof). m.f.dh, maandoorsanaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): drunk, drugged, intoxicated

-ka: (magac, lab, keli) khalal ku dhaca habdhiska dareenka oo qofku uu si sax ah wax u kala garan waayo ama wax xun iyo wax fiican uu kala saari garan waayo. Waallidu waa maandoorsan Eebbe keeno sakhradduna waa maandoorsan qofku isku keeno. Dh: miyirdoorsan Li: fayoobi.

maandoorsan: (tilmaame) maankiisu shaqaynayn oo wax garadkiisu fiicnayn ah. Nin si Ilaahay u maandoorsan dembi ma le. Dh: miyirbeelsan, miyirdoorsan, waalan. Li: fayaw.

de: drunk, drugged, intoxicated

lx: maandoorsan

pd: (maandoorsanaa)

ps: adj-cmp

key: maandoorsan

m.f.dh eeg maantoolee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sheeko xariir ka sheekayn. Dadkii hore ayaa maantoolaynta ku fiicnaa. Dh: sheekaxariirayn.

-ka: (magac, lab, keli) hadal si sarbeeb ah u sheegitaan. Maldihitaanku wuxu u baahan yahay in aqoon dheer afka loo lahaado.

-ka: (magac, lab, keli) aad u buuxit oo daf ahaan. Kubbaayaddu milaalitaanka way ku balqan. Dh: miijitaan.

-ka: (magac, lab, keli) cid ka hortegitaan oo soo dhawayn. Qaabilitaankii martida ayaa saacado qaadatay. Dh: qaabilid.

qaabilitaan -ka: (magac, lab, keli) ku aaddanaan oo ku toosnaan.

-ka: (magac, lab, keli) kafafidda lafteeda. Dh: engegitaan. Li: qoyitaan.

qallalitaan -ka: (magac, lab, keli) qombobidda lafteeda. Qallalitaan ayuu saanta la doonayaa. Dh: qombobitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) si fooror ah u taagnaan.

-ka: (magac, lab, keli) meel u hayaamitaan.

-ka: (magac, lab, keli) buuxin oo geer la simitaan.

salaaxitaan -ka: (magac, lab, keli) salaaxidda lafteeda.

salaaxitaan-ka: (magac, lab, keli) xoodaamin.

-ka: (magac, lab, keli) qof ama wax kale meel ka gudbid; tilaabitaan.

-ka: (magac, lab, keli) qasitaan.

-ka: (magac, lab, keli) meel god ah wax ku aasitaan.

-ka: (magac, lab, keli) ku ama u ku dhawaaqitaan bixin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg abaabulid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg abaqaalid.

-ka: (magac, lab, keli) labo qof oo isguursatay, isku hoyn.

-ka: (magac, lab, keli) bayhoofid iyo baylahi hayso. Bayhoofitaan iyo baylahda ka muuqata reerka boohinta ceshan kari maysid. Dh: basanbaasitaan, jaahwareeritaan.

-ka: (magac, lab, keli) been noqosho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caanbixid.